Câu 18: Phân biệt vi phạm hành chính với tội phạm, cho ví dụ.
Bài làm
Trong nhiều trường hợp trên thực tế, ranh giới giữa vi phạm hành chính với tội
phạm hình sự rất khó xác định. Vì vậy, nếu không giải quyết đúng đắn vấn đề này
rất rễ xảy ra tình trạng để lọt tội phạm hoặc xử lí oan người vi phạm chưa đến mức
phạm tội. Vì vậy việc phân biệt vi phạm hành chính với tội phạm là rất quan trong
thực tế áp dụng pháp luật. Dưới đây là một số tiêu trí để phân biệt vi phạm hành
chính với tội phạm.
Về mặt khái niệm, hiện nay pháp luật chưa có định nghĩa về vi phạm hành
chính, nhưng tại khoản 2 Điều 1 pháp lệnh xử lí vi phạm hành chính sửa đổi năm
2008 thì vi phạm hành chính được định nghĩa một cách gián tiếp như sau: Xử phạt
vi phạm hành chính được áp dụng đối với các cá nhân, cơ quan, tổ chức có hành vi
cố ý hoặc vô ý vi phạm các quy định của pháp luật về quản lí nhà nước mà không
phải là tội phạm và theo quy định của pháp luật phải bị xử phạt hành chính.
Khái niệm tội phạm được định nghĩa tại khoản 1 Điều 8 bộ luật hình sự sửa đổi
bổ sung năm 2009.
Tiêu trí để phân biệt vi phạm hành chính với tội phạm được biểu hiện ở một số
tiêu trí sau:
Thứ nhất là tính chất, mức độ nguy hiểm cho xã hội: Dấu hiệu căn bản để phân
biệt vi phạm hành chính với tội phạm hình sự là mức độ nguy hiểm cho xã hội của
hành vi vi phạm. Về đại thể, vi phạm hành chính có mức độ nguy hiểm thấp hơn
so với tội phạm hình sự. Mức độ nguy hiểm cho xã hội của hành vi vi phạm được
đánh giá ở nhiều yếu tố khác nhau và những yếu tố này thường được ghi nhận
trong các văn bản pháp luật của cơ quan nhà nước có thẩm quyền. Căn cứ vào các
quy định hiện hành, việc đánh giá mức độ nguy hiểm của tội phạm và vi phạm
hành chính thường dựa vào những căn cứ sau đây:
-

Mức độ thiệt hại cho xã hội: Mức độ thiệt hại có thể biểu hiện dưới nhiều

hình


sự
mức độ nguy hiểm cho xã hội của tội phạm có thể được tăng lên đáng kể nếu sử
dụng công cụ, phương tiện, thủ đoạn trong hành vi thực hiện tội phạm của mình.
Ví dụ như khoản 2 điều 138 bộ luật hình sự thì một trong những tình tiết tăng
nặng là dùng thủ đoạn xảo quyệt, nguy hiểm. Còn trong vi phạm hành chính chỉ
cần có hành vi vi phạm là có thể bị xử lí vi phạm hành chính không cần phải đề
cập đến công cụ, phương tiện, thủ đoạn thực hiện hành vi, tức là chỉ cần có hành vi
trộm cắp tài sản của người khác mà giá trị của tài sản dưới mức quy định của luật
hình sự thì đã bị xử phạt hành chính về hành vi “ trộm gây thiệt hại cho người


khác” theo quy định tại điểm a khoản1 điều 18 nghị định của chính phủ số
73/2010/ND-CP ngày 12/7/ 2005.
Ngoài ra mức độ nguy hiểm của hành vi trong vi phạm hành chính thì không
chia rõ ràng như trong tội phạm. Theo như bộ luật hình sự thì mức độ nguy hiểm
của tội phạm được chia thành tội phạm được chia thành bốn mức độ đó là tội đặc
biệt nghiêm trọng, tội rất nghiêm trọng, tội nghiêm trọng, tội ít nghiêm trọng. Còn
trong vi phạm hành chính thì chỉ có tội do vô ý và tội do cố ý.
Thứ hai là tính chất pháp lý: Tội phạm là loại vi phạm được quy định trong Bộ
luật hình sự và chỉ có Quốc hội mới có quyền quyết định về tội phạm và hình phạt.
Còn vi phạm hành chính được quy định ở nhiều văn bản pháp luật khác nhau của
các cơ quan nhà nước có thẩm quyền như luật, pháp lệnh hoặc nghị định.
Thứ ba là yếu tố chủ thể: Chủ thể của vi phạm hành chính có thể là cá nhân
hoặc tổ chức. Tổ chức là chủ thể của vi phạm hành chính bao gồm: các cơ quan
nhà nước, các tổ chức xã hội, các đơn vị kinh tế, các đơn vị thuộc lực lượng vũ
trang nhân dân và các tổ chức khác có tư cách pháp nhân theo quy định của pháp
luật. Còn chủ thể của tội phạm theo quy định của pháp luật hình sự nước ta chỉ có
thể là cá nhân. Trong vi phạm hành chính thì vi vi hành chính của tổ chức chính là
vi phạm hành chính của cá nhân trong tổ chức khi thực hiện công việc cho tổ chức



DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
1.

GIÁO TRÌNH LUẬT HÀNH CHÍNH – TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ

NỘI
2.

GIÁO TRÌNH LUẬT HÌNH SỰ VIỆT NAM – TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT

HÀ NỘI
3.

BỘ LUẬT DÂN SỰ VIỆT NAM NĂM 2005

4.

NGHỊ ĐỊNH CỦA CHÍNH PHỦ SỐ 73/2010/ND-CP ngày 12/7/ 2010.

5.

PHÁP LỆNH XỬ LÍ VI PHẠM HÀNH CHÍNH SỬA ĐỔI NĂM 2008.

6.

NGHỊ ĐỊNH 117/2009/ND-CP.