MỞ ĐẦU
1. Tính cấp thiết của đề tài.
Trong thời đại hiện nay báo chí là một hiện tượng đặc biệt phổ biến, là sản
phẩm của văn hóa nhân loại. Xuất phát từ nhu cầu trao đổi thông tin, báo chí đã ra
đời và ngày càng trở thành công cụ không thể thiếu của đời sống kinh tế - chính
trị - văn hóa – xã hội,….. của một quốc gia cũng như toàn thế giới. Chính vì thế,
việc tìm hiểu, nghiên cứu, đánh giá tình hình, xu thế vận động của báo chí nói
chung luôn là công tác được Đảng, Nhà nước, các cơ quan chức năng, các tổ chức
đoàn thể và toàn xã hội quan tâm. Trong phạm vi bài tiểu luận này tôi trình bày
bốn vấn đề lớn bao gồm : …… Qua đó, chúng ta sẽ phần nào thấy rõ hơn bộ mặt
của báo chí việt nam tương quan với báo chí thế giới, sự vươn lên phát triển
không ngừng của lĩnh vực mà người ta vẫn đánh giá là “Quyền lực thứ tư” sau ba
quyền lập pháp, hành pháp, tư pháp trong cơ cấu của một nhà nước hiện đại.
Nước ta đang trong quá trình hội nhập quốc tế, thực hiện công nghiệp hóa
hiện đại hóa đất nước. Mở của hội nhập đây cũng là thơi cơ và thách thức đối với
nước ta trong giai đoạn hiện nay, các thế lực thù địch đang ráo tiết lợi dụng để
chống pháp nhà nước ta. Báo chí cũng là một trong các mục tiêu mà các thế lực
thù địch nhằm vào lợi dụng để chống phá chế độ. Thông qua các loại hình báo chí
mà nhất là báo mạng điện tử để tung tin là giảm uy tín của Đảng và Nhà nước.
Báo chí là một lực lượng đắc lực trong hoạt động công tác tư tưởng của
Đảng. Báo chí là tiếng nói của Ðảng, Nhà nước, các tổ chức chính trị - xã hội và
là diễn đàn của nhân dân; báo chí đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của Ðảng, sự
quản lý của Nhà nước và hoạt động trong khuôn khổ pháp luật; phải bảo đảm tính
tư tưởng, tính chân thật, tính nhân dân, tính chiến đấu và tính đa dạng.
Thực trạng phóng viên của các báo, đài còn tồn tại tình trạng thiếu hiểu biết
về trình độ lý luận chính trị, nhận thức chính trị chưa cao. Hoạt động còn chạy
theo thị hiếu của người đọc nên đã đưa ra những bài báo không đúng sự thật, tạo
nên dư luận hoang mang trong nhân dân.

1
Nguyên lý công tác tư tưởng II

4.2. Phương pháp nghiên cứu.
2
Nguyên lý công tác tư tưởng II


Phương pháp cụ thể: Trong quá trình viết về đề tài này tôi đã sử dụng các
phương pháp: lôgic; phân tích ; tổng hợp ; bình luận ; và sử dụng các kiến thức
của chính trị học-quản lý văn hóa tư tưởng ; phương pháp quan sát xã hội, phương
pháp lịch sử.
5. Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của đề tài
- Tiểu luận nhằm mục đích nâng cao hiệu quả vai trò của báo chí đối với
hoạt động công tác tư tưởng trong giai đoạn hiện nay.
- Đây còn là tài liệu tham khảo cho sinh viên chuyên ngành chính trị học –
Quản lý văn hóa tư tưởng.
6. Kết cấu của tiểu luận.
Kết cấu của tiểu luận gồm có 4 phần chính: phần một là phần mở đầu, phân
hai là nội dung, phần ba là kết bài, phần bốn là phụ lục và danh mục tài liệu tham
khảo. Trong đó phần hai nội dung gồm có 3 chương.

3
Nguyên lý công tác tư tưởng II


NỘI DUNG
CHƯƠNG I. BÁO CHÍ MỘT LOẠI HÌNH TRONG CÔNG TÁC TƯ
TƯỞNG CỦA ĐẢNG.
1.1. Khái niệm báo chí
1.1.1. Định nghĩa báo chí.
Báo là một loại phương tiện truyền thông đại chúng chuyển tải thông tin qua các ấn
phẩm định kỳ hoặc các phương tiện nghe, nhìn đến công chúng rộng rãi trong xã hội.

• Phạm vi tác động hẹp hơn vì chỉ có những người biết chữ mới có thể
đọc báo.
• Do trình độ phát triển có phương tiện giao thông và có phương tiện
chuyển chở, phân phối báo nên ở vùng sâu, vùng xa, hải đảo khó khăn
trong việc tiếp cận báo in chậm hơn.
b. Báo phát thanh.
Phát thanh (radio) là loại phương tiện truyền thông đại chúng trong đó nội
dung thông tin được chuyển tải bằng âm thanh ( lời nói, âm nhạc và các tiếng
động là nền).Phát thanh bao gồm hai loại hình: phát thanh qua làn song điện và
truyền thanh qua dây dẫn.
Trong phát thanh có thể sử dụng nhiều loại thể loại tác phẩm chuyển tải
thông tin như: tin tức, phỏng vấn, tọa đàm, câu chuyện truyền thanh… Các hình
thức văn nghệ dân gian như ngâm thơ, chèo, tấu hài được sử dụng trong các
chưng trình phát thanh sẽ phù hợp vì được nhiều người yêu thích.
- Ưu thế:
• Tiếng nói, âm nhạc và âm thanh sống động làm cho phát thanh gần gũi
với cuộc sống thực, thu hút sự chú ý công chúng.
• Thông tin nhan, trên diện rộng và có thể phát đi phát lại nhiều lần
trong ngày.
• Thiết bị gọn nhẹ, rẻ tiền, tiện lợi trong việc sử dụng, dễ mang theo người.
• Phương tiện radio, loa có thể sử dụng nguồn từ pin và ác qui cho nên
rất hữu ích và thuận tiện ở những khu vực không có điện hoặc mất
điện.
• Phù hợp với đối tượng biết chữ và không biết chữ.
- Hạn chế:
5
Nguyên lý công tác tư tưởng II


