MỘT SỐ BIỆN PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIÁO DỤC ÂM NHẠC
NHÓM TRẺ 24 – 36 THÁNG TUỔI.
A. ĐẶT VẤN ĐỀ
1. Lý do chọn đề tài:
Trẻ em là những hạt giống, những mầm non trong vườn ươm đất nước, trẻ em
là nguồn hạnh phúc của mọi gia đình, là tương lai của đất nước, là lớp người kế tục
sự nghiệp của ông cha. Đặc biệt là trẻ ở lứa tuổi mầm non việc chăm sóc giáo dục
trẻ ngay từ những tháng năm đầu tiên của cuộc sống là một vấn đề hết sức cần thiết
và nó có ý nghĩa vô cùng quan trọng không chỉ đối với gia đình, nhà trường, mà là
còn của toàn xã hội, chính vì vậy chúng ta phải tạo mọi điều kiện, tập trung mọi
sức lực để chăm sóc và giáo dục trẻ, tạo điều kiện cho trẻ được hoạt động, học tập
và vui chơi “trẻ học bằng chơi, chơi bằng học” đạt chất lượng giáo dục cao trong
giai đoạn công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Như chúng ta đã biết giáo dục âm nhạc là “món ăn tinh thần” không thể thiếu
được đối với con người nói chung và đối với trẻ mầm non nói riêng. Ngay từ khi
trẻ cất tiếng khóc chào đời tâm hồn trẻ đã được xoa dịu bằng lời ru ngọt ngào của
bố, của mẹ, những câu hát du dương êm dịu đã đưa trẻ vào giấc ngủ, với những
giấc mơ đẹp, khi trẻ đến trường mầm non đã được các cô dỗ dành, yêu thương
bằng những bài hát ru đậm đà tính giáo dục, những bài hát đó đã thấm sâu vào tâm
hồn trẻ, nuôi dưỡng tâm hồn trẻ, lớn lên, mang lại cho trẻ tình yêu quê hương, đất
nước, yêu thương kính trọng người trên, bạn bè giúp đỡ chia sẻ cùng nhau, thông
qua đó trẻ biết ngoan ngoãn, vâng lời, gọn gàng, sạch sẽ....
Đến với âm nhạc sẽ giúp trẻ phát triển trí nhớ, óc tưởng tượng, cơ thể trẻ phát
triển cân đối, hài hòa, qua ca hát giúp giáo viên phát hiện ra những trẻ có năng
khiếu nghệ thuật để kịp thời bồi dưỡng cho trẻ.
Đặc biệt là trẻ ở lưa tuổi mầm non dạy trẻ tiếp xúc với giáo dục âm nhạc là
một trong những nhiệm vụ quan trọng trong trường mầm non, người giáo viên phải
nắm vững đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ, Từ đó cô giáo đưa ra phương pháp
1
hơn lôi cuốn sự hứng thú của trẻ vào hoạt động âm nhạc, trẻ yêu ca hát thấy được
cái hay, cái đẹp trong từng bài hát góp phần giáo dục đạo đức và hoàn thiện nhân
cách trẻ
Vì vậy tôi chọn đề tài “Một số biện pháp nâng cao chất lượng giáo dục
âm nhạc cho trẻ 24 – 36 tháng” để nghiên cứu.
II. THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU
1. Thực trạng
• Thuận lợi:
- Được sự quan tâm của Đảng uỷ, Uỷ ban nhân dân, các đoàn thể trong xã,
nhân dân xây dựng cơ sở vật chất đạt chuẩn quốc gia mức độ I.
- Được sự giúp đỡ của ban lãnh đạo, chuyên viên phòng giáo dục đào tạo
Quảng Xương.
- Được sự quan tâm chỉ đạo của ban giám hiệu nhà trường .
- 100% cán bộ, giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn.
- Số cháu trong nhóm trẻ cùng độ tuổi, trẻ đi học chuyên cần đạt tỉ lệ cao nên
thuận lợi cho việc giảng dạy.
Một số phụ huynh đã quan tâm đến việc chăm sóc giáo dục trẻ ở nhà cũng
như ở trường.
• Khó khăn:
Số trẻ đông ở độ tuổi nhà trẻ đa số trẻ mới nhập học nên hình thành nề nếp
thói quen cho trẻ trong các hoạt động còn gặp nhiều khó khăn trong tổ chức các
hoạt động trong ngày.
Đồ dùng phục vụ cho hoạt động âm nhạc chưa đầy đủ, chủ yếu là đồ dùng tự
làm. đồ dùng hiện đại còn hạn chế
Bản thân là giáo viên trẻ mới vào ngành, năng khiếu âm nhạc còn hạn chế
3
12
37,5 3
9,6
của bài hát, trẻ
biết múa minh
hoạ theo bài hát.
