TR
NG
I H C C N TH
KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C
B
MÔN KHOA H C
NGÔ
NG D NG
T VÀ QU N LÝ
T AI
C KHÁNH
tài:
PHÂN TÍCH HI U QU KINH T CÁC MÔ HÌNH CANH TÁC
SINH
BIliệu
N THU
C BA
N cứu
Trung tâmCÁC
Học VÙNG
liệu ĐH
T VÀ QU N LÝ
LU N V N T T NGHI P
NGÀNH QU N LÝ
T AI
IH C
T AI
tài:
PHÂN TÍCH HI U QU KINH T CÁC MÔ HÌNH CANH TÁC
CÁC VÙNG SINH THÁI VEN BI N THU C BA HUY N
(M Học
XUYÊN,
LONG
PHÚ,
NH
CHÂU)
T NH
TR NGcứu
Trung tâm
liệu ĐH
Cần
ThơV@
Tài
liệu học
tậpSÓC
và nghiên
MÔN KHOA H C
Xác nh n c a B môn Khoa H c
NG D NG
T VÀ QU N LÝ
t và Qu!n Lý
T AI
t ai v" #" tài:
“PHÂN TÍCH HI U QU KINH T CÁC MÔ HÌNH CANH TÁC
CÁC
VÙNG SINH THÁI VEN BI N THU C BA HUY N
(M XUYÊN, LONG PHÚ, V NH CHÂU) T NH SÓC TR NG”
Do sinh viên: Ngô
H c
t và Qu n Lý
t
c Khánh, L p Qu n Lý
t ai K29 thu c B Môn Khoa
TR
NG
I H C C N TH
KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C
B
MÔN KHOA H C
NG D NG
T VÀ QU N LÝ
T AI
Xác nh n c a Cán b h$%ng d&n v" #" tài:
“PHÂN TÍCH HI U QU KINH T CÁC MÔ HÌNH CANH TÁC
CÁC
VÙNG SINH THÁI VEN BI N THU C BA HUY N
(M XUYÊN, LONG PHÚ, V NH CHÂU) T NH SÓC TR NG”
Do sinh viên: Ngô
H c
t và Qu n Lý
Cán B h
tháng
ng d n
n m 2007
TR
NG
I H C C N TH
KHOA NÔNG NGHI P & SINH H C
B
H i
v i
MÔN KHOA H C
NG D NG
T VÀ QU N LÝ
T AI
ng ch m báo cáo Lu n v n t t nghi p ch ng nh n ch p nh n Báo Cáo
n ngày 30/6/2007
ng ánh giá m c:……………………………….
ng: ...........................................................................................
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
.......................................................................................................................
C n Th , ngày
tháng
Ch T ch H i
n m 2007
ng
L IC MT
Qua g n b n n m
em ã
c ào t o và rèn luy n d
t và phân tích, ánh giá v m#t
kinh t các mô hình canh tác theo vùng sinh thái.
S li u c a nghiên c u
c thu th p qua vi c ph1ng v n tr c ti p nông h
canh tác thu c vùng nghiên c u.
Ph
ng pháp phân tích là s. d ng ph n m m Microsoft Excel và ph n m m
th ng kê Minitab
ánh giá s khác bi t có ý ngh(a gi a các s li u.
Thông qua kh o sát th c t và phân tích s li u t vi c i u tra nông h cho
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
th y: mô hình tôm thâm canh, bán thâm canh (TC/BTC) 01 ho#c 02 v
c chuy n
+i t mô hình 01 v lúa ho#c nuôi tôm t nhiên. L i nhu n và hi u qu kinh t c a
mô hình tôm TC/BTC 01 v
nhiên, v chi phí
ba vùng (Ib, IIb, III) không khác bi t có ý ngh(a. Tuy
u t và thu nh p thì vùng Ib là cao nh t và khác bi t có ý ngh(a so
70, nh0m kh%c ph c hi n t
cân
i th
ng không b o
ng t c
m
thoái nhi u lo i tài nguyên,
Quang Trí (2005), s. d ng
t i
+n
c
xu t th nh hành t sau th p k2
ng kinh t quá nhanh m t cách m t
nh c a t ng tr
ng và tác
ng th i phát sinh nhi u v n
ng d n
bi n
BSCL kho ng 330.000 ha, trong ó nh ng t)nh có nhi u di n tích nh t là t)nh
Sóc Tr ng 30.532 ha, B c Liêu 51.110 ha, Cà Mau 143.261 ha. Th i gian g n ây di n
tôm liệu
và tôm
– lúa
angThơc m
ng vào
khu tập
v c n0m
trong ncứu
i
Trung tích
tâmnuôi
Học
ĐH
Cần
@ rTài
liệucáchọc
và sâu
nghiên
ng. Vi c nuôi tôm
vùng ven bi n mang l i hi u qu khá cao, tuy nhiên, th
ng
hay g#p r i ro nên hàng n m v n có kho ng 20 – 30% s h b th t b i t o nên s m t
c là khai thác
t, khoáng s n.
