BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
Trần Thế Hiển
TIỀM NĂNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
DU LỊCH VĂN HÓA Ở TỈNH TÂY NINH
LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊA LÍ HỌC
Thành phố Hồ Chí Minh – 2014
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM TP. HỒ CHÍ MINH
Trần Thế Hiển
TIỀM NĂNG VÀ ĐỊNH HƯỚNG PHÁT TRIỂN
DU LỊCH VĂN HÓA Ở TỈNH TÂY NINH
Chuyên ngành : Địa lí học
Mã số
: 60 31 05 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ ĐỊA LÍ HỌC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC:
TS. MAI HÀ PHƯƠNG
trong quá trình thu thập tài liệu, thông tin có liên quan đến nội dung nghiên cứu và
khảo sát thực tế.
Cuối cùng, xin cảm ơn gia đình, người thân và bạn bè đã động viên, giúp đỡ và
tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho tác giả trong suốt thời gian học tập và thực hiện
luận văn.
Trân trọng.
TP. Hồ Chí Minh, ngày 26 tháng 09 năm 2014
Tác giả
Trần Thế Hiển
MỤC LỤC
Trang phụ bìa
Lời cam đoan
Lời cảm ơn
Mục lục
Danh mục các chữ viết tắt
Danh mục các bảng số liệu
Danh mục các biểu đồ, bản đồ
PHẦN MỞ ĐẦU ................................................................................................................ 1
1. Lý do chọn đề tài ............................................................................................................. 1
2. Mục tiêu, nhiệm vụ nghiên cứu ...................................................................................... 3
3. Giới hạn đề tài ................................................................................................................. 3
4. Lịch sử nghiên cứu đề tài ................................................................................................ 4
5. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu ........................................................................ 6
6. Đóng góp của luận văn ................................................................................................. 10
7. Bố cục luận văn ............................................................................................................. 11
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ PHÁT TRIỂN DU LỊCH
VĂN HÓA .................................................................................................... 12
3.1. Định hướng phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh đến năm 2020 ............ 116
3.1.1. Cơ sở xây dựng định hướng .........................................................................116
3.1.2. Định hướng phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh đến năm 2020 ......118
3.2. Các giải pháp phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh đến năm 2020 ......... 133
3.2.1. Giải pháp về sản phẩm du lịch .....................................................................133
3.2.2. Giải pháp về cơ sở hạ tầng và cơ sở vật chất - kỹ thuật phục vụ du lịch .....134
3.2.3. Giải pháp về tổ chức quản lý và quy hoạch phát triển du lịch .....................135
3.2.4. Giải pháp về nguồn nhân lực .......................................................................136
3.2.5. Giải pháp về thị trường ................................................................................138
3.2.6. Giải pháp về vốn đầu tư ...............................................................................139
3.2.7. Giải pháp bảo vệ tài nguyên du lịch nhân văn .............................................140
KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ ...................................................................................... 142
1. Kết luận .................................................................................................................. 142
2. Kiến nghị...................................................................................................................... 143
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................................ 145
PHỤ LỤC
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT
ĐHQG : Đại học Quốc gia
Nxb
: Nhà xuất bản
QL
: quốc lộ
