MỤC LỤC
Phần A : Lời mở đầu
Phần B : Nội dung
I. Phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam trong thời đại mới theo tư
tưởng Hồ Chí Minh
1. Trung với nước hiếu với dân
I. Phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam trong thời đại mới theo tư
tưởng Hồ Chí Minh
1. Trung với nước hiếu với dân
2. Thương yêu con người
3. Cần, kiệm, liêm, chính, chí công vô tư.
4. Tinh thần quốc tế trong sáng, thủy chung
II. Vận dụng tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong việc rèn luyện và xây

dựng đạo đức của sinh viên trong giai đoạn hiện nay.
1. Trách nhiệm đối với Tổ Quốc
a. Thực trạng
b. Trách nhiệm của chúng ta là gì?
2. Thái độ với con người.
a. Thực trạng
b. Chúng ta nên làm gì?
3. Đạo đức, tác phong, lối sống
a. Thực trạng
b. Giải pháp
• Đối với sinh viên
• Đối với nhà trường
Phần C: Kết luận
1


A. LỜI MỞ ĐẦU

3


I. Phẩm chất đạo đức của con người Việt Nam trong thời đại mới theo
tư tưởng Hồ Chí Minh
1. Trung với nước hiếu với dân
Đây là phẩm chất, là chuẩn mực có ý nghĩa quan trọng hàng đầu của
người cách mạng bởi mỗi con người đều có nhiều mối quan hệ khác nhau
nhưng quan hệ với dân với nước có ý nghĩa vô cùng quan trọng, là tâm điểm
khi xét đạo đức của con người, của mỗi chiến sỹ cách mạng.
Hồ Chí Minh bàn đến trung hiếu với nghĩa là bổn phận và trách nhiệm
của con người nhưng đã gạt bỏ nội hàm của khái niệm cũ, những hạn chế
trong tư tưởng đạo đức của nho Nho giáo, đưa vào đó là những nội dung đạo
đức mới là trung với nước hiếu với dân.
Nội dung chủ yếu của trung với nước là :
•

Trong mối quan hệ giữa cá nhân với cộng đồng và xã hội, phải biết

đặt lợi ích của Đảng, của Tổ quốc, của cách mạng lên trên hết, trước hết.
•

Quyết tâm phấn đấu thực hiện mục tiêu cách mạng.

•

Thực hiện tốt mọi chủ trương, chính sách của Đảng, của Nhà nước.

Nội dung chủ yếu của hiếu với dân là :
•

được Hồ Chí Minh tiếp thu, chọn lọc đưa vào những yêu cầu và nội dung
mới. Người chỉ ra rằng: phong kiến nêu ra cần kiệm, liêm, chính nhưng
không thực hiện, ngày nay ta đề ra cần, kiệm, liêm, chính cho cán bộ thực
hiệnlàm gương cho nhân dân theo để lợi cho nước cho dân. Cần, kiệm, liêm,
chính, chí công vô tư là một biểu hiện sinh động của phẩm chất "trung với
nước, hiếu với dân".
Hồ Chí Minh khẳng định " cần, kiệm, liêm, chính" là vấn đề cần thiết
và quan trọng đối với cán bộ Đảng viên bởi vì nó không chỉ ảnh hưởng đối
với cá nhân của họ mà còn ảnh hưởng đến Đảng và Nhà nước, đến quá trình
cách mạng. nếu họ là người có quyền hành là người lãnh đạo mà thiếu lương
tâm, không có đạo đức thì dễ trở nên hủ bại, dễ biến thành sâu mọt đục
khoét của dân.
Cần, kiệm, liêm, chính còn có ý nghĩa to lớn đối với cả một dân tộc
"là thước đo sự giàu có về vật chất, sự vững mạnh, tiến bộ về mặt tinh thần
của dân tộc". Một dân tộc biết cần, kiệm, liêm, chính là một dân tộc văn
minh tiến bộ.
5


Chí công vô tư: đây là khái niệm nối tiếp với cần, kiệm, liêm, chính
nhưng nó cũng có những nội hàm riêng:
+ Chí công vô tư theo Hồ Chí Minh: đặt lợi ích của Đảng, của cách
mạng, của tổ quốc và nhân dân lên trên hết, lên trước lợi ích của bản thân “
lo trước cái lo của thiên hạ, vui sau cái vui của thiên hạ”, là “ Đảng viên đi
trước làng nước theo sau”.
+ Đây là cái đối lập với chủ nghĩa cá nhân bởi chủ nghĩa cá nhân như
Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: đó là giặc nội xâm, giặc trong lòng, là thứ vi trùng
rất độc, đẻ ra hàng trăm thứ bệnh, là trở lực trên con đường xây dựng chủ
nghĩa xã hội. Chủ nghĩa cá nhân không chỉ nguy hại với mỗi con người mà
còn nguy hại cho cả dân tộc. Vì vậy Hồ Chí Minh cho rằng thắng lợi của chủ

khách quan hết sức thuận lợi ấy mà phần lớn sinh viên, thanh niên trí thức
vẫn giữ được lối sống tình nghĩa trong sạch, lành mạnh khiêm tốn, luôn cần
cù và sáng tạo trong học tập, sống có bản lĩnh có chí lập thân lập nghiệp
năng động nhạy bén, dám đối mặt với những khó khăn thách thức, dám chịu
trách nhiệm không ỷ lại, chây lười, gắn bó với nhân dân, đồng hành cùng
dân tộc, phấn đấu cho sự nghiệp dân giàu nước mạnh xã hội công bằng dân
chủ văn minh.
Sinh viên say mê học tập, đa số sinh viên hiện nay có tư duy logic,
chịu khó suy nghĩ, tìm tòi, học hỏi sáng tạo, thông minh nhanh trí, tự đưa ra
phương thức học tập tốt cho mình. Sau khi học xong sinh viên ra trường hầu
như có công việc ổn định, giữ vị trí quan trọng trong công viêc. Hầu hết sinh
viên ai cũng biết rằng trách nhiệm của mình hôm nay là học tập, nghiên cứu
để nâng cao trình độ học vấn và giúp ích cho tương lai của nước nhà.
Không dừng lại những thành tích trên giảng đường, sinh viên còn tích
cực tham gia các hoạt động cộng đồng, nổi bật nhất đó chính là chiến dịch
Mùa hè xanh. Từ chiến dịch mùa hè xanh, học sinh- sinh viên tiếp tục tham
gia nhiều mô hình hoạt động mới giúp ích cho xã hội như: Tiếp sức mùa thi,
Hoa phượng đỏ, Ngày chủ nhật xanh, ngày thứ bảy tình nguyện.

7


Tuy nhiên, bên cạnh những sinh viên luôn phấn đấu hết mình vì Tổ
quốc thì trong nhiều SV, xuất hiện thái độ đòi hỏi hơn là sự hy sinh, ước
muốn hưởng thụ nhiều hơn đóng góp, ít chú ý đến nghĩa vụ và trách nhiệm
công dân... Cũng không ít người chạy theo lối sống thực dụng, sa ngã, hư
hỏng, xa rời các giá trị đạo đức tốt đẹp của dân tộc , có thái độ thờ ơ trước
các sự kiện kinh tế, chính trị của đất nước, chỉ biết sống cho riêng mình,
khép mình trong cái vỏ bọc của gia đình, thái độ bàng quan với công việc
của cộng đồng và với những người xung quanh. Điều đó làm cho mối dây

hoa; thực hành tự phê bình và phê bình…nhằm khắc phục được hạn chế
phục vụ Tổ quốc tốt hơn.
Đi lên và hội nhập với kinh tế quốc tế với xuất phát điểm thấp, nên
để đất nước ta có thể tránh khỏi nguy cơ "tụt hậu" và nhanh chóng "sánh
ngang được với các cường quốc năm châu" thế hệ sinh viên - nguồn lao
động chất lượng cao trong tương lai, ngay từ bây giờ khi còn ngồi trên ghế
nhà trường cần luôn rèn luyện ý thức ham học hỏi, rèn luyện tính tự chủ, ra
sức trau dồi kiến thức để có thể cống hiến hết khả năng của mình cho sự
phát triển nền kinh tế - xã hội của đất nước. Cùng với đó là luôn nêu cao
tinh thần hăng hái tham gia các phong trào bảo vệ Tổ quốc do đoàn, hội
thanh niên sinh viên tình nguyện tổ chức.
2. Thái độ với con người.
a. Thực trạng
Đạo đức Hồ Chí Minh là đạo đức của một lãnh tụ hết
lòng thương yêu, quý trọng đối với nhân dân, luôn tin tưởng
vào trí tuệ và sức mạnh của nhân dân, cho nên mọi chủ
trương, chính sách đều xuất phát từ nhu cầu và lợi ích của
nhân dân, luôn luôn dựa vào dân, "lấy dân làm gốc".Đạo đức
Hồ Chí Minh là đạo đức nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân
9


hậu hết mực. Bác Hồ là "muôn vàn tình thân yêu" đối với
đồng chí, đồng bào. Trong tình yêu thương đó, có chỗ cho
mọi người, không quên, không bỏ sót một ai. Trái tim mênh
mông của người ôm trọn mọi nỗi đau khổ của nhân dân. Tình
thương yêu đó được mở rộng đối với nhân dân lao động toàn
thế giới.
Học tập tư tưởng tưởng đạo đức của Bác, hiện nay có rất nhiều bạn
sinh viên mở rộng tấm lòng yêu thương đối với con người bằng những việc

