MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Xuất phát từ yêu cầu, nhiệm vụ giảng dạy các môn lý luận chủ nghĩa Mác –
Lênin được giảng dạy đối với hệ TCLLCT – HC trong Nhà trường hiện nay. Đứng
trước những đòi hỏi ngày càng cấp bách của thực tiễn công tác giảng dạy lý luận
chính trị nói chung và của Khoa LLCS nói riêng cho đối tượng cán bộ lãnh đạo
Đảng, chính quyền nhà nước và đoàn thể cấp cơ sở của tỉnh nhà. Trong nhiều năm
qua, khoa LLCS đã không ngừng nỗ lực vươn lên trong hoạt động, nâng cao chất
lượng giảng dạy, thực hiện ngày càng tốt hơn những nhiệm vụ quan trọng mà Đảng
ủy và lãnh đạo Nhà trường giao cho Khoa lý luận cơ sở.
Trong khuôn khổ nhiệm vụ chuyên môn của Khoa, với đội ngũ cán bộ giảng
viên hiện có vẫn luôn có nhiều trăn trở, suy nghĩ là làm thế nào để không ngừng
nâng cao chất lượng giảng dạy và học đối với bộ môn lý luận chủ nghĩa Mác –
Lênin. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều khó khăn chủ quan và khách quan đang đặt ra cho
Khoa đòi hỏi phải dày công nghiên cứu, tổng kết, trong đó vấn đề nâng cao chất
lượng giảng đối với các môn lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin gắn với thực tiễn trong
hoạt động dạy và học được đặt ra cấp bách nhất. Thực tế cho thấy, một trong những
tồn tại, hạn chế của đội ngũ giảng viên trong Khoa hiện nay là khả năng vận dụng,
liên hệ những nội dung lý luận với đời sống thực tiễn vốn rất đa dạng, phong phú,
thông qua hoạt động giảng dạy của mình. Bên cạnh đó, đòi hỏi ngày càng cao của
công tác đào tạo, bồi dưỡng cán bộ là không chỉ trang bị cho họ những hệ thống
kiến thức về lý luận mà còn giúp họ giải quyết những khó khăn, bế tắc, vướng
mắc..trong thực tế công việc.
Với mục đích nhằm nâng cao hơn nữa chất lượng giảng dạy và học các môn lý
luận chủ nghĩa Mác – Lênin, hiện thực hóa quan điểm gắn lý luận với thực tiễn, học
đi đôi với hành chúng tôi chọn chủ đề: “Một số giải pháp nâng cao chất lượng dạy
và học các môn khoa học Mác – Lênin ở Trường chính trị tỉnh Vĩnh Phúc hiện nay”
1
làm nội dung cho nghiên cứu đề tài khoa học của Khoa LLCS. Với mục đích cùng
với việc giảng dạy lý luận chính trị nói chung và lý luận chủ nghĩa Mác nói riêng
đối với sinh viên nghề tại tỉnh Vĩnh Phúc; Đề tài “Nâng cao chất lượng giảng dạy
môn Những nguyên lý cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin ở trường đại học Công
nghệ thông tin và truyền thông” tác giả Ngô Cẩm Tú – tác giả đã đã chỉ ra những
nguyên tác cơ bản trong việc giảng dạy bộ môn Những nguyên lý cơ bản của chủ
nghĩa Mác – Lênin, bên cạnh đó vấn đề đặt ra trong việc đổi mới việc vận dụng nó
vào trong quá trình của thực tiễn.
Hiện nay đề tài chúng tôi nghiên cứu là đề tài mới chưa được nghiên cứu trong
tính đặc thù của trường Chính trị tỉnh Vĩnh Phúc. Chính vì lẽ đó chúng tôi đã chọn
đề tài trên làm đề tài nghiên cứu khoa học của khoa Lý luận cơ sở tại trường Chính
trị tỉnh Vĩnh Phúc.
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài
* Mục đích của đề tài: đề tài sẽ là cơ sở lý luận quan trọng đối với giảng viên
trong khoa vận dụng vào trong công tác giảng dạy các môn lý luận chủ nghĩa Mác
– Lênin có hiệu quả, nhằm nâng cao chất lượng dạy và học đối với Bộ môn.
* Nhiệm vụ của đề tài: đề tài hệ thống hóa cơ sở lý luận chung nhất về nâng
cao chất lượng giảng dạy đối với bộ môn lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin, chỉ ra
những thực trạng hiện nay đối việc giảng dạy bộ môn này tại trường Chính trị tỉnh
Vĩnh Phúc, trên cơ sở đó đưa ra một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giảng
dạy các môn lý luận chủ nghĩa Mác – Lênin tai trường chính trị tỉnh Vĩnh Phúc.
