SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈN NỀ NẾP-TRẬT TỰ
CHO HỌC SINH LỚP MỘT
Người viết : Cao Nguyễn Thuý Kiều – GV lớp 15
I.ĐẶT VẤN ĐỀ
Đi đôi với chất lượng – kết quả học tập, công tác xây dựng nề nếp cho học
sinh là một trong những nhiệm vụ trọng yếu hàng đầu của người giáo viên tiểu
học. Trật tự, nề nếp trong giở học cũng như trong sinh hoạt là một vấn đề mà bất
cứ một người giáo viên nào khi đứng trên bục giảng cũng luôn mong muốn cho
học sinh mình thực hiện được. Trật tự trong giờ học sẽ giúp các em lĩnh hội một
cách trọn vẹn, đầy đủ những kiến thức mà giáo viên truyền đạt. Bên cạnh đó còn
tạo cho các em một thói quen hành vi đạo đức tốt không những trong giờ học mà
còn trong tất cả các hoạt động khác như: chào cờ, các buổi đại hội, lễ hội.Nề nếp
trong sinh hoạt sẽ giúp các em có thói quen tốt từ đó hình thành nên tính cách và
nhân cách tốt.
Học sinh trật tự trong giờ học sẽ giúp cho giáo viên vui hơn, hưng phấn hơn
trong bài giảng của mình, tiết dạy sẽ không bị gián đoạn, thời gian đảm bảo và bài
giảng sẽ hay hơn - kết quả tiết dạy sẽ tốt hơn.Học sinh nề nếp trong sinh hoạt sẽ
giúp cho những người chăm sóc các em như ông bà,cha mẹ,thầy cô…cảm thấy
thoải mái,yên tâm về các em nhiều hơn.
Hơn nữa chương trình đổi mới phương pháp giáo dục hiện nay, với mục
tiêu là lấy học sinh làm trung tâm, giáo viên chỉ đóng vai trò là người hướng dẫn,
nhằm giúp các em có khả năng tư duy tốt hơn, lĩnh hội kiến thức một cách trọn
vẹn hơn. Mỗi một nội dung trong chương trình đổi mới đều đòi hỏi học sinh phải
có sự tập trung cao thì mới nắm bắt nội dung bài học một cách đầy đủ và nhanh
chóng.
Tuy nhiên, để rèn cho học sinh có thói quen trật tự ,nề nếp trong giờ học,
trong sinh hoạt, mà nhất là học sinh lớp Một thì đó là điều mà không phải người
giáo viên nào cũng làm tốt được. Vì đối với các em học sinh lớp 1,khả năng “chú
ý có chủ định“ đã phát triển nhưng chưa bền vững nên việc giữ trật tự và nghiêm
đường lối giáo dục của Đảng và Nhà nước. Trong quá trình đổi mới tư duy giáo
dục, thực hiện kiểu dạy lấy học sinh làm trung tâm, vai trò của người giáo viên
càng quan trọng. Đối tượng của giáo viên lớp Một là trẻ em vừa qua lứa tuổi Mầm
non, tâm hồn các em còn rất ngây thơ trong trắng, mọi hoạt động ở trường tiểu học
đối với các em hoàn toàn mới mẻ. Vì vậy người giáo viên lớp một phải có nhiệm
vụ giúp các em phát triển một cách toàn diện về nhân cách, tạo điều kiện để các
em lĩnh hội những kiến thức cơ bản một cách có hệ thống, nhằm làm nền tảng
chắc chắn cho các em bước tiếp ở những lớp học trên.
-Muốn thực hiện được những nhiệm vụ đó, người giáo viên dạy lớp Một
cần phải có sự tinh tế và nhạy bén, am hiểu sâu sắc về tâm sinh lý học sinh, thật sự
yêu thương con trẻ, luôn gần gũi quan tâm đến các em thì mới hiểu thấu đáo được
nguyên nhân khiến các em chưa ngoan, chưa thật sự trật tự trong giờ học.
2/Thực trạng của vấn đề:
2.1. Thuận lợi :
- Theo công văn 9832 của Bộ Giáo Dục và đào tạo về việc hướng dẫn thực
hiện chương trình các môn học lớp Một, qui định những tuần học đầu tiên một số
môn học có những tiết làm quen với học sinh, ổn định nề nếp lớp… Đó chính là
thời gian giúp giáo viên xây dựng nề nếp học tập cho học sinh để các em có những
thói quen tốt, có ý thức tiếp thu những kiến thức mới tốt hơn trong tất cả các môn
học.
