MỤC LỤC

LỜI CẢM ƠN
Thấm thoát mà hai năm học đã sắp trôi qua rồi. Được học ở trường ĐH Giao
Thông Vận Tải tp HCM là niềm vinh dự rất lớn đối với em. Em xin cam ơn các thầy cô
của trường nói chung và thầy cô khoa cơ khí nói riêng đã giúp đỡ diều dắt và truyền đạt
rất nhiều kiến thức về nghành cơ khí ôtô cho em.Trong quá trình học tập tại trường em có
điều gì sai phạm em mong các thầy cô bỏ qua cho em. Em xin cam ơn các thầy ở xưởng
thực tập đã tận tụy hướng dẫn truyền đạt cho em những kĩ năng thực hành hết sức cần
thiết để khi bước ra trường không phải bỡ ngỡ. Em xin chân thành cam ơn thầy TS
NGUYỄN VĂN NHANH đã hướng dẫn cho em viết bài báo cáo thực tập tốt nghiệp này.
Cảm ơn các thầy đã bỏ công sức đọc và cho ý kiến về bài báo cáo của em. Em mong các
thầy sẽ tiếp tục giúp đỡ em trong thời gian sắp tới vì kiến thức ôtô quá rộng còn em thì
quá yếu. Em hứa sẽ cố gắng làm thật tốt để không phụ lòng các thầy và xứng đáng là sinh
viên của trường Giao Thông. Em xin cảm ơn Giám Đốc và toàn thể nhân viên công ty
PHƯƠNG NGUYÊN BẢO đã cho em thực tập.Một lần nữa em xin chân thành cảm ơn
tất cả các thầy cô, chúc tất cả các thầy cô dồi dào sức khỏe gặp nhiều may mắn trong
cuộc sống và tiếp tục cống hiến cho trường. Chúc cho trường ta sẽ mãi là trường đại học
vững mạnh.

1


LỜI NÓI ĐẦU
Ngành cơ khí ô tô đang được chính phủ chọn là một trong những ngành công
nghiệp mũi nhọn của Việt Nam để đầu tư phát triển. Nước mình đang từng bước giảm
thuế nhập khẩu xe, con số ô tô tại Việt Nam sẽ còn tăng nhiều nữa. Chính vì thế, nhu cầu
lao động trong ngành cơ khí ô tô sẽ tăng cao.
Hiện tại hầu hết các tỉnh, thành trên toàn quốc đang bắt đầu có các đại lý chế tạolắp ráp liên doanh giữa Việt Nam và các hãng xe nổi tiếng thế giới như Toyota, Ford,
Huyndai, Daewoo... kéo theo việc ra đời của các gara bảo dưỡng xe hơi, các trung tâm
đào tạo sửa chữa xe, lắp ráp chi tiết máy, trung tâm sản xuất, thiết kế máy móc, trung tâm

Nhân viên kỹ thuật:
Nhân viên máy, gầm, điện: VÕ VĂN DUY.
TRẦN VĂN BÌNH
LÊ VĂN LÂM.
MAI PHƯỚC NAM.
Nhân viên bơm béc:
TRẦN VĂN HẬN.
Nhân viên gia công tiện: NGUYỄN VĂN SANG
Nhân viên đồng:
HUỲNH ANH LÝ.
LÊ BO.
Nhân viên sơn:
ĐINH TẤN LUÂN

3


XE SPRINTER.
THÔNG SỐ KỸ THUẬT
- Động cơ Diesel phun nhiên liệu trực tiếp, điều khiển điện tử CDI, tiêu chuẩn khí
thải EURO III, 4 xi-lanh thẳng hàng
- Dung tích động cơ 2.148 cc
- Kích thước (Dài) 5.640 mm - (Rộng) 1.922 mm - (Cao) 2.365 mm
- Chiều dài trục cơ sở 3.550 mm
- Công suất cực đại 95 kW (129 Hp) tại 3.800 vòng / phút
- Mô-men xoắn cực đại 300 Nm tại 1.600 - 2.400 vòng / phút
- Hộp số 5 số cơ, đồng tốc
- Thể tích thùng nhiên liệu 75 lít
- Khối lượng bản thân 2.445 kg
-Khối lượng toàn tải 3.500 kg

- Phanh đĩa phía trước và sau
- Hệ thống chống bó cứng phanh (ABS)
- Hệ thống chống trượt khi tăng tốc (ASR)
- Túi khí cho người lái
- Dây an toàn cho tất cả mọi ghế

