ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
----------------------------------

NGUYỄN THỊ HẰNG

NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC DOANH
NGHIỆP LỮ HÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
------------------------------

NGUYỄN THỊ HẰNG

NGHIÊN CỨU HOẠT ĐỘNG KINH DOANH CỦA CÁC DOANH
NGHIỆP LỮ HÀNH TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ THÁI NGUYÊN

Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Quang Vinh

Hà Nội, 2015


1.4.2. Các yếu tố của môi trường kinh doanh ................................. 31
1.5. Các chỉ tiêu cơ bản đánh giá kết quả hoạt động kinh doanh của doanh
nghiệp lữ hành. ........................................................................................ 37
1.5.1. Chỉ tiêu về khách du lịch ..................................................... 37
1.5.2. Doanh thu lữ hành .............................................................. 38
1.5.3. Lợi nhuận kinh doanh lữ hành ............................................. 38
Tiểu kết Chương 1................................... Error! Bookmark not defined.
Chương 2. THỰC TRẠNG KINH DOANH CỦA CÁC DOANH
NGHIỆP LỮ HÀNH TẠI TP. THÁI NGUYÊN ................................ 39
2.1. Hoạt động kinh doanh lữ hành tại Thái Nguyên ................................ 40
2.1.1. Khái quát về thị trường khách du lịch tại Thái Nguyên ......... 40
2.1.2. Khái quát về các doanh nghiệp lữ hành tại Thái Nguyên ....... 46
2.2. Các chính sách kinh doanh của các DNLH tại Tp. Thái Nguyên ....... 73
2.2.1. Chính sách về sản phẩm ...................................................... 73
2.2.2. Chính sách về giá ............................................................... 75
2.2.3. Chính sách phân phối .......................................................... 76
2.2.4. Chính sách nhân sự ............................................................. 77
2.2.5. Chính sách xúc tiến bán hàng .............................................. 79
2.2.6. Chính sách về phát triển quan hệ ......................................... 80
2.3. Đánh giá hoạt động kinh doanh của các DNLH tại Thái Nguyên ...... 80
2.3.1. Kết quả kinh doanh ............................................................. 80
2.3.2. Phân tích SWOT cho các doanh nghiệp lữ hành tại Thái Nguyên . 84
Tiểu kết Chương 2............................................................................... 94
Chương 3. ĐỊNH HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP PHÁT TRIỂN KINH DOANH
CHO CÁC DOANH NGHIỆP LỮ HÀNH TẠI TP THÁI NGUYÊN ....... 95
3.1. Định hướng ....................................................................................... 95
3.1.1. Định hướng của Tỉnh .......................................................... 95



Kinh doanh lữ hành

KCN

Khu công nghiệp

TM

Thương mại

TNHH

Trách nhiệm hữu hạn

TP

Thành phố

UBND

Ủy ban nhân dân

PR

Public relations (Quan hệ công chúng)

SWOT

Strengths - Weakneses - opportunities -–
threats (Điểm mạnh –Điểm yếu –Cơ hội –

Khi mua các chương trình du lịch trọn gói, khách du lịch đã tiết kiệm được cả
thời gian và chi phí cho việc tìm kiếm thông tin, tổ chức sắp xếp bố trí cho
chuyến du lịch của họ. Khách du lịch sẽ được thừa hưởng những tri thức và
kinh nghiệm của chuyên gia tổ chức du lịch tại các công ty lữ hành, các
chương trình vừa phong phú hấp dẫn vừa tạo điều kiện cho khách du lịch
thưởng thức một cách khoa học nhất. Một lợi thế khác là mức giá thấp của các
chương trình du lịch. Các doanh nghiệp lữ hành có khả năng giảm giá thấp
hơn rất nhiều so với mức giá công bố của các nhà cung cấp dịch vụ du lịch,
điều này đảm bảo cho các chương trình du lịch luôn có giá hấp dẫn đối với
khách. Một lợi ích không kém phần quan trọng là các doanh nghiệp lữ hành
giúp cho khách du lịch cảm nhận được phần nào sản phẩm trước khi họ quyết
định mua và thực sự tiêu dùng nó.
Hiện nay ngành du lịch phát triển mạnh ở các nước đang phát triển.
Nhu cầu về du lịch càng tăng thì vấn đề tổ chức các chương trình du lịch cũng
được coi trọng. Để phục vụ những nhu cầu đa dạng của du khách, các công ty
du lịch, DNLH mọc lên ở mọi nơi và dần đạt tới sự chuyên nghiệp cao trong
phục vụ khách du lịch.
Kinh doanh du lịch hiện nay đang được coi là ngành kinh doanh mang về
lợi nhuận cao trong các ngành nghề kinh doanh dịch vụ, theo số liệu mới nhất
1