• Không thuận tiện trong việc hướng dẫn mọi người cách thực hiện



1.1.3.1. Chức năng thông tin.
Thông tin đóng vai trò rất quan trọng trong đời sống tự nhiên cũng như
trong xã hội loài người. Màu sắc, hương thơm của các loài hoa nhằm dụ côn trùng
đến hút mật, để phục vụ việc thụ phấn. Tiếng hú của các loài động vận ăn thịt để
cảnh báo về khu vực lãnh thổ săn mồi của mình. Loài người tiếp nhận thông tin
để phục vụ công việc của mình hàng ngày một cách thuận tiện.
Thông tin là một chức năng cơ bản nhất của báo chí. Trong bất cứ giai đoạn
nào báo chí cũng nhằm mục đích đầu tiên của mình là nhằm thỏa mãn nhu cầu
của tiếp nhận thông tin con người và xã hội. Xã hội loài người càng phát triển thì
nhu cầu tiếp nhận thông tin ngày càng cao.
Để thực hiện tốt chức năng thông tin của mình báo chí phải đáp ứng các yêu
cầu sau:
Một là: thông tin chuyển tải phải nhanh chóng, kịp thời và độ chính xác cao.
Thông tin báo chí phải “nhanh chóng” vì để đáp ứng được nhu cầu tiếp nhận
thông tin ngay sau khi sự kiện, vẫn đề xảy ra đến đông đảo công chúng biết. “Kịp
thời” là việc truyền thông tin đi phải ra đúng lúc và phải đảm bảo hoạt động
truyền thông có hiệu quả. Và điều quan trọng nhất là “độ chính xác cao” bởi vì
thông tin đưa ra sẽ tạo ra các niềm tin hay tạo ra sự hoang mang cho công chúng
tiếp nhận thông tin đó.
Hai là: thông tin được truyền tải đến công chúng phải phong phú và đa
dạng.Nhu cầu thông tin bắt nguồn từ cuộc sống muôn màu, muôn vẻ trên mọi lĩnh
vực khác nhau của đời sống xã hội, tránh sự nghèo nàn, đơn điệu về thông tin. Tất
cả đều phải hướng tới thị hiếu của công chúng trong xã hội.
Ba là: thông tin phải theo thông lệ xã hội, phải phù hợp với những giá trị
văn hóa và đạo lý của dân tộc, phù hợp với tiến trình phát triển kinh tế, ổn định
chính trị và góp phần vào sự tiến bộ của xã hội. Đặc biệt, trong điều kiện toàn cầu
hóa hiện nay, với xu thế mở cửa hội nhập đất nước thì báo chí cần cập nhật kịp
thời mọi thông tin trên các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa – xã hội và an ninh

hội.
Báo chí thực hiện chức năng tư tưởng thông qua các nội dung:
Một là: giáo dục một cách có hệ thống những tri thức cơ sở quan trọng như
triết học, kinh tế chính trị học, các học thuyết xã hội về quy luật lịch sử, sứ mệnh
8
Nguyên lý công tác tư tưởng II


của giai cấp công nhân, các bài học mang tính quy luật trong tiến trình vận động
của xã hội,…..Đây là những tri thức làm cơ sở cho sự hình thành thế giới quan,
nhân sinh quan khoa học cho nhân dân.
Hai là, báo chí thông tin, truyền bá, giải thích các chủ trương, đường lối,
chính sách của Đảng và Nhà nước, dựa trên cơ sở khoa học và thực tiễn để hướng
dẫn các điều kiện, phương pháp tổ chức thực hiện thắng lợi các đường lối, chính
sách đề ra.
Ba là: phân tích, lý giải ra bản chất đúng đắn của các vấn đề, sự kiện thời
sự, hướng dẫn con đường, cách thức tiếp cận, đánh giá, ứng xử đối với các vấn
đề, sự kiện đó một cách hợp lý.
Bốn là: Báo chí đấu tranh, vạch trần các âm mưu, luận điệu xuyên tạc, tuyên
truyền phản động của các thế lực thù địch, bảo vệ và phát triển lý luận Mác – Lê
nin, tư tưởng Hồ Chí Minh trên mọi chặng đường phát triển của đất nước.
Việc giáo dục tư tưởng trên báo chí cho phép chuyển tải những nội dung
thông tin sinh đông, nhiều tầng nấc và tác động đa diện trên quy mô toàn xã hội.
Chính vì vậy, báo chí được tất cả các chế độ chính trị - xã hội hiện nay quan tâm,
sử dụng nhằm thực hiện nhiệm vụ công tác chính trị - tư tưởng của mình.
1.1.3.3. Chức năng tổ chức giám sát – quản lý xã hội.
Báo chí đã và đang hàng ngày, hàng giờ tham gia vào công tác tổ chức giám
sát – quản lý xã hội. Giám sát và quản lý được coi là hai mặt của một vấn đề
cùng đảm bảo sