SKKN Địa lý

Người viết: Y Mâu Bdap

Tên đề tài:

LỒNG GHÉP MÔI TRƯỜNG
TRONG DẠY HỌC MÔN ĐỊA LÝ 9


Họ tên người viết: Y Mâu Bdap
Đơn vị công tác: Trường PTDTNT Krông Ana
Trình độ chuyên môn nghiệp vụ: Cao đẳng sư phạm
Môn học: Địa- KTNN

Năm học 2014- 2015

Trang 1


SKKN Địa lý

Người viết: Y Mâu Bdap

MỘT VÀI KINH NGHIỆM
VỀ VIỆC LỒNG GHÉP GIÁO DỤC MÔI
TRƯỜNG TRONG DẠY HỌC MÔN ĐỊA LÝ 9
I / LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI

1. Lý do khách quan:
Mọi hoạt động của con người đều có tác động đến môi trường xung

những chủ nhân tương lai của đất nước với hy vọng học sinh biết bảo vệ
Trang 2


SKKN Địa lý

Người viết: Y Mâu Bdap

môi trường xung quanh nhà mình, trường học rồi đến địa phương mình và
từ đó có ý thức bảo vệ môi trường chung dù ở bất cứ nơi đâu.
Xuất phát từ lý do trên nên tôi chọn đề tài: ’’ Lồng ghép giáo dục môi
trường vào dạy môn Địa lý 9 – THCS’’.
II / ĐỐI TƯỢNG, CƠ SỞ VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1/ Đối tượng:
- Học sinh khối 9 Trường PTDTNT Krông Ana - Tỉnh Đăk Lăk.
2/ Cơ sở nghiên cứu:
Thông qua thực tiễn giảng dạy trên lớp, khảo sát thực địa, khảo sát
tranh ảnh. Nội dung giáo dục môi trường trong môn địa lý rất rộng với
phạm vi đề tài này tôi chỉ lấy một số bài như sau:
+Bài 2: Dân số và gia tăng dân số
+Bài 9: Sự phát triển và phân bố lâm nghiệp, thuỷ sản
+Bài địa lý địa phương( Địa lý tỉnh Đăk Lăk).
3/ Phương pháp nghiên cứư:
- Nghiên cứu SGK, các tài liệu liên quan (Giáo dục môi trường – Tài
liệu học đại học từ xa)
- Quan sát và phỏng vấn
- Thuyết trình
- Thông qua hoạt động ngoại khoá ( Thực địa, hoạt động NGLL)
III/ NỘI DUNG VÀ KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU:
1/ Thực trạng vấn đề giáo dục môi trường trong dạy Địa lý 9:

hợp của học sinh, giáo viên cần giao cho các nhóm tìm hiểu thực tế hoặc
về nhà nghiên cứu trước những kiến thức mà giáo viên yêu cầu.
3/ Các bước tiến hành
Để tổ chức thực hiện giáo dục môi trường trong tiết dạy có hiệu quả,
giáo viên có thể dùng nhiều phương pháp nhiều cách khác nhau để thực
hiện mục đích bài học. Sau đây là một số kinh nghiệm để giáo dục học sinh
bảo vệ môi trường trong một sô tiết dạy Địa lý 9.
Giáo dục môi trường thông qua các tiết dạy trên lớp. Đây là hình
thức dạy học giúp các em có ý thức, có trách nhiệm cao đối với sự phát
triển bền vững của môi trường, một khả năng cảm thụ, đánh giá vẻ đẹp nền
tảng của môi trường. Giáo viên đánh giá cụ thể sự nhận thức, hành động
của các em thông qua các tiết học.
Ví dụ1: Bài 2 -địa lý 9: Dân số và gia tăng dân số
Bài này có 3 nội dung ( 3 đề mục)
I. Dân số.
II.Gia tăng dân số.
III.Cơ cấu dân số.
Trong ba đề mục trên thì vị trí chúng ta lồng ghép giáo dục môi
trường là mục II: Sự gia tăng dân số.
Giáo viên đưa ra câu hỏi liên quan đến vấn đề môi trường để học
sinh suy nghĩ, trả lời. Nội dung câu hỏi:
- Thực trạng dân số Việt Nam hiện nay như thế nào?
+ Học sinh trả lời: Dân số nước ta đông và tăng nhanh
- Giáo viên hỏi tiếp: Dân số đông và tăng nhanh gây ra hậu quả gì?
+ HS trả lời: Ảnh hưởng tới nhiều vấn đề như: việc làm, y tế, giáo
dục, chất lượng cuộc sống, tài nguyên môi trường…
GV: Dân số tăng nhanh bên cạnh những thuận lợi thì gây ra cho chúng ta
nhiều hậu quả như các em nêu trên, trong những hậu quả trên thì có vấn đề
đang nổi cộm ảnh hưởng rất lớn không những ở nước ta mà ảnh hưởng đến
tất cả các nước trên thế giới đó là vấn đề môi trường. Dân số nước ta tăng

