NÂNG CAO NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ TỔ CHỨC TIỀN LƯƠNG TẠI
TỒNG CỤC DÂN SỐ - KẾ HOẠCH HÓA GIA ĐÌNH, HÀ NỘI.
PHẦN MỞ ĐẦU
PHẦN 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ TỔ CHỨC
TIỀN LƯƠNG
1. Cơ sở lý luận về năng lực của cán bộ
1.1. Khái niệm năng lực của cán bộ
Năng lực của cán bộ là sự tổng hợp về kiến thức, kỹ năng và thái độ
của cán bộ để thực hiện tốt các công việc được giao trong điều kiện, hoàn
cảnh nhất định.
1.2. Các yếu tố cấu thành năng lực của cán bộ
Năng lực của cán bộ

Kiến thức

Kỹ năng

Thái độ

Hình 1.2. Các yếu tố cấu thành năng lực của cán bộ
Năng lực của cán bộ được cấu thành bởi các yếu tố là kiến thức, kỹ
năng thực hiện công việc và thái độ trong công việc.
1.2.1. Kiến thức
Kiến thức là những hiểu biết của cá nhân cần thiết để đảm nhiệm, thực
hiện một vị trí công việc nào đó. Kiến thức là kết quả của quá trình tích lũy từ
học tập, đào tạo, từ công việc và sự quan sát, học hỏi của cá nhân.
1.2.2. Kỹ năng
Kỹ năng là khả năng vận dụng những kiến thức đã tích lũy được vào
việc thực hiện một hoạt động, công việc nào đó. Kỹ năng có thể được phát
triển thông qua đào tạo, kinh nghiệm,... Kỹ năng mang yếu tố thực hành, do
đó cá nhân có thể phát triển những kỹ năng của mình không qua việc trau dồi



2.2. Những yêu cầu đặt ra về năng lực đối với cán bộ tổ chức tiền lương
Năng lực của cán bộ phải luôn gắn với mục đích tổng thể, với chiến lược
phát triển của tổ chức và lĩnh vực, điều kiện cụ thể. Với cán bộ tổ chức tiền lương,
những yêu cầu đặt ra về năng lực là như sau:
2.2.1. Yêu cầu về kiến thức, trình độ
Cán bộ tổ chức tiền lương là những người có kiến thức, hiểu biết sâu về tổ
chức tiền lương, nắm rõ các quy định, quy chế về tiền lương, Luật lao động,...
Về trình độ chuyên môn: Tốt nghiệp Đại học hoặc sau Đại học
Về chuyên ngành đào tạo: cán bộ tổ chức tiền lương được đào tạo từ một số
chuyên ngành chủ yếu như: Kinh tế, Tài chính - Ngân hàng, Quản trị nhân lực, Kế
toán.
Về trình độ tin học: Tin học văn phòng
Về trình độ tiếng anh: Trình độ B hoặc C
2.2.2. Yêu cầu về kỹ năng
Cán bộ tổ chức tiền lương cần có các kỹ năng cần thiết để thực hiện công
việc, xử lý hồ sơ cán bộ, giải quyết các vấn đề về tiền lương (chế độ, chính sách,
nâng lương,...), đồng thời có sự phối hợp làm việc với các cá nhân, bộ phận liên
quan.
Vấn đề tổ chức tiền lương tác động đến tinh thần, hiệu quả làm việc của
cán bộ, do đó, cán bộ tổ chức tiền lương cần có khả năng giao tiếp nhạy bén, linh
hoạt; khả năng chia sẻ, nắm bắt nguyện vọng, tâm tư người khác.
Có ít nhất 1 - 2 năm kinh nghiệm trong công tác tiền lương
Có kỹ năng, kinh nghiệm sử dụng Word, Excel, phần mềm tính lương; kỹ
năng tính toán, thống kê, tổng hợp số liệu trên máy tính tốt.
Thành thạo các kỹ năng về tiếng anh, có kỹ năng đọc hiểu tiếng anh chuyên
ngành.
2.2.3. Yêu cầu về thái độ, phẩm chất đạo đức
Với mỗi cán bộ, yêu cầu về thái độ, phẩm chất đạo đức là vô cùng quan

Việc đánh giá chính xác yêu cầu của công việc sẽ giúp cán bộ nắm rõ
nhiệm vụ, công việc cần làm, tạo động lực thúc đẩy họ hoàn thành công việc được
giao để từ đó, đánh giá đúng năng lực của cán bộ.
2.3.1.4. Công tác đánh giá thực hiện công việc
Đánh giá thực hiện công việc được hiểu là sự đánh giá có hệ thống và chính
thức tình hình thực hiện công việc của cán bộ trong mối quan hệ so sánh với
những tiêu chuẩn đã đặt ra và có sự thảo luận về đánh giá đó với cán bộ.