nv n
c n n kinh t th tr
xâm nh p m#n
ng, c i thi n
c thu nh p c a nông h thì t)nh Sóc Tr ng v i 72 km b bi n ch y d c theo Bi n
ông, ã chuy n +i c c u s n xu t, h th ng canh tác nh ng n m 2000-2001 v i
45.053 ha chuy n sang h th ng canh tác nuôi tr ng th y s n n
c m#n l là ch l c,
trong ó di n tích nuôi tôm thâm canh là: 18.044 ha, nuôi bán thâm canh là 1.322 ha,
và 25.017 ha nuôi tôm qu ng canh . Tuy nhiên, trong quá trình phát tri n các h th ng
canh tác này c ng phát sinh các v n
thi u
ng b v phát tri n gi a các khu v c
kinh t , gi a s n xu t v i c s h t ng và ngu n nhân l c,
-2-
ng th i gây nên chuy n
CH
NG I
L (C KH O TÀI LI U
I. S
L (C V1
T
AI, H TH NG S' D NG
T
AI VÀ H TH NG
CANH TÁC.
1.
2nh ngh.a
1.1.
t ai
Theo Brinkman và Smyth (1976), v m#t
chuyên bi t trên b m#t c a trái
k3 d
ng v t và
quá kh , hi n
ng lai” (Lê Quang Trí, 2004).
Tuy nhiên
n n m 1993, trong H i ngh qu c t v Môi tr
Janerio, Brasil, (1993), thì
r ng thì xác
a lý mà nói
nh
t ai v m#t thu t ng khoa h c
t ai là “di n tích c th c a b m#t trái
ng
Rio de
c hi u theo ngh(a
t, bao g m t t c các c u
ng c a con
ng nh t v t t c các thu c tính c a
mô t các
nv
t ai
t ai chúng ta c n có các #c tính
t ai (Lê Quang Trí, 2004).
1.2. H th ng s d ng
t ai
Theo Lê Quang Trí (2004), h th ng s. d ng
và s. d ng
t ai. H th ng s. d ng
thành ph n s. d ng
t ai
t ai (Hình 1). Trong ó,
-4-
c mô t b0ng nh ng #c tính.
H TH NG S' D NG
n v2 b!n #3 # t #ai
T AI
Ki,u s4 d5ng # t #ai
C!i thi)n # t #ai
N0ng su t, thu nh p
u t$
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
Yêu c u s4 d5ng # t
#ai
Ch t l$6ng # t #ai
Hình 1: H th ng s. d ng
t ai v i tác
ng c a con ng
i (Dent và Young, 1981;
trong Lê Quang Trí, 2004)
1.3. H th ng canh tác
nh ngh(a nh là m t nhóm
(qu n th ) c a nh ng h th ng nông tr i cá nhân có ngu n tài nguyên, mô hình c s ,
-5-
k sinh nhai c a h gia ình và nh ng h n ch gi ng nhau r ng l n. Sau ó
nh ng chi n l
ra
c phát tri n và s can thi p s/ h p lý. D a vào ph m vi c a s phân
tích m t HTCT có th bao g m nhi u tri u h gia ình (Ph m V n Tu , 2006).
2. T$ ng quan gi7a h) th8ng canh tác và h) th8ng s4 d5ng # t #ai
2.1. H th ng canh tác trong ánh giá
t ai.