Việt Nam, giai đoạn 2008 - 2013 ............................................................... 110
DANH MỤC CÁC BIỂU ĐỒ, BẢN ĐỒ
1. Biểu đồ
Biểu đồ 2.1. Mức độ hài lòng của du khách về mạng lưới giao thông và
chất lượng các loại hình vận tải đường bộ tại Tây Ninh ......................... 79
Biểu đồ 2.2. Mức độ hài lòng của du khách về các dịch vụ bưu chính - viễn thông
tại Tây Ninh ............................................................................................. 81
Biểu đồ 2.3. Mức độ hài lòng của du khách về hệ thống cơ sở lưu trú du lịch tại
Tây Ninh .................................................................................................. 84
Biểu đồ 2.4. Mức độ đánh giá của du khách về hệ thống cơ sở vui chơi giải trí tại
Tây Ninh .................................................................................................. 86
Biểu đồ 2.5. Số lao động trong ngành du lịch tỉnh Tây Ninh giai đoạn 2007 - 2012 .. 89
Biểu đồ 2.6. Mức độ hài lòng của du khách về phong cách đón tiếp, phục vụ của
đội ngũ nhân viên du lịch tại Tây Ninh ................................................... 90
Biểu đồ 2.7. Cơ cấu khách du lịch nội địa tại Tây Ninh năm 2013 ............................. 99
Biểu đồ 2.8. Cơ cấu khách du lịch theo nghề nghiệp tại Tây Ninh năm 2013........... 100
2. Bản đồ
1. Bản đồ hành chính tỉnh Tây Ninh ............................................................................. 46
2. Bản đồ tài nguyên du lịch nhân văn tỉnh Tây Ninh .................................................. 53
3. Bản đồ các tuyến, điểm du lịch văn hóa tỉnh Tây Ninh ............................................ 96
4. Bản đồ định hướng tổ chức không gian phát triển du lịch văn hóa tỉnh Tây Ninh
đến năm 2020 .......................................................................................................... 119
1
PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
vực Đông Nam Á - nơi vốn được xem là cái nôi của nền văn minh lúa nước, đồng thời
là nơi giao thoa, gặp gỡ của nhiều nền văn hóa đa dạng từ các quốc gia và khu vực lân
cận cả trong quá khứ lẫn hiện tại, Việt Nam sở hữu nhiều điều kiện vô cùng thuận lợi
để phát triển đa dạng các loại hình du lịch văn hóa.
Là một tỉnh ở miền biên giới Tây Nam của Tổ quốc, Tây Ninh được sử liệu ghi
nhận xưa kia vốn là vùng đất thuộc Vương quốc Phù Nam, phát triển hưng thịnh vào
những thế kỷ đầu Công nguyên với nền văn hóa Óc Eo độc đáo. Không những vậy,
trong suốt những năm tháng kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, nhờ có vị trí chiến
lược quan trọng về mặt quốc phòng, Tây Ninh được chọn làm căn cứ địa cách mạng
trọng yếu của miền Nam, cùng với Phước Long, Bình Long, Sông Bé,… hợp thành
một miền Đông anh dũng trong chiến đấu và anh hùng trong lao động. Nhờ thừa
hưởng nhiều nét văn hóa đặc sắc cùng truyền thống cách mạng hào hùng từ quá khứ để
lại, Tây Ninh ngày nay có rất nhiều tiềm năng để phát triển du lịch, nhất là loại hình du
lịch văn hóa.
Tính đến cuối năm 2012, toàn tỉnh có 80 di tích lịch sử - văn hóa được xếp hạng,
trong đó có 23 di tích cấp quốc gia. Được sự quan tâm của Đảng, Nhà nước và lãnh
đạo các cấp, du lịch Tây Ninh đã không ngừng phát triển và gặt hái được những kết
quả đáng khích lệ khi tổng lượt khách du lịch đến với Tây Ninh và doanh thu du lịch
của tỉnh tăng liên tục trong giai đoạn 2000 - 2012, đóng góp đáng kể vào ngân sách
tỉnh nhà mỗi năm, góp phần cải thiện đời sống người dân địa phương. Trên địa bàn
tỉnh hiện đã hình thành khá nhiều điểm, khu du lịch có sức hấp dẫn lớn du khách như:
khu Di tích lịch sử văn hóa - Danh thắng và Du lịch núi Bà Đen, khu di tích lịch sử
Căn cứ Trung ương Cục miền Nam, Tòa Thánh Cao Đài, Di tích lịch sử - văn hóa tháp
Chót Mạt, Hội xuân Núi Bà,…
Tuy nhiên, cho đến nay, du lịch Tây Ninh vẫn còn nhiều hạn chế so với mặt bằng
chung của cả nước. Hầu hết các điểm, khu du lịch văn hóa trên địa bàn tỉnh chưa được
đầu tư khai thác đúng mức, công tác quản lý còn tồn tại nhiều bất cập, nội dung
chương trình du lịch chưa phong phú, sản phẩm du lịch còn đơn điệu, nguồn nhân lực
phục vụ du lịch cùng đội ngũ cán bộ quản lý về lĩnh vực này còn thiếu và hạn chế về
và các giải pháp thục hiện.
