BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LÊ NGUYÊN ĐÔNG
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN
XÃ, PHƯỜNG Ở THÀNH PHỐ CAO LÃNH
TỈNH ĐỒNG THÁP HIỆN NAY
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
ĐÔNG THÁP - 2015
BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
LÊ NGUYÊN ĐÔNG
XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN
XÃ, PHƯỜNG Ở THÀNH PHỐ CAO LÃNH
TỈNH ĐỒNG THÁP HIỆN NAY
Chuyên ngành: Chính trị học
Mã số: 60.31.02.01
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC CHÍNH TRỊ
Người hướng dẫn khoa học: TS. LƯƠNG THANH TÂN
ĐÔNG THÁP - 2015
B. NỘI DUNG
Chương 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ
CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ, PHƯỜNG
1.1 Chính quyền xã, phường và vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ
chính quyền xã, phường
1.2 Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền xã,
phường và những yếu tố tác động đến chất lượng đội ngũ
cán bộ chính quyền xã, phường
1.3 Nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ cán bộ chính quyền
cấp xã, phường là yêu cầu khách quan và cấp bách hiện nay
Chương 2: THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ VÀ XÂY DỰNG
ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHÍNH QUYỀN CẤP XÃ, PHƯỜNG
Ở THÀNH PHỐ CAO LÃNH TỈNH ĐỒNG THÁP
2.1. Đặc điểm kinh tế - xã hội của thành phố Cao Lãnh, tỉnh
Đồng Tháp
2.2. Thực trạng đội ngũ và công tác xây dựng đội ngũ cán bộ
chính quyền xã, phường ở thành phố Cao Lãnh hiện nay
Chương 3: PHƯƠNG HƯỚNG VÀ GIẢI PHÁP CHỦ YẾU NÂNG
CAO CHẤT LƯỢNG XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHÍNH
QUYỀN XÃ, PHƯỜNG Ở THÀNH PHỐ CAO LÃNH
TỈNH ĐỒNG THÁP HIỆN NAY
3.1. Phương hướng nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ cán bộ
chính quyền xã, phường ở thành phố Cao Lãnh giai đoạn
hiện nay
3.2. Những giải pháp chủ yếu nâng cao chất lượng xây dựng đội
ngũ cán bộ chính quyền xã, phường ở thành phố Cao Lãnh,
tỉnh Đồng Tháp giai đoạn hiện nay
C. KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
D. DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
[
Minh, người sáng lập, rèn luyện và lãnh đạo Đảng ta đã nhấn mạnh: "Cán bộ là
cái gốc của mọi công việc" [19, tr.269], "công việc thành công hay thất bại đều do
cán bộ tốt hay kém" [19, tr.273]. Thấm nhuần tư tưởng của Người, trong suốt hơn
85 năm xây dựng và phát triển, Đảng Cộng sản Việt Nam luôn coi cán bộ và công
tác cán bộ là những nhân tố quyết định sự thành, bại của cách mạng. Mỗi thắng
lợi của cách mạng Việt Nam đều đánh dấu những bước trưởng thành, tiến bộ của
đội ngũ cán bộ của Đảng ta. Vì thế, Đảng ta luôn chú trọng tới yêu cầu xây dựng
đội ngũ cán bộ đồng bộ, toàn diện, đặc biệt tập trung xây dựng đội ngũ cán bộ chủ
chốt, coi đây là vấn đề mấu chốt, quyết định toàn bộ sự nghiệp cách mạng.