của Tổng cục Du lịch Việt Nam hiện nay có tới 1425 doanh nghiệp lữ hành quốc
tế, chưa tính đến các doanh nghiệp vừa và nhỏ kinh doanh lữ hành nội địa.
Thái Nguyên là thị trường có nhiều tiềm năng cho phát triển kinh doanh
du lịch, nhu cầu đi du lịch của người dân mỗi năm một tăng lên đáng kể, họ
thường lựa chọn hình thức đi du lịch theo tour qua các DNLH tại Thành phố
Thái Nguyên và các doanh nghiệp ngoài tỉnh.
Hiện nay trên địa bàn Tp. Thái Nguyên đã có nhiều doanh nghiệp đang
hoạt động KDLH hiệu quả. Tính đến năm 2014 đã có 17 doanh nghiệp vừa và

nguồn lực, chính sách kinh doanh, cho các DNLH hoạt động hiệu quả và
chuyên nghiệp hơn nữa. Tạo ra doanh thu và lợi nhuận qua việc tăng lượng
khách du lịch.
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
3.1. Đối tượng nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu hoạt động kinh doanh của các DNLH tại
Tp. Thái Nguyên. Do điều kiện khách quan, nhiều doanh nghiệp hoạt động
nhỏ lẻ thiếu chuyên nghiệp, không đảm bảo các cơ sở cho đề tài nghiên cứu
hoạt động kinh doanh lữ hành như: Các yếu tố về quy mô, hình thức sở hữu,
nhân sự... Vì vậy, tác giả đã lựa chọn 10 DNLH tiêu biểu trong tổng số 17
DNLH để phục vụ cho đề tài nghiên cứu.
3.2. Phạm vi nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu của luận văn giới hạn nghiên cứu 10 Doanh nghiệp
lữ hành tiêu biểu trên địa bàn Thành phố Thái Nguyên để khảo sát, đánh
giá và chỉ nhìn nhận ở góc độ doanh nghiệp lữ hành nhận khách và tổ chức
chương trình du lịch cho du khách từ Thái Nguyên đi du lịch trong nước và
quốc tế.
10 DNLH trên địa bàn Thành phố Thái Nguyên được khảo sát bao gồm:
+ Công ty Khách sạn Du lịch Dạ Hương
3


+ Công ty Du lịch Khách sạn Phú Thái Hà
+ Công ty Du lịch Khách sạn Thái Nguyên
+ Công ty Thương mại Du lịch Sao Phương Đông
+ Công ty TNHH Thương mại và Du lịch Việt Long
+ Công ty Cổ phần Du lịch Quốc tế Âu Lạc
+ Công ty TNHH Du lịch và Sự kiện Sao Việt
+ Công ty Vận tải Du lịch Khánh Thịnh
+ Công ty Cổ phần Thương mại và Du lịch Toàn Thắng

Ngoài phần mở đầu, kết luận, phụ lục, tài liệu tham khảo, nội dung của
luận văn được bố cục thành 3 chương:
Chương 1. Những lý luận cơ bản về hoạt động kinh doanh lữ hành.
Chương 2. Thực trạng kinh doanh của các doanh nghiệp lữ hành tại
Thành phố Thái Nguyên.
Chương 3. Định hướng và giải pháp phát triển kinh doanh cho các
doanh nghiệp lữ hành tại Thành phố Thái Nguyên.