Theo Lê Quang Trí (2004) thì: M t h th ng s. d ng
h th ng canh tác bao g m m t m ng l
và nh h
ng
ng c a môi tr
i ph c t p v
ng kinh t xã h i, ch
t ai cho
c 4 h th ng s. d ng
t
ai.
B ng 1: T
ng quan gi a h th ng canh tác và h th ng s. d ng
t ai.
1
2
VB liệu3học tập và nghiên cứu
Trung tâmVBHọc liệu
ĐHVBCần Thơ
@ Tài
KSD
HTSD
1
KSD
1
HTSD
2
nh t t c các ph n liên quan gi a
u t vào và
s. d ng
u ra v i s n ph,m c a các h th ng
t ai trong m t h th ng canh tác thì c n ph i
th c hi n qui ho ch s. d ng
c thi t l p nên tr
c khi
t ai.
2.2. H th ng canh tác b n v ng trong ánh giá
t ai
Theo Lê Quang Trí (2004) thì: m t h th ng canh tác b n v ng, bao g m các
bi n pháp và gi i pháp nh0m vào b o
s n c a con ng
m nhu c u nông nghi p – lâm nghi p và th y
i nh ng c ng góp ph n c i thi n môi tr
n th h sau. M#t khác m t h th ng canh tác mang l i
i v i tài nguyên và môi tr
c hi u qu s n xu t và
ng c ng khó
i s ng. Do ó,
nh trong m t giai o n phát tri n nh t
xác
c nông dân ch p nh n
c nhu c u
i v i m t vùng lãnh th+ xác
nh, trên c s các khái ni m t+ng quát, vi c
nh các ng "ng, quy mô và bi n pháp c th
ng
tài
n hi u qu s n
và ng d ng n u nh các h th ng canh tác này không th c s ph c v
nh ng không
b suy gi m
t bi n v s t ng tr
v i nh ng bi n
ng c a th tr
ng và hi u qu s n xu t; có
ng;
m b o tính
linh ho t cao
i
ng b c a n i b khu v c nông
lâm ng nghi p và toàn n n kinh t .
- Trên ph
ng di n xã h i,
m b o công b0ng xã h i; rút ng%n kho ng cách
phân hoá v thu nh p và phát tri n dân c trong khu v c nông thôn và gi a khu v c
nông thôn v i khu v c thành th .
xu t ph i
c
i s n xu t ch p nh n.
Phát tri n b n v ng nông nghi p d a trên h th ng các quan i m sau:
- Hi u qu và ch t l
ng c a s n xu t nông nghi p là v n
tiên nh0m gia t ng tính c nh tranh và
i phó v i bi n
-7-
ph i gi i quy t u
ng c a th tr
ng.
- Phát tri n nông nghi p trong kh n ng ch u t i và dung hoà v i các v n
tài nguyên và môi tr
-
v
ng b c a khu v c kinh t nh0m gi m áp l c cho s n
ng kh n ng th
- Phát huy vai trò c a Nhà n
nông nghi p, chu,n b các ngu n l c
S. d ng
t ai
ng m i hoá tiêu th s n ph,m.
c trong vi c xây d ng và th c hi n quy ho ch
u vào và t ng c
ng các tác
H) th8ng canh
tác
Nh p l ng: i u
ki n s n xu t, c
s h t ng, v t
ch t, lao ng
Giá thành
2
ng ngo i vi.
Tài nguyên
t nhiên
nhân
3
Xã h i
S c
Môi
tr ng
nhân v n
Tính b"n v7ng c a h) th8ng canh
tác và các #" xu t
Hình 2 : S
m i quan h gi a h th ng KTXH - h th ng canh tác – tài nguyên,
môi tr
ng trong b i c nh b n v ng
-8-
3. Nghiên c9u h) th8ng canh tác
Theo IRRI (1986), nghiên c u HTCT là ph
nhìn toàn b nông tr i nh là m t h th ng. Ph
liên h t
ng pháp nghiên c u nông nghi p
t i u hoá vi c s. d ng ngu n tài nguyên. Nghiên c u
HTCT là cách b trí s. d ng tài nguyên theo u th t ng vùng sinh thái trên c s tài
Trung nguyên
tâm Học
Tàicóliệu
và sinh
nghiên
cứu
v
t,liệu
n c,ĐH
sinh Cần
h c và Thơ
ngu n @
l c s7n
tronghọc
m t titập
u vùng
thái ho#c
m t qu c gia, vi c nghiên c u b trí nh ng mô hình canh tác thích h p nh0m t i u
hoá vi c s. d ng ngu n tài nguyên t i ch! sao cho lâu b n và mang l i hi u qu kinh
t cao là vi c
u tiên mà ngành nghiên c u HTCT ph i #t ra
- Tác
m t ng thu nh p
ng v n và
m tính lâu b n và
m tính lâu b n. Các gi i pháp k- thu t
ng th i có hi u qu cao v
a
u t : t ng hi u qu s.