4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
- Đối tượng nghiên cứu của đề tài: tập trung vào việc chỉ rõ các yếu tố tác
động đến quá trình dạy và học các lý luận chủ chủ nghĩa Mác – Lênin: Chủ thể dạy,
khách thể - đối tượng học; nội dung dạy học; không gian giáo dục.
- Phạm vi nghiên cứu: quá trình dạy và học đối với bộ môn lý luận chủ nghĩa
Mác – Lênin tại trường Chính trị tỉnh Vĩnh Phúc.
3
5. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo luận, đề tài gồm 3
chương, 6 tiết:
Chương 1: Những vấn đề cơ bản về nâng cao chất lượng dạy và học các môn
khoa học Mác – Lênin.
Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lượng dạy và học các môn khoa học
Mác –Lênin ở trường chính trị tỉnh Vĩnh Phúc
Chương 3: Phương hướng và các giải pháp nâng cao chất lượng dạy và học
các môn khoa học Mác –Lênin
CHƯƠNG I
NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG DẠY VÀ HỌC
CÁC MÔN KHOA HỌC MÁC – LÊNIN
1.1. Khái niệm, vai trò, đặc điểm nâng cao chất lượng dạy và học các môn
khoa học Mác - Lênin
1.1.1. Khái niệm nâng cao chất lượng dạy và học các môn khoa học MácLênin
Quan điểm về giáo dục; về quá trình dạy và học hiện nay các giáo trình về
giáo dục học ở Việt Nam đều trình bày "Giáo dục là hiện tượng xã hội đặc biệt, bản
chất của nó là sự truyền đạt và lĩnh hội kinh nghiệm lịch sử - xã hội của các thế hệ
loài người…” [15- 9].
Trong thực tế có rất nhiều khái niệm chất lượng giáo dục, nhưng có thể tập
hợp thành năm nhóm quan niệm về chất lượng giáo dục
Nhóm thứ nhất: chất lượng giáo dục là sự vượt trội
Nhóm thứ hai, chất lượng giáo dục là sự xuất sắc.
Nhóm thứ ba: chất lượng giáo dục là sự phù hợp với mục tiêu
5
Nhóm thứ tư: Chất lượng giáo dục đo bằng tính đáng giá của đồng tiền.
Nhóm thứ năm: Chất lượng giáo dục là giá trị chuyển đổi.
* Khái niệm nâng cao chất lượng dạy và học các môn khoa học Mác-Lênin
1.1.2.Vai trò và đặc điểm nâng cao chất lượng dạy và học các môn khoa học
tỉnh Vĩnh Phúc
2.1.1. Chức năng, nhiệm vụ.
Ngày 03 tháng 9 năm 2008, ban chấp hành Trung ương đã ban hành Quyết
định số 184 – QĐ/TW quy định về chức năng, nhiệm vụ, tổ chức bộ máy của
trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương.
* Vị trí, chức năng
Trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương là đơn vị sự nghiệp
trực thuộc tỉnh uỷ, thành uỷ và uỷ ban nhân dân tỉnh.
Trường chính trị tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương có chức năng tổ chức
đào tạo bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của hệ thống chính trị cấp cơ sở, cán bộ
công chức cấp địa phương.
* Nhiệm vụ
- Đào tạo, bồi dưỡng cán bộ lãnh đạo, quản lý của Đảng, chính quyền đoàn thể
nhân dân cấp cơ sở
* Tổ chức, bộ máy
- Lãnh đạo: gồm Hiệu trưởng và các Phó hiệu trưởng.
- Cơ cấu tổ chức: Có 5 khoa và 3 phòng
* Về con dấu, thể thức văn bản, văn bằng
* Tổ chức thực hiện
2.1.2. Cơ cấu tổ chức.
Ban lãnh đạo trường chính trị tỉnh Vĩnh Phúc gồm 4 đồng chí
Trường Chính trị tỉnh Vĩnh Phúc được tổ chức thành 5 khoa và 03 phòng.
7
2.2. Thực trạng chất lượng dạy các môn khoa học Mác – Lênin ở trường
chính trị tỉnh Vĩnh Phúc
2.2.1. Kết cấu, nội dung các môn khoa học Mác – Lênin
* Kết cấu nội dung các môn khoa học Mác – Lênin:
- Triết học Mác - Lênin gồm 10 bài
HỌC CÁC MÔN KHOA HỌC MÁC – LÊNIN
3.1. Phương hướng chung
* Về 3 mục tiêu:
1. Xây dựng 3 vững mạnh
2. Chú ý 3 hiệu quả
3. Quan tâm 2 lợi ích
* Về 6 nhiệm vụ
3.2. Giải pháp chung:
3.2.1. Nhóm giải pháp nâng cao chất lượng giảng dạy đối với giảng viên.
* Vai trò của đội ngũ giảng viên:
Giảng viên là lực lượng chính yếu quyết định chất lượng dạy học trong nhà
trường, là người trực tiếp thực thi các ý đồ, dự định, kế hoạch, và mục tiêu chiến
lược đã đề ra.