NỘI DUNG THỰC TẬP
Chương I: Công tác bảo dưỡng bảo dưỡng xe
A. CÔNG TÁC CHUẨN BỊ

1. Chuẩn bị về cơ sở vật chất và thiết bị
a. Nhà xưởng, các thiết bị nâng hạ như cần trục, palăng, kích nâng …
b. Dụng cụ đồ nghề:
- Bộ dụng cụ đồ nghề cho xe sprinter (Hình 1)

5


h

Hình 1: Bộ khóa và típ dành cho xe sprinter
- Kích nâng hoặc mễ kê;
- Các dụng cụ chuyên dùng tháo, lắp:tua vít, các loại kìm, các loai tuýn, các loại cờle, các
loại búa,
- Các loại thiết bị kiểm tra hệ thống điện;
- Các thiết bị kiểm tra hệ thống nhiên liệu;
- Các thiết bị kiểm tra bảo dưỡng hệ thống điều hòa;
- Các thiết bị kiểm tra chẩn đoán và đánh giá tổng hợp tình trạng kỹ thuật của xe (chẩn
đoán tình trạng động cơ,đo độ chụm bánh xe dẫn hướng, kiểm tra phanh, đèn pha);
- Bơm phun nước, máy nén khí, bơm lốp và phun sơn;

+ Kiểm tra nước rửa kính.
+ Kiểm tra áp suất lốp
+ Kiểm tra hệ thống đèn chiếu sáng, tín hiệu, còi.
+ Quan sát các ống nối, các mối ghép bulông có bị lỏng không.
Nếu phát hiện có sự không bình thường như: Khó khởi động, máy nóng quá, tăng tốc
kém, hệ thống truyền lực quá ồn hoặc có tiếng va đập, hệ thống phanh, hệ thống lái
không trơn tru, hệ thống đèn, còi làm việc kém hoặc có trục trặc...Thì phải đem xe đến
trạm bảo dưỡng để sữa chữa.
Yêu cầu thời gian kiểm tra phải ngắn.
2. Bảo dưỡng định kỳ:
2.1. BẢO DƯỠNG CẤP I : 4000 km

Do nhân viên kỹ thật bậc 5 thực hiện.
Bao gồm các công việc bảo dưỡng hằng ngày và thực hiện thêm một số công việc sau:
1 Nhận xe sau khi được rửa.
2 Đưa xe vào cầu và nâng xe lên khỏi mặt đất.
3 Thay nhớt máy, lọc nhớt.
4 Kiểm tra bổ sung nước làm mát, nước rửa kính

7


5 Kiềm tra hệ thống điện bằng máy chuẩn đoán.
6 Nâng xe kiểm tra, xiết chặt gầm
7 Bơm hơi vỏ xe, xiết bánh xe.
8 Kiểm tra bộ phận đề.
9 Thay dầu thắng.
10 Thử thắng.
11 Kiểm tra acquy.
12 Vệ sinh lọc gió.

2. Kiểm tra dây coroa
3. Kiểm tra hệ thống nhiên liệu
4. Kiểm tra điề hòa không khí
5. Kiểm tra hệ thống treo, vô lăng
6. Thay dầu phanh
7. Thay lọc nhiên liệu tinh
8. Cân chỉnh gốc lái.
9. Thay lọc nhiên liệu thô.
10. Kiểm tra bạc đạn bánh sau.
11. Thay nhớt hộp số
12. Thay nhớt cầu.

2.4.BẢO DƯỠNG CẤP IV: 40000 km
Do 2 nhân viên kỹ thuật bậc 5 thực hiện
1. Bao gồm các công việc bảo dưỡng cấp I, II, III.
2. Thay dầu hộp số, dầu phanh.
3. Thay lọc nhiên liệu thô
4. Thay lọc nhiên liệu tinh
5. Thay lọc gió
6.

Kiểm tra béc phun.

7.

Vệ sinh van điều áp.

8.

Đảo lốp.

Hình 2: Dụng cụ mở lọc nhớt
2.Thay dầu thắng: Cần 2 người
-Một người nổ máy và nhồi thắng liên tục
10


-Một người mở bulong xả gió lần lượt ở các xylanh con và dùng tay bịch nhẹ bulong xa
gió để dầu thắng củ ra ngoài mà gió không vào trong được
- Đổ dầu thắng mới vào bình sau mỗi lần xả ở mỗi bánh xe.
3.Thay lọc nhiên liệu
-Lọc tinh: Dùng tua vít mở ống dầu lên (Hình 3) và bậc
công tắc lấy 1lit dầu để thay lọc thô.
- Dùng T20 mở van dầu hồi.(Hình 4)
-Sau đó mở phe gài ống dầu ra.(Hình 5)
Hình 3: Tháo ống dầu lên.