3. Giới hạn đề tài
- Về không gian:
Địa bàn nghiên cứu được giới hạn trong phạm vi tỉnh Tây Ninh, đặt trong mối
quan hệ với các tỉnh lân cận thuộc vùng Đông Nam Bộ.
4
- Về thời gian:
+ Thực trạng du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh được tập trung chủ yếu trong giai
đoạn 2007 - 2013.
+ Đề xuất định hướng và giải pháp phát triển du lịch văn hóa đến năm 2020.
- Về nội dung:
Đề tài tập trung phân tích tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch văn hóa tại
tỉnh Tây Ninh, trên cơ sở đó đề xuất định hướng và các giải pháp chủ yếu phát triển
loại hình du lịch văn hóa ở địa phương trên quan điểm Địa lí học, không mở rộng sang
các loại hình du lịch khác.
4. Lịch sử nghiên cứu đề tài
Từ sau Thế chiến thứ hai, ngành du lịch ngày càng khẳng định vai trò quan trọng
của mình và mang lại nguồn lợi kinh tế to lớn đối với nhiều quốc gia trên thế giới. Tại
Việt Nam, phải đến những năm 90 của thế kỷ XX, khi mà nền kinh tế - xã hội nước ta
có sự chuyển biến tích cực, đời sống nhân dân từng bước được cải thiện thì ngành du
lịch mới thật sự được quan tâm. Kể từ thời điểm đó đến nay đã có nhiều công trình
nghiên cứu về sự phát triển của du lịch Việt Nam được thực hiện và công bố bởi các
nhà khoa học thuộc các lĩnh vực Kinh tế học, Kinh tế chính trị học, Địa lí học, Du lịch
học,…
So với nhiều tỉnh trong vùng Đông Nam Bộ và cả nước, Tây Ninh nhìn chung
vẫn là một tỉnh nghèo và chậm phát triển, đời sống người dân dựa vào nông nghiệp là
chủ yếu. Vì vậy, tuy ngành du lịch vẫn còn non trẻ nhưng phát triển du lịch, nhất là du
hoạt động du lịch (Qua nghiên cứu trường hợp Tòa Thánh Tây Ninh)”. Luận văn thạc
sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG Hà Nội.
- Trương Thanh Quỳnh Thư (2012), “Lễ hội của đạo Cao Đài Tây Ninh với
việc phát triển du lịch địa phương”. Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Khoa học Xã
hội và Nhân văn, ĐHQG TP.HCM.
- Nguyễn Ngọc Hiền (2008), “Đánh giá các nguồn lực và định hướng phát
triển du lịch tỉnh Tây Ninh giai đoạn 2007 - 2015”. Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học
Khoa học Xã hội và Nhân văn, ĐHQG TP.HCM.
- Nguyễn Trọng Hiếu (2011), “Phát triển du lịch tỉnh Tây Ninh thời kì hội
nhập”. Luận văn thạc sĩ, Trường Đại học Sư phạm TP.HCM.
Đa số các công trình nghiên cứu ở trên là báo cáo tổng quan hoạt động du lịch
hằng năm, kế hoạch cho năm tiếp theo, hoặc quy hoạch tổng thể phát triển du lịch tỉnh
6
Tây Ninh trong giai đoạn sắp tới. Còn hầu hết các luận văn đều dừng lại ở mức đánh
giá, phân tích tổng quan tiềm năng, thực trạng phát triển du lịch nói chung ở Tây Ninh,
không đi sâu nghiên cứu về loại hình du lịch văn hóa ở địa phương.
Do đó, trên cơ sở kế thừa những đóng góp của các công trình nghiên cứu đi
trước, đề tài “Tiềm năng và định hướng phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh”
tập trung nghiên cứu sâu, làm rõ tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch văn hóa ở
Tây Ninh trong giai đoạn 2007 - 2013, từ đó đề xuất những định hướng và giải pháp
chủ yếu phát triển du lịch văn hóa trên địa bàn tỉnh đến năm 2020 từ góc độ Địa lí học.