Trẻ hát thuộc bài
hát, hát rõ lời, hát
6 18,8 11 34,4 12 37,5 3
9,6
đúng giai điệu
bài hát
Trẻ biết sử dụng
dụng cụ âm nhạc
7 21,9 9 28,1 13 40,6 3
9,6
và vỗ đúng nhịp
bài hát
Qua bảng khảo sát tôi thấy chất lượng hoạt động âm nhạc ở nhóm trẻ chưa
cao, khả năng hoạt động âm nhạc chưa đồng đều, các cháu đang còn hát ngọng, hát
chưa rõ lời, chưa hứng thú nghe hát, chưa biết sử dụng dụng cụ âm nhạc, qua khảo
sát tỷ lệ trẻ đạt tốt khá còn thấp, tỉ lệ trẻ chưa đạt còn cao, tôi đã tìm ra nguyên
nhân đó là dạy một cách máy móc dập khuôn, tích hợp các môn học còn rất ít chưa
lô gíc .
Qua dự giờ, khảo sát chất lượng trên trẻ, thời gian nghiên cứu, tìm hiểu tôi đã
đưa ra cho mình một số biện pháp giúp trẻ ở độ tuổi 24 – 36 tháng hoạt động âm
nhạc đạt hiểu quả cao.
4
những ngày lễ tôi thường đến những gia đình gần nơi tôi ở động viên các cháu biểu
diễn cho người thân xem.
2. Xây dựng nề nếp học sinh:
Ngay từ đầu năm học tôi đã luyện trẻ vào nề nếp, đưa trẻ quen dần với nề nếp
lớp học, bằng cách chia tổ, đặt tên tổ, tổ Hoa Hồng, tổ Hoa Sen, tổ Hoa Cúc, trong
các tổ tôi xếp xen kẽ các cháu nam với các cháu nữ, cháu mạnh dạn với cháu nhút
nhát, xếp những cháu yếu kém ngồi phía trên gần cô để cô t;iện theo dõi, những
cháu thiếu tập trung nghe cô giảng bài tôi luôn quan tâm động viên khuyến khích
trẻ tập trung chú ý vào giờ học và kịp thời uốn nắn tác phong ngồi cho trẻ, ngồi
học phải ngay ngắn, muốn nói gì phải xin phép cô giáo, từ đó tôi đã hình thành cho
trẻ có một nề nếp, thói quen tốt trong lớp.
3. Tạo hứng thú cho trẻ trong giờ học.
Sau khi xây dựng nề nếp lớp học thì việc tạo hứng thú cho trẻ trong giờ học
như sau: Đối với các cháu ở lứa tuổi nhà trẻ là trẻ “chóng nhớ, chóng quên” trẻ
đang còn nói ngọng, nói lắp, nhút nhát, nên yêu cầu cô giáo phải tạo cho trẻ một
giờ học thoải mái “học mà chơi, chơi mà học”. Đấy chính là cách giới thiệu bài của
cô phải sinh động, hấp dẫn gây được hứng thú cho trẻ vào bài học, nhưng phải
phú hợp với bài học với chủ điểm, cô có thể giới thiệu bài bằng rối tay, búp bê,
tranh, ảnh trên màn hình vi deo hoặc chơi trò chơi ngắn, kể chuyện, đọc thơ.
Trong quá trình trẻ ca hát cô giáo cũng cần thay đồi các hình thức để trẻ hứng
thú, hình thức thi đua tổ, nhóm, thi đua các cá nhân, thay đổi các đội hình (vòng
tròn, ngồi, đứng,...) hát to, hát nhỏ, nhanh, chậm, ngoài ra đồ dùng để hoạt động
phải hấp dẫn, sáng tạo.
Ngoài ra lập kế hoạch cho hoạt động cũng là một vấn đề vô cùng quan trọng,
chúng ta phải cần nghiên cứu kỹ, tìm tòi, sáng tạo soạn giảng bằng giáo án điện tử
để gây được hứng thú cho trẻ vào hoạt động.
6
Để giúp trẻ cảm thụ được tác phẩm văn học một cách nhẹ nhàng, giúp trẻ
thoải mái trong giờ học thì việc tích hợp môn giáo dục âm nhạc là rất cần thiết.
Vi dụ: Dạy trẻ bài thơ ”Hoa nở” cô hát cho trẻ nghe bài hát “Ra vườn hoa em
chơi” sau đó cô giới thiệu bài thơ và dạy trẻ đọc thuộc bài thơ, khi kết thúc cô và
trẻ hát múa bài hát “Ra vườn hoa em chơi” một lần nữa, qua bài hát, bài thơ giáo
dục trẻ chăm sóc và bảo vệ cây xanh, vườn hoa vườn trường.