Vấn đề cán bộ nói chung, cán bộ chính quyền xã, phường nói riêng là nội
dung được nhiều nhà lãnh đạo, các cấp ủy đảng và các nhà khoa học quan tâm
nghiên cứu. Trong số các bài viết đã đăng trên các tạp chí, các đề tài, công trình
nghiên cứu, các luận văn, luận án đã công bố, liên quan đến các vấn đề cán bộ;
nhiều công trình, bài viết đã có những đóng góp, những lý giải, những kiến nghị hết
sức sâu sắc, có giá trị thực tiễn cao. Có thể nêu lên một số công trình tiêu biểu sau:
- Công trình "Mẫu hình và con đường hình thành người cán bộ lãnh đạo
chính trị chủ chốt cấp cơ sở", 1992;
- Tiến sĩ Phan Văn Tích (chủ biên): "Xác định cơ cấu và tiêu chuẩn cán bộ
lãnh đạo chủ chốt cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn)", Nhánh đề tài KT-XH.0511-06, 1993;
- Bùi Đình Phong: "Tư tưởng Hồ Chí Minh về vai trò của đạo đức cách mạng
và sự thống nhất giữa đức và tài", Tạp chí Lý luận chính trị, số 1/2003;
2
- Trần Văn Phòng: "Tiêu chuẩn đạo đức của người cán bộ lãnh đạo chính
trị hiện nay", Tạp chí Lý luận chính trị, số 5/2003;
- Hồ Bá Thâm: "Nâng cao năng lực tư duy của đội ngũ cán bộ lãnh đạo
chủ chốt cấp xã hiện nay", Luận án Tiến sĩ Triết học, 1994;
- Phó Giáo sư, Tiến sĩ Trần Xuân Sầm chủ biên: "Xác định cơ cấu và tiêu
4.2. Phạm vi nghiên cứu
Luận văn tập trung nghiên cứu các xã, phường trực thuộc thành phố Cao
Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.
5. Cơ sở lý luận, cơ sở thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
5.1. Cơ sở lý luận
Luận văn được thöïc hiện trên cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác-Leânin, tư
tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cán bộ và
công tác cán bộ. Các quan điểm, chủ trương của Tỉnh ủy Đồng Tháp, Thành uỷ
thành phố Cao Lãnh về xây dựng chính quyền trong tình hình hiện nay.
5.2. Cơ sở thực tiễn
Thực tiễn xây đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường của thành phố Cao
Lãnh, tỉnh Đồng Tháp.
5.3. Phương pháp nghiên cứu
Ngoài những phương pháp chung như: phương pháp duy vật biện chứng,
phương pháp duy vật lịch sử, phương pháp tổng hợp, phân tích, so sánh chú
trọng phương pháp điều tra xã hội học, phương pháp định tính, định lượng trong
quá trình phân tích chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường ở cơ sở.
Bên cạnh đó, đề tài còn sử dụng một số phương pháp như: mô hình hóa, khảo sát
tổng kết dựa vào thông số từ nghiên cứu thực tiễn cơ sở để xây dựng những luận
điểm có tính lý luận.
6. Những đóng góp mới của đề tài
- Nếu các giải pháp nâng cao chất lượng xây dựng đội ngũ cán bộ chính
quyền xã, phường ở thành phố Cao Lãnh, tỉnh Đồng Tháp hiện nay được áp dụng
vào thực tiễn và đi vào cuộc sống, thì công tác xây dựng đội ngũ cán bộ nói chung,
đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường trên địa bàn thành phố Cao Lãnh nói riêng
sẽ góp phần nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, hạn chế mặt tiêu cực, phát huy
5
1.1. Chính quyền xã, phường và vị trí, vai trò của đội ngũ cán bộ
chính quyền xã, phường
1.1.1. Khái niệm và đặc điểm của chính quyền xã, phường
1.1.1.1. Khái niệm về chính quyền xã, phường
Trong hệ thống hành chính nước ta, chính quyền xã – phường – thị trấn
(gọi chung là cấp xã) là chính quyền cấp thấp nhất trong hệ thống chính quyền 4
cấp hoàn chỉnh: Trung ương, tỉnh, huyện, xã. Điều này được quy định tại Điều
118 Hiến pháp 1992 quy định: "Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc
trung ương; Tỉnh chia thành huyện, thành phố trực thuộc tỉnh và thị xã; thành
phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện, thị xã; huyện chia thành xã,
thị trấn; thành phố trực thuộc tỉnh, thị xã chia thành phường và xã; quận chia
thành phường".