u t v t t . Ngoài ra i u quan tr ng là c n ph i b o
phì nhiêu
t ai, ti u khí h u và môi tr
nghiên c u.
-9-
ng s ng t i vùng
th1a mãn các m c tiêu trên c n ph i nghiên c u liên ngành và
giúp " là nông dân.
tiêu ó.
- Th t
và c a môi tr
u tiên trong các nghiên c u ph n nh t+ng th vi$n c nh c a nông h
ng t nhiên l n con ng
i.
- Nghiên c u trên m t h th ng ph có th xem nh m t ph n c a ti n trình
nghiên c u HTCT c a h th ng l n n u nh các m i liên h v i các h th ng ph khác
ck h
ng v HTCT.
Trung tâm Học
liệu
Cần
- K t qu
c aĐH
nghiên
c u Thơ
HTCT @ cTài
ánhliệu
giá vhọc
m#t tập
h u hivà
u cnghiên
a nh ng hcứu
nh các tr ng i v m#t sinh h c, k- thu t và kinh
nông h cho nh ng th lo i HTCT ch y u, và sau ó phát tri n
gi i quy t nh ng tr ng i ó.
- Nghiên c u HTCT có tính liên ngành: công tác này d a vào các nghiên c u
chuyên ngành truy n th ng v cây, con, và các ranh gi i v chuyên môn. S h p tác
gi a các nhà khoa h c nông nghi p là r t c n thi t
- 10 -
hi u rõ các i u ki n mà nông
dân ang ho t
ng. Thông th
ng g m m t nhà khoa h c, m t nhà kinh t xã h i và
các chuyên viên nông nghi p t i
a ph
ng. Nhóm nghiên c u c n t ng c
ng b i
nhà sinh h c, nhà xã h i h c trong vùng ho#c g n n i nghiên c u.
- Nghiên c u HTCT th. các k- thu t m i
o sát trong ch
ng trình s n xu t ki u m u
(Nguy$n V n Sánh, 1996).
II. MÔ HÌNH CANH TÁC LÚA, TÔM
BSCL
1. Mô hình canh tác lúa
là cây
tr ng
ch Cần
y u và Thơ
truy n @
th ng
trong
ho thọc
ng tập
s n xuvà
t nông
nghi pcứu
Trung tâmLúa
Học
liệu
ĐH
Tài
liệu
nghiên
ng B0ng Sông C.u Long ( BSCL). Ngành tr ng lúa
u tháng 5 d
- 11 -
ng l ch. Nh n
ng pháp s
c m a lúa m c nhanh
và ch u h n t t và khi l v có kh n ng v
d
ng l ch) kéo dài
tháng giêng d
n lên theo l (cu i tháng 7
n khi lúc tr+ và chín lúc n
u tháng 8
c rút khô vào tháng 12 hay
u
ng l ch n m sau thu ho ch. Các gi ng lúa ph+ bi n vùng này là Nàng
Tây, Tàu Binh, Là R ng, Nàng Tri, uôi Trâu….
th
ng làm m hai l n, l n th nh t gieo m b0ng t)a l! sau 25 - 30 ngày c y n i
tr ng th p, cây phát tri n nhanh kho ng 75 ngày sau khi c y, lúc này
t
ng ru ng ng p
sâu kho ng 20 - 40 cm, b ng ra c y l n hai (g i là c y lúa cây), cây m m i có kh
n ng ti p t c t ng tr
ng theo i u ki n ng p n
c cho
n khi thu ho ch (Hà V n
S n, 2003).