chúng ta khi rèn luyện đạo đức cần phải đặt lòng yêu thương
con người lên hàng đầu. Tình yêu thương đó không phải là
cái gì đó cao xa, mà nó xuất phát ngay từ tình yêu mà chúng
ta giành cho ông bà, cha mẹ, anh em, họ hàng, bạn bè và
những người xung quanh. Thái độ đối với con người còn thể
hiện ở sự vâng lời, lắng nghe ý kiến của ông bà, cha mẹ,
thày cô…
Sinh viên chúng ta cần phải sống vì mọi người, quan
tâm chăm sóc và giúp đỡ mọi người, nhất là những người có
hoàn cảnh khó khăn. Tình yêu thương, thái độ đối với con
người ấy là không phân biệt màu da, không phân biệt dân
tộc, không phân biệt giàu ngèo, mà phải xuất phát từ trái tim
yêu thương của mỗi con người. Chúng ta phải mở rộng tấm
lòng khoan dung độ lượng đối với những người biết nhận lỗi
và sửa lỗi. Đối với những đồng bào lầm đường lạc lối ta phải
lấy tinh thần nhân ái cảm hóa họ.
Là sinh viên, thế hệ trẻ đang tràn trề sức sống, luôn năng động sáng
tạo, chúng ta cần tích cực tham gia, kêu gọi các phong trào ủng hộ, các quỹ

11


tấm lòng hảo tâm vì đồng bào lũ lụt, đói nghèo, tham gia tích cực phong trào
thanh niên tình nguyện, các diễn đàn chống phân biệt chủng tộc, màu da …
Thực tế còn rất nhiều bạn sinh viên đang có hoàn cảnh khó khăn, chúng ta
có thể tìm hiểu và giúp đỡ nhau qua các hành động cụ thể: quyên góp ủng hộ
bạn, giới thiệu việc làm thêm v.v. Rất nhiều cảnh đời xung quanh chúng ta
cần được cảm thông và chia sẻ: những em bé mồ côi, người khuyết tật,
người già neo đơn… Sự giúp đỡ của chúng ta đối với họ không chỉ có ý
nghĩa về mặt vật chất mà quan trọng hơn là động viên họ về mặt tinh thần,

thanh niên tham gia sinh hoạt chính trị đầu khoá học tập các nghị quyết của
Đảng, đoàn, chấp hành nghiêm chỉnh các quy định của nhà trường, có lối
sống lành mạnh tuân thủ pháp luật. Tham gia các cuộc thi như tìm hiểu tấm
gương đạo đức Hồ Chí Minh…. Luôn nâng cao ý thức vai trò và trách nhiệm
của đoàn viên với công tác đoàn hội. Vận động, tổ chức đoàn viên tham gia
các hoạt động nhân đạo: mùa hè xanh, hiến máu nhân đạo,thanh niên tình
nguyện, quyên góp ủng hộ những người khó khăn., qua đó thể hiện trách
nhiệm vủa đoàn viên thanh niên đối với cộng đồng.
Tuy nhiên, thực trạng đạo đức sinh viên hiện nay đang nổi lên một số vấn
đề rất đáng lo ngại. Bên cạnh những sinh viên ngoan, ưu tú, luôn có tinh
thần vươn lên trong học tập, có lối sống lành mạnh còn một bộ phận sinh
viên đã có những hành vi lệch chuẩn : vi phạm luật giao thông, bạo lực trong
nhà trường, thiếu tôn sư trọng đạo, cờ bạc, mại dâm, nghiện ngập, chộm cắp,
sống thiếu niềm tin, phai nhạt lý tưởng, chạy theo lối sống cá nhân, thực
dụng, đua đòi, sa vào tệ nạn xã hội, tiếp thu thiếu chọn lọc lối sống từ bên
ngoài... Hành vi đó đã làm phai nhạt niềm tin, lý tưởng, mất phương hướng
phấn đấu, không có trí lập thân, chạy theo lối sống thực dụng, sống mà chỉ
biết hưởng thụ, ăn chơi xa hoa, coi nặng gía trị vật chất, thờ ơ với gia đình

13


và xã hội, lười lao động và học tập, thiếu ý thức rèn luyện, không dám đấu
tranh với những sai trái.
Thầy cô giáo – những người đã truyền dạy kiến thức bổ ích, dạy dỗ
chúng ta nên người thế mà nhiều sinh viên lại tỏ ra vô lễ với thày cô giáo
mình, trong giờ còn làm việc riêng, đập thước kẻ, huýt sáo, trong thi cử thì
quay cóp bài, tẩy xóa, sửa điểm, bài kiểm tra bị điểm thấp còn xé bài trước
mặt giáo viên, nói tục, nói xấu thày cô…đi lệch với các chuẩn mức đạo đức
mà Bác đã dạy.

