Đề tài: Rèn kỹ thuật viết đúng- viết đẹp cho học sinh lớp 1
PHÒNG GD&ĐT NINH PHƯỚC
TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH QUÝ
Cộng hòa xã hội chủ nghĩa việt nam
Độc lập- Tự do – Hạnh phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
ĐỀ TÀI:
RÈN KỸ THUẬT VIẾT ĐÚNG - VIẾT ĐẸP CHO HỌC SINH LỚP 1
Tác giả: Đặng Thị Thúy
Đơn vị: Trường Tiểu học Bình Quý
I/. HOÀN CẢNH NẢY SINH:
1. Cơ sở lý luận:
Chữ viết là một trong những phát minh gây ấn tượng nhất, là thành tựu đánh
dấu sự phát triển của nhân loại. Việc hình thành và xây dựng những thói quen tốt
về chữ viết cho học sinh là một trong những nội dung giáo dục quan trọng. Mặt
khác, chữ viết còn thể hiện nền văn hoá, sự tinh hoa của một dân tộc. Ông cha từ
xưa đã có truyền thống hiếu học, coi trọng nhân tài, đặc biệt là những người “văn
hay- chữ tốt”.
Trong thực tế, đôi khi chỉ qua chữ viết của một người ta có thể nhận ra một
vài nét trong tính cách của họ. Nhưng quan trọng hơn cả là cùng với lời nói, chữ
viết là phương tiện giao tiếp của con người. Chữ viết đúng, sạch, đẹp, rõ ràng
không những giúp người đọc dễ hiểu mà còn tạo thiện cảm với người đọc.
Khi đủ tuổi vào lớp 1, các em đã phát âm được một số âm và các tiếng của
mẹ đẻ. Một số em đã học mẫu giáo thì nhận dạng được chữ cái, biết gọi tên các chữ
cái trong chữ nhưng chưa biết dùng ký hiệu để ghi lại từng âm vị. Môn học Tiếng
Việt giúp các em nắm được kiến thức về ngôn ngữ, học để giao tiếp bằng ngôn
ngữ, học để cảm nhận cái hay, cái đẹp của ngôn từ Tiếng Việt và phần nào hiểu
được những vấn đề của cuộc sống.
Như vậy ở môn Tiếng Việt lớp 1 là nền móng của bậc Tiểu học. Dạy Tiếng
câu hỏi: ở lớp 1 có nên tiến hành dạy các em viết đẹp ngay không? Sau nhiều năm
đúc rút qua việc giảng dạy môn Tập Viết tôi nhận thấy rằng đối với học sinh lớp 1
nếu cùng một lúc đòi hỏi các em viết đúng, viết đẹp ngay là một điều không thực
tế, khó có thể thực hiện được. Do vậy đối với từng lớp, giáo viên cần lựa chọn mục
tiêu trọng tâm của môn học phù hợp với lứa tuổi để học sinh tiếp thu bài một cách
vững chắc nên tôi đã xác định muốn viết chữ đẹp thì việc đầu tiên cần làm ở lớp 1
là rèn cho trẻ có nề nếp và kĩ thuật viết chữ đúng thì mới có cơ sở để viết chữ đẹp.
Đây chính là yêu cầu có tính quyết định trong việc rèn viết chữ đẹp cho suốt quá
trình học tập của học sinh .
Chính vì những lý do trên mà tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Rèn
nề nếp và kỹ thuật viết đúng cho học sinh lớp 1”. Mong rằng qua Sáng kiến kinh
nghiệm này, giáo viên có thể áp dụng để chất lượng dạy học môn Tiếng Việt cho
học sinh lớp 1 sẽ ngày càng được nâng cao hơn.
* Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện sáng kiến kinh nghiệm:
Thuận lợi:
Trong những năm còn giảng dạy tại trường Tiểu học Bình Quý, được sự tín
nhiệm của Ban giám hiệu, tôi được giảng dạy lớp 1, đa số học sinh đã qua lớp mẫu
giáo nên nề nếp được ổn định ngay từ đầu năm học.