- Phần lớn các em đều cùng độ tuổi đã qua lớp mẫu giáo 5 tuổi nên đa số các
em đã phần nào nhận thức được phải tuân thủ nề nếp,trật tự lớp học.
- Đa số phụ huynh rất quan tâm đến việc học của con em,phối hợp tốt với
giáo viên trong việc giáo dục học sinh.
- Nhà trường đặc biệt quan tâm đến nề nếp và chất lượng học tập của học
sinh.
2.2. Khó khăn :
a/Nhận định chung:
đến nói chuyện riêng, mất trật tự trong giờ học.
+Đặc biệt ở độ tuổi này các em thường biểu hiện:”hành động đi đôi với lời nói”.
Ví dụ: các em gõ thước xuống bàn, tay gõ một cái thì miệng sẽ lập tức nói
theo: “Độp”, hoặc là trong giờ tập vẽ, khi vẽ xong một chi tiết nào đó các em sẽ
nói:”đẹp chưa” .Nói chung khi làm một vấn đề gì đó các em thường kèm theo lời
“độc thoại”. Có lúc cả lớp đang cặm cụi viết bài, tôi thấy tất cả các em đang hí
hoáy viết, không em nào nói chuyện với em nào, thế nhưng vẫn nghe trong lớp cứ
rì rầm, thì ra tất cả các em đều đang “độc thoại”. Đấy chính là nguyên nhân dẫn
đến giờ học còn ồn ào mà nếu không để ý giáo viên sẽ không phát hiện được sự ồn
ào đó xuất phát từ đâu.
+Học sinh cá biệt của lớp cũng là nguyên nhân dẫn đến lớp học chưa nghiêm túc.
Về môi trường:
+Điều kiện học tập của một số em còn rất thiếu thốn do gia đình còn ở trọ. Mọi
hoạt động học tập cũng như vui chơi đều chưa đáp ứng được với yêu cầu đổi mới
giáo dục hiện nay, cũng như chưa thoả mãn được nhu cầu lứa tuổi các em.
+ Nề nếp sinh hoạt của gia đình thiếu khoa học cũng ảnh hưởng đến việc học
tập,tính cách của các em.
+Học sinh lớp Một chưa quen với môi trường học tập. Ở Mẫu giáo thì vui chơi là
hoạt động chủ đạo, các em được “học mà chơi, chơi mà học”. Bây giờ bước vào
lớp Một các em phải tập trung vào”hoạt động học” là chủ yếu. Vì vậy, nhu cầu vui
chơi, giao tiếp của các em bị ức chế dẫn đến chưa nghiêm túc trong giờ học.
+ Học sinh phải học nhiều môn, nhưng môn học nào cũng mới mẻ đối với các em
nên gây nhiều lúng túng cho các em trong mỗi giờ học.
Về phía phụ huynh:
+Một số phụ huynh chưa quan tâm đến việc học của học sinh,không chuẩn bị đầy
đủ dụng cụ học tập cho các em,vào lớp các em cứ xoay tới xoay lui mượn đồ.
+Sự nhận thức của cha mẹ học sinh:chưa thấy hết vị trí, tầm quan trọng của việc
2
Nhóm học sinh chưa ngoan do yếu tố tâm lí lứa tuổi.
Nhóm học sinh chưa ngoan do ảnh hưởng của môi trường.
30/42 HS
20/42 HS
3
Nhóm học sinh chưa ngoan do ảnh hưởng của gia đình.
15/42HS
4
Nhóm học sinh chưa ngoan do bản thân các em chưa có ý thức kỉ 28/42HS
luật.
Ghi chú: (Ở bảng số liệu này có thể 1 học sinh nằm trong 1, 2, 3 nhóm đối tượng)
Với những thực trạng trên, lớp học không có nề nếp, không khí lớp học
nặng nề, giáo viên giảng dạy hết sức vất vả, tiết học kéo dài lấn thời gian của tiết
sau, hiệu quả tiết học không đạt yêu cầu. để xây dựng đề nếp cho học sinh đòi hỏi
người giáo viên phải có bản lĩnh , tính dứt khoát, sự quan tâm đồng đều đến học
sinh mình phụ trách. Bên cạnh đó người giáo viên còn phải có tấm lòng bao dung,
nhân hậu, biết yêu thương học sinh như con mình .Với suy nghĩ và tấm lòng đó,tôi
đã nghiên cứu nắm vững đối tượng, nguyên nhân để tìm biện pháp tháo gỡ nhằm
lập lại trật tự nề nếp và tôi đã đưa ra sáng kiến để vận dụng ngay tại lớp của mình.
