âO

MASSACHUSETTS
GENERAL HOSPITAL

Tăng cường tính sẵn có của opioids
ở cac nước đang phát triển để đjều
trị đau cho những người đang sống
chung với HIV/AIDS: Trường hợp
của Việt Nam

OPEN SOCIETY INSTITUTE
í Public Health Program

Krakauer

Cham N.T.P.^, Joranson D.E."^, Khue L.N.'

1Trung tâm CSGN và các khoa Y và khoa y xâ hội và sức khoẻ toàn cầu Trường đại học Y Harvard,Boston, USA. 2.Bệnh viện Đa khoa Massachusetts
"Boston, USA; 3. Cục Quản lý Khám chữa bệnh, Bộ Y tế, Ha Noi, Việt Nam; 4.Nhóm nghiên cừu chinh sách giảm đau Trường đại học Wisconsin, us*'
T h ô n g tin c ơ b ả n
Đau rất thường gặp ờ những người đang sống
chung với HIV/AIDS (PLHIV)
•

Các nghiên cứu cho thấy tỳ lệ hiện mắc từ 30
- 97% dựa trên các giai đoạn lâm sàng

•

Đau ở PLHIV thuờng đựợc điều trị không đầy


Đào tạo chuyên ngành CSGN 18
thầy thuốc

•

Tồ chức hội thảo về qụy chế kê đơn mới
về opioids và hướng dấn quốc gia về
CSGN cho > 1000 cán bộ quản lý y tế
và dược sỹ.

Từ 2004-2008 tiêu thụ morphin tại Việt Nam
tăng lên hơn gấp đôi. Sự tăng lên đáng kể
này do việc đao tạo giảm đau và CSGN được
chu trọng hơn và nhilu chương trinh hơn
trong CSGN được thực hiện,

Bước đầu triển khai Chăm sóc
giảm nhẹ (CSGN) ờ Việt Nam.
Đại hội tại Mỹ xác định rằng 15% của 15 tỳ đô la
được phân phối từ chương trinh khẩn cấp cùa tổng
thống Mỹ vể giảm thiểu bệnh AIDS ( PEAFAR) trong
năm 2003 sẽ được dùng cho CSGN, Điều này giúp
Bộ Y tế (MoH) có nhận thức rô hơn trong quan niẹm
vể CSGN.

N h ữ n g th á c h t h ứ c v à n h ữ n g
c h ặ n g đ ư ờ n g p h ía tr ư ớ c
1) Thiếu hiểu biết, những quan niệm cũ
được hình thành sai lệch

T ro n g n ă m 2 0 Ọ 5 , m ô t b ản đ ản h giá nhan h v ề thư c

o

tra n g v ế nhu c ấ u và c h ằ m sò c ta i 5 tỉn h củ a V ìẽ t n a m
có tỷ lệ ngư ờ i b ên h H IV cao đã nhận th ấ y rằng:

o

158 Quốc gia
Nguồn: Stjernsward J, Foley KM, Ferris FD:
J Pain Symptom Manage 2007;33;486-493.

•
•

Kết quả là gánh nặng to lớn của sự đau đớn không
cằn thiết
Chúng tôi báo cáo về sự tiếp cận làm giảm những
rào can này và để tăng sự sẵn có opioids dùng cho
giảm đau đang được thực hiện rất thành công ở
Việt Nam.

•

•

Đau mạn tinh nặng thường gặp ờ những
người đang chung song với HIV/AIDS ( PLHIV)
Thực tế Morphin uống rất thiếu

P h á t triền n h ó m C S G N tạ i nhà có
m ối q u a n hệ với c á c trung tâ m m v

lớn.
o

Lồng ghép CSGN dựa vào gia
đinh vơi óáo hoạt động chuan cùa
phòng khám ngoại trú bệnh nhân
HIV va các trạm y tế xã.


i
Vai trò cùa W HO về opioids
Giảm đau được ghi nhân rộng rãi như một quyền
con người và lả một phần thiết yếu của quyền con
người đối với sức khoẻ. .***
M orphin tiêm và u ống có tro n g danh mục
thuèc th iế t yếu cùa WHO.
Chiến lược về sức khoể công công của WHO đối
với chăm sóc giảm nhẹ có 4 phấn:
•

Tinh sẳn có cùa thuóc sản xuất ra các
thuéc giảm đau thiết yếu sẵn có, đặc biệt là
opioids

•

Chinh sách: Đẩy mạnh các chính sách quốc

Giải pháp đã đưa ra:

o

Đ ẳy mạnh đào tạo cho các nhà quản
lý y tế n h ư đã đ ệ c ặ p ờ trên . M ụ c
đ ích d ể có ít n h ấ t 1 ng ư ờ i là m lâm
s àn g d ư ợ c d à o tạ o về g iả m d a u và
có th é kê đ ơ n o p ioids ờ m ỗi

huyện.
o

•

Tất cả luật và quy chế đang chi phối sự sản có
của opioids được tập hợp, dịch sang tiếng
Anh va xem xét lại.