Xã hiện nay là tên gọi chung các đơn vị hành chính thuộc cấp thấp nhất ở
khu vực nông thôn, ngoại thành, ngoại thị của Việt Nam. Thuật ngữ đơn vị hành
chính cấp xã đôi khi được dùng để chỉ toàn bộ cấp đơn vị hành chính thấp nhất
của Việt Nam, nghĩa là bao gồm cả xã, phường và thị trấn.
Phường là một đơn vị hành chính cấp thấp nhất của Việt Nam hiện nay,
cùng cấp với xã và thị trấn. Phường là đơn vị hành chính nội thị, nội thành của
một xã hay một thành phố trực thuộc tỉnh hoặc của một quận ở thành phố trực
thuộc trung ương. Hiện nay, để dễ quản lý địa bàn và liên kết các hộ gia đình,
mỗi phường cũng tự chia thành các khu, dưới các khu lại có các tổ. Tuy nhiên,
7
các đơn vị nhỏ này không thuộc vào cấp đơn vị hành chính chính thức nào của
Nhà nước Việt Nam.
Xã, phường có đầy đủ các tổ chức trong hệ thống chính trị, có các tổ chức
kinh tế, các tổ chức xã hội, nghề nghiệp ... Vì thế, xã, phường là hình ảnh thu
nhỏ của một xã hội, phần lớn các hoạt động của đời sống xã hội đều được diễn
quan chấp hành của Hội đồng nhân dân, cơ quan hành chính Nhà nước ở địa
phương. Vì thế, chính quyền xã, phường là cấp trực tiếp thực hiện nhiệm vụ cụ thể
về quản lý hành chính Nhà nước trên các lĩnh vực chính trị, kinh tế, xã hội, quốc
phòng, an ninh ở cơ sở, là cầu nối trực tiếp giữa Nhà nước và nhân dân, xử lý trực
tiếp, kịp thời những yêu cầu hàng ngày của nhân dân.
Hai là, chính quyền xã, phường khác với chính quyền cấp tỉnh, huyện: tổ
chức bộ máy chính quyền xã, phường chỉ bao gồm cơ quan quyền lực Nhà nước là
Hội đồng nhân dân là cơ quan đại diện cho ý chí và nguyện vọng của nhân dân ở
địa phương và Ủy ban nhân dân là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân và là
cơ quan hành chính Nhà nước ở địa phương, không có cơ quan tư pháp như Viện
kiểm sát nhân dân và Tòa án nhân dân.
Ba là, chính quyền xã, phường là nơi trực tiếp tiếp xúc với nhân dân; cán
bộ chính quyền xã, phường là người hàng ngày trực tiếp giải quyết những công
việc, vấn đề liên quan đến mọi quyền lợi và nghĩa vụ của nhân dân nhằm đảm bảo
theo đúng đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước, các văn bản
pháp luật của cấp trên. Ủy ban nhân dân còn có trách nhiệm rất nặng nề là phải
quản lý mọi mặt đời sống của nhân dân địa phương, cho nên, trong hoạt động mang
nhiều tính chất hành chính địa phương.
Bốn là, trong hoạt động của chính quyền xã, phường, giữa Hội đồng
nhân dân và Ủy ban nhân dân khó tách biệt nhau về các lĩnh vực thẩm quyền và
Ủy ban nhân dân có ưu thế vượt trội: chính quyền xã, phường được coi là một
cấp chính quyền hoàn chỉnh, bao quát toàn diện đời sống kinh tế, văn hóa, xã
hội, quốc phòng, an ninh ở địa bàn cơ sở. Nội dung các nghị quyết của Hội đồng
nhân dân và quyết định của Ủy ban nhân dân nhìn chung là giống nhau, chỉ khác
nhau ở chỗ: Hội đồng nhân dân ban hành nghị quyết, còn Ủy ban nhân dân tổ
9
chức thực hiện. Theo Điều 5, Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân
chất lượng tốt, năng động, sáng tạo, có năng lực, phẩm chất đạo đức, phương pháp
và phong cách công tác tốt sẽ làm cho hệ thống chính trị xã, phường vững mạnh.