* Công tác tổ chức bồi dưỡng đội ngũ giảng viên.
- Bồi dưỡng về lập trường chính trị, phẩm chất nghề nghiệp
- Bồi dưỡng năng lực chuyên môn
- Bồi dưỡng năng lực sư phạm
Trong thời gian tới để nâng cao hiệu lực quản lý đội ngũ giáo viên của trường
Chính trị tỉnh Vĩnh Phúc cần thực hiện một số giải pháp sau:
Một là: Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, đảm bảo chuẩn kiến thức phổ
thông cơ bản.
9
Hai là: Tăng cường công tác bồi dưỡng, tự bồi dưỡng giảng viên, đa dạng về
hình thức bồi dưỡng tiếp tục đổi mới phương pháp giáo dục.
Ba là: Đổi mới cơ bản về tư duy và phương thức quản lý giáo dục.
Bốn là: Chú trọng thật tốt công tác thanh tra, kiểm tra, đánh giá chất lượng giáo dục.
Năm là: Tăng cường vai trò bồi dưỡng năng lực chuyên môn, phương pháp
giảng dạy của tổ, khoa chuyên môn.
Thứ tư, hình thành thói quen, kỹ năng sưu tầm, tra cứu tài liệu, sử dụng các
phương tiện học tập.
b. Giải pháp đối với môn Kinh tế chính trị:
Thứ nhất, bản thân đội ngũ giảng viên KTCT phải không ngừng rèn luyện
nâng cao năng lực chuyên môn.
Thứ hai, giảng viên cần phát huy tính tích cực, chủ động, tự giác của học viên
trong quá trình lĩnh hội tri thức.
Thứ ba, giảng viên có thể kết hợp sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại
trong quá trình giảng dạy.
* Giải pháp đối với học viên:
Thứ nhất: Học viên đọc tài liệu trước khi lên lớp.
Thứ hai: Tập trung nghe giảng trên lớp.
Thứ ba: Học viên chủ động, tự mình ghi chép bài giảng.
Thứ tư: Người học tự hệ thống từng bài học.
Thứ năm: Người học phải ôn tập bài học thường xuyên.
c. Giải pháp đối với môn Chủ nghĩa xã hội khoa học:
1. Bám sát đối tượng nghiên cứu và phạm vi khảo sát.
2. Thiết kế bài giảng phù hợp với đối tượng học viên.
3. Nghiên cứu và sử dụng hợp lí kinh điển là một việc cần thiết.
4.Cải tiến phương pháp giảng dạy theo hướng kết hợp nhiều phương pháp khác nhau.
11
KẾT LUẬN
Vấn đề nâng cao chất lượng dạy và học bộ môn khoa học Mác – Lênin hiện
nay có ý nghĩa to lớn đối với giảng dạy lý luận chính trị hiện nay. Nhằm góp phần
đáp ứng được yêu cầu thực tế trong sự nghiệp CNH, HĐH tại tỉnh Vĩnh Phúc trong
giai đoạn hiện nay. Tuy nhiên công tác giảng dạy các bộ môn lý luận chủ nghĩa
Mác - Lênin của khoa lý luận cơ sở trong Nhà trường hiện nay đang đặt ra nhiều
vấn đề: làm thế nào nhằm nâng cao chất lượng giảng dạy và học; gắn lý luận với
quanh công tác giảng dạy bộ môn. Từ đó đưa ra những đánh giá tổng hợp chung về
công tác giảng dạy của Nhà trường nói chung và của Khoa nói riêng. Nhìn chung
công tác giảng dạy lý luận chính trị của Nhà trường đã từng bước đáp ứng được
yêu cầu trong tình hình và yêu cầu của Tỉnh, tuy nhiên còn bộc lộ những hạn chế
nhất định đối với công tác giảng dạy các môn lý luận chủ nghĩa Mác chất lượng
thấp và chưa thực sự có những bước chuyển về chất.
3. Đề tài đã chỉ ra những nhóm giải pháp chung và nhóm giải pháp riêng: về
đội ngũ giảng dạy, cơ sở vật chất, cơ chế chính sách, những yêu cầu dạy và học đối
với chủ thể dạy và học nhằm nâng cao hơn nữa công tác giảng dạy bộ môn lý luận
chủ nghĩa Mác - Lênin.
13