A – Lời nói đầu
Cơ chế ba bên là một sản phẩm tất yếu của nền kinh tế thị trường.
Chính vì vậy mà việc tìm hiểu về cơ chế này, thấy rõ được những điểm
đặc thù, tiến bộ của nó là một việc làm cần thiết để có thể bắt kịp với
những tiến bộ của thế giới. Sau đây, em xin trình bày một khía cạnh của
vấn đề này, đó là: “phân tích và nêu quan điểm về yếu tố chủ thể trong cơ
chế ba bên”.
B – Nội dung
1)

Khái niệm về cơ chế ba bên.
Chúng ta có thể hiểu khái niệm về cơ chế ba bên như sau: “cơ chế
ba bên là quá trình phối hợp giữa Nhà nước, người lao động (NLĐ) và
người sử dụng lao động (NSDLĐ) (thông qua các tổ đại diện chính thức
của họ) bằng những hình thức phù hợp với điều kiện kinh tế - xã hội,
chính trị và pháp lí… nhằm tìm kiếm những giải pháp chung cho các vấn
đề thuộc lĩnh vực lao động – xã hội, trước hết là các vấn đề thuộc mối
quan hệ lao động mà cả ba bên cùng quan tâm, vì lợi ích của mỗi bên, lợi
ích chung của ba bên và lợi ích chung của xã hội”. 1

2)

Yếu tố chủ thể trong cơ chế ba bên.
Các chủ thể trong cơ chế ba bên bao gồm Nhà nước, người lao
động (NLĐ) và người sử dụng lao động (NSDLĐ).
Nhà nước chính là một chủ thể đặc biệt của cơ chế ba bên. Tính
chất đó thể hiện ở chỗ: Nhà nước vừa có thể bình đẳng lại vừa có thể có
xu hướng áp đặt quyền lực đối với hai chủ thể còn lại; Nhà nước còn có
vai trò chi phối và tạo các điều kiện cần thiết cho sự tồn tại và vận hành
của cơ chế ba bên. Không những vậy, Nhà nước còn tiếp nhận các ý kiến
của NLĐ và NSDLĐ để phản ánh vào chính sách và pháp luật của quốc

Cũng như hai chủ thể trên, chủ thể thứ ba là NLĐ tham gia cơ chế
ba bên thông qua tổ chức đại diện của mình. Khi tham gia cơ chế ba bên,
đại diện NLĐ đóng vai trò là cầu nối giữa NLĐ với hai chủ thể còn lại.
Ở Việt Nam hiện nay, tổ chức đại diện cho NLĐ là Tổng Công
đoàn Việt Nam. Công đoàn Việt Nam luôn cố gắng thực hiện chức năng
đại diện, bảo vệ NLĐ và các chức năng khác của mình.
3)

Quan điểm của em về yếu tố chủ thể trong cơ chế ba bên.
2


Theo em thì đây là một cơ chế rất tiến bộ, hay nói cách khác thì nó
chính là “phương thức cốt yếu cho việc ổn định và phát triển kinh tế - xã
hội”2.
Với cơ chế ba bên, Nhà nước chia sẻ một phần quyền lực của mình
đối với NLĐ và NSDLĐ. Tuy nhiên, sẽ không bao giờ có sự bình đẳng
tuyệt đối giữa ba chủ thể này vì lúc nào Nhà nước cũng thiên về giữ vị trí
chuyên quyền trong cơ chế ba bên và hai chủ thể còn lại cũng luôn nhận
thức được điều này. Hơn thế nữa, theo em thì NLĐ và NSDLĐ sẽ phải
gánh một trách nhiệm lớn hơn khi tham gia vào cơ chế này. Ở nước ta
hiện nay, cơ quan quản lý nhà nước vẫn bộc lộ một số hạn chế trong việc
xây dựng pháp luật và thực hiện chức năng quản lý cần phải khắc phục
trong thời gian tới.
Một điểm đáng nói đến về chủ thể NSDLĐ ở Việt Nam, theo em
nghĩ đó là NSDLĐ đang đứng ở vị trí yếu nhất trong ba chủ thể. Để có
thể khẳng định được tầm quan trọng và sức ảnh hưởng của mình trong cơ
chế ba bên thì NSDLĐ phải tập hợp lại với nhau, liên kết lại với nhau để
bảo vệ quyền lợi của chính bản thân mình. Thế nhưng, những NSDLĐ
Việt Nam vẫn hoạt động riêng lẻ, chính vì vậy mà họ không phát huy

chấp lao động ở Việt Nam, Nxb.Lao động – Xã hội, Hà Nội – 2009.
TS. Nguyễn Xuân Thu, Bàn về khái niệm cơ chế ba bên trong lĩnh vực

4)

luật lao động, thongtinphapluatdansu.wordpress.com
Bộ luật lao động 1994 (đã được sửa đổi, bổ sung năm 2002, 2006,
2007), Nxb. Lao động, Hà Nội – 2011.

4