Đây là sự đánh giá quá trình phấn đấu, rèn luyện và thực hiện công việc của
cán bộ. Do đó, đánh giá một cách chính xác và đầy đủ sẽ giúp cán bộ tổ chức tiền
lương xác định được những mặt tốt và chưa tốt để từ đó, điều chỉnh cho phù hợp
và tự học hỏi, nâng cao năng lực của bản thân.
2.3.1.5. Các chính sách đãi ngộ và thù lao
Chính sách tiền lương công bằng, phản ánh đúng khả năng làm việc của
cán bộ là một động lực lớn khuyến khích cán bộ phát huy và cống hiến hết khả
năng, năng lực của mình trong công việc.
2.3.2. Yếu tố chủ quan
2.3.2.1. Học vấn
Học vấn là những kiến thức có được từ học tập, đào tạo tại các trường Đại
học, Cao đẳng, Học viện. Học vấn ảnh hưởng đến năng lực của cán bộ nói chung
và cán bộ tổ chức tiền lương nói riêng, tuy nhiên, học vấn đóng vai trò rất nhỏ
trong kiến thức tổng hợp mà cán bộ tổ chức tiền lương phải hội tụ để thực hiện
công việc sau này.
2.3.2.2. Kinh nghiệm
“Kinh nghiệm lao động là những kiến thức mà người lao động đã học được
hoặc tích lũy được cho bản thân qua các hoạt động lao động” (Theo ThS. Lương
Văn Úc, Giáo trình Tâm lý học lao động, NXB Đại học Kinh tế Quốc dân, 2011,
T128).
Đối với cán bộ tổ chức tiền lương, kinh nghiệm là một yếu tố quan trọng

của cán bộ thông qua:
+ Chấp hành nghiêm túc chế độ học tập lý luận chính trị, chuyên môn
nghiệp vụ
+ Ngày vào Đảng,...
4. Sự cần thiết phải nâng cao năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương
4.1. Vai trò, nhiệm vụ của cán bộ tổ chức tiền lương
Mọi cán bộ trong tổ chức dù ở vị trí công việc nào cũng đều có những
vai trò, nhiệm vụ nhất định đối với sự phát triển, thành công của tổ chức.
Nhiệm vụ của cán bộ tổ chức tiền lương:
+ Giải quyết các chế độ, chính sách về tiền lương
+ Tính toán thang bảng lương, theo dõi và thực hiện nâng lương cho
cán bộ
+ Trực tiếp quản lý hồ sơ cán bộ,...


4.2. Sự cần thiết phải nâng cao năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương
Hiện nay, mỗi cơ quan, tổ chức đều có quan tâm nhất định đến vấn đề
nâng cao trình độ, năng lực của cán bộ.
Với cán bộ tổ chức tiền lương, kết quả công việc của họ được thể hiện rõ
ràng, cụ thể, thành quả của công việc này mang lại cho tổ chức đôi khi không
được nhìn thấy trực tiếp bởi năng lực của cán bộ còn thể hiện ở kỹ năng giao
tiếp, quan tâm, chia sẻ với người khác, góp phần tạo động lực cho cán bộ làm
việc hiệu quả, do đó nhiều tổ chức chưa có sự trân trọng thỏa đáng với những
người làm công việc này:
+ Chưa có đầu tư, quan tâm đúng mức đến việc nâng cao năng lực của
cán bộ tổ chức tiền lương
+ Nhiều tổ chức không có các chương trình đào tạo hay cử cán bộ đi đào
tạo nâng cao năng lực, trình độ, chưa có kế hoạch, chiến lược dài hạn về công
tác này trong khi năng lực của cán bộ ngày càng trở thành vấn đề mang tính
chiến lược của mọi hoạt động trong tổ chức,...



PHẦN 2. ĐÁNH GIÁ NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ TỔ CHỨC TIỀN
LƯƠNG TẠI TỔNG CỤC DS - KHHGĐ
1. Yêu cầu về năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục:
Yêu cầu về năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương nằm trong Yêu cầu
về năng lực của cán bộ, công chức không giữ chức vụ lãnh đạo, quản lý tại
Tổng cục: Phụ lục 1
2. Đánh giá năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục
2.1. Năng lực chuyên môn của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục
Họ và
tên