Cơ sở vật chất, điều kiện dạy học, đồ dùng thiết bị dạy học được cấp trên đầu
tư hỗ trợ tương đối đầy đủ nên việc dạy học của thầy và trò diễn ra khá thuận lợi.
Khó khăn:
Các em vừa bước vào đầu cấp, một số học sinh chưa qua lớp mẫu giáo, lứa
tuổi còn quen với việc tự do vui chơi, chưa đi vào nề nếp học tập một cách có ý
thức.
Tác giả: Đặng Thị Thúy
Trang 2
Đơn vị: TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH QUÝ
út va áp út (ngón deo nhẫn). Ngược lại không úp quá nghiêng bàn tay về bên trái
(nhìn từ trên xuống thấy cả 4 ngón tay: trỏ, giữa, áp út và út ).
Các tư thế tay cầm bút không đúng sẽ dẫn đén các cố tật sau này khó chữa như:
căng cứng,mỏi cơ gân bàn tay; viết chóng mỏi tay; ra nhiều mồ hôi tay; không thể
viết lâu, viết nhanh được.
Ở giai đoạn viết chì, cần chuẩn bị chu đáo cho đầu nét chì hơi nhọn đúng tầm.
nếu quá nhọn dẫn đến nét chữ quá mảnh, đôi khi còn chọc thủng giấy. Ngược lại,
đầu nét chì quá “ tù”, nét chữ quá to, chữ viết ra rất xấu.
Tác giả: Đặng Thị Thúy
Trang 3
Đơn vị: TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH QUÝ
Đề tài: Rèn kỹ thuật viết đúng- viết đẹp cho học sinh lớp 1
Cầm bút xuôi theo chiều ngồi. Góc độ bút đặt so với mặt giấy khoảng 45 độ.
Tuyệt đối không cầm bút dựng đứng 90 độ. Đưa bút từ trái qua phải từ trên xuống
dưới các nét đưa lên hoặc đưa sang ngang phải thật nhẹ tay, không ấn mạnh đầu bút
vào mặt giấy.
Biện pháp thứ hai :
a/ Rèn viết đúng trọng tâm từ nhóm chữ
Nếu cùng một lúc đòi hỏi học sinh viết đúng và đẹp ngay là điều rất khó thực
hiện, mặt khác căn cứ vào đặc điểm cấu tạo nét và mối quan hệ về cách viết các
chữ cái để học sinh viết đúng kĩ thuật ngay từ đầu tôi chia nhóm chữ và xác định
chữ trọng tâm đại diện cho mỗi nhóm chữ học sinh hay sai chỗ nào, học sinh gặp
khó khăn gì khi viết các chữ ở nhóm đó.
Nhóm 1: Gồm các chữ: m n i u ư v r t
Với nhóm chữ này học sinh hay mắc lỗi viết chưa đúng nét nối giữa các nét,
nét móc thường bị đổ nghiêng, khi hất lên thường choãi chân ra nên không đúng .
đúng? Điểm đặt bút từ đâu? Chiều ngang chiếm tỉ lệ bao nhiêu so với chiều cao?
Đó là việc làm rất khó để cho học sinh xác định được. Vì vậy khi dạy chữ O tôi kẻ
một ô vuông trên bảng rồi chia ra 3 phần bằng nhau, đánh dấu 4 điểm ở giữa các
cạnh hình chữ nhật, dùng phấn màu chấm hình chữ O sau đó tô lên các dấu chấm,
vừa tô vừa giảng kĩ, nhấn mạnh điểm đặt bút đầu tiên và điểm dừng bút của chữ O
và điểm để nối các nét chữ khác khi viết nhanh. Viết được chữ O đúng học sinh dễ
dàng viết đúng các chữ cái khác trong nhóm.
b/. Giai đoạn viết hoa :
Sau những năm dạy chương trình cải cách tôi nhận thấy phần dạy học sinh làm
quen với việc tô chữ hoa còn có sự mâu thuẫn: Trong sách hướng dẫn: Qui trình là:
- GV tô chữ hoa mẫu trên bảng lớp.
