KINH NGHIỆM
SOẠN GIẢNG TRÌNH CHIẾU BẰNG PHẦN MỀM POWERPOINT
TRONG GIẢNG DẠY MỘT SỐ BÀI LỊCH SỬ VIỆT NAM TỪ 1858 ĐẾN
CUỐI THẾ KỈ XIX LỚP 11 THPT ( CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN)

1- Đặt vấn đề.
Trong thời đại công nghệ thông tin hiện nay, việc ứng dụng công nghệ
thông tin vào các lĩnh vực trong đời sống không còn xa lạ nữa. Và ngành giáo
dục cũng từng bước tiếp cận với công nghệ hiện đại.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin trong nhà trường như một công cụ lao
động giúp Lãnh đạo nhà trường nâng cao chất lượng quản lí, giúp các thầy cô
giáo nâng cao chất lượng dạy học, trang bị cho học sinh kiến thức về công nghệ
thông tin, học sinh sử dụng các thiết bị kĩ thuật số như một công cụ học tập, góp
phần rèn luyện cho học sinh một số phẩm chất cần thiết của người lao động
trong thời kì công nghiệp hoá, hiện đại hoá.
Để thực hiện tốt đổi mới giáo dục phổ thông đạt kết quả, việc ứng dụng
công nghệ thông tin vào giảng dạy và học tập có một vai trò tích cực. Công
nghệ thông tin mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới phương pháp dạy và
phương pháp học.
Từ năm học 2008 - 2009 được chọn là "Năm học đẩy mạnh ứng dụng
công nghệ thông tin trong giáo dục”. Năm học 2009 – 2010 tiếp tục chú trọng
ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới kiểm
tra đánh giá và ứng dụng trong công tác quản lý chuyên môn.
Đến năm học 2013-2014, việc ứng dụng công nghệ thông tin được nâng
cao hơn nữa trong mọi hoạt động dạy và học. Tập thể cán bộ, giáo viên nhà
trường đã nhận thức được rằng: ứng dụng công nghệ thông tin để đổi mới
phương pháp dạy học, đổi mới kiểm tra đánh giá và đổi mới công tác quản lý
nhà trường là một trong những hướng tích cực, hiệu quả. Song để ứng dụng
công nghệ thông tin hiệu quả trong giảng dạy thì công việc đầu tiên và quan

1

một cách rõ nét, giúp học sinh cảm nhận và “xích lại” gần với hiện thực qúa
khứ, tránh nhận thức sai lầm, hiện đại hóa lịch sử và hiểu lịch sử đầy đủ, sâu sắc
2


hơn. Đồng thời tạo hứng thú, hình thành trong học sinh tình cảm, thái độ đúng
đắn đối với lịch sử cũng như việc học tập bộ môn lịch sử.
Tạo các biểu đồ, đồ thị, sơ đồ (Insert Chart), niên biểu, bảng so sánh
(Insert Table)… với nhiều màu sắc, độ chính xác cao, có hiệu ứng hoạt hình và
được trình chiếu theo trình tự nội dung vấn đề, theo xu hướng phát triển… giúp
học sinh hiểu được bản chất, các mối liên hệ, vận động, phát triển của các sự
kiện, hiện tượng lịch sử, hay hệ thống, khái quát những kiến thức đã học, hay
làm rõ những điểm giống và khác nhau của các sự kiện, hiện tượng lịch sử….
Tạo các liên kết (Hyperlink) linh hoạt, cho phép kết nối một nội dung
bất kỳ trên một slide của giáo án điện tử đến một trang Web trên Internet (nếu
máy tính có nối mạng hay đến bất kỳ một tập tin nào trong máy tính…để tìm
kiếm thông tin, mở rộng nội dung đang trình bày hoặc sử dụng nút kích hoạt
(Trigger) để bật / tắt tức thì các dạng tư liệu ngay trên slide đang trình chiếu
nhằm bổ sung, cung cấp thông tin, hay tiến hành so sánh, đối chiếu nhận thức
của học sinh.
Dễ dàng tạo và chèn các dạng ký hiệu, biểu tượng thích hợp có sẵn trong
Auto Shapes với các định dạng theo điểm, theo đường, theo diện tích… và có
thể tăng giảm kích cỡ, thay đổi hướng các ký hiệu tùy ý. Ngoài ra, còn có thể tự
biên vẽ các lược đồ, tự thiết kế các biểu tượng đặc biệt, thể hiện được đặc trưng
sự kiện lịch sử. Các dạng ký hiệu, lược đồ trên khi được tạo hiệu ứng thích hợp
sẽ giúp học sinh nhận thức rõ trình tự qúa trình diễn biến, xác định rõ các địa
điểm, khu vực, các hướng di chuyển… qua đó góp phần tạo biểu tựơng rõ nét về
không gian, thời gian hay giúp học sinh nắm được các mối liên hệ giữa các yếu
tố, sự kiện, hiện tượng lịch sử.
Tạo các hiệu ứng hoạt hình sinh động cho các đối tượng (văn bản, hình

nghệ vào thiết kế, xây dựng bộ câu hỏi học tập, các bài tập thực hành, đố vui
lịch sử, thư viện thông tin… cho học sinh.
Việc soạn giáo án giảng dạy trình chiếu bằng phần mềm PowerPoint đối
với giáo viên, tuy phải đầu tư khá nhiều thời gian và công sức để chuẩn bị một
giáo án nhưng giúp giáo viên hạn chế bớt phần thuyết giảng, có thời gian thảo
luận và tăng cường kiểm soát đối với học sinh qua đó giáo viên có thể cung cấp
cho học sinh một khối lượng hình ảnh, phim tài liệu lịch sử… liên quan đến nội