rừng bị mất hàng năm thì 40-50 % là đốt làm nương rẫy. Ở Đăk Lăk từ
1991-1996 mất TB 3000-3500 ha/năm, trong đó trên ½ diện tích rừng bị
mất do làm nương rẫy.
+ Chuyển đất có rừng sang đất sản xuất các cây kinh doanh, đặc biệt
là phá rừng trồng cà phê ở Tây Nguyên chiếm 40 – 50 % diện tích rừng bị
mất trong khu vực.
+ Khai thác quá mức so với phục hồi
+ Do ảnh hưởng của bom đạn chiến tranh
+ Khai thác không có kế hoạch, kỹ thuật khai thác lạc hậu, làm lãng
phí tài nguyên rừng.
+ Do cháy rừng, nhất là rừng tràm, thông...
- GV: Là một đất nước có ¾ diện tích đồi núi mà diện tích rừng giảm
như vậy thì gây ra hậu quả gì?
- HS suy nghĩ, thảo luận sau đó đưa ra câu trả lời, GV nhận xét ý
kiến của các nhóm và từ đó đưa ra thông tin phản hồi.
=> Chặt phá rừng quá mức dẫn tới mất nơi cư trú và nguồn thức ăn của
động vật, nhiều cây gỗ quý đang có nguy cơ cạn kiệt như đinh, lim, sến,
táu, hoàng đàn... nhiều loại động vật hoang dã có nguy cơ tuyệt chủng, chặt
phá rừng dẫn tới đất đai bị xói mòn, rửa trôi, ảnh hưởng tới khí hậu gây
hiện tượng lũ quét - đặc biệt là ở vùng đồi núi.
- GV cho các em liên hệ để bảo vệ tài nguyên rừng ở địa phương,
cho các em xem một số bức tranh về hiện tượng chặt phá rừng để từ đó
giáo dục các em ó hành động đúng đắn hơn, có ý thức trong việc bảo vệ
môi trường các em đang sống.
Bảo vệ rừng là bảo vệ sự sống của mỗi chúng ta, nó ảnh hưởng đến
sự phát triển bền vững của nền kinh tế, tới cuộc sống của mỗi con người cả
trong hiện tại và trong tương lai. Rừng là lá phổi xanh của con người, vậy
Trang 5



động thực vật xuống sông, thải ra sông các chất độc hại chưa qua xử lý
(nhà máy bột ngot vedan thải ra dòng sông Thị Vải) đã làm cho nguồn
nước bị ô nhiễm rất nặng nề, ảnh hưởng lớn tới cuộc sống của người dân
quanh khu vực. Chúng ta phải bảo vệ nguồn nước sông, ao, hồ, kênh
rạch... vì nước rất cần thiết đối với đời sống của chúng ta, tuy nó không
phải là chất dinh dưỡng, chúng ta có thể nhịn ăn 1 tuần nhưng không thể
nhịn uống trong 3 đến 5 ngày được. Chỉ 1 ví dụ đơn giản thế cũng đủ để
chúng ta thấy được tầm quan trọng của nước, chúng ta phải biết quý trọng
nguồn nước, phải biết bảo vệ sự trong sạch của các dòng sông nơi chúng ta
sinh sống.
3/ Kết quả đạt được:
Những năm học qua tôi được nhà trường phân công dạy môn Địa lý
9. Trong quá trình giảng dạy tôi đã áp dụng lồng ghép giáo dục môi
trường vào dạy bộ môn, bản thân tôi thu được kết quả rất khả quan: Bước
đầu các em thấy thích thú với môn học mà trước đây các em đánh giá là
khô khan, các em đã ý thức được điều cần thiết của việc bảo vệ tài nguyên
Trang 6


SKKN Địa lý

Người viết: Y Mâu Bdap

và môi trường, đã nhận thức được chúng ta tác động vào môi trường như
thế nào thì môi trường sẽ trả lại ta như vậy. Các em đã có ý thức hơn trong
việc bảo vệ môi trường các em đang sống, cụ thể: không vứt rác bừa bãi,
biết trồng và chăm sóc cây xanh, biết giữ gìn cảnh quan môi trường học và
nơi các em sinh sống. Vì thế chúng tôi nghĩ rằng trong quá trình giảng dạy
giáo viên cần chủ động lồng ghép giáo dục môi trường, một mặt gây hứng
thú cho các em, đồng thời giáo dục ý thức các em trong việc bảo vệ môi

V/ KẾT LUẬN:
Giáo dục môi trường vào trong bài dạy địa lý là một vấn đề rất quan
trọng, tuỳ theo nội dung bài học, đối tượng học sinh để chọn nội dung
Giáo dục phù hợp. Tránh tình trạng Giáo dục một cách miễn cưỡng, ép
buộc sẽ làm cho bài học trở nên nặng nề. Cần phải biết điểm dừng phù
Trang 7


SKKN Địa lý

Người viết: Y Mâu Bdap

hợp, biết vận dụng vào thực tế, có ý thức trong việc bảo vệ tài nguyên môi
trường là một điều không dễ chút nào? Vì vậy tôi rất mong các đồng
nghiệp bổ xung, góp thêm các kinh nghiệm để cùng học hỏi và hoàn thiện
kinh nghiệm này.
Tôi xin chân thành cảm ơn./.
Krông Ana, ngày 28 tháng 11 năm 2010
Người viết

Y Mâu Bdap

Nhận xét của hội đồng chấm cấp trường:
Chủ tịch HĐ
( Ký tên, đóng dấu)
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................
.........................................................................................................................