Giới
tính

Trình độ
chuyên
môn
Đại học

Chuyên
ngành đào
tạo
Tài chính Ngân hàng
Cử nhân
Kinh tế
Kế toán

Trình độ

Văn phòng
Kim Hoa
phòng
Phạm
Nữ
Đại học
Cử nhân
Văn
Anh B
Văn phòng
Thanh
Kinh tế
phòng
Hà
Bảng 2.1. Trình độ văn hóa và chuyên môn của cán bộ tổ chức
tiền lương tại Tổng cục DS - KHHGĐ
Nguồn: Danh sách công chức, viên chức (tính đến ngày 01/03/2015), Vụ Tổ
chức cán bộ, Tổng cục DS - KHHGĐ
2.1.1. Trình độ chuyên môn:
Hiện nay, mặt bằng chung của cán bộ làm việc tại Tổng cục là Tốt
nghiệp Đại học và sau Đại học, có trình độ chuyên môn khá cao.
Qua bảng số liệu trên ta thấy, 4 cán bộ tổ chức tiền lương của Tổng cục
đều đã Tốt nghiệp Đại học. Theo kết quả khảo sát, cán bộ tổ chức tiền lương đã
được trang bị khối kiến thức cần thiết, khá đầy đủ và bài bản về lĩnh vực
chuyên môn.


Tuy nhiên, những kiến thức, lý thuyết được đào tạo tại các trường Đại
học chỉ góp một phần nhỏ vào kiến thức tổng hợp cần thiết để cán bộ làm việc
tại Tổng cục. Do đó, tại Tổng cục, trình độ học vấn không được sử dụng làm


anh về tổ chức tiền lương còn gặp nhiều khó khăn. Hạn chế này đòi hỏi cán
bộ tổ chức tiền lương phải tự trau dồi, học hỏi để nâng cao năng lực của bản
thân.
Như vậy, cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục đã đáp ứng được
những yêu cầu về trình độ chuyên môn, chuyên ngành đào tạo, trình độ tin
học, ngoại ngữ mà một cán bộ tổ chức tiền lương cần có, đồng thời đáp ứng
được quy định về yêu cầu năng lực cán bộ của Tổng cục.
2.1.4. Độ tuổi và số năm công tác
Bảng 2.2. Số năm công tác của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục
Họ và tên

Năm
sinh

Ngày tuyển
dụng

Ngày về
Tổng cục

Số năm
công tác tại
Tổng cục
23

Số năm
kinh
nghiệm
6 tháng

cục đều ở độ tuổi trung niên (40 - 55 tuổi). Điều đó có nghĩa là họ đã làm việc
lâu năm, có nhiều kinh nghiệm trong việc giải quyết các vấn đề, công việc
được giao.
Tuy nhiên với những người ở độ tuổi trung niên và đã làm việc lâu
năm, họ có tâm lý ngại thay đổi, thường làm việc theo cảm tính, thói quen và
khó có thể nắm bắt sự đổi mới của công nghệ, cách thức làm việc. Do đó,
cách làm việc và xử lý, giải quyết vấn đề của họ còn thiếu chuyên môn, sáng
tạo. Điều này cũng được thể hiện trong bảng kết quả khảo sát của Lãnh đạo
Vụ Tổ chức cán bộ (Phụ lục 4)


Số năm công tác trung bình của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục
là khoảng 17 năm. Số năm kinh nghiệm (trước khi được bố trí vào công việc
tổ chức tiền lương) có sự chênh lệch lớn. Thậm chí, có cán bộ mới chỉ có 6
tháng kinh nghiệm nhưng đến nay đã làm việc tại Tổng cục 23 năm. Tuy chưa
đáp ứng theo yêu cầu về năng lực của Tổng cục nhưng điều đó cho thấy cán
bộ có năng lực thực sự và hoàn thành tốt những công việc, nhiệm vụ được
giao.
2.1.5. Bậc lương và hệ số lương
Bảng 2.3. Bậc lương và hệ số lương của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng
cục
Họ và tên

Chức vụ,
Mã số
Bậc
Hệ số
Phụ cấp
chức danh
ngạch

chức cán bộ, Tổng cục DS - KHHGĐ
2.2. Kỹ năng làm việc của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục
Nhìn chung, kỹ năng làm việc của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng
cục được đánh giá khá tốt, tuy nhiên vẫn còn nhiều kỹ năng chưa tốt. Cụ thể
ta sẽ xem xét qua bảng kết quả đánh giá sau:
Bảng 2.4. Kết quả đánh giá kỹ năng của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng
cục