3/Các biện pháp giải quyết vấn đề:
3.1/Xác định vai trò trọng tâm của giáo viên của GVCN:
-Người thiết kế.
thưởng một thẻ hình vào hộp quà của tổ
mình và sẽ được tổng kết vào giờ sinh hoạt
lớp cuối tuần. Ngoài ra tôi còn làm bảng
thi đua cá nhân từng học sinh.Em nào học
tốt,phát biểu tích cực,tham gia tốt các
phong trào của trường ,lớp thì sẽ được
thưởng quả vào bảng thi đua của mình.Bảng này sẽ tổng kết cuối tháng.
Hình thức thi đua này vừa mang tính tập thể,vừa mang tính cá nhân, nên đã đem
lại hiệu quả thiết thực.Qua việc thi đua giữa các tổ tạo cho các em có tinh thần
“Mình vì mọi người,mọi người vì mình”. Còn qua bảng thi đua cá nhân thì tự bản
thân em nào cũng tự phấn đấu.Quà của các em là những đồ dùng học tập như: cây
viết chì,cây thước,cục tẩy hay bút chì màu…Đó cũng là hình thức hỗ trợ phụ
huynh trong việc trang bị đầy đủ đồ dùng học tập cho các em.
Ba là:Rèn nề nếp,trật tự lớp thông qua giờ chơi,giờ giải lao:
- Giờ ra chơi tôi tổ chức cho các em được
chơi tập thể thông qua các trò chơi như:
đọc sách ở tủ sách Măng non của lớp(có
thảm cho học sinh ngồi đọc sách),ở thư
viện lưu động,ở thư viện trường,khuyến
khích các em tham gia các trò chơi dân
gian ở sân trường như ô ăn quan,lò cò,….
mục đích cho các em chơi để thoả mãn
nhu cầu được chơi để được giao tiếp cùng
bạn bè, các em được vui chơi thoả mái,
trò chuyện thoả mái thì khi vào lớp các
em sẽ ít nói chuyện và tập trung vào học.
(Tủ sách Măng non của lớp)
- Đồng thời nhắc nhở các em tránh cho các em chơi những trò chơi như: Đá bóng,
đuổi bắt nhau … vì những trò chơi này dễ va chạm nhau khi sân trường đông học
sinh, hao tốn nhiều sức lực ,dễ gặp nguy hiểm, đồng thời đổ mồ hôi nhiều khi vào
a.Tầm quan trọng của việc xây dựng đội ngũ cán bộ lớp:
- Ở bất cứ lớp nào việc xây dựng đội ngũ cán bộ lớp là hết sức quan trọng và cần
thiết. Riêng ở lớp Một lại càng quan trọng hơn vì nó là nền tảng, là bước đầu cho
các năm học phổ thông. Vì vậy, xây dựng một đội ngũ cán bộ lớp tốt là việc rất
quan trọng mà người giáo viên phải có kế hoạch thực hiện ngay từ khi nhận lớp.
Hơn nữa, để đội ngũ cán bộ lớp cùng giáo viên chủ nhiệm đôn đốc, nhắc nhở việc
thực hiện nề nếp học tập của các bạn là một công việc cần thiết và có ích. .
- Trước hết, những học sinh được chọn làm cán bộ lớp bao giờ cũng phải gương
mẫu trước các bạn về mọi mặt: học tập, kỷ luật, tham gia các hoạt động, đối xử với
bạn bè,có trách nhiệm trong việc hình thành, xây dựng nề nếp học tập cho lớp
mình
- Giáo viên nên đề cao và đưa uy thế của cán bộ lớp lên cao khiến các bạn nể phục
mà bản thân cán bộ lớp cũng thấy hãnh diện nhờ thế sẽ năng nổ và tích cực hơn
trong nhiệm vụ của mình(Ở góc sinh hoạt lớp có sơ đồ ban tự quản của lớp).
- Giáo viên cần kiên trì huấn luyện một học sinh có phong thái tự tin làm lớp
trưởng , lớp trưởng phải được cả lớp tin tưởng , phải học giỏi chăm ngoan và luôn
nghiêm túc trong công việc mà cô giáo giao .
b.Hướng dẫn cách làm việc:
Sau khi đã bầu chọn được Ban Cán sự của lớp, tôi giao nhiệm vụ cụ thể cho
từng em như sau:
Nhiệm vụ của lớp trưởng:
+ Theo dõi, kiểm tra mọi hoạt động của lớp.
+ Điểm danh và báo sĩ số của lớp ngay sau khi xếp hàng vào lớp.