- Giáo dục âm nhạc thông qua môn vận động.
Môn phát triển vận động là môn học rất cứng nhắc. Vì thế tích hợp âm nhạc
vào giờ học là rất cần thiết, làm cho trẻ hứng thú hơn trong quá trình hoạt động.
Ví dụ: Làm đoàn tàu chuyển bánh: Trẻ vừa đi vừa hát bài “Đoàn tàu nhỏ xíu”
hoặc tập bài phát triển chung động tác kết hợp bài hát để trẻ yêu thích môn học và
thoải mái ,vui vẻ, hứng thứ trong giờ học hơn.
Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động góc cũng rất quan trọng và nó có
nhiều hình thức. Tuỳ thuộc váo sự lựa chọn để tài, nội dung chính mà lựa chọn bài
hát cho phù hợp..
Ví dụ: Góc phân vai bán hàng các loại quả vào bài tôi hát cho trẻ nghe bài hát
“Đố quả” trò chuyện với trẻ về các loại quả.
5. Giáo dục âm nhạc thông qua hoạt động ngoài trời, giờ đón trẻ, giờ ngủ
Nếu chúng ta chỉ để trẻ hoạt động trong tiết học trẻ sẽ chán vì vậy cho trẻ hoạt
động ngoài trời trẻ sẽ rất hứng thú, chẳng hạn khi hướng dẫn trẻ quan sát vườn
hoa, cô và trẻ đàm thoại về các loại hoa sau đó hát cho trẻ nghe bài hát “Ra vườn
hoa em chơi” hoặc cho trẻ quan sát con gà trống, bắt nhịp cho trẻ hát bài “Con gà
trống”.... Khi trẻ hát cô thay đổi hình thức múa hát đôi hoặc các bạn trai hát tiếp
đến các bạn gái.
Như vậy trẻ sẽ có kiến thức về môi trường tự nhiên vừa được làm động tác
minh hoạ trẻ rất hứng thú nhanh thuộc bài. Thông qua đó trẻ đã có một vốn kiến
8
thức, đầu giờ kết thúc giờ chơi.
Ví dụ: Chủ điểm gia đình cho trẻ hát bài “Mẹ yêu không nào” để gây hứng thú
cho trẻ qua bài hát, cô giới thiệu chủ đề chơi khi kết thúc buổi chơi cho trẻ vừa hát
vừa thu dọn đồ chơi cất vào nơi qui định.
7. Giáo dục âm nhạc thông qua mọi lúc mọi nơi.
Ngoài việc giảng dạy trên tiết học tôi luôn phải thường xuyên bồi dưỡng thêm
cho trẻ ở mọi lúc mọi nơi, bởi vì ở mọi lúc mọi nơi có tác dụng rất lớn đối với sự
lĩnh hội kiến thức của trẻ, đặc biệt đối với trẻ ở lứa tuổi này tâm lý của trẻ phát
triển, trẻ có thể hiểu được cái hay, cái đẹp trong cuộc sống, bên cạnh đó khi cô
giáo cho trẻ đi dạo, đi thăm quan cô phải giải thích những sự vật xung quanh trẻ
mà trẻ chưa tự mình hiểu được. Trong quá trình đi dạo, đi thăm quan cô có thể lồng
ghép các bài hát mà trẻ đã học bằng các trò chơi.
Vào các buổi chiều tôi luôn cho trẻ ôn lại các bài hát múa mà trẻ đã học để
giúp trẻ củng cố lại bài và nhớ lâu hơn.
Có thể nói cho trẻ học ở mọi lúc mọi nơi là một vấn đề rất cần thiết, không chỉ
giúp trẻ ôn lại bài đã học mà trẻ còn được tìm hiểu thêm về thế giới xung quanh mà
trẻ chưa biết làm cho trẻ cảm thấy thoải mái, vui vẻ, tự tin tiếp thu kiến thức sâu
hơn, nhớ lâu hơn.
8. Giáo dục âm nhạc phối kết hợp với gia đình.
Gia đình chính là trường học đầu tiên của trẻ nên việc phối kết hợp giữa gia
đình và nhà trường rất cần thiết. Cô luôn gặp gỡ trao đổi với phụ huynh để giúp
phụ huynh nắm bắt được tình hình học tập của trẻ, trao đổi về chủ điểm, những bài
hát múa trẻ đang học, hướng dẫn cho phụ huynh khuyến khích trẻ hát, múa biểu
diễn cho mọi người trong gia đình xem, bên cạnh đó động viên gia đình cho trẻ đi
xem các ngày hội, ngày lễ, diễn văn nghệ quần chúng, xem chương trình bông hoa
nhỏ, các băng đĩa ca hát về giáo dục mầm non để trẻ cảm nhận được cái hay, cái
10
chuyện, đóng kịch để gây hứng thú cho trẻ, giúp trẻ không nhàm chán, cuối buổi
cô thưởng hoa bé ngoan cho trẻ.