1.1.2. Khái niệm, vị trí và vai trò của đội ngũ cán bộ chính quyền xã,
phường
1.1.2.1. Khái niệm cán bộ chính quyền xã, phường
Từ "cán bộ" được hiểu với nhiều nghĩa khác nhau trong từng giai đoạn
lịch sử cụ thể. Dù cách hiểu, cách dùng khác nhau nhưng về cơ bản, từ cán bộ
bao hàm nghĩa chính của nó là bộ khung, là nòng cốt, là chỉ huy. Quan niệm
một cách chung nhất, cán bộ là khái niệm dùng để chỉ những người có chức vụ,
vai trò và cương vị nòng cốt trong một tổ chức có tác động ảnh hưởng đến hoạt
động của tổ chức và các quan hệ trong lãnh đạo, chỉ huy, quản lý, điều hành,
góp phần định hướng sự phát triển của tổ chức.
Theo quy định của Nghị quyết Trung ương 5 khoá IX:
Hệ thống chính trị ở cơ sở có cán bộ chuyên trách và cán bộ không
chuyên trách.
Cán bộ chuyên trách là những cán bộ phải dành phần lớn thời gian lao
động, làm việc công để thực hiện chức trách được giao, bao gồm:
Cán bộ giữ chức vụ qua bầu cử gồm: Cán bộ chủ chốt của cấp uỷ Đảng,
Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, những người đứng đầu Ủy ban mặt trận
Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội.
Cán bộ chuyên môn được Ủy ban nhân dân tuyển chọn gồm: Công an
trưởng, xã đội trưởng, cán bộ văn phòng, địa chính, tài chính - kế toán, tư
pháp, văn hoá - xã hội. Số lượng cán bộ chuyên trách do Chính phủ quy định.
Cán bộ chuyên trách ở cơ sở có chế độ làm việc và được hưởng chính
sách về cơ bản như cán bộ, công chức Nhà nước; khi không còn là cán bộ
chuyên trách mà chưa đủ điều kiện để hưởng chế độ hưu trí, được tiếp tục tự
đóng bảo hiểm xã hội hoặc hưởng phụ cấp một lần theo chế độ nghỉ việc. Cán
bộ, công chức cơ sở có đủ điều kiện được thi tuyển vào ngạch công chức ở cấp
12
giành được chính quyền nên Mác và Ăngghen chưa thể bàn cụ thể về cán bộ và
công tác cán bộ trong điều kiện Đảng cầm quyền. Nhưng chính các ông đã trực
tiếp bắt tay vào việc tuyển chọn, xây dựng đội ngũ cán bộ cho tổ chức cộng sản
có tính quốc tế đầu tiên là "Ủy ban thông tin cộng sản". Trong Đại hội "Liên
đoàn những người cộng sản", Mác và Ăngghen đã nêu rõ nguyên tắc tổ chức một
đảng cách mạng của giai cấp vô sản là phải lựa chọn cho mình những đại biểu
công nhân giác ngộ nhất, tiêu biểu nhất theo phương châm: Cần phải sàng lọc
từng người một.
V.I. Lênin là người đã vận dụng và phát triển sáng tạo lý luận của chủ
nghĩa Mác trong điều kiện lịch sử cụ thể của nước Nga. Trong tác phẩm "Những
nhiệm vụ bức thiết của phong trào chúng ta", khi nói về vai trò của người lãnh
đạo phong trào cách mạng, Lênin đã chỉ rõ: "Trong lịch sử, chưa hề có một giai
cấp nào giành được quyền thống trị, nếu nó không đào tạo ra được trong hàng
ngũ của mình những lãnh đạo chính trị, những đại biểu tiên phong có đủ khả
năng tổ chức và lãnh đạo phong trào" [20, tr.473].