5


Chương 1. NHỮNG LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ HOẠT ĐỘNG
KINH DOANH LỮ HÀNH
1.1. Lữ hành và Kinh doanh lữ hành
1.1.1. Lữ hành

Comment [NQV1]: Sửa lại cách đánh mục

Ngày nay, thuật ngữ lữ hành (travel) đã trở nên rất quen thuộc trong đời
sống xã hội. Đó là các hoạt động nhằm thực hiện một chuyến đi từ nơi này
đến nơi khác bằng nhiều loại phương tiện khác nhau với nhiều lý do và mục
đích khác nhau và không nhất thiết phải quay trở lại điểm xuất phát.
Trong thực tế, người ta thường tiếp cận thuật ngữ lữ hành dưới hai cách
khác nhau:
- Theo nghĩa rộng: Hoạt động lữ hành bao gồm tất cả những hoạt động
di chuyển của con người cũng như những hoạt động liên quan đến sự di
chuyển đó. Với cách tiếp cận này thì trong hoạt động du lịch có bao hàm yếu tố
lữ hành nhưng không phải tất cả các hoạt động lữ hành là hoạt động du lịch.
- Theo nghĩa hẹp: Để phân biệt hoạt động kinh doanh du lịch trọn gói
với các hoạt động kinh doanh du lịch khác như khách sạn, vui chơi giải trí...,

chuyến đi với mục đích du lịch.
Cách hiểu thứ hai: Đề cập lữ hành ở một phạm vi hẹp hơn nhiều. Để
phân biệt hoạt động kinh doanh du lịch trọn gói với các hoạt động kinh doanh
du lịch khác như khách sạn, vui chơi giải trí, người ta giới hạn hoạt động lữ
hành chỉ bao gồm những hoạt động tổ chức các chương trình du lịch trọn gói.
Từ các khái niệm nêu trên có thể rút ra các nhận xét chung về lữ hành
như sau:
+ Hoạt động lữ hành có sự di chuyển và lưu trú qua đêm.
+ Hình thành một lĩnh vực kinh doanh dịch vụ nhằm thỏa mãn mọi
nhu cầu của con người trong quá trình di chuyển và lưu trú: Có thể là dịch
vụ trọn gói nhưng cũng có thể là dịch vụ từng phần nhằm đáp ứng các yêu
7


cầu ngày càng phong phú của khách hàng. Trong tương lai, các dịch vụ từng
phần mang tính mở sẽ chiếm ưu thế trong sự lựa chọn của khách hàng. Sự
phát triển như vũ bão của khoa học công nghệ khiến thế giới bị thu hẹp, tạo
điều kiện thuận lợi cho khách hàng dễ dàng lựa chọn sản phẩm có chất
lượng cao. Vì vậy nhu cầu của khách hàng càng ngày càng trở nên phong
phú và đa dạng.
1.1.2. Kinh doanh lữ hành
1.1.2.1. Khái niệm
Theo Nguyễn Văn Đính [3, tr.15] "Kinh doanh lữ hành (Tour Operator
business) là việc thực hiện các hoạt động nghiên cứu thị trường, thiết lập các
chương trình du lịch trọn gói hay từng phần, quảng cáo và bán các chương
trình này trực tiếp hay gián tiếp qua các trung gian hoặc văn phòng đại diện, tổ
chức thực hiện chương trình và hướng dẫn du lịch. Các doanh nghiệp lữ hành
đương nhiên được phép tổ chức mạng lưới đại lý lữ hành."
Kinh doanh lữ hành hiểu theo nghĩa rộng là tổ chức các hoạt động
nhằm cung cấp các dịch vụ được sắp đặt trước nhằm thỏa mãn đúng các nhu

nghiệp lữ hành.[19, tr.37)
1.1.2.3. Các tiêu thức phân loại kinh doanh lữ hành
* Căn cứ vào nguồn khách của kinh doanh lữ hành người ta chia như sau:
- Chủ thể mua với mục đích tiêu dùng gồm có khách du lịch quốc tế
và khách du lịch nội địa.
Trong đó, Luật du lịch Việt Nam, 2005 định nghĩa cụ thể như sau:
+ "Khách du lịch Quốc tế là người nước ngoài, người Việt Nam định cư
ở nước ngoài vào Việt Nam du lịch và công dân Việt Nam, người nước ngoài
cư trú tại Việt Nam ra nước ngoài du lịch". Theo định nghĩa này, khách du
lịch Quốc tế sẽ bao gồm: khách du lịch từ nước khác đến Việt Nam (inbound),
khách du lịch là người Việt Nam hoặc sinh sống tại Việt Nam đi du lịch các
nước (outbound).
9