- Học sinh viết chữ hoa vào bảng con trước rồi mới tập tô chữ hoa trong vở
nên rất khó khăn cho học sinh, cứ đến giờ viết chữ hoa nhiều em lo lắng vì viết quá
khó. Sau khi tìm hiểu tâm lý và thử nghiệm tôi mạnh dạn chuyển đổi quy trình khác
với sách hướng dẫn đó là:
- GV tô màu trên bảng lớp
- Học sinh tô vào vở
- Phần củng cố học sinh mới luyện viết chữ hoa vào bảng con .
Bằng cách suy nghĩ thay đổi quy trình ở sách hướng dẫn học sinh bớt căng
thẳng và phấn khởi khi đã được tô chữ trước khi tập viết chữ hoa do vậy chất lượng
viết chữ hoa của học sinh lớp tôi có nhiều tiến bộ.
Sau khi chia các nhóm chữ, xác định trọng tâm cần dạy kĩ ở mỗi nhóm tôi
luôn đặt ra một kế hoạch rèn chữ hàng tuần, hàng tháng 1 cách cụ thể. Mỗi tuần tôi
rèn một nhóm chữ nhất định, rèn đúng loại chữ này thì mới chuyển sang loại chữ
khác, loại chữ này viết đúng kỹ thuật mới chuyển sang rèn loại chữ khác rồi tiến tới
rèn viết đẹp nên học sinh rất say mê, phấn khởi, không căng thẳng lo lắng khi tập
viết.
Sau mỗi bài viết cần nhận xét “nét nào được, nét nào còn sai?”. Tìm nguyên
nhân vì sao hỏng: Tại tư thế cầm bút, ngồi viết không đúng quy định, tay đặt bút
không có điểm tựa, vì chưa chuyển dịch bút đúng tầm tay đưa bút, do vướng vấp
để tạo hứng thú cho học sinh, giáo viên có tiến hành theo cách sau để thu hút học
sinh đến với các giờ Tập viết theo:
- Cho học sinh nhận xét bài viết của bạn và bài viết của chính mình để các
em nhận ra những điểm được và chưa được để sửa chữa.
- Cho học sinh luyện viết lại những chữ chưa đạt yêu cầu.
- Tổ chức một số trò chơi để tánh căng thẳng, mệt mỏi cho học sinh: Thi viết
chữ đẹp, Thi viết nhanh...
- Sau khi học sinh viết xong bài, giáo viên cần chấm điểm ngay một số vở,
sửa lỗi sai cho học sinh: tuyên dương những bài viết tốt.
•
Với những bài viết chưa đẹp, viết ẩu thì ngoài việc kèm thêm ở lớp, tôi còn
trực tiếp gặp gỡ phụ huynh của em đó trao đổi và cùng ra hướng giải quyết
hay thống nhất cách dạy nhằm giúp học sinh tiến bộ hơn.
Biện pháp Thứ Ba:
Sự mẫu mực trong chữ viết của giáo viên là phương tiện quan trọng để
dạy học sinh viết đúng, đẹp.
Người giáo viên phảỉ coi trọng việc trình bày trên bảng là trang viết mẫu
mực của mình cho học sinh noi theo. Do vậy việc khổ công rèn luyện viết đúng,
viết đẹp, viết rõ ràng và ngay ngắn là tiêu chí mọi giáo viên đều phải đặt ra và thực
hiện bằng được trong từng giờ học, trong từng cách trình bày bảng sao cho khoa
học, đẹp mắt.
Ngoài yêu cầu về viết đúng, viết đẹp tôi còn luôn chú ý tạo sự thống nhất
trong cách trình bày bảng ở từng phân môn và thể hiện bài dạy. Từ đó quy định
Tác giả: Đặng Thị Thúy
Trang 6
Đơn vị: TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH QUÝ
Ví dụ: Mỗi tuần vào tiết sinh hoạt lớp tôi thường dành khoảng 10 phút để
tổng kết đánh giá việc rèn chữ giữ vở của học sinh và phát thưởng.
Mỗi chủ điểm của tháng tôi thường tổ chức phong trào viết thư tặng mẹ, tặng
cô nhân ngày 8/3. Học sinh nào viết đẹp sẽ được mang về tặng mẹ và được cô phát
thưởng.