5. Quan điểm và phương pháp nghiên cứu
5.1. Các quan điểm nghiên cứu
5.1.1. Quan điểm hệ thống
Tiềm năng du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh khá phong phú, mỗi loại tuy có đặc
điểm và chức năng riêng nhưng luôn có mối quan hệ qua lại, tương tác lẫn nhau và vận
động theo quy luật chung của toàn hệ thống. Hơn nữa, du lịch văn hóa chỉ là một bộ
có nền văn hóa đậm đà bản sắc từ xa xưa nhưng trong khoảng hơn 10 năm trở lại đây
đã và đang có những bước chuyển mình mạnh mẽ. Chính vì vậy, các yếu tố liên quan
đến du lịch văn hóa trên địa bàn tỉnh cũng luôn luôn có sự biến đổi không ngừng theo
không gian và thời gian. Do đó, các nội dung trong đề tài luôn được xem xét trong mối
quan hệ với quá khứ, tương ứng với những hoàn cảnh lịch sử cụ thể. Việc này nhằm
đánh giá và phân tích một cách toàn diện tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch văn
hóa ở Tây Ninh vào thời điểm hiện tại, làm cơ sở để đưa ra những dự báo khách quan,
đúng đắn cho tương lai.
5.1.4. Quan điểm kinh tế - sinh thái
Mục tiêu chính của phát triển du lịch nói chung và du lịch văn hóa nói riêng đều
nhằm mang lại hiệu quả kinh tế cao, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã
hội của địa phương nhưng đồng thời phải bảo tồn được môi trường sinh thái. So với
các tỉnh, thành lân cận thì mức độ khai thác các tài nguyên du lịch nhân văn và mật độ
các tuyến điểm du lịch văn hóa ở Tây Ninh là khá cao. Vì vậy, các giải pháp đẩy mạnh
phát triển du lịch văn hóa trên địa bàn tỉnh được đề xuất trong đề tài luôn đi đôi với
những chính sách bảo vệ môi trường sinh thái và tài nguyên du lịch nhân văn nhằm
hướng đến sự phát triển du lịch hiệu quả, bền vững cả trong hiện tại và tương lai.
5.1.5. Quan điểm phát triển bền vững
8
Việc khai thác tài nguyên du lịch nhân văn, xây dựng, tổ chức các hoạt động du
lịch văn hóa ở Tây Ninh cần đảm bảo sự hài hòa giữa lợi ích kinh tế của chủ đầu tư, lợi
ích xã hội cho cộng đồng cư dân địa phương đồng thời không để hoạt động du lịch ảnh
hưởng tiêu cực đến môi trường tự nhiên và văn hóa xã hội của tỉnh. Vì vậy, các giải
pháp quản lý, khai thác và phát triển du lịch văn hóa ở Tây Ninh được đề xuất trong
giai đoạn sắp tới luôn đảm bảo sự bền vững về cả 3 mặt: kinh tế, xã hội và môi trường.
5.2. Các phương pháp nghiên cứu
5.2.1. Phương pháp thu thập tài liệu
hướng và đề xuất các giải pháp phát triển du lịch văn hóa trong tương lai một cách phù
hợp.
5.2.4. Phương pháp nghiên cứu thực địa
Đây là phương pháp truyền thống của Địa lí học, là cơ sở quan trọng để khẳng
định giá trị thực tiễn của kết quả nghiên cứu. Vì vậy, phương pháp nghiên cứu thực địa
được sử dụng rộng rãi và thường xuyên trong Địa lí du lịch để thu thập trực tiếp những
số liệu, thông tin ban đầu với độ chính xác cao trên địa bàn nghiên cứu. Trong nhiều
trường hợp, đây còn là phương pháp duy nhất để thu thập được những nguồn thông tin
đáng tin cậy, làm cơ sở cho việc xây dựng ngân hàng tư liệu cho các phương pháp
khác.
Việc tiến hành khảo sát thực địa được tác giả thực hiện thông qua việc đến các cơ
quan, ban ngành trên địa bàn tỉnh Tây Ninh thu thập các tài liệu, số liệu thống kê, báo
cáo khoa học, công trình nghiên cứu,… đồng thời đến một số điểm, khu du lịch văn
hóa điển hình ở các huyện, thị nội tỉnh để tìm hiểu những thông tin liên quan từ khách
du lịch, người dân địa phương và chụp ảnh tư liệu.