Chủ tịch Hồ Chí Minh đặc biệt quan tâm đến cán bộ, coi đây là "vấn đề
then chốt". Người khẳng định: “Cán bộ là cái gốc của mọi công việc”, “công
việc thành công hay thất bại đều do cán bộ tốt hay kém” [19, tr.269]. Người chỉ
rõ: Cán bộ là những người đem chính sách của Đảng, của Chính phủ giải thích
cho dân chúng hiểu rõ và thi hành, đồng thời đem tình hình của dân chúng báo
cáo cho Đảng, Chính phủ hiểu rõ để đặt chính sách cho đúng.
Cán bộ có vị trí rất quan trọng là "cầu nối" giữa Đảng, Nhà nước với nhân
dân. Cán bộ là người đặt ra đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà
nước. Đường lối, chính sách, pháp luật có đúng đắn, khoa học phần lớn phụ thuộc
nhiều vào cán bộ, có chính sách rồi việc thi hành nó thế nào cũng lại phụ thuộc rất
nhiều vào cán bộ. Nếu cán bộ giỏi, có năng lực, tận tâm với công việc thì chính
truyền, phổ biến đường lối, chính sách của Đảng và pháp luật của Nhà nước
cho nhân dân và vận động nhân dân thực hiện tốt đường lối, chính sách, pháp
luật đó trong cuộc sống. Là người tiên phong gương mẫu trong việc thực hiện
chính sách pháp luật và xây dựng gia đình văn hóa ở khu dân cư.
14
Thứ ba: Cán bộ chính quyền xã, phường là người trực tiếp giải quyết
những yêu cầu, những thắc mắc về lợi ích chính đáng của nhân dân.
Thứ tư: Cán bộ chính quyền xã, phường là người am hiểu các phong
tục, tập quán, truyền thống dân tộc của địa phương, họ là người tập hợp
được khối đại đoàn kết toàn dân ở cơ sở, là người phát huy tính tự quản của
cộng đồng dân cư.
Như vậy, cán bộ chính quyền xã, phường là người có vị trí, vai trò quan
trọng trong việc ổn định chính trị, phát triển kinh tế - xã hội ở cơ sở, tăng
cường khối đại đoàn kết toàn dân, tạo điều kiện phát huy tính tự quản trong
cộng đồng dân cư.
1.2. Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường
và những yếu tố tác động đến chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền xã,
phường
1.2.1. Khái niệm chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường
Khi đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường, một vấn đề
đặt ra là hiểu cho đúng thế nào là chất lượng của đội ngũ cán bộ. Hiện nay, chất
lượng của đội ngũ cán bộ nói chung, cán bộ chính quyền xã, phường nói riêng được
xem xét dưới nhiều góc độ khác nhau:
- Chất lượng của đội ngũ cán bộ được thể hiện thông qua hoạt động của
bộ máy chính quyền xã, phường, ở việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động
của chính quyền xã, phường.
- Chất lượng của đội ngũ cán bộ được đánh giá dưới góc độ phẩm chất
mục tiêu và yêu cầu nhất định dựa trên những quy luật khách quan.
Quản lý Nhà nước là sự tác động, tổ chức, điều chỉnh mang tính quyền lực
Nhà nước, thông qua hoạt động của bộ máy Nhà nước bằng phương tiện, công
cụ, cách thức tác động của Nhà nước đối với các lĩnh vực của đời sống chính
trị, kinh tế, văn hoá, xã hội và các lĩnh vực khác của đời sống xã hội theo
đường lối, nghị quyết của Đảng, pháp luật của Nhà nước.
Quản lý Nhà nước được hiểu theo nghĩa rộng và nghĩa hẹp:
Theo nghĩa rộng, quản lý nhà nước là hoạt động tổ chức, điều hành của cả
16
bộ máy Nhà nước, nghĩa là bao hàm cả sự tác động tổ chức của quyền lực Nhà
nước trên các phương diện lập pháp, hành pháp và tư pháp. Theo cách hiểu
này, quản lý nhà nước được đặt trong cơ chế "Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản
lý, nhân dân làm chủ".