+ Điều khiển cho các bạn xếp hàng vào lớp, xếp hàng chào cờ đầu tuần,đi
tập thể dục.
+ Giữ trật tự lớp khi giáo viên có việc phải ra khỏi lớp hoặc giờ của giáo viên bộ
môn và khi lớp dự lễ chào cờ đầu tuần.
Nhiệm vụ của lớp phó học tập:
Việc phát vở hay học sinh nộp bài sau khi làm bài xong cũng là điều đáng chú
ý trong việc giữ trật tự lớp. Giáo viên đã hướng dẫn cho từng học sinh để nguyên
vở của mình trên bàn, từng tổ trưởng sẽ đi thu dãy của mình theo thứ tự từ dưới
lên trên và nộp lên.Khi giáo viên chấm thì thứ tự vở sẽ được xếp ngược lại từ trên
xuống dưới.Sau đó,giáo viên để chồng tập của tổ đó đúng ngay vị trí đã qui định
của tổ.Nhờ đó mà khi cần phát vở ra,các tổ trưởng tự biết lên lấy chồng tập phát
cho tổ từ trên xuống dưới.
Giáo viên không nên để học sinh lên xuống tự do sẽ gây mất trật tự.Nhờ đó
việc phát hay thu tập vở của học sinh được thực hiện vừa trật tự vừa tiết kiệm thời
gian.Qua đó học sinh cũng học được cách làm việc cũng như sắp xếp có khoa học.
Hiện nay theo thông tư 30,mỗi ngày giáo
viên chấm một loại vở ở một môn học của một
tổ.Giáo viên lên lịc cụ thể và báo cho học sinh
biết vào đầu giờ hôm nay tổ nào nộp vở nào lên
riêng bàn cô.Khi làm bài xong tổ trưởng tự biết
làm việc.Nhưng với các tổ không được cô phê
vào vở hôm đó thì giáo viên cũng cần đi đến tận
nơi để chấm và khi phát hiện những chỗ làm
chưa tốt hay sai sót thì nhận xét ngay bắng lời
và hướng dẫn các em cách sửa.Tránh tình trạng
học sinh ỷ lại hôm nay mình không phải nộp vở
cho cô thì không cần làm bài cẩn thận.
(Lịch thu vở mỗi
ngày)
Giải quyết một cách khoa học việc phát tập vở của học sinh là giải quyết triệt để
việc nói chuyện riêng,gây ồn ào mất trật tự của học sinh.Vì giờ thu hay phát tập vở
thường là giờ các em “tranh thủ nhiều chuyện”nhiều nhất. Như vậy, nề nếp trật tự
sẽ được đảm bảo.
Đồng thời việc giáo viên thường xuyên chấm trả bài đầy đủ sẽ nắm được
tình hình sức học của các em kịp thời uốn nắn , giúp các các em thấy được lỗi của
học sinh học tập ; học sinh phải biết tự giác học tập để chiếm lĩnh kiến thức.Vì
vậy giáo viên phải biết áp dụng các hình thức học tập nhằm phát huy tính tích cực
của học sinh
Ví dụ : +Trong phân môn tập đọc , phần tìm hiểu bài ta có thể tổ chức
thành một trò chơi ( tôi đố, tôi đố – đố gì đố gì ?) Hoặc : để nhắc lại tên một bài đã
học, ta sử dụng trò chơi những ô chữ kì điệu .Hoặc : thi đua 3 tổ tiếp sức : viết số
lên các toa tàu hoả, tàu nào được điền số xong nhanh nhất thì tàu đó về đích trước
-Trong các môn học, các tiết học giáo viên cố gắng tìm tòi các hình thức tổ
chức tiết học mới lạ, sinh động thông qua cách tổ chức trò chơi để thoả mãn nhu
cầu được “Chơi mà học, học mà chơi” của các em. Sắp xếp không để thời gian
chết ở lớp, cũng không để tiết học nặng nề, căng thẳng tôi đã chuẩn bị sẵn những
bài toán vui, câu đố và chuyện kể có liên quan nội dung bài để sử dụng cuối tiết.
-Với đặc thù kiến thức,kĩ năng của chương trình lớp Một,đến lớp học sinh
được rèn nhiều kĩ năng như nghe, nói, đọc, viết trong tất cả các môn học. Tất cả
các kĩ năng đó được rèn luyện thường xuyên trở thành thói quen, thành nề nếp
trong học tập.