+ "Khách du lịch nội địa (domestic) là công dân Việt Nam và người
nước ngoài cư trú tại Việt Nam đi du lịch trong phạm vi lãnh thổ Việt Nam."
- Chủ thể mua với mục đích kinh doanh bao gồm: Đại lý lữ hành là
công ty lữ hành nước ngoài và đại lý lữ hành là công ty lữ hành trong nước.
* Căn cứ vào động cơ của chuyến đi người ta chia như sau: Khách du
lịch thuần túy, khách công vụ, khách du lịch nghiên cứu.
* Căn cứ vào mô hình tổ chức chuyến đi người ta chia làm 3 loại:
Khách theo đoàn, khách lẻ và khách từ các hãng lữ hành gửi khách.
* Căn cứ vào tính chất hoạt động để tạo ra sản phẩm
- Kinh doanh đại lý lữ hành hoạt động chủ yếu là làm dịch vụ trung gian
tiêu thụ và bán sản phẩm một cách độc lập, riêng lẻ cho các nhà sản xuất du
lịch để hưởng hoa hồng theo mức phần trăm của giá bán, không làm gia tăng
giá trị của sản phẩm trong quá trình chuyển giao từ lĩnh vực sản xuất sang lĩnh
vực tiêu dùng du lịch. Loại hình kinh doanh này thực hiện nhiệm vụ là chuyên
gia cho thuê, không phải chịu rủi ro. Các yếu tố quan trọng bậc nhất đối với

khách nội địa, là loại hình kinh doanh mà hoạt động chính của nó là xây dựng
các chương trình du lịch, quan hệ với các công ty lữ hành gửi khách để bán
cho khách thông qua các công ty lữ hành gửi khách để bán các chương trình
du lịch và tổ chức thực hiện các chương trình du lịch đã bán cho khách thông
qua các công ty lữ hành gửi khách. Loại kinh doanh này thích hợp với những
nơi có tài nguyên du lịch nổi tiếng. Các doanh nghiệp kinh doanh lữ hành loại
này được gọi là công ty nhận khách.
- Kinh doanh lữ hành kết hợp có nghĩa là sự kết hợp giữa kinh doanh lữ
hành gửi khách và kinh doanh lữ hành nhận khách. Loại kinh doanh này thích
hợp với doanh nghiệp có quy mô lớn, có đủ nguồn lực để thực hiện các hoạt
động gửi khách và nhận khách. Các doanh nghiệp thực hiện kinh doanh lữ
hành kết hợp đươc gọi là công ty du lịch tổng hợp.
11


1.1.2.4. Đặc điểm hoạt động kinh doanh lữ hành
Hoạt động kinh doanh lữ hành tạo ra những sản phẩm là các dịch vụ tồn
tại chủ yếu dưới dạng vô hình. Đây là đặc điểm rất quan trọng, nó ảnh hưởng
tới hầu hết các công đoạn trong quá trình kinh doanh lữ hành. Sản phẩm lữ
hành bao gồm các chương trình du lịch, các dịch vụ trung gian, các dịch vụ bổ
sung và các sản phẩm tổng hợp. Do các sản phẩm này đều tồn tại dưới dạng
vô hình nên nó cũng mang những đặc trưng chung của hàng hóa dịch vụ như
tính không lưu kho, không nhận biết được sản phẩm trước khi tiêu dùng,
không chuyển quyền sở hữu...
Kết quả của hoạt động lữ hành phụ thuộc vào nhiều nhân tố và không
ổn định. Quá trình hoạt động lữ hành để tạo ra sản phẩm phụ thuộc vào rất
nhiều yếu tố cả khách quan lẫn chủ quan như các nhà cung cấp, tài nguyên du
lịch, điều kiện thời tiết khí hậu, điều kiện giao thông...Do vậy, chất lượng của
sản phẩm lữ hành thường khó xác định trước và không ổn định. Điều này gây
rất nhiều khó khăn cho các doanh nghiệp lữ hành trong việc duy trì và đảm