4


dung bài học lịch sử mà học sinh được học, vì thế mà giờ học trở nên sôi nổi và
sinh động hơn
Đối với học sinh, việc học tập lịch sử thông qua hình ảnh, phim tư liệu
tạo nhiều hứng thú cho các em trong học tập, các em được tiếp cận, nhận thức
các sự kiện lịch sử và bài học lịch sử sống động hơn, gần với qúa khứ hơn. Qua
đó có thể giúp kích thích quá trình tư duy của học sinh, từ đó, nội dung kiến
thức lịch sử học sinh thu thập đủ hơn và in sâu hơn vào trong trí nhớ của các em
* Đối tượng và phạm vi sáng kiến
- Sử dụng phần mềm Powerpoint chèn tranh ảnh, lược đồ, bản đồ hoặc
các đoạn phim tư liệu, bảng biểu khi giảng dạy để khai thác kiến thức qua kênh
hình hoặc minh họa bài giảng, qua đó giúp học sinh thêm yêu thích bộ môn,
nâng cao nhận thức của các em đồng thời góp phần nâng cao hiệu quả giờ dạy.
- Dạy lịch sử lớp 11 THPT, phần lịch sử Việt Nam giai đoạn từ 1858 đến
cuối thế kỉ XIX (chương trình chuẩn) ở trường THPT số 1 thành phố Lào Cai.
2.2. Thực trạng của vấn đề
* Ưu điểm, hạn chế khi soạn giảng bằng phần mềm Powerpoint
Ưu điểm: Sử dụng phần mềm Powerpoint khi soạn giảng sẽ giúp giáo
viên sử dụng được nhiều đồ dùng trực quan trong một tiết học, hình ảnh rõ nét,
đẹp hơn, đỡ mất thời gian hơn so với việc giáo viên treo đồ dùng trên bảng. Bên

vậy rất cần sự hỗ trợ của giáo cụ trực quan đặc biệt tranh ảnh, sơ đồ kiến thức...
như vậy rất cần thiết sử dụng phần mềm Powerpoint

6


7


14


15


18


2.4. Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm.
Trên thực tế giảng dạy ở các lớp 11a7( dạy trình chiếu) 11a8( dạy bình
thường – giáo viên treo tranh ảnh lược đồ, bản đồ, sơ đồ kiến thức…) ở đầu học
kì 2 năm học 2012-2013 và tiếp tục thực hiện ở kì 2 năm học 2013-2014. Kết
quả cho thấy dạy trình chiếu học sinh hứng thú hơn, hiểu bài nhanh hơn, sâu sắc
hơn các em có hiểu biết nhiều hơn về hình ảnh một số nhân vật lịch sử Việt
Nam thời kì này. Giáo viên có nhiều thời gian để điều khiển tổ chức cho học
sinh chủ động tìm hiểu kiến thức hơn.
Kết quả kiểm tra:
Kết quả bài kiểm tra 15 phút
Tổng số
37

Tổng số
37
37

11A7
11A8
3: KẾT LUẬN

a. Tự đánh giá.
- Sáng kiến là kinh nghiệm qua thực tiễn giảng dạy nên có tính khả thi, có
thể áp dụng để dạy học lịch sử trong các trường THPT tỉnh Lào Cai
- Ưu điểm: Mỗi tiết học giáo viên có thể sử dụng nhiều đồ dùng trực
quan, hình ảnh đẹp, chính xác, tiết kiệm được thời gian( do không phải treo đồ
dùng lên bảng)
- Một số lưu ý:
+ Khi giảng dạy giáo viên chỉ nên coi trình chiếu là phương tiện bổ trợ
cho bài giảng chứ không chiếu toàn bộ bài giảng, tiến trình một giờ giảng giáo
viên phải thực hiện ghi bảng và các bước lên lớp như các giờ dạy khác. Mỗi tiết
dạy giáo viên không nên sử dụng quá nhiều tư liệu, nhiều Slide dẫn đến khai

17


thác không sâu, hiệu quả không cao. Mỗi bài soạn chỉ nên sử dụng tối đa 14 đến
15 Slide.
+ Quá lạm dụng đến hiệu ứng, kỹ thuật trình diễn trên bài giảng điện tử ví
dụ như: tạo các hiệu ứng “bay nhảy” kèm theo âm thanh, trang trí các slide với
mầu sắc sặc sỡ, loè loẹt, kết nối với các phim, ảnh lôi cuốn người học, nhưng
chuyển tải nội dung rất ít, có khi phản tác dụng giáo dục; lựa chọn nhiều
background, phông chữ, màu sắc khác nhau… thiếu tính nhất quán, ít hài hòa và