Ví dụ:
+Trong giờ Học vần, học sinh khi nào phát âm, đánh vần, khi nào đọc trơn, phân
tích tiếng hay luyện nói đều theo hiệu lệnh của giáo viên:
+Khi đánh vần, giáo viên dùng thước chỉ từng chữ ghi âm, khi đọc trơn giáo
viên chỉ cả tiếng hoặc cả từ.
+Khi phân tích, giáo viên đặt thước nằm ngang dưới tiếng hay từ cần phân tích.
+Khi học sinh thực hành theo dãy, nhóm, giáo viên chỉ cần gọi em đầu tiên của
dãy hoặc của nhóm đọc, sau đó giáo viên không cần gọi, các em sau tiếp nối nhau
đọc.
+Để học sinh có điều kiện giúp đỡ và hỗ trợ nhau trong học tập, giáo viên
thường tổ chức cho học sinh học tập theo nhóm, có thể là nhóm đôi, nhóm 4 em,
hoặc nhóm 6 em,..giáo viên thường xây dựng cho nhóm là những em ngồi cạnh
Ở buổi học ngày thứ tư, học sinh có các môn học sau : Tập đọc, Toán, Mĩ thuật,
Hát nhạc. Học sinh sắp xếp sách vở, đồ dùng học tập theo thứ tự để học các phân môn:
+ Sách Tiếng việt, bộ thực hành Tiếng việt xếp lên trên cùng để học môn Tập đọc
+ Sách Toán, bảng con, vở bài tập Toán xếp thứ nhì để học môn Toán.
+ Vở tập vẽ, bút chì, bút màu,… đồ dùng học môn Mĩ thuật xếp thứ ba.
+ Sách Hát, thanh phách,..học sinh xếp dưới cùng.
Học sinh học xong môn nào, để sách vở, đồ dùng học tập sang một bên hoặc xếp
lại vào trong cặp.
- Đồng thời tôi rèn luyện cho các em cách lấy sách vở, đồ dùng học tập
nhanh không gây tiếng động, thực hiện theo các ký hiệu giáo viên yêu cầu.
Ví dụ:
Giáo viên ghi b: học sinh lấy bảng; ghi S lấy sách, ghi ĐD lấy đồ dùng,...Nếu
giáo xoá chữ nào thì các em cất sách vở, đồ dùng theo kí hiệu.
Em nào đã sắp xếp sách vở, đồ dùng học tập một cách khoa học thì lấy vở
nhanh, ở nề nếp này tôi thường tổ chức cho các em thi đua xem em nào, tổ nào
làm nhanh. Trong thời gian đầu, khi cô viết kí hiệu “S” lên bảng thì các em đã lấy
sách của môn đó ra, khi cô giới thiệu bài học, viết tên bài học lên bảng là lúc các
em mở sách đúng bài học. Giữa giáo viên và học sinh có sự kết hợp nhịp nhàng.
Tôi thấy tiết học rất nhẹ nhàng và đảm bảo đủ thời gian cho các hoạt động học tập.
Giáo viên xây dựng cho học sinh nề nếp sử dụng đồ dùng cũng giống như nề
nếp sử dụng bảng con. Học sinh sẽ thực hiện theo yêu cầu và kí hiệu của cô giáo.
+ Chú ý giờ giải lao giữa tiết học:
- Không nên bỏ qua giờ giải lao giữa tiết học, 5 phút thư giãn đối với các
em là vô cùng quan trọng. Trong những giờ ra chơi tôi thường dạy cho các em một
số động tác thể dục thông qua các bài hát, hay hướng dẫn các em một số trò chơi
vui như: “Tập tầm vông”, “Diệt muỗi” “Đèn giao thông”,”Rửa tay theo điệu nhảy
lifeboy”,”Đồng hồ:..để sử dụng trong giờ giải lao giữa tiết học.
+ Chú ý những học sinh cá biệt trong giờ học:
tôi bắt đầu trò chuyện với các em. Trước tiên tôi đem những mặt mạnh của lớp để
khen sau đó khơi gợi để các em nhận ra và tự nêu những điều chưa tốt cần khắc
phục như: hay quên tập sách, làm ồn trong giờ học, còn bạn học yếu…Tôi đã rút
kết mặt mạnh cũng như cũng như chỉ ra những điều chưa tốt động viên các em
khắc phục, khen các em biết nhận ra sai trái của mình.
+Vào các giờ chơi,tôi thường nói chuyện với những em chưa ngoan,hỏi
việc ăn học ở nhà,hỏi về gia đình em,hay chỉ đơn thuần nghe các em kể về sở thích
của mình…Sau đó giáo viên gợi mở,dẫn dắt nói lên sự mong muốn,kì vọng của cô
với em,…Nhờ đó,những em học sinh này cảm nhận được sự quan tâm của cô,biết
cách tự điều chỉnh,sửa chữa bản thân qua lời dạy bảo của cô.