5.2.5. Phương pháp bản đồ và hệ thống thông tin Địa lí (GIS)
Đây là một trong những phương pháp đặc trưng của Địa lí học. Bản đồ không chỉ
là phương tiện phản ánh những đặc điểm không gian của các đối tượng địa lí du lịch
mà còn là cơ sở để tiếp cận những thông tin mới, vạch ra tính quy luật hoạt động của
toàn hệ thống. Phương pháp sử dụng hệ thống thông tin địa lí (GIS) cho phép kết hợp
thông tin với các đối tượng trên bản đồ, tạo ra những mối quan hệ mới có thể được sử
dụng cho nhiều mục đích ứng dụng khác nhau, qua đó góp phần tạo mối liên kết không
gian, quản lý và phát triển du lịch bền vững.
Trong quá trình thực hiện đề tài, tác giả đã sử dụng bản đồ như một tư liệu cần
thiết khi đánh giá tiềm năng và phân tích thực trạng phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh
Tây Ninh. Ngoài ra, các thông số về tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch văn hóa
10
11
- Hệ thống hóa và góp phần làm sáng tỏ một số vấn đề lý luận về phát triển du
lịch văn hóa để vận dụng vào thực tiễn nghiên cứu phát triển du lịch tỉnh Tây Ninh.
- Đánh giá tổng hợp những tiềm năng phát triển du lịch văn hóa của tỉnh Tây
Ninh trên quan điểm Địa lí du lịch.
- Phân tích thực trạng phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh, rút ra những
thành tựu và hạn chế nhằm bổ sung cơ sở thực tiễn cho việc đề xuất các định hướng
cùng giải pháp phát triển du lịch văn hóa trên địa bàn được hiệu quả hơn.
- Đề xuất định hướng phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh đến năm 2020
và các giải pháp thực hiện.
- Kết quả nghiên cứu của đề tài là tài liệu tham khảo hữu ích cho các cơ quan
quản lý du lịch và chính quyền tỉnh Tây Ninh trong công tác quản lý, chỉ đạo phát triển
du lịch nói chung và du lịch văn hóa nói riêng nhằm nâng cao hiệu quả khai thác tổng
hợp lãnh thổ, góp phần thúc đẩy sự phát triển toàn diện của nền kinh tế - xã hội tỉnh
nhà.
7. Bố cục luận văn
Ngoài phần mở đầu và phần kết luận, nội dung chính của đề tài gồm 3 chương:
- Chương 1: Cơ sở lý luận và thực tiễn về phát triển du lịch văn hóa.
- Chương 2: Tiềm năng và thực trạng phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh.
- Chương 3: Định hướng phát triển du lịch văn hóa ở tỉnh Tây Ninh đến năm
2020 và các giải pháp thực hiện.
Ngoài ra, trong luận văn còn có 8 bảng số liệu, 8 biểu đồ, 4 bản đồ và phần phụ
lục (gồm 3 bảng số liệu, 1 mẫu phiếu khảo sát, 10 hình ảnh và 1 bản đồ).
12
Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
Theo Luật Du lịch Việt Nam (2005) thì: “Du lịch là các hoạt động có liên quan
đến chuyến đi của con người ngoài nơi cư trú thường xuyên của mình nhằm đáp ứng
nhu cầu tham quan, tìm hiểu, giải trí, nghỉ dưỡng trong một khoảng thời gian nhất
định” [30].
Như vậy, có thể thấy các quan niệm về du lịch dần được hoàn thiện theo thời
gian và nhìn chung, các định nghĩa về du lịch đều đề cập đến các khía cạnh khác nhau
về bản chất của du lịch. Đó là các hoạt động tham quan, nghỉ dưỡng, vui chơi giải trí
của con người ở ngoài nơi cư trú trong một khoảng thời gian nhất định nhằm khôi
phục và phát triển thể chất, tinh thần.