Ngoài việc phát động thi đua trong học sinh tôi còn giới thiệu các bài viết
đẹp, các trang viết đẹp của học sinh trong buổi họp cha mẹ học sinh để cha mẹ học
sinh cùng thi đua rèn luyện cho con em mình.
III. Kết quả đạt được.
Tác giả: Đặng Thị Thúy
Trang 7
Đơn vị: TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH QUÝ
Đề tài: Rèn kỹ thuật viết đúng- viết đẹp cho học sinh lớp 1
Do nắm được vai trò quan trọng của chữ viết nên những việc làm trên đã
được tôi tiến hành một cách thường xuyên trong các giờ Tập viết. Nếu so với đầu
năm, nhiều em còn viết ẩu, viết xấu, thậm chí còn lệch dòng kẻ, sai cỡ chữ thì chữ
viết của học sinh lớp tôi tương đối đều, bài viết sạch đẹp: tốc độ viết của học sinh
đã nhanh hơn, tỉ lệ viết đúng, viết đẹp của học sinh cũng nâng lên.
Từ nhận thức của bản thân trên cơ sở thực tiễn chọn đề tài và các biện pháp
triển khai đề tài lớp tôi đã đạt được một số kết quả thực hiện như sau:
Mỗi tháng học sinh lớp tôi đều có tiến bộ về chữ viết, cụ thể:
Loại A
Loại B
Tháng
11
75
25
80
20
12
80
20
85
15
1+2
85
15
90
10
Trong các kỳ thi giữ vở sạch- viết chữ đẹp cấp huyện học sinh lớp tôi đều đạt
giải cao. Cụ thể:
Năm học: 2009 -2010:
Em: Nguyễn Văn Cường đạt giải Ba cấp huyện.
Năm học: 2010 – 2011:
Tác giả: Đặng Thị Thúy
Trang 8
Đơn vị: TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH QUÝ
Đề tài: Rèn kỹ thuật viết đúng- viết đẹp cho học sinh lớp 1
Em: Lê Trần Diễm Quyên đạt giải ba cấp huyện.
Em: Phạm Hồ Uyên Nhi đạt giải Khuyến khích cấp huyện.
Qua đợt kiểm tra thường kì của nhà trường được khen là lớp có kĩ thuật viết
tốt, đảm bảo chiều cao, độ rộng của các con chữ
Học sinh thích môn tập viết có lòng saymê rèn chữ giữ vở.
IV.
BÀI HỌC KINH NGHIỆM:
Qua việc áp dụng thành công sáng kiến kinh nghiệm “Rèn nề nếp và kỹ
thuật viết đúng cho học sinh lớp 1”, bản thân tôi đã rút ra được một số kinh
nghiệm sau:
Đòi hỏi đầu tiên theo tôi đó là sự tận tâm, nhiệt tình, yêu thương con trẻ.
Trong mỗi giờ dạy, người giáo viên phải tạo được sự say mê cho bản thân mình
cũng như hứng thú cho học sinh.
Thường xuyên rèn luyện để có chữ viết mẫu chuẩn đẹp (vì tư duy của trẻ chủ
yếu là trực quan và rất thích bắt chước theo cô giáo).
Với kinh nghiệm của người dạy lớp 1 lâu năm, bằng phương pháp khoa học
vừa cổ truyền, vừa hiện đại, nhiều năm qua tôi đã rèn cho nhiều học sinh, từ những
người viết chữ xấu trở thành người viết chữ đẹp. Nhiều học sinh rất tâm đắc với
câu thơ của thầy Phạm Thế Vinh viết tặng:
“Chữ đẹp chẳng phải hoa tay
Có công mài sắt, có ngày nên kim”.
Trên đây là một số kinh nghiệm của bản thân đã áp dụng thành công trong
thời gian dạy học ở trường tiểu học Bình Quý, xin được chia sẻ với các bạn đồng
nghiệp. Rất mong rằng sáng kiến kinh nghiệm này sẽ được áp dụng và phổ biến
rộng rãi để chất lượng giáo dục ngày càng được nâng cao hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn
.
Tác giả: Đặng Thị Thúy
Trang 10
Đơn vị: TRƯỜNG TIỂU HỌC BÌNH QUÝ