Giáo dục âm nhạc thông qua tổ chức sinh nhật: Ngay từ đầu năm học tôi đã
tổng hợp tên và ngày sinh của trẻ ở trong lớp, sau đó tôi sẽ tổ chức sinh nhật cho
từng cháu trong lớp.
Ví dụ: Trong lớp có 5 cháu sinh vào ngày 6/2 thì sẽ tổ chức sinh nhật chung
một ngày 6/2 để cả lớp cùng dự.
Hình thức tổ chức:
- Các cháu hôm ấy ăn mặc, trang điểm thật đẹp, các bạn đến chúc mừng, múa
hát để tặng các bạn, quà là những con búp bê, những con vật, những bông hoa, sau
đó cho trẻ nghe băng, đàn cho trẻ nghe các bài hát mà trẻ đã được học, thông qua
hoạt động này trẻ rất vui vẻ, phấn khởi thích đi học và giúp trẻ thích được ca hát.
- Ngoài ra giáo dục âm nhạc qua tổ chức các ngày hội, ngày lễ thôn xã ,
ngành, các hội thi cũng gúp trẻ tự tin và thích hoạt động âm nhạc hơn .
C.
KẾT LUẬN
1. Kết quả nghiên cứu ;
Qua quá trình dạy làm quen với hoạt động giáo dục âm nhạc cho trẻ ở nhóm
trẻ 24 – 36 tháng, với việc vận dụng một số biện pháp, một số kinh nghiệm trên, đã
gây hứng thú cho trẻ trong hoạt động âm nhạc, kỹ năng của trẻ hát đúng giai điệu
bài hát, múa và sử dụng dụng cụ âm nhạc đúng nhịp bài hát, giờ học của trẻ đạt
kết quả cao hơn.
Kết quả khảo sát lần ( Sau vận dụng một số biện pháp mới )
Độ
Tổng
Kết quả được khảo sát
12
37,5
16
50
4
12,5
0
14
43,8
16
50
2
6,2
0
13
của giáo dục mầm non là chăm sóc, giáo dục trẻ tạo điều kiện cho trẻ phát triển
toàn diện cả về thể chất lẫn tinh thần.
Để giờ hoạt động âm nhạc đạt kết quả cao đòi hỏi giáo viên phải có lòng nhiệt
tình, tính linh hoạt, sáng tạo, ngôn ngữ rõ ràng, chính xác, có kiến thức vững chắc,
luôn nghiên cứu tài liệu để rút ra những kinh nghiệm giúp cho giờ học đạt kết quả
cao.
Bằng những kinh nghiệm và thực tế trong quá trình giảng dạy, cùng với sự
giúp đỡ của Ban Giám hiệu nhà trường, tôi đã rút ra được bài học kinh nghiệm sau:
13
2. Bài học kinh nghiệm:
Muốn nâng cao chất lượng giáo dục âm nhạc cho trẻ ở độ tuổi nhà trẻ được
tốt thì người giáo viên phải có lòng yêu nghề, mến trẻ có lòng nhiệt tình, tự rèn
luyện nâng cao trình độ chuyên môn, tham khảo tài liệu, học hỏi đồng nghiệp, tìm
tòi sáng tạo trong giờ dạy, truyền đạt kiến thức cho trẻ chính xác có hệ thống.
Một là: Cần phải nắm được đặc điểm tâm sinh lý của từng trẻ trong nhóm
lớp.
Hai là: Phải tạo được hứng thú cho trẻ trong giờ học, thay đổi hình thức hoạt
động trong giờ học
Ba là: Giáo dục âm nhạc thông qua các môn học, các hoạt động khác, các
ngày hội ngày lễ ...
Bốn là: Phải thuộc bài hát, hát rõ ràng, hát đúng cao độ trường độ của từng bài
hát.
Năm là: Phải có kiến thức chuyên môn vững vàng có sáng tạo trong lời dẫn
dắt vào bài gây hứng thú cho trẻ.
Sáu là: Phải sáng tạo trong việc chuẩn bị giáo án điện tử đồ dùng, dụng cụ
âm nhạc phù hợp, đẹp, gây hứng thú.
Bảy là: Biết tích hợp các môn học với nhau phù hợp theo chủ đề một cách
khéo léo, sinh động gây hứng thú cho trẻ.
15