1.1.1.2. Văn hóa
Từ “văn hóa” có nhiều nghĩa, nó được dùng để chỉ những khái niệm có nội hàm
khác nhau. Văn hóa là một từ mà theo Raymond H. Williams (1921 - 1988) - tiểu
thuyết gia, nhà xã hội học, nhà phê bình nổi tiếng người Xứ Wales, là “một trong hai
hay ba từ khó nhất trong ngôn ngữ tiếng Anh”. Theo Raymond H. Williams thì:
Văn hóa có ba phần chính đó là: thứ nhất, nó như một sự tiến trình tổng
hợp trí tuệ, tinh thần và phát triển thẩm mỹ; thứ hai, nó như là một sự biểu
lộ của một lối sống đặc biệt; và thứ ba là nó như những công việc và thực
tiễn hoạt động trí tuệ và thẩm mỹ [6].
Nhà nhân học người Anh, Edward B. Tylor (1832 - 1917) trong công trình
“Primitive Culture” (năm 1871) đã định nghĩa: “Văn hóa là một tổng thể phức hợp,
bao gồm tri thức, tín ngưỡng, nghệ thuật, đạo đức, pháp luật, phong tục, cũng như mọi
khả năng và thói quen khác mà con người như một thành viên xã hội tiếp thu được”
[6].
GS. TSKH. Trần Ngọc Thêm đã định nghĩa: “Văn hóa là một hệ thống hữu cơ
các giá trị vật chất và tinh thần do con người sáng tạo và tích lũy qua quá trình hoạt
động thực tiễn, trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội
của mình” [19].
Trên cơ sở những quan điểm trên, ta có thể hiểu văn hóa là toàn bộ các giá trị vật
chất và tinh thần do con người sáng tạo, tích lũy qua quá trình hoạt động thực tiễn,
trong sự tương tác giữa con người với môi trường tự nhiên và xã hội.
văn hóa [6].
Đứng ở góc độ của một tổ chức chuyên ngành, Hội đồng quốc tế về những công
trình kỷ niệm và khu di tích ICOMOS (International Council On Monuments and
Sites) đã đưa ra định nghĩa về du lịch văn hóa như sau:
15
Du lịch văn hóa là một hình thức du lịch mà mục đích và đối tượng chủ yếu
của nó là khám phá những công trình kỷ niệm, những khu di tích cùng
nhiều mục tiêu khác. Nó đưa vào sử dụng những mặt ảnh hưởng tích cực từ
quá khứ hiệu quả tới mức vừa thỏa mãn những mục đích cá nhân của du
khách, vừa góp phần duy trì và bảo vệ chính các đối tượng mà nó khai thác.
Hình thức du lịch này bênh vực, ủng hộ những nỗ lực trong thực tiễn được
cho là nhằm duy trì và bảo vệ những nhu cầu của cộng đồng nhân loại bởi
những lợi ích về mặt kinh tế, văn hóa - xã hội mà nó dành cho tất cả những
người có liên quan [6].
Bên cạnh chức năng tất yếu của du lịch nói chung là thỏa mãn các nhu cầu của du
khách thì định nghĩa này còn nêu bật được vai trò quan trọng hơn của du lịch văn hóa
đó là thông qua việc khai thác những mặt tích cực của quá khứ để giáo dục nhận thức,
đồng thời bênh vực, duy trì và bảo vệ những nhu cầu, lợi ích chính đáng cho cộng
đồng. Định nghĩa này nhìn nhận du lịch văn hóa như là một hình thức du lịch thanh
cao, lịch sự và mang tính bền vững.
Tại khoản 20, điều 4, chương I - Luật Du lịch Việt Nam (2005) đã nêu: “Du lịch
văn hóa là hình thức du lịch dựa vào bản sắc văn hóa dân tộc với sự tham gia của
cộng đồng nhằm bảo tồn và phát huy các giá trị văn hoá truyền thống” [30].
Từ những định nghĩa đã nêu trên, có thể đưa ra một định nghĩa tóm lược về du
lịch văn hóa như sau: Du lịch văn hóa là loại hình du lịch nhằm mục đích hưởng thụ,
trải nghiệm những giá trị văn hóa của các vùng đất, quốc gia nơi mình đến, đồng thời
giúp nâng cao ý thức giữ gìn, bảo vệ và phát huy những giá trị ấy.