TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ TP.HCM
KHOA KINH TẾ PHÁT TRIỂN
BỘ MÔN PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU KINH TẾ
------------------

Đề tài :

Các yếu tố ảnh hưởng tới thu hút FDI vào khu
vực kinh tế trọng điểm phía Nam
GVHD : TS Trần Tiến Khai
Th.s Nguyễn Ngọc Danh
Nhóm nghiên cứu :
1. LÊ QUANG PHƯƠNG

ĐT3- K35

2. NGUYỄN THỊ BÍCH LỘC

ĐT3- K35

3. NGUYỄN BÌNH NGUYÊN

ĐT3- K35

4. ĐINH THỊ PHƯỚC

ĐT3- K35

5. NGUYỄN THÀNH SƠN

ĐT3- K35

vực kinh tế trọng điểm phía Nam của Việt Nam”. Trên cơ sở đó các địa phương có thể khai
thác những lợi thế tiềm tàng, cũng như đề ra các chính sách hữu hiệu để thu hút các nhà đầu tư
trong thời gian đến một cách hiệu quả.

II. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
1. Mục tiêu tổng quát
Nhận biết và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng tới việc thu hút vốn đầu tư FDI vào khu vực
kinh tế trọng điểm phía Nam.Từ đó xác định được yếu tố nào ảnh hưởng mạnh mẽ nhất tới
việc thu hút FDI.

2. Mục tiêu cụ thể
-

Đánh giá những tác động của yếu tố chính trị, kinh tế ,xã hội tác động như thế nào tới
việc thu hút vốn đầu tư FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam.
Xem xét đưa ra giải pháp giúp cải thiện tăng dòng vốn FDI

III. CÂU HỎI NGHIÊN CỨU
Đối với các vấn đề cần được trả lời thì câu hỏi nghiên cứu được xây dựng như sau:
-

Những đặc điểm nào của khu vực có thể ảnh hưởng tới việc thu hút FDI vào khu vực?
Những đặc điểm đó có tầm quan trọng như thế nào trong việc thu hút FDI vào khu
vực?

Trang 3


IV.


Lý thuyết kinh tế của FDI được khái niệm hóa bởi Raymond Verron vào năm
1966. Nó là dành cho việc phân tích mối quan hệ liên quan đến chu kỳ sống
của sản phẩm và dòng chảy FDI có thể. Không có tiêu chuẩn thống nhất cho
sản phẩm ở giai đoạn đầu, ví dụ như chi phí cho mỗi đơn vị và đặc điểm kỹ
thuật của hàng hóa. Tất cả các chi tiết kỹ thuật hội tụ với nhu cầu ngày càng
tăng từ thị trường trong nước cùng một lúc, các sản phẩm được tiêu chuẩn
hóa cũng được giới thiệu. Đối với thị trường nội địa bão hòa và cạnh tranh
Trang 4


chuyên sâu với các đối thủ trong nước, công ty sẽ xuất khẩu sản phẩm ra
nước ngoài, thông thường nhìn thấy chi phí sản xuất như là một yếu tố quyết
định của sự lựa chon.

c. Lý thuyết quốc tế hóa :
Lý thuyết quốc tế hóa được phát triển bởi Buckley và Casson vào năm 1976
để giải thích sự tồn tại và chức năng của các doanh nghiệp đa quốc gia. Các
chi phí của một số giao dịch có thể được giảm bởi các hoạt động nội bộ, nói
cách khác, sản xuất trong công ty thay vì giữa các công ty. Do đó, lợi nhuận
trên tài sản (ROA) sẽ cao hơn đối với chi phí ít hơn. Một lý do khác của quốc
tế hóa để thay thế thị trường không hoàn hảo bên ngoài.

2. Các nghiên cứu liên quan

a. Nghiên cứu của Juan Du (2011)
Bài nghiên cứu được Juan Du viết vào năm 2011 trong bài luận văn thạc sĩ.
Bài viết nhằm tìm ra các yếu tố quyết định tới FDI vào Việt Nam từ 19862009.

 Phương pháp nghiên cứu
Để tìm hiểu những yếu tố quyết định quan trọng đến dòng vốn FDI tại Việt

tại Việt Nam.
- Chi phí lao động và cởi mở đối với FDI là đáng kể nhưng lại có tác động
ngược lại dòng vốn FDI.
- Không chỉ ra đươc tỷ lệ lạm phát, rủi ro chính trị và phát triển cơ sở hạ
tầng có tầm quan trọng ảnh hưởng đến dòng vốn FDI

 Đánh giá
- Bài viết đã chỉ ra được 2 yếu tố là quy mô và tốc độ phát triển của thị
trường có tầm ảnh hưởng nhiều nhất và yếu tố nào có ảnh hưởng tiêu cực
đến dòng vốn FDI.
- Tuy nhiên,bài viết chưa chỉ ra được tầm quan trọng cần có của phát triển
cơ sở hạ tầng.Biến đại diện cho cơ sở hạng tầng là độ dài tuyến đường sắt
là chưa đủ để đại diện,vì tuyến đường sắt gần như chỉ thay đổi tới năm
2000 sau này thì nó không thay đổi nên không thể cho thấy ảnh hưởng
đáng kể tới dòng vốn FDI

b. Nghiên cứu của Ari Kokko, Katarina Kotoglou

và Anna

Krohwinkel-Karlsson (2003)
Bài nghiên cứu được viết bởi Ari Kokko, Katarina Kotoglou và Anna
Krohwinkel-Karlsson vào năm 2003 bài viết nhằm đánh giá những yếu tố
khiến cho dự án đầu tư FDI bị thất bại từ 1988-1998.

 Phương pháp nghiên cứu
Bài viết sử dụng các số liệu trên việc được cấp giấy phép đầu tư và thu hồi
giấy phép đầu tư các dự án có vốn đầu tư nước ngoài tại Việt Nam trong giai
đoạn 1988-2000 để kiểm tra xem các nhà đầu tư khác nhau và đặc điểm của
Trang 6

đầu tư ở Việt Nam từ năm 1988 tới 1998.Một kết luận đầu tiên quan sát là
khả năng thất bại là xác định bởi một loạt các đặc điểm đầu tư khác
nhau.Không có biến nào trong số các biến nghiên cứu ở trên đứng ra như là
một ưu thế giải thích cho sự thất bại. FDI tại Việt Nam bị ảnh hưởng bởi một
loạt các nhiều các yếu tố kinh tế, chính trị, xã hội và các yếu tố pháp lý, mà
rất khó để xác định rõ. Tuy nhiên, các kết quả liên quan đến việc đặc điểm
của dự án thất bại cung cấp một số gợi ý về thực hiện vốn đầu tư nước ngoài
tại Việt Nam.


Đánh giá: Kết quả bài viết chưa đưa ra được kết quả như mong đợi và mô
hình sử dụng trong bài viết còn thiếu những yếu tố có thể tác động làm tới
việc đầu tư như chính sách của chính phủ,quy mô thị trường.Tuy nhiên,bài
viết cũng chỉ ra được để thu hút nhiều FDI, Việt Nam có thể tập trung vào cải
cách kinh tế rộng và thể chế để tạo ra một môi trường đầu tư cạnh tranh chứ
không phải là chỉ đạo đầu tư vào các hình thức đặc biệt, các ngành công
nghiệp hoặc khu vực.
Trang 7


c. Nghiên cứu của Nguyễn Ngọc Anh và Nguyễn Thắng (2007)
Bài nghiên cứu được viết bởi Nguyễn Ngọc Anh và Nguyễn Thắng vào năm
2007. Bài viết nhằm đánh giá những tác động dẫn tới sự phân bổ của FDI vào
Việt Nam.

 Phương pháp nghiên cứu
Trong bài viết sử dụng mô hình hồi quy với biến phụ thuộc FDI đại diện cho
sự phân bổ FDI từ 1988-2005.
Mô hình :


lượng học sinh tốt nghiệp phổ thông cho thấy sự sẵn có của lao
động.
-Biến về số lượng khu công nghiệp có tầng quan trọng để đánh giá
cơ sở hạ tầng. Địa phương có nhiều khu công nghiệp thì khả năng
thu hút đầu tư nước ngoài sẽ cao hơn. Số lượng điện thoại trung
bình thì không đáng kể trong việc đánh giá độ phát triển của cơ sở
hạ tầng.
-Chỉ số PCI hầu như không ảnh hưởng đến mô hình. Điều này cho
thấy chính sách địa phương không liên quan đến việc lựa chọn địa
điểm của nhà đầu tư.