+Việc giao tiếp với cô có thể thay bằng nói chuyện với cán bộ lớp,với bạn
rồi thông qua những người bạn đó mà giáo viên hiểu hơn về những em chưa
ngoan.
Tám là:Rèn nề nếp,trật tự lớp thông qua những câu chuyện:
-Thế giới cổ tích luôn là điều hấp dẫn đối với đời sống trẻ thơ. Những câu
chuyện thần bí, những chi tiết ly kỳ, những nhân vật hài hước, những cô bé, cậu bé
ngoan được tiên giúp đỡ.v.v. trong các câu chuyện cổ tích có sức hút mạnh mẽ đối
với tất cả các em trong độ tuổi này. Được nghe kể chuyện cổ tích là điều các em
đều thích thú.
-Vì vậy tôi đã không bỏ lỡ cơ hội này để rèn cho các em thói quen trật tự chú ý
trong khoảng thời gian dài (40-45 phút). Ngoài những câu chuyện có trong chương
trình Tiếng Việt, tôi thường tranh thủ kể thêm cho các em nghe một số câu chuyện
cổ tích khác có nội dung giáo dục phù hợp trong những giờ rảnh rỗi hay tiết sinh
hoạt lớp. Tất cả các em đều nghe rất say mê. Tôi tranh thủ sưu tập và vẽ thêm
tranh để tăng sự hấp dẫn.
-Đặc biệt tôi thường tổ chức cho các em được đóng vai theo câu chuyện, các
em rất thích thú tham gia. Dần dần tôi đã giúp được cho các em có thói quen tập
trung chú ý trong khoảng thời gian lâu hơn. Học sinh giữ được trật tự trong suốt
tiết học mà không bị gò bó hay gượng ép.
nhịp nhàng. Sau đó tôi không nhắc mà chỉ ra kí hiệu. Nếu có em nào thiếu chú ý
hoặc nói chuyện riêng trong lúc giảng bài tôi sẽ dừng lại để thầm nhắc nhở. Như
vậy các em sẽ biết mà tự điều chỉnh lại mình. Hạn chế việc la rầy hoặc gõ thước để
ổn định học sinh.
Mười là:Rèn nề nếp,trật tự lớp thông qua việc kết hợp với giáo viên bộ môn:
-Ngay từ khi học sinh bước vào lớp Một, ngoài cô giáo chủ nhiệm lớp,
các em còn được học các thầy, cô giáo bộ môn khác như: Hát nhạc, Mỹ thuật, Thể
dục…nên việc rèn nề nếp cho học sinh lớp Một là rất thuận lợi. Giáo viên chủ
nhiệm thường xuyên kết hợp với giáo viên bộ môn chuyên biệt để cùng rèn
luyện,và giữ nề nếp học tập cho học sinh.
Ví dụ: Giáo viên bộ môn cũng thường xuyên thực hiện cho học sinh các
nề nếp như: giúp học sinh nhận biết sách, vở của môn học mình đang học, rèn tư
thế ngồi, cách cầm bút, cách phát biểu, cách sử dụng bảng con, …
-Nề nếp này phải được rèn thường xuyên trong học sinh để tạo thói quen
cho các em. Nếu không tất cả những gì giáo viên chủ nhiệm rèn cho các em sẽ
nhanh chóng mất đi.
-Thời gian đầu, giáo viên bộ môn còn rất ngại, nhưng sau nhờ sự kiên trì,
sự ủng hộ nhiệt tình của các giáo viên cho nên nề nếp học tập của các em được
xuyên suốt và trở thành thói quen hàng ngày.
Mười một là: Giáo viên chủ nhiệm là tấm gương sáng cho học sinh noi theo:
-Với học sinh lớp Một không một tấm gương nào tốt hơn là giáo viên chủ
nhiệm.Người trực tiếp giảng dạy,chăm sóc,giáo dục,theo sát quá trình học tập và
rèn luyện của các em trong suốt một năm học.
*Làm gương:
- Do đó giáo viên phải luôn luôn là người làm gương , là tấm gương sáng
cho các em học sinh của mình noi theo.Người thầy tốt sẽ sản sinh ra những học trò
Mười hai là:Rèn nề nếp,trật tự lớp thông qua việc phối hợp với phụ huynh
học sinh:
- Đây cũng là một biện pháp xây dựng nề nếp trật tự trong gờ học Ở độ tuổi này
thường các em đi học hay được bố mẹ đưa đón,thời gian ở nhà các em cần có sự
giáo dục,hướng dẫn của cha mẹ.