Theo nghĩa hẹp, quản lý nhà nước chủ yếu là quá trình tổ chức, điều hành
trong hệ thống các cơ quan hành chính Nhà nước đối với các quá trình xã hội và
hoạt động của con người theo pháp luật, nhằm đạt được những mục tiêu, yêu
cầu, nhiệm vụ quản lý nhà nước. Đồng thời, các cơ quan Nhà nước nói chung
cần thực hiện các hoạt động có tính chất chấp hành, điều hành, tính chất hành
chính Nhà nước nhằm xây dựng, tổ chức bộ máy và củng cố chế độ công tác
nội bộ của mình.
Muốn đánh giá đúng thực trạng và xác định các giải pháp nâng cao chất lượng
đội ngũ cán bộ, công chức chính quyền xã, phường cần phải xác định rõ những tiêu
chí đánh giá chất lượng đội ngũ cán bộ, cũng như hiểu rõ những yếu tố tác động
đến chất lượng của đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường.
1.2.2. Những tiêu chí cơ bản đánh giá chất lượng xây dựng đội ngũ
cán bộ chính quyền xã, phường
Chất lượng của đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường được xác định
phẩm chất trí, tín, nhân, dũng, liêm. Khi điều kiện và tình hình cách mạng thay
đổi, trong khi nói chuyện với anh, chị em công chức ở Thủ đô Hà Nội, Bác đã
nhắc nhở: "Chúng ta phải cố gắng thực hiện cần, kiệm, liêm, chính". Bác nói:
"Những người trong các công sở đều có nhiều hoặc ít quyền hành. Nếu không
giữ đúng Cần, Kiệm, Liêm, Chính thì dễ trở nên hủ bại, biến thành sâu mọt của
dân" [19, tr.104]. Ngay từ những ngày đầu xây dựng chính quyền, Chủ tịch Hồ
Chí Minh đã chỉ rõ: "Mình có quyền dùng người thì phải dùng những người có
tài năng, làm được việc. Chớ vì bà con bầu bạn, mà kéo vào chức nọ, chức kia.
Chớ vì sợ mất địa vị mà dìm những kẻ có tài năng hơn mình" [19, tr.105].
Về trình độ năng lực: Năng lực là một khái niệm rộng, tùy thuộc vào môi
trường và trách nhiệm, vị thế của mỗi người, mỗi cán bộ trong những điều kiện cụ
thể. Song, về cơ bản, có thể tiếp cận năng lực trên những khía cạnh sau:
18
- Năng lực là những phẩm chất tâm lý mà nhờ chúng, con người tiếp thu
tương đối dễ dàng những kiến thức, kỹ năng, kỹ xảo và tiến hành một hoạt động
nào đấy một cách có kết quả.
- Năng lực là tổng hợp các đặc điểm, phẩm chất tâm lý phù hợp với
những yêu cầu, đặc trưng của một hoạt động nhất định bảo đảm cho hoạt động
đó đạt được kết quả. Năng lực hình thành một phần dựa trên cơ sở tư chất tự
nhiên của cá nhân và một phần lớn dựa trên quá trình đào tạo, giáo dục và hoạt
động thực tiễn, cũng như tự rèn luyện, tự giáo dục của từng cá nhân.
- Năng lực ở con người có nhiều cấp độ khác nhau, ở cấp độ cao thì đó là
tài năng - thiên tài. Cần phân biệt sự kém hiểu biết với sự thiếu năng lực. Trong
những điều kiện bên ngoài như nhau, ở những con người khác nhau có thể tiếp
thu những kiến thức, kỹ năng và kỹ xảo với nhịp độ khác nhau. Có người tiếp
thu nhanh chóng, có người phải tốn nhiều thì giờ và sức lực; ở người này có thể
ở mức điêu luyện, ở người khác chỉ ở mức trung bình.
dân, về trình độ kiến thức pháp luật, kinh tế, văn hóa, xã hội... Sự am hiểu và
nắm vững đường lối, chính sách của Đảng, Nhà nước, thành thạo nghiệp vụ
chuyên môn, kỹ thuật xử lý thông tin... để giải quyết các vấn đề đặt ra trong
quản lý nhà nước một cách khôn khéo, minh bạch, dứt khoát, hiệu quả, hợp lòng
dân và không trái pháp luật. Người cán bộ quản lý phải được đào tạo sâu về
nghề nghiệp, phải am hiểu công việc chuyên môn do mình phụ trách, phải có
kinh nghiệm trong hoạt động thực tiễn. Đồng thời, người cán bộ phải có sự ham
mê, yêu nghề, chịu khó học hỏi, tích lũy kinh nghiệm. Người cán bộ còn phải có
khả năng thu thập thông tin, chọn lọc thông tin, xử lý thông tin, xử dụng thông
tin, khả năng quyết định đúng đắn, kịp thời. Vì vậy, việc nâng cao nhận thức,
trình độ hiểu biết và năng lực tổ chức thực hiện cho cán bộ chính quyền xã,
phường là vấn đề quan trọng và bức xúc trong mục tiêu nâng cao chất lượng đội
ngũ cán bộ chính quyền xã, phường.
Về khả năng thích ứng và thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ được giao:
Đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường của nước ta hiện nay tuy đông nhưng
20
không mạnh. Do những hạn chế về trình độ văn hóa, trình độ nghiệp vụ quản lý
nhà nước, quản lý kinh tế, trình độ ngoại ngữ, tin học... đã dẫn tới hạn chế trong
năng lực quản lý, điều hành công việc, lúng túng trong việc lập kế hoạch, trong
việc xử lý tình huống khi kế hoạch đưa ra không phù hợp với thực tiễn.
Xây dựng đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường vừa phù hợp với công
cuộc đổi mới của đất nước, vừa thuận theo ý Đảng, lòng dân, trẻ hóa đội ngũ cán
bộ chính quyền xã, phường là nhu cầu, là đòi hỏi khách quan của sự nghiệp xây
dựng đất nước trong thời kỳ đổi mới, làm cho đội ngũ cán bộ tràn đầy sức sống.
Đội ngũ cán bộ không được trẻ hóa thì thiếu sức sống, bảo thủ. Nơi nào mà các
cán bộ cấp trên biết lựa chọn và dìu dắt, có nhiều cán bộ mới, cán bộ trẻ thì nơi
đó công việc tiến triển tốt.
Mọi hoạt động của cán bộ chính quyền xã, phường có ảnh hưởng và tác động rất
lớn đến đời sống mọi mặt của nhân dân ở địa phương.
1.2.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến chất lượng xây dựng đội ngũ cán
bộ chính quyền xã, phường
Thứ nhất: Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ chính quyền xã, phường.
Phần đông, cán bộ xã, phường có trình độ học vấn thấp. Một số không
nhỏ cán bộ chính quyền xã, phường chưa được đào tạo, bồi dưỡng những kiến
thức cơ bản về quản lý nhà nước, về pháp luật, về hành chính và kỹ năng quản lý
hành chính - những kiến thức và kỹ năng phục vụ cho nghiệp vụ chính mà họ đang
đảm nhận. Đối với số cán bộ chủ chốt xã, phường, sau mỗi lần bầu cử tuy có được
bồi dưỡng, đào tạo nhưng các kiến thức họ thu nhận được không đầy đủ, hệ thống,
vì chủ yếu là chỉ qua các lớp bồi dưỡng ngắn ngày, và cũng chưa được quan tâm
đúng mức. Trong một vài năm trở lại đây, trình độ học vấn của đội ngũ cán bộ
xã, phường đã được nâng lên một bước, nhưng những kiến thức cơ bản trong
lĩnh vực nhà nước và quản lý nhà nước, quản lý kinh tế thì rất yếu và thiếu. Hơn
thế nữa, đội ngũ cán bộ chính quyền xã, phường lại thường biến động qua mỗi
cuộc bầu cử. Đây cũng chính là lý do tạo cho người cán bộ chính quyền xã,
Copyright: Tài liệu đại học ©