 Đánh giá
- Xác định được một số yếu tố quan trọng ảnh hưởng đến sự lựa
chọn vị trí đầu tư của các nhà đầu tư nước ngoài. Từ đó, chính phủ
và chính quyền địa phương cần đưa ra các chính sách thích hợp để
thu hút nguồn FDI về địa phương mình.
- Chưa đánh giá được sức ảnh hưởng của chính sách đến việc thu
hút FDI ở địa phương. Số liệu nghiên cứu chưa thật sự đầy đủ, tính
chính xác của nghiên cứu chưa cao.

d. Nghiên cứu của Nguyễn Phi Lan (2006)
Bài nghiên cứu được Nguyễn Phi Lan viết vào năm 2006. Bài viết nhằm
đánh giá tác động qua lại giữa FDI và tăng trưởng kinh tế của Việt Nam từ
1996-2005.

 Phương pháp nghiên cứu
Bài viết sử dụng phương pháp toán học-dự báo. Mô hình được sử dụng là
GMM (dùng để ước lượng tham số trong thống kê) để xem xét sự tác động
của từng yếu tố đến FDI từ đó giúp định hướng chiến lược có cơ sở khoa học,
phù hợp với hiện thực và xu thế phát triển nhằm thu hút nguồn vốn FDI vào


 Đánh giá
Bài viết đã chỉ ra được 2 yếu tố là quy mô và tốc độ phát triển của thị trường
có tầm ảnh hưởng nhiều nhất đến dòng vốn FDI.Và cũng đưa ra được một số
kiến nghị,tuy nhiên bài viết có thể đưa thêm một số biến có thể ảnh hưởng tới
FDI như tài nguyên thiên nhiên.

e. Nghiên cứu của Hoàng Thị Thu (2006)
Bài nghiên cứu được Hoàng Thị Thu viết vào năm 2006. Bài viết nhằm đánh
giá tìm ra được yếu tố nào là quan trọng tới việc tăng FDI từ 1988-2005.

 Phương pháp nghiên cứu
Bài viết sử dụng phương pháp thống kê mô tả đưa ra kết luận.Mô hình thực
nghiệm cụ thể của các yếu tố quyết định chuỗi thời gian về thu hút FDI ở
Việt Nam là:

Trang 10


LnFDIt = β0 + δ1 lnGDPt + δ2 lnGDPGt+ δ3 lnTELt + δ4 lnHKt + δ5 lnOPENt +
δ6 lnEXCHANGEt + δ7 D1998+ δ8 ASEAN + ut
Trong đó:
- t đề cập từ 1988 đến khu 2005 và βs là các tham số hồi quy được ước
tính. Vốn FDI biến phụ thuộc là tỷ lệ của dòng vốn FDI ròng vào GDP.
- GDPG là tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm quốc nội.
- GDP là biến đại diện cho quy mô thị trường trong nước của Việt Nam.
- TEL là biến đại diện cho cơ sở hạ tầng,đó là số điện thoại đặt cho mỗi
10.000 cư dân.
- HK là số học sinh trung học cho mỗi 10.000 dân,đại diện cho vốn con
người.


TÓM TẮT TÀI LIỆU THAM KHẢO

Đề tài

Juan
Du(2011)

Câu hỏi nghiên cứu
Những đặc điểm nào ảnh
hưởng và tầm quan trọng của
những đặc điểm đó là như thế
nào đến FDI ?

Dữ liệu
Word bank,
IMF,Niên giám
thống kê Việt
Nam

Ari Kokko,
Katarina
Kotoglou và
Anna
KrohwinkelKarlsson
(2003)

Những yếu tố nào tác động
đến sự thất bại và tầm quan
trọng của nó như thế nào tới

Yếu tố nào quan trọng nhất tới
việc tăng FDI?

Tổng cục thống
kê

Tổng cục thống
kê

Phương pháp
nghiên cứu

Kết quả

Mô hình hồi quy
OLS

Đã chỉ ra được một số
yếu tố có ảnh hưởng tới
FDI,còn một số yếu tố
chưa thấy được rõ cần
có những nghiên cứu
thêm

Mô hình probit

Chưa đưa ra được yếu tố
nào có ảnh hưởng mạnh
nhất tới việc thất bại của
các dự án.



VI.

PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1. Giả thuyết nghiên cứu
Các giả thuyết cho mô hình nghiên cứu đều xây dựng dựa trên việc đánh giá các yếu tố
có thể ảnh hưởng tới việc thu hút FDI.Dựa trên các nghiên cứu có liên quan và tổng
hợp ý kiến trong nhóm nghiên cứu đã tổng hợp được một số yếu tố ảnh hưởng tới thu
hút FDI gồm :thị trường,tài nguyên thiên nhiên,lao động,tỷ giá hối đoái, cơ sở hạ
tầng,chính sách.

Các giả thuyết cho mô hình nghiên cứu :
H1 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tích cực với quy mô thị
trường của khu vực
H2 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tích cực với tốc độ tăng
trưởng của khu vực
H3 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tích cực với nguồn tài
nguyên thiên nhiên của khu vực
H4 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tiêu cực với chi phí lao
động
H5 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tích cực với trình độ
lao động của khu vực
H6 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tích cực với tỷ giá hối
đoái
H7 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tích cực với mức độ
phát triển cơ sở hạ tầng của khu vực
H8 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tích cực với mức độ cởi
mở đầu tư của khu vực
H9 : FDI vào khu vực kinh tế trọng điểm phía Nam có liên quan tích cực với chính sách

giá là quan trọng tthu hút FDI.Bài viết sử dụng biến(EXR) tỷ giá hối đoái trung
bình hàng năm so với USD để đo lường yếu tố tỷ giá hối đoái.
Yếu tố cơ sở hạ tầng :sự phát triển cơ sở hạ tầng là một điểm được nhà đầu tư
xem xét để đầu tư.Bài viết sử dụng biến(ID) số lượng điện thoại trung bình và
khu công nghiệp trong thời gian 2000-2008 để đo lường cho sự phát triển cơ sở
hạ tầng.
Yếu tố cởi mở đầu tư :để thu hút FDI sự cởi mở của chính quyền địa phương
đóng một phần không nhỏ trong quyết định đầu tư của nhà đầu tư. Bài viết sử
dụng biến(OFDI) tỷ lệ FDI trong GDP cấp tỉnh để đo lường mức độ cởi mở đối
với FDI.
Yếu tố chính sách :chính sách là yếu tố được xem giúp đỡ cho sự thành công
của dự án đầu tư.Bài viết sử dụng biến(PCI) chỉ số cạnh tranh cấp tỉnh để đo
lường chính sách.

Bài viết sử dụng mô hình OLS để phân tích.Các hệ số β cho biết mức ý nghĩa của biến
độc lập với biến phụ thuộc.Hệ số ε là sai số ngẫu nhiên.Vì tất cả các biến độc lập liên
quan đến kích thước khác nhau (đơn vị), chẳng hạn như triệu đô la, phần trăm,…nên
nhóm nghiên cứu đã chuyển chúng vào mẫu logarit.

Mô hình :

LnIFDI = α + β1LnGDP +β2LnGDPG + β3LnNRE +β4LnWAG + β5LnSKILL
+β6LnEXR + β7LnPCI + β8LnOFDI + β9LnID + ε

Bảng sau đây trình bày chi tiết biến phụ thuộc và biến độc lập của các nhóm biến trong mô hình :

Trang 14


Giả

NRE

Tỷ lệ xuất khẩu khoáng sản
trên xuất khẩu hàng hóa của
khu vực

+

WAG

Tiền lương trung bình của
người lao động trong khu
vực

-

SKILL

Số lượng học sinh tốt nghiệp
phổ thông trong khu vực

+

EXG

Tỷ giá hối đoái trung bình
hằng năm so với USD

+



Biến độc lập
Juan Du(2011),Nguyễn
Ngọc Anh và Nguyễn
Thắng(2007),Nguyễn

Thị trường

H3

Juan Du(2011)

Tài
nguyên
thiên nhiên

H4

Nguyễn Phi Lan(2006)
Hoàng Thị Thu(2006)

H1
H2

Lao động
H5

H6

H7

VII.

DỰ KIẾN CẤU TRÚC BÁO CÁO KẾT QUẢ :
1. Đặt vấn đề
2. Tổng quan tài liệu
a. Các lý thuyết liên quan
b. Các tài liệu tham khảo
3. Phương pháp nghiên cứu
a. Giả thuyết nghiên cứu
b. Mô hình nghiên cứu
c. Dữ liệu
4. Kết quả và thảo luận
5. Kết luận và đề nghị
6. Tài liệu tham khảo

VIII.

TÀI LIỆU THAM KHẢO
•

Juan Du (2011).What are the Determinants of FDI to Vietnam?,Master thesis for supply
chain management program,Tilburg university.

•

•

Ari Kokko, Katarina Kotoglou and Anna Krohwinkel-Karlsson(2003),The
implementation of FDI in Viet Nam: an analysis of the characteristics of failed
projects, United Nations Conference on Trade and Development Division on