-Vì vậy trong buổi họp phụ huynh lớp đầu năm tôi đã:
a. Liệt kê tất cả các dụng cụ học tập để phụ huynh mua sắm và phải kiểm tra
dụng cụ học tập trước khi chở con đến trường. Vì nếu trong giờ học chỉ thiếu một
dụng cụ như: Bút chì hoặc thước kẻ hoặc kéo…thì các em sẽ phải mượn của bạn
này, bạn khác và tất nhiên lớp học sẽ ồn. Do đã được kiểm tra trước nên đặc biệt
lớp tôi không bao giờ xảy ra tình trạng thiếu dụng cụ học tập trong tiết học. Và
một điều được tôi quan tâm nữa là sau tiết học cuối cùng tôi thường cho các em
kiểm tra lại dụng cụ học tập trước khi ra về. Chính vì những điều đó mà nề nếp trật
tự trong tiết học, buổi học của lớp tôi luôn đạt được kết quả như tôi mong muốn.
b. Lưu ý hướng dẫn cách phụ huynh hướng dẫn con em mình học tập,rèn luyện
ở nhà.
c. Tôi thường xuyên trao đổi việc học tập,rèn luyện của học sinh thông qua dặn
dò,điện thoại với phụ huynh.
d.Trường hợp học sinh vi phạm nhiều lần về học tập lẫn đạo đức thì giáo viên
sẽ thông báo về cho phụ huynh sinh biết để kịp thời đôn đốc con em thực hiện tốt
nề nếp học tập. Có như thế các em mới nhớ và tạo thói quen tốt trong học tập.
e. Tôi đã thực hiện công tác điều tra thông qua phiếu sau đây. Tôi gửi về gia
đình mỗi em một phiếu điều tra và phối hợp với cha mẹ của các em điền đầy đủ 10
thông tin trong phiếu:
THÔNG TIN BẢN THÂN
1.Họ và Tên:……………………………………..…………………………
2. Là con thứ……trong gia đình.
3.Hiện sống cùng với ( ông bà, cha mẹ ....? ).....................................................
4. Nghề nghiệp của cha mẹ ? ............................................................................
- trò sau này.
+Vì vậy, đứng trước một học sinh quậy phá, hay lơ đãng không học bài, làm
bài, tôi không kết án trừng phạt ngay mà bình tĩnh chờ đến hết buổi học gặp riêng
các em để hỏi cho rõ nguyên nhân. Lần đầu các em vi phạm, tôi nhẹ nhàng nhắc
nhở. Nếu lần thứ hai, các em vẫn tái phạm, tôi phải đến nhà tìm hiểu nguyên nhân
để có biện pháp giúp đỡ, giáo dục các em.
Mười ba là:Rèn nề nếp,trật tự cho học sinh thông qua việc xây dựng nề nếp
học tập ở nhà:
- Xây dựng nề nếp học tập ở nhà là một phần quan trọng trong vấn đề
hình thành nề nếp học tập cho học sinh lớp Một.
- Hiện nay, toàn bộ phần bài làm, bài học của học sinh đều được giáo viên
hướng dẫn và hoàn thành ngay trên lớp nhưng bao giờ giáo viên cũng giao việc
về nhà: đọc lại phần bài vừa học, sau đó các em phải chuẩn bị sách vở cho ngày
hôm sau dưới sự hướng dẫn của bố mẹ. Hằng ngày các em đều qua sự kiểm tra của
cán bộ lớp trong giờ truy bài, do đó giáo viên nắm được cụ thể từng ngày thực hiện của
các em.
- Hằng ngày thực hiện đều đặn như vậy lâu dần các em sẽ có thói quen về nề
nếp học tập ở nhà và sang học kì II các em có thể ngồi vào bàn học không cần sự nhắc
nhở của bố mẹ. Các em cũng tự soạn sách vở, đồ dùng học tập cho mình.
- Học sinh có thói quen thực hiện tốt nề nếp trong học tập, sinh hoạt ở nhà. Mỗi
học sinh có thời gian biểu cho các buổi học ở nhà cụ thể ,mỗi học sinh phải tự thực
hiện: “ chưa thuộc bài chưa đi ngủ, chưa làm bài đủ chưa đi chơi”.
- Học sinh có thói quen sinh hoạt điều độ, đúng thời gian biểu, giờ nào việc
nấy, tránh tình trạng vừa học vừa chơi.