Trung tâm
Họclúaliệu
- Vùng
c y 1ĐH
l n: Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
Vùng này bao g m ph n l n di n tích còn l i, t p trung
khu v c ven bi n tr
ng l ch và cho thu ho ch vào kho ng tháng 12
ng l ch nh N p Bà Bóng, Nàng Th m, Nàng Keo, Nàng C ,
c Ph ng, Cà
ng, Lúa Phi, M%t C "i, Ba Thi t, M t B i, T m Vu t L a, Trái Mây, T t
N …(Nguy$n V n Tâm, 1998).
Mô hình canh tác lúa hi n nay:
T sau n m 1975 nhi u ti n b khoa h c k- thu t
c áp d ng trong s n xu t
lúa, cùng v i s phát tri n m nh m/ c a h th ng th y l i ch
ng t
i tiêu
ng
ru ng, c gi i hoá
c phát tri n và nh t là các gi ng lúa cao s n ng%n ngày
c áp
d ng r ng kh%p
2. Mô hình canh tác chuyên tôm, tôm – lúa + 3ng B:ng Sông C4u Long:
Vùng
BSCL có nhi u hình th c nuôi tôm khác nhau nh ng ph+ bi n nh t là
hình th c nuôi tôm qu ng canh c i ti n trong ru ng lúa
m t s vùng b nhi$m m#n
theo mùa thu c các t)nh Cà Mau, B c Liêu, Sóc Tr ng, B n Tre và Kiên Giang (Tr n
Ng c H i và ctv., 2000; trong Nguy$n Thanh Ph
ng và ctv., 2001).
H n n a, h th ng tr ng tr t - th y s n, #c bi t là h th ng lúa – cá/tôm ngày
càng tr nên quan tr ng trong các h th ng hi n t i. M#c dù có nh ng h n ch tr ng i
ch a
c nghiên c u gi i quy t
xu t nông nghi p
c p ngu n
m
Ngoài ra,
nh ng n
m nuôi
tôm@
n Tài
c l trong
n tích
c yvà
lúa nghiên
vào mùa khô
Giá Rai, M- Xuyên và V(nh Châu ã ch ng minh
vùng phèn m#n là úng %n. K t qu
mà còn tránh
c mô hình k t h p lúa-tôm
ã làm t ng thu nh p trên m t di n tích canh tác
c quá trình r) phèn vào mùa khô, thi u n
c ng t (Bùi Lai, 1984).
Nuôi tôm trong mùa khô không ch) t ng thêm ngu n thu nh p cho nông dân mà th c
s tr thành hình th c kinh doanh h p lý nh t trong i u ki n ch a có kh n ng th y
l i hoá tri t
vùng phèn m#n trong ru ng nuôi tôm-lúa
Xuyên và V(nh Châu. N
các huy n Giá Rai, M-
t cao. Sau v lúa thì các ch t th i
c d n s ch, gi m các m m b nh cho tôm. Ngoài ra, các ph
ph,m c a lúa là r m, r còn t o ra nhi u th c n t nhiên r t t t cho tôm, giúp cho vi c
nuôi tôm
t n ng su t cao. Hi n nay mô hình này
c th c hi n r ng rãi
nhi u n i.
Nuôi tôm vào mùa n%ng và tr ng lúa vào mùa m a giúp c i thi n môi tr
ng t t cho
c tôm và cây lúa, t o nên h sinh thái hoàn ch)nh và lâu dài, giúp dân thu
cl i
nhu n cao h n.
III. ;C I M VÙNG NGHIÊN C U
1. T
ông và
ông Nam giáp Bi n
ông B%c giáp sông H u
ông v i
dài h n 72 km; phía Tây và Tây Nam giáp t)nh B c Liêu. Sóc Tr ng n0m
H u Giang, di n tích 3.191 km2, dân s 1.430.000 ng
bi n ch y d c theo Bi n
nhiên là vùng n
c ng t, n
ông.
a lý t)nh
c l và n
ng b bi n
b Nam
i (n m 2000), có 72 km b
c hình thành t 3 vùng sinh thái t
c m#n. Kinh t c a t)nh ch y u d a vào s n
L
ng m a trung bình hàng n m kho ng 1.489mm, 90% l
tháng t tháng 5
n tháng 11.
ng m a thu c các
,m trung bình hàng n m là 84%. L
ng n
cb c
h i trung bình hàng n m kho ng 1.126mm.