Hình 4:Tháo van hồi.

Hình 5: Tháo ống dầu ra.
-Dùng lục giác 5 mở lấy lọc tinh(Hình 6)
-Thay lọc tinh vào.
-Lọc thô:Mở giấc điện báo nước trong dầu ra.
Dùng khay chứa dầu, dung dụng cụ chuyên dung mở lọc
thô và kiểm tra van ở bơm.
Rửa sạch bầu lọc thay ron và bỏ lọc thô vào sau đó đổ đầy dầu vào
và gắn vào bơm.
Hình 6:Tháo lọc dầu tinh
4.Thay dây coroa và các puly:
Dùng típ 17 bông để bẫy tăng đưa và lấy dây coroa ra.
Dùng T50 để mở 3 puly răng và T40 để mở puly trơn.

bị chai thì dung giấy nhám chà bỏ bề mặt chai. Nếu hết bố
thì thay thế, trước khi thay thế thì dùng đồ chuyên dung
để ép xylanh con (Hình 7)
Hình 7:Dụng cụ ép xylanh con
12


8.Sữa chữa hệ thống lái.
Nếu 2 rotuyn trụ lái bị rơ thì dung T45 và T40 mở ra.
-

Đối với bơm trợ lực lái:
Dùng đồng hồ đo áp lực để đô áp suất của bơm. Nếu bơm kêu hoặc yếu (áp suất
nhỏ hơn 700 Kg/cm2) thì tiến hành tháo kiểm tra bơm trợ lực.
Tháo từ trên xe xuống.

Tháo dây coroa bằng khóa 17
Xả dầu trợ lực.
Tháo 2 ống dầu.
Tháo lấy bơm ra khỏi xe bằng típ E12
Tháo rã bơm.
Rửa sạch bề mặt bên ngoài:
Tháo bình dầu ra khỏ bơm.
Tháo buly ra khỏi bơm.
Tháo mặt sau của bơm.
Tháo roto và các lá thép ra ngoài.
Tháo trục bơm ra khỏi vỏ bơm.
Thước lái:
-


bạc đỡ bằng đồ chuyên dùng (Hình 8)
B23: Xoa mỡ vào các răng của thanh răng, dung dầu trợ lực
xoa đều thanh răng.
B24: Lắp thanh răng vào vỏ ở vị trí thẳng đứng.
Hình 8: Dụng cụ đóng phốt
thước lái
B25: Lắp ổ bạc đỡ phốt ngoài vào vỏ.
B26: Xoa mỡ vào các răng của trục lái, dung dầu trợ lực xoa đều bộ chia dầu.
B27: Lắp trục lái vào vỏ thước.
B28: Lắp phốt chắn dầu vào trục lái.
B29: Lắp các phe chặn ở trục lái và thanh răng.
B30: Lắp các ống dầu và thước lái.
14


B31: Đều chỉnh thước di chuyển nhẹ nhàng không bị rơ bằng đồ chuyên dùng.(Hình 9)
Hình 9: Típ 4
chấu
B32: Đều chỉnh thước ở vị trí xe chạy thẳng.
-

Rắp thước lên xe:

B33: Rắp thước lên xe, xiết chặt 4 bu long.
B34: Gắn 2 ống dầu từ bơm vào thước.
B35: Gắn trụ vô lăng vào trục lái.
B36: Gắn rotuyn lái trong vào thước.
B37: Gắn rotuyn lái ngoài vào rotuyn lái trong.
B38: Lắp 2 bánh xe vào và hạ xe xuống đất
B39: Đổ dàu trợ lực vào bình, nổ máy sau đó quay vô lăng.


Hình 21: ống đầu từ bộ chia dầu
Tới buồng chia thước lái

Hình 20: Thanh răng
9.Sữa chữa cầu chủ động:
- Dùng típ 19 mở 2 bánh xe sau.(Hình 21)
- Dùng khóa 18 mở xylanh con (thắng) (Hình 22)
- Dùng tua vít dẹp để hạ bố thắng tay.(Hình 23)
17


- Dùng T50 mở roto đĩa.(Hình 24)
- Sau đó mở má phanh tay ra ngoài.