- Đối với học sinh còn chậm tiến , giáo viên giao việc trực tiếp cho phụ huynh
kiểm tra . Giáo viên thường xuyên liên hệ với phụ huynh .
4/Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm:
động
trật tự
9+ 10
10
20
12
11+12
15
17
10
Sự tiến bộ
HS mới làm quen với nề nếp, hoạt động
của lớp.
Đã có chuyển biến nhưng còn chậm.
Học kì I
20
15
6
Đã có chuyển biến nhưng còn chậm.
Học kì I 31 11
0
Có tiến bộ rất nhiều.
1+2
32 10
0
Giữ vững mức tiến bộ.
b/Sự chuyển biến:
* Nề nếp kỷ luật, trật tự : so với đầu năm, các em đều thực hiện tốt:
+ Xếp hàng ra vào lớp đầu giờ,giờ chơi,giờ về trật tự, nhanh chóng.
+ Xếp hàng rửa tay trước khi ăn cơm .
+ Các em đến lớp đều và đúng giờ.
+ Xin phép cô khi ra, vào lớp.
+ Giờ chơi các em chơi vui,nhẹ nhàng,thoải mái.
+ Lớp tự quản tốt,ngoan khi có hay không có giáo viên trong lớp.
* Nề nếp học tập : Tất cả các em đều có nề nếp :
- Trong giờ học các em rất nhịp nhàng từ những hoạt động nhỏ nhất như:
+ Tập trung trong giờ học.
+ Biết giờ tay khi muốn phát biểu.
+ Biết lắng nghe để nhận xét khi bạn trả lời.
+ Thực hiện đúng luật chơi các trò chơi học tập, không gây ảnh hưởng đến bạn
khác.
+ Biết làm theo các kí hiệu ở trên bảng: Khi thấy cô kí hiệu một vòng tròn là tất cả
ngồi im lặng, ngồi đúng tư thế để nghe cô giáo giảng bài; khi thấy kí hiệu là một
chữ b, cả lớp đưa bảng con ra chuẩn bị làm bài, chữ V thì đưa vở ra viết bài, chữ S
thì đưa sách ra,...
+ Các em học tập rất sôi nổi nhưng vẫn giữ được trật tự trong giờ học.
III.KẾT LUẬN
Qua một quá trình thực hiện theo những định hướng để hình thành nề nếp
học tập cho học sinh và áp dụng các biện pháp nêu trên, tôi thấy học sinh trong lớp
có chuyển biến rõ rệt về nề nếp học tập cũng như nếp sinh hoạt tập thể đã trở
thành thói quen của mỗi học sinh. Từ đó, chất lượng học tập của học sinh cũng
được nâng lên, các em luôn chủ động trong việc học tập. Chính thói quen về nề
nếp học tập của học sinh làm cho cô giáo cảm thấy say sưa, hứng thú trong giảng
dạy, chú ý chuẩn bị đồ dùng dạy học kỹ lưỡng và sinh động trong các tiết dạy của
các môn học trong chương trình. Học sinh có điều kiện để học tập tốt và thấy được
niềm vui khi đến trường học, được bộc lộ những suy nghĩ và việc làm của mình
trước cô giáo và các bạn. Tình bạn, tính cộng đồng trong tập thể lớp tôi được xây
dựng và củng cố bền vững để các em có điều kiện nuôi dưỡng những ước mơ tốt
đẹp về mái trường, về thầy cô và bạn bè.
- Từ sự thành công lớn trong phạm vi nhỏ của lớp mình mà tôi tự rút ra:
1/Những bài học kinh nghiệm:
-Để thực hiện đề tài đạt hiệu quả, giáo viên cần:
+Xác định được vai trò trách nhiệm của mình.
+Nắm vững mục tiêu giáo dục toàn diện.
+Có quyết tâm, có lòng yêu nghề mến trẻ.
+Nghiên cứu các tài liệu bồi dưỡng giáo viên về tìm hiểu tâm lí trẻ, để nắm bắt
tâm lí, sự phát triển của học sinh. Từ đó có biện pháp thích hợp để giáo dục các
em…
2/Ý nghĩa của sáng kiến kinh nghiệm:
Sáng kiến kinh nghiệm thực hiện góp phần hình thành tính tự giác, ý thức
kỉ luật, tinh thần tập thể cho học sinh. Qua đó cũng giúp tạo quan hệ thân thiện
giữa học sinh với giáo viên và giữa học sinh với nhau.
Việc thực hiện sáng kiến kinh nghiệm cũng là rèn kĩ năng sống cho học