T c
gió trung bình kho ng 2,2 m/s. T c
v c khác nhau, càng g n bi n thì t c
n tháng 4 n m sau) lu ng gió ng
(khi cao nh t có th
th c c a n
1.2.
này nhanh hay ch m t ng khu
càng l n. Vào mùa gió ch
ng
i b0ng ph4ng, tr các
c bi n kho ng + 2,5m, n i
nhiên nh1 1/1000.
1.3. Th y v n
T)nh ch u nh h
m
ng an xen ch0ng ch t.
ng c a ch
th y tri u v i h th ng sông, r ch, kênh,
ây là y u t thu n l i cho giao thông th y và giúp tiêu,
Trung thoát
tâmn Học
liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiêndao
cứu
c d$ dàng nên ít b l xâm h i hàng n m nh các t)nh lân c n. Biên
ng c a th y tri u hàng n m t 0,6 - 1,4m.
1.4.
a ch t
Nhìn chung
tr ng thái c ng.
sâu 30m cho
TH NH TR?
Trung tâm Học liệu
ĐH
Cần
Tàichính
liệut)nh
học
Hình
3:B
n Thơ
ranh gi@
i hành
Sóc tập
Tr ngvà nghiên cứu
2. >c #i,m kinh t* xã h i + vùng ven bi,n t/nh Sóc Tr0ng
Nhân dân ven bi n
BSCL s ng theo các ngh chính là nông nghi p, th y s n.
Ngu n thu nh p c a t ng ngh c ng khác nhau. Nh ng ng
i s ng b0ng nông nghi p,
ngu n thu nh p chính là s n ph,m tr ng tr t, trong ó lúa là s n ph,m chính. Các khu
i và bình quân
v n
i làm ngh nuôi tr ng th y s n. Kho ng
u t vào s n xu t, làm t t k- thu t nuôi
nh. Kho ng 50% s h có thu nh p trung bình
u t nên không có i u ki n
tr ng ( Lê Sâm, 2003 ).
- 16 -
n
m b o k- thu t nuôi
2.1. Huy n M Xuyên
M- Xuyên v i di n tích t nhiên 55.975,1 ha bao g m th tr n M- Xuyên và 15
xã: Tài V n,
201.171 ng
lao
i Tâm, Tham
ôn, Ng c
huy n M- Xuyên, 2005).
2.2. Huy n V nh Châu
V(nh Châu là huy n giáp v i Bi n
ông v i di n tích t nhiên là 47.313,32 ha
bao g m th tr n V(nh Châu và 09 Xã: Hoà
ông, Khánh Hòa, L c Hoà, V(nh Ph
V(nh H i…Dân s huy n V(nh Châu là 149.752 ng
76.198 ng
i) trong ó s ng
i trong
tu+i lao
i(nam 73.554 ng
ng là 85.375 ng
c,
i và n
i (nam 41.484
n 43.891
i (nam 90.460 ng
ng Khánh…Dân s huy n Long Phú n m 2005
i và n 95.665 ng
tu+i lao
ng là 110.432 ng
v is nl
ng 7.766 t n. Ngoài di n tích nuôi tôm n
i) trong ó s dân trong
i. N m 2005 di n tích nuôi tôm n
c m#n là 3.456 ha
c m#n, toàn huy n Long Phú có
kho ng 48.025 ha lúa 2 v ( ông xuân và hè thu) (Niên giám th ng kê huy n Long
Phú, 2005).
- 17 -
3. Phân vùng sinh thái 3 huy)n ven bi,n + t/nh Sóc Tr0ng
3.1. S
hình canh tác th y s n trong ó nuôi tôm là mô hình chính. K t qu kh o sát và i u
tra th c t cho th y vùng ven bi n Sóc Tr ng có th chia ra các vùng nh h
ng m#n
trong mùa khô nh sau:
Trung tâm Học liệu ĐH Cần Thơ @ Tài liệu học tập và nghiên cứu
Hình 4: S
4ng m#n vùng ven bi n t)nh Sóc Tr ng
- 18 -