Hình 21: Bánh xe sau

- Dùng tua vít để mở cảm biến ABS.(Hình 25)
- Dùng típ 13 để mở bán trục ra ngoài.(Hình 26)
- Dùng 2 khóa 13, 1 típ 18 và 1 khóa 18 để mở thanh ổn
định ngang.
- Dùng lục giác 14 để xả nhớt cầu.(Hình 27)
- Dùng típ 13 để mở nắp cầu.(Hình 28)
- Dùng tua vít dẹp kiểm tra độ rơ của cùi dĩa(Hình 29)
con

Hình 22: Tháo xylanh

- Dùng tay kiểm tra độ rơ giữa cùi thơm và cùi dĩa trước khi
tháo.(Hình 30)

- Dùng búa đóng ca bạc đạn lớn, nhỏ vả phốt chặn
nhớt ra ngoài
Hình 31: Tháo nắp bạc đạn
Khi lắp rắp thì làm ngược lại nhưng chú ý 2 miếng canh bạc đạn cùi dĩa: miếng 5,4 mm
để bên tài, và miếng 5,6 mm để bên phụ và kiểm tra độ rơ của cùi thơm và cùi dĩa.
Nếu bộ bánh răng hành tinh bị rơ thì tháo ra canh lại.
10.Tháo kiểm tra béc phun.
- Dùng vít dẹp mở
ống gió.
- Dùng E10 mở
nắp trên pô gió.

19


- Dùng lục giác 5mm mở nắp chụp béc.
Hình 32: Giắt điện béc

Hình 33: Tháo ống dầu

Hình35: Tháo kẹp béc
Hình 34: Tháo bulong kẹp béc
- Rút các giắt điện béc.(Hình32)
- Dùng khóa 14 mở các ống dầu.(Hình 33)
- Dùng T40 mở bulong xiết béc.(Hình 34)
- Lấy kẹp béc ra ngoài.(Hình 35)
- Lấy béc ra ngoài.(Hình 36)

Hình 36: Tháo béc phun


-Chỉnh lại
-Nắn lại hoặc thay mới
-Thay tấm ma sát
-Làm sạch thay tấm ma sát hoặc


2. Ly hợp rung giật khi
nối

-Kẹt đĩa ma sát trên khớp then hoa trục sơ
cấp hộp số
-Đĩa ma sát, đĩa ép hoặc lò xo bị vỡ
-Đĩa ma sát bị cong , vênh

thay đĩa
-Làm sạch, sửa chữa và bôi trơn
khớp
-Thay chi tiết mới
-Nắn lại hoặc thay mới

-Hành trình tự do của bàn đạp quá dài
-Đĩa ma sát hoặc đĩa ép bị cong vênh
3. Ly hợp nhả không
hoàn toàn

-Lỏng đinh tán gắn các tấm ma sát
-Chiều cao các cần bẩy không đều
-Đĩa ma sát bị kẹt trên trục sơ cấp hộp số

-Điều chỉnh lại


-Làm sạch moayơ, then hoa
-Thay chi tiết mòn
-Thay đĩa mới
-Định tâm và chỉnh lại
-Vô dầu hoặc thay mới
-Điều chỉnh lại
-Vô dầu hoặc thay mới
-Thay đĩa ép và lò xo
-Chỉnh lại
-Sửa chữa hoặc thay mới
-Chỉnh lại
-Chỉnh lại hoặc thay mới đĩa ép
-Thay mới
-Chỉnh lại

7. Đĩa ép bị mòn nhanh

8. Bàn đạp ly hợp nặng
9. Hệ thống thủy lực
hoạt động kém

-Bánh đà hoặc đĩa ép bị nứt
-Lò xo ép bị gãy hoặc yếu gây trượt nhiều
-Đĩa ép hoặc đĩa ma sát bị cong vênh
-Hành trình tự do của bàn đạp ly hợp không
đúng
-Lái xe thường đặt chân lên bàn đạp khi
không cần ngắt ly hợp
-Các thanh nối không thẳng nhau và khớp


3. Nhảy số

4. Bánh răng va đập khi vào số

5. Hộp số kêu ở trạng thái gài số

6. Hộp số kêu ở trạng thái chưa
gài số
7. Hộp số kêu ở trạng thái gái số
lùi

8. Hộp số không truyền động ra
trục thứ cấp

Nguyên nhân
-Trục kéo cần số bị cong, mòn hoặc
chốt khóa bị kẹt
-Càng gạt số bị cong, mòn
-Bánh răng di trượt hoặc bộ đồng
tốc bị kẹt trên trục
-Bộ đồng tốc mòn, hỏng
-Bề mặt răng bị mòn rổ
-Vòng bi hoặc bạc ở lỗ đuôi trục
khuỷu mòn hỏng làm lệch trục sơ
cấp
-Thiếu dầu hoặc dùng dầu không
đúng chủng loại
-Trục kéo càng số hoặc chốt khóa
giữa các trục kéo bị cong

