BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC VINH
----------------------------
LƯỜNG THỊ TÌM
VẬN DỤNG MỘT SỐ KĨ THUẬT ĐÁNH GIÁ TRÊN
LỚP HỌC TRONG DẠY HỌC CHƯƠNG “CÁC ĐỊNH LUẬT
BẢO TOÀN” VẬT LÝ LỚP 10 TRUNG HỌC PHỔ THÔNG
Chuyên ngành: Lý luận và phương pháp dạy học bộ môn Vật lý
Mã số: 60.14.01.11
LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: TS. LÊ THỊ THU HIỀN
ii
NGHỆ AN - 2015
i
LỜI CAM ĐOAN
Tôi tên Lường Thị Tìm, là học viên cao học chuyên ngành Lý luận và
PPDH bộ môn Vật lí, khóa 21, tại Trường Đại học Vinh, Nghệ An.
Tôi xin cam đoan:
- Công trình nghiên cứu này do chính tôi thực hiện.
- Các số liệu trong luận văn là hoàn toàn trung thực và chưa được công bố
ở các nghiên cứu khác hay trên bất kỳ phương tiện truyền thông nào.
Tôi xin chịu hoàn toàn trách nhiệm về kết quả nghiên cứu trong Luận văn
iii
MỤC LỤC
Tôi tên Lường Thị Tìm, là học viên cao học chuyên ngành Lý luận và PPDH bộ môn Vật lí,
khóa 21, tại Trường Đại học Vinh, Nghệ An...........................................................................i
* Xây dựng một bài ĐG thực........................................................................................19
Một bài ĐG thực được tiến hành theo 4 bước:....................................................................19
- Bước 1: Xác định chuẩn - điều HS cần và có thể thực hiện..............................................19
QUY ƯỚC CÁC CHỮ VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
Viết tắt
Viết đầy đủ
DH
Dạy học
ĐH
Đại học
ĐG
Đánh giá
ĐC
Đối chứng
Năng lực
PPDH
Phương pháp dạy học
QTDH
Quá trình dạy học
SGK
Sách giáo khoa
THPT
Trung học phổ thông
TL
Tự luận
iv
TN
Thực nghiệm
số kĩ thuật đánh giá trên lớp học trong dạy học chương"Các định luật bảo
toàn" Vật lý lớp 10 Trung học phổ thông".
2. Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu các kĩ thuật ĐG trên lớp học, lựa chọn và vận dụng vào xây
dựng bộ công cụ ĐG nhằm ĐG kết quả học tập của HS trong quá trình dạy học
chương "Các định luật bảo toàn", Vật lí lớp 10 Trung học phổ thông.
3
3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
- Đối tượng nghiên cứu: Một số kĩ thuật đánh giá trên lớp học được sử
dụng trong quá trình DH Vật lí hiện nay.
- Phạm vi nghiên cứu: KTĐG quá trình học tập của HS chương ‘‘Các
định luật bảo toàn’’, Vật lí lớp 10 trung học phổ thông.
4. Giả thuyết khoa học
Nếu vận dụng một số kĩ thuật ĐG trên lớp học để xây dựng bộ công cụ
KTĐG trên lớp học thì sẽ ĐG được KQHT của HS trong quá trình DH chương
"Các định luật bảo toàn" qua đó giúp GV điều chỉnh PPDH góp phần nâng cao
kết quả học tập của HS và chất lượng DH môn Vật lí.
5. Nhiệm vụ nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về KTĐG KQHT của HS và cơ sở lí luận về
các kĩ thuật ĐG trên lớp học trong dạy học Vật lí.
- Điều tra thực trạng hoạt động KTĐG KQHT môn Vật lí của HS nói
chung và hoạt động ĐG trên lớp học trong quá trình DH Vật lí nói riêng ở
trường THPT hiện nay để phân tích những kết quả đạt được, những tồn tại hạn
chế và tìm hiểu nguyên nhân của những tồn tại đó làm cơ sở thực tiễn cho đề tài.
- Phân tích mục tiêu DH và xác định mục đích KTĐG năng lực của HS
trong quá trình DH chương "Các định luật bảo toàn".
- Vận dụng một số kĩ thuật ĐG trên lớp học để thiết kế bộ công cụ ĐG
năng lực của HS trong quá trình DH chương "các định luật bảo toàn".
5
Chương 1
CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VIỆC VẬN DỤNG CÁC
KĨ THUẬT ĐÁNH GIÁ TRÊN LỚP HỌC TRONG DẠY HỌC VẬT LÍ
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
1.1.1. Một số nghiên cứu trên thế giới
Những năm qua, lĩnh vực nghiên cứu về đánh giá và đo lường trên thế
giới đạt nhiều thành tựu đáng ghi nhận. Có thể nói, hầu hết các tác giả tiêu biểu
như Becbi, Ran Taylơ, Philíp, R. F. Mager…đã tập trung nghiên cứu và làm
sáng tỏ định nghĩa, chức năng, vai trò của KT, ĐG đối với việc phát triển tri
thức, năng lực, đặc biệt là tính tích cực, tự giác của học sinh, giúp các em tự tin
hơn trong học tập và tự đánh giá kết quả học tập của mình. Đề cập đến việc đổi
mới các hình thức, phương pháp đánh giá, tài liệu Definitions and Assessment
Methods for Critical Thinking, Problem Solving and Writing [30], Why we need
better assessment. Educational Leadership [32] đã phân tích sâu hơn các ưu điểm
của kĩ năng đánh giá qua bài luận, giúp học sinh rèn luyện tư duy phân tích, tổng
hợp. The Art of Assessing [29], Measurement and evaluation in teaching (6th Ed)
[31] cũng phân tích ưu điểm và nhược điểm của các dạng thức đánh giá, song nhấn
mạnh vai trò đánh giá qua các câu hỏi TN. Đánh giá lớp học [15] phân tích quy
trình, cách tổ chức đánh giá lớp học, chú trọng đổi mới đánh giá kết quả quá trình
học tập của học sinh trong từng giờ học, bài học. Nitko A.J. qua tài liệu [33], nêu xu
hướng quốc tế hóa trong đánh giá kết quả học tập của học sinh hiện nay, nhấn mạnh
vai trò của đánh giá với việc phát triển tư duy và sử dụng kết quả KT, ĐG để điều
chỉnh quá trình dạy học.
1.1.2. Một số nghiên cứu ở Việt Nam
Ở Việt Nam, đã có một số nghiên cứu trong lĩnh vực KTĐG như Dương
Thiệu Tống với “Trắc nghiệm và đo lường thành quả học tập"[27], đã vận dụng