•

Dư thảo kế hoạch hành động để đảm bào sự
sẵn có opioids.
Năm 2007j BYT tồ chức hôi thảo về chinh sách

•

Các bệnh viện hoặc cáo phòng
khám rất ít kế đơn morphin.



Tăng cường đào tạo cho các nhà

Chúng tôi đả tiến hành như sau:

•

oDioids nhằm thào luân và thồng nhất chương

trinh hành động. Tất cả những cơ quan ùng hộ
cho chính sách giảm đau tại VN đều tham gia
bao gồm Bộ Công An, Cơ quan đại diện cùa
liên hiệp quốc về tội phạm và ma tuý (UNODC),
Tổ chưc Y tế thế giới (WHO), Cục Quàn lý
Dược,Cục Quản ly Khám chưa bệnh, Viện Y
học lâm sàng các bệnh nhiệt đới, Bệnh viện K
và các tổ chưc phi chính phủ quốc tề.

Mầu sửc khỏe cộng đồng của WHO

Điểm mấu chốt của chương trinh hành động
cuéi cùng là:
•

Mục đích đạt tới sự cân bằng lớn hơn trong
quy chế kê đơn opioids của Việt Nam bằng
đánh giá lại các quy định cũ theo hướng
dẫn cua WHO.

•


Phổ biến cho thầy thuốc và các cán bộ quản
lý y tế trong toàn quốc về quỵ chế kê đơn mới
về opioids và hướng dẫn quốc gia về Chăm
sóc giảm nhẹ (CSGN)

Sử dụng ma túy bằng đường tiêm với heroin đâ
d ân tơ id ịch H IV /A ID S tạ i VN.
.

•

Khoảng 60% nhiễm HIV ờ Việt Nam là do
thực hành không an toàn khi tiêm heroin.
Lịch sử này tạo ra việc “sợ opioids" trong
các nhà lâm sàng, trong các quan chức
chính phủ, trong cộng đồng và trong cà các
chính sách cùa cơ quan nhà nước:
Sự sợ hãi được thồi phồng đến mức mà
morphin và các thuốc giảm đau opioids sẽ
làm hại người bệnh hoặc tạo ra sự phụ
thuộc thuoc về tẩm lý (nghiện)

q u ả n lý y tẽ v á c á c n h à lâ m sàng

o

o

như ờ trên,


củ ca rốt" để ĩhủyết phục các nha
quản lý y tế nhằm đảm bảo luôn
sẵn có morphin uống ờ các
huyện.
o
Tănq cường CSGN như đã đề
cập ơ trên
o Xây dựnp một hệ thống giám sát
tính san co và tiêu thụ opioids tớl
cấp huyện.
3) Vòng luẩn quẩn của sự không sẵn có
opioids:

Quy chế
cũ

Thời gian kê đơn
tối đa

7 ngày

Quy chế
mới

30 ngày

Liều tối đa kê đơn

30

Với sự chỉ đạo quyết liệt cùa BYT, sự giúp
đỡ về tài chính và kỹ thuật oủa quốc tế, sự
quan tâm đến những hướng dẫn của WHO,
các nước đang phát triển có thể giảm nhanh
chóng các rào cản đối với việc giam đau
bằng opioíds cho những bệnh nhân đang
sống chung với HIV( PLHIV)

Tài liêu tham khảo:
* World Health Organization
"International Narcotics Control Board.

*** UN Committee on Economic. Social
and Cultural Rights (2000. UN Special
Rapporteur on Torture f2009i.
Dự án này đả được hỗ trợ một phần bởi thoả
thuận hợp tác số U62/ CCU122408-04 từ
Trung tâm bệnh tật Hoa Kỳ (CDC). Các nội
dung là trách nhiẹm duy nhất của các tác giả
và không đại diện cho quan điểm chinh thức
của CDC hoặc chính phủ Mỹ.