-Bánh răng bị hỏng răng

23

Sửa chữa
-Tháo kiểm tra và nắn lại
-Nắn lại nếu có thể hoặc thay
càng mới
-Thay mới chi tiết hỏng
-Thay mới chi tiết hỏng
-Thay bánh răng mới
-Thay vòng bi hoặc bạc mới
-Kiểm tra bổ sung hoặc thay dầu
mới đúng loại
-Kiểm tra nắn lại hoặc thay mới
-Tháo kiểm tra và khắc phục
-Thay mới
-Kiểm tra bổ sung dầu
-Thay lò xo mới
-Thay mới
-Thay mới vòng chặn mòn
-Thay mới
-Thay mói
-Kiểm tra định tâm xiết lại
-Thay mới
-Thay mới chi tiết hỏng
-Kiểm tra bổ sung dầu
-Kiểm tra thay chi tiết mòn
-Thay mới
-Thay bánh răng mới

Hiện tượng
1. Va đập và ồn ở hệ trục
truyền khi xe chạy
2. Trục kêu khi xe bắt đầu
chạy

3. Trục lắc và dao động ở mọi
tốc độ của xe

Nguyên nhân
-Mòn, hỏng khớp các-đăng
-Mòn lỗ moayơ bánh răng vành
chậu của hộp vi say
-Lỏng bulông ở các bích hoặc
bulông giá đỡ
-Trục bị cong
-Khớp các-đăng bị kẹt, nặng
-Khớp các-đăng quá mòn
-Trục hoặc bích lắp mất cân bằng

Sửa chữa
-Thay mới
-Thay bánh răng vành chậu
hoặc vỏ bộ vi say
-Kiểm tra xiết chặt lại
-Thay trục mới
-Kiểm tra thay khớp mới
-Thay khớp mới
-Kiểm tra dấu lắp giữa trục và
bích và kiểm tra khối lượng

trục trên vỏ bộ vi say bị mòn rơ
-Mòn, rơ các ổ bi côn của bộ vi say

7.Kêu đều đều khi xe thả trôi
dốc

-Mòn, rơ các vòng bi côn bánh răng
quả dứa

1. Chảy dầu ra ngoài, mức dầu
thấp
2. Kêu ngắt quãng khi xe quay
vòng
3.Kêu liên tục khi quay vòng

5.

Biện pháp khắc phục
-Kiểm tra tháo và thay goăng
phớt mới
-Kiểm tra thay vòng bi mới
-Tháo bộ vi say kiểm tra và thay
chi tiết hỏng
-Kiểm tra và bổ sung dầu
-Tháo ra kiểm tra để thay bánh
răng hoặc chỉnh lại
-Tháo bộ vi say để kiểm tra, thay
chi tiết mòn
-Tháo, kiểm tra vòng bi, chỉnh lại
độ rơ


thống phanh
-Xilanh chính bị hỏng
-Má phanh mòn quá giới hạn
-Điều chỉnh sai má phanh
-Đường dầu phanh bị tắc, dầu
không hồi về được sau khi phanh
-Xilanh con ở bánh xe đó bị hỏng,
pit-tônh bị kẹt
-Điều chỉnh các cần dẫn động sai,
hành trình tự do của bàn đạp phanh
không có
-Xilanh dầu chính bị hỏng, pit-tông
bị kệt, cupen cao su nở làm dầu
không hồi về được
-Dầu phanh có tạp chất khoáng,
bẩn làm cupen xilanh chính hỏng
-Má phanh của một bánh xe bị dính
dầu

4. Xe bị lệch sang một bên khi
phanh

5. Bàn đạp phanh nhẹ

6. Phanh ăn kém, phải đạp mạnh
bàn đạp phanh

7. Có tiếng kêu khi phanh


25

thống
-Thay mới
-Thay mới
-Điều chỉnh lại
-Thông lại hoặc thay mới
-Sửa chữa hoặc thay mới
-Điều chỉnh lại

-Sửa chữa hoặc thay mới
-Thay chi tiết hỏng, tẩy rửa, nạp
dầu mới, xả gió
-Làm sạch má phanh, thay pittông xilanh con nếu thấy chảy
dầu
-Điều chỉnh lại
-Kiểm tra thông hoặc thay
đường dầu mới
-sửa chữa hoặc thay mới
-Rà lại má phanh, thay má
phanh mới cho khít
-Bổ sung dầu và xả gió
-Điều chỉnh lại
-Sửa chữa hoặc thay mới
-Rà lại hoặc thay má phanh,
tiện láng lại bề mặt hoặc thay
tang trống mới
-Kiểm tra điều chỉnh lại
-Kiểm tra sửa chữa
-Sửa chữa hoặc thay mới