trước hôn nhân là hiện tượng phổ biến. Một thực trạng đáng buồn cho thế hệ
trẻ Việt Nam, tầng lớp kế cận đang trong tình trạng suy đồi đạo đức nghiêm
trọng. Nếu không có những uốn nắn thay đổi kịp thời thì tương lai, vận
mệnh dân tộc sẽ ra sao?
Cùng với đó xu thế toàn cầu hóa, hội nhập quốc tế còn làm cho chủ
nghĩa cá nhân có cơ hội phát triển. Nhiều sinh viên chỉ biết có yêu cầu
hưởng thụ, yêu cầu nghỉ ngơi, muốn lựa chọn công tác theo ý thích cá nhân
của mình, không muốn làm công tác mà đoàn thể giao phó cho họ. Họ muốn
địa vị cao nhưng lại sợ trách nhiệm nặng… Dần dần tinh thần đấu tranh và
tính tích cực của họ bị kém sút, chí khí cách mạng và phẩm chất tốt đẹp của
người cách mạng cũng kém sút. Rất nhiều sinh viên chạy theo đồng tiền, vì
đồng tiền mà bán rẻ bản thân, bán rẻ gia đình, bạn bè, thờ ơ với công việc,
với những người xung quanh tạo nguy cơ của việc đi lại với truyền thống
tương thân tương ái của dân tộc.
b. Giải pháp
• Đối với sinh viên
Từ những thực trạng trên đây ta thấy những hiện tượng tiêu cực diễn
ra trong đời sống xã hội Việt Nam cũng như của sinh viên là biểu hiện của
sự xa rời những chuẩn mực đạo đức truyền thống, những chuẩn mực vẫn còn
15


giá trị trong xã hội hiện đại. Vì vậy, cần giáo dục đạo đức cho sinh viên là
yêu cầu cấp thiết để góp phần ngăn chặn nguy cơ suy thoái đạo đức, lối sống
con người Việt Nam trong bối cảnh toàn cầu hoá hiện nay. Để làm được
điều này, cần sự nỗ lực rất lớn đối với sinh viên, cụ thể :
Sinh viên cần rèn luyện tính siêng năng, chăm chỉ, tiết kiệm thời gian,
công sức, chăm lo học tập, tự giác học bài, làm bài đầy đủ, chủ động sáng
tạo trong học tập. biết lập kế hoạch cho mình trong cuộc sống cũng như
trong học tập, tránh tình trạng nước đến chân rồi mới nhảy, học đối phó với

Đẩy mạnh và đổi mới công tác giáo dục truyền thống, giáo dục đạo
đức, lối sống, giáo dục ý thức pháp luật, ý thức cộng đồng. Thường xuyên tổ
chức, phát động các hoạt động phòng chống tệ nạn xã hội như : ma túy, mại
dâm, cờ bạc, lô đề trong học sinh, sinh viên. Xây dựng tiêu chí đánh giá về
đạo đức học sinh, sinh viên
Tổ chức, vận động và hướng dẫn học sinh, sinh viên tham gia các
hoạt động văn hóa, văn nghệ, thể thao. Định kỳ tổ chức các hội diễn, hội thi,
các giải thi đấu cấp trường, cấp khu vực và cấp quốc gia. Chăm lo bảo vệ
sức khỏe cho học sinh , sinh viên.
Giáo dục, tuyên truyền, vận động học sinh sinh viên thực hiện cuộc
vận động "Nói không với tiêu cực trong thi cử và bệnh thành tích trong giáo
dục". Nâng cao nhận thức của học sinh, sinh viên trong việc xác định động
cơ học tập, phát huy tính tích cực, độc lập, sáng tạo,
Phát động phong trào thi đua học tập, nghiên cứu khoa học, đổi
mới phương pháp dạy và học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động,
sáng tạo của học sinh, sinh viên. Tổ chức các hoạt động hỗ trợ, khuyến khích
học sinh sinh viên thi đua học tập, tôn vinh những tấm gương tiêu biểu trong
học tập.
C. KẾT LUẬN
17


Chủ tịch Hồ Chí Minh là nhà tư tưởng, nhà lãnh đạo cách mạng kiệt
xuất. Tư tưởng, đạo đức, tác phong của Chủ tịch Hồ Chí Minh mãi mãi là di
sản vô giá đối với toàn Đảng, toàn dân, toàn quân ta. Đó là một chỉnh thể đã
tạo nên nhân cách của Bác – một mẫu mực hoàn thiện nhất của nhân cách
Việt Nam – nhân cách của con người cách mạng, con người cộng sản; một
tấm gương trong sáng tuyệt vời đối với mọi thế hệ người Việt Nam.
Vai trò của sinh viên trong bức tranh xã hội ngày nay được ghi nhận
đậm nét. Sinh viên Việt Nam là những tri thức tương lai của đất nước, không