DNLH buộc phải tiến hành đa dạng hóa sản phẩm, khai thác trên nhiều phân
đoạn thị trường hoặc trên nhiều thị trường khác nhau đồng thời phải sử dụng
các chính sách giá cả cũng như chính sách sản phẩm một cách hợp lý.
Hoạt động kinh doanh lữ hành phụ thuộc vào nhiều yếu tố khách quan
thuộc môi trường vĩ mô, ngoài tầm kiểm soát của doanh nghiệp. Các yếu tố
của môi trường vĩ mô bên cạnh những ảnh hưởng tới các DNLH giống như
các ngành khác còn là một thành tố tạo ra sản phẩm lữ hành. Do vậy thị
trường du lịch nói chung mang tính nhạy cảm rất cao đối với các yếu tố
này. Một sự biến động nhỏ (tính theo mức độ tác động chung) của môi
trường vĩ mô như sự thay đổi của môi trường tự nhiên, an ninh chính trị,
kinh tế...cũng gây ra những thay đổi (đôi khi là rất lớn) trong tương quan
cung - cầu du lịch.
13


1.2. Doanh nghiệp lữ hành

Comment [NQV3]: Không có mục 1.1.2 và nội
dung này đã có trong tên mục 1.1.

1.2.1. Khái niệm
- Các tổ chức cá nhân muốn kinh doanh dịch vụ lữ hành phải thành lập
doanh nghiệp và hoạt động theo Luật doanh nghiệp. Các doanh nghiệp lữ
hành làm nhiệm vụ giao dịch, ký kết với các tổ chức kinh doanh du lịch trong
nước, nước ngoài để xây dựng và thực hiện các chương trình du lịch đã bán
và thỏa thuận với khách du lịch.
- Doanh nghiệp lữ hành là một loại hình doanh nghiệp đặc biệt, kinh
doanh chủ yếu trong lĩnh vực tổ chức, xây dựng, bán và thực hiện các chương
trình du lịch trọn gói cho khách du lịch. Ngoài ra, công ty lữ hành còn có thể
tiến hành các hoạt động trung gian, bán sản phẩm của các nhà cung cấp du


(Travel agent)

tæng hîp

B¸n

B¸n

§iÓm

Cty

Cty

Cty

bu«n

lÎ

b¸n ®éc

Lhµnh

göi

nhËn

lËp

vùng, một quốc gia, thậm trí trên cả quốc tế.
- Hệ thống các doanh nghiệp lữ hành nhận khách đóng vai trò quan
trọng trong việc xây dựng và tổ chức thực hiện sản phẩm. Các doanh nghiệp
lữ hành nhận khách cung cấp thông tin, ý tưởng và những sản phẩm cho các
doanh nghiệp lữ hành gửi khách, tổ chức giám sát và thực hiện chương trình
du lịch.
Phân loại theo hình thức sở hữu có các DNLH sau:
- Doanh nghiệp tư nhân: Doanh nghiệp tư nhân là doanh nghiệp do một
cá nhân làm chủ và tự chịu trách nhiệm bằng toàn bộ tài sản của mình về mọi
hoạt động của doanh nghiệp. Mỗi cá nhân chỉ được quyền thành lập một
doanh nghiệp tư nhân. Doanh nghiệp du lịch tư nhân không có tư cách pháp
nhân và không được phát hành bất kỳ loại chứng khoán nào.
- Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên: Công ty trách nhiệm
hữu hạn một thành viên là loại hình doanh nghiệp do một tổ chức hoặc một cá
nhân làm chủ sở hữu. Chủ sở hữu công ty chịu trách nhiệm về các khoản nợ
và nghĩa vụ tài sản khác của công ty trong phạm vi số vốn điều lệ của công ty;
có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh
nghiệp; không được quyền phát hành cổ phần.
- Công ty trách nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên: Công ty trách
nhiệm hữu hạn hai thành viên trở lên là loại hình doanh nghiệp mà trong đó:
+ Các thành viên cùng chịu trách nhiệm về các khoản nợ và các nghĩa
vụ tài sản khác của doanh nghiệp trong phạm vi số vốn đã cam kết góp vào
doanh nghiệp.
+ Thành viên của công ty có thể là tổ chức, cá nhân và số lượng thành
viên không vượt quá năm mươi.
16


+ Có tư cách pháp nhân kể từ ngày được cấp giấy chứng nhận đăng ký
kinh doanh.