Các kỹ năng

Đánh
giá của
cán bộ
TCTL

Đánh
giá của
Vụ
trưởng

Đánh
giá của
Phó Vụ
trưởng


1
2
3
4

Chưa tốt

Tốt
Tốt

Tốt
Tốt

Tốt
Tốt

Tốt

Chưa
tốt
Tốt

Chưa tốt

Tốt

Tốt

Chưa
Tốt
Chưa tốt
tốt
Kỹ năng liên quan đến mối quan hệ với con người
Tốt
Tốt

+ Kỹ năng vận dụng kiến thức, kinh nghiệm chuyên môn, nghiệp vụ
vào công việc
+ Kỹ năng giải quyết công việc, các vấn đề liên quan
+ Khả năng đề xuất ý kiến, giải pháp thực hiện công việc
+ Kỹ năng ngoại ngữ
8 Kỹ năng ngoại ngữ


Bên cạnh đó, những kỹ năng của cán bộ tổ chức tiền lương liên quan
đến mối quan hệ với con người được đánh giá cao. Điều này có thể được giải
thích do độ tuổi và kinh nghiệm trong mối quan hệ với con người của cán bộ
tổ chức tiền lương, bởi tất cả cán bộ tổ chức tiền lương đều ở độ tuổi trung
niên và có kinh nghiệm làm việc lâu năm, bản thân họ là những người từng
trải, có thể thấu hiểu được tâm tư, nguyện vọng của người khác
2.3. Thái độ làm việc của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục
Bảng 2.5: Kết quả đánh giá thái độ trong công việc của cán bộ tổ chức
tiền lương tại Tổng cục
Đánh
Đánh
Đánh giá
giá của
giá của
của Phó
Thái độ trong công việc
cán bộ
Vụ
Vụ
TCTL
trưởng
trưởng

Tốt
Nguồn: Tổng hợp kết quả từ khảo sát năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương
tại Tổng cục, phụ lục 4
Qua kết quả đánh giá trên, ta thấy thái độ trong công việc của cán bộ tổ
chức tiền lương nhìn chung khá tốt. Tuy nhiên thái độ sáng tạo, linh hoạt
trong công việc của họ còn chưa tốt, cả bản thân cán bộ và Ban Lãnh đạo Vụ
Tổ chức cán bộ đều đánh giá như vậy. Đây là một trong những thái độ cũng
như kỹ năng mà cán bộ tổ chức tiền lương cần phải nâng cao hơn nữa.


PHẦN 3. GIẢI PHÁP NÂNG CAO NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ TỔ
CHỨC TIỀN LƯƠNG TẠI TỔNG CỤC DS - KHHGĐ
1. Giải pháp nâng cao năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng
cục
1.1. Giải pháp nâng cao kiến thức của cán bộ tổ chức tiền lương
Các kiến thức mà cán bộ tổ chức tiền lương cần nâng cao đó là
+ Kiến thức về Luật lao động
+ Hiểu biết tình hình kinh tế - xã hội
+ Hiểu biết các nguồn lực để tổ chức thực hiện công việc
+ Kiến thức về tin học, tiếng anh
Một số giải pháp để nâng cao các kiến thức trên:
Đối với bản thân cán bộ tổ chức tiền lương
Bản thân cán bộ tổ chức tiền lương đã được đào tạo theo các chuyên
ngành đúng với lĩnh vực đang công tác nên cán bộ đã có những kiến thức,
hiểu biết nhất định về chuyên môn, nghiệp vụ. Tuy nhiên, khối lượng kiến
thức là rất lớn mà hiện nay có nhiều nguồn tham khảo chưa chính xác, rõ
ràng, do đó cán bộ cần tìm hiểu để trau dồi, nâng cao kiến thức một cách đúng
đắn, có chọn lọc.
Trong công việc nên có sự trao đổi thông tin, kỹ năng cũng như kinh
nghiệm giữa các cán bộ tổ chức tiền lương với nhau. Ngoài ra, cán bộ có thể

Xây dựng và hoàn thiện hệ thống chính sách, chế độ về tiền lương để
làm cơ sở cho cán bộ tổ chức tiền lương làm việc
1.2. Giải pháp nâng cao kỹ năng của cán bộ tổ chức tiền lương
Nhìn chung, kỹ năng của cán bộ tổ chức tiền lương tại Tổng cục còn
nhiều hạn chế. Để nâng cao kỹ năng cho cán bộ tổ chức tiền lương, cần có
thêm những khóa đào tạo, nâng cao về kỹ năng cho cán bộ, kết hợp trao đổi
kinh nghiệm thực tế trong công việc. Cán bộ có thể tự học hỏi, nâng cao qua
quá trình quan sát, thực hiện công việc.
2. Một số kiến nghị
Trong thời gian thực tập tại Vụ Tổ chức cán bộ, Tổng cục DS KHHGĐ và lựa chọn đề tài “Nâng cao năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương
tại Tổng cục DS - KHHGĐ”, tôi đã tìm hiểu và nghiên cứu những hạn chế về
năng lực của đội ngũ cán bộ tổ chức tiền lương. Qua đó, tôi có một số kiến
nghị để nâng cao năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương tại đây:


1.
2.
3.
4.
5.
6.
7.
8.

9.

+ Bộ Y tế cũng như Tổng cục DS - KHHGĐ cần quan tâm hơn nữa đến
năng lực của đội ngũ cán bộ tổ chức tiền lương và có sự đầu tư đúng mức tới
vấn đề này
+ Tạo điều kiện nâng cao năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương: tổ

VỤ TỔ CHỨC CÁN BỘ
YÊU CẦU VỀ NĂNG LỰC CỦA CÁN BỘ, CÔNG CHỨC KHÔNG
GIỮ CHỨC VỤ LÃNH ĐẠO, QUẢN LÝ
Năm 2014
1. Trình độ chuyên môn
Trung cấp
Cao đẳng
Đại học
x
Sau Đại học
x
2. Lý luận chính trị
Không yêu
cầu

Sơ cấp

3. Ngạch công chức
Cán sự
Chuyên
viên
4. Tin học
Văn phòng

x

Trình độ
A

5. Ngoại ngữ

B

Khác

Đức

Khác

Trình độ
B

x

Trình độ
C

1 - 3 năm

x

3 - 5 năm

x

Khác

Trên 5 năm

7. Phẩm chất, đạo đức
Tinh thần học hỏi nâng cao trình độ chính trị, chuyên môn: chấp hành

...........................................................................................................................
2. Phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống, tác phong và lề lối làm việc
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
3. Năng lực, trình độ chuyên môn, nghiệp vụ
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
4. Tiến độ và kết quả thực hiện nhiệm vụ
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
5. Tinh thần trách nhiệm và phối hợp trong thực hiện nhiệm vụ


...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
6. Thái độ phục vụ nhân dân
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
7. Tóm tắt ưu, khuyết điểm chính về việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được
giao
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
...........................................................................................................................
8. Tự phân loại đánh giá
a. Hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ

☐ Có
☐ Không
Câu 2: Kiến thức mà anh/chị đã được học tại trường đào tạo có phục vụ tốt
hơn công việc của anh/chị hiện nay không?
☐ Có
☐ Không
Câu 3: Tổng cục có các chương trình đào tạo, nâng cao năng lực cho cán bộ
tổ chức tiền lương không?
☐ Có
☐ Không
Câu 4: Anh/chị có tham gia các chương trình đó không?
☐ Có
☐ Không
Câu 5: Các chương trình đó có thực sự phục vụ tốt hơn công việc của anh/chị
không?
☐ Có
☐ Không


Câu 6: Anh/chị đánh giá như thế nào về mức độ hiểu biết của bản thân? Hãy
đánh dấu X vào mức độ phù hợp
Các kiến thức, hiểu biết
1
2
3

4
5
1
2

4
5
6
7

Kỹ năng liên quan đến nhiệm vụ
Kỹ năng vận dụng kiến thức, kinh nghiệm chuyên
môn, nghiệp vụ vào công việc
Nắm rõ công việc, nhiệm vụ được giao
Kỹ năng giải quyết công việc, các vấn đề liên quan
Kỹ năng thu thập, thống kê, xử lý thông tin
Kỹ năng phối hợp làm việc với đồng nghiệp
Khả năng đề xuất ý kiến, giải pháp thực hiện công
việc
Kỹ năng tin học, sử dụng máy vi tính

Tốt

Chưa
tốt


8
1
2
3
4
5
6


Tinh thần đoàn kết, phối hợp làm việc với đồng
nghiệp
Tinh thần học hỏi
Tự tin, bình tĩnh giải quyết vấn đề
Trung thực
Công bằng

Câu 9: Theo anh/chị, năng lực của cán bộ tổ chức tiền lương hạn chế nhất về
mặt nào?
☐ Kiến thức
☐ Kỹ năng
☐ Thái độ
Câu 10: Theo anh/chị, nguyên nhân nào làm cho những kiến thức, kỹ năng
của anh/chị chưa tốt?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................


Câu 11: Anh/chị gặp khó khăn gì trong quá trình làm việc?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
Câu 12: Anh/chị có đề xuất gì để nâng cao năng lực của cán bộ tổ chức tiền
lương tại Tổng cục?
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................
.............................................................................................................................

Xin chân thành cảm ơn sự giúp đỡ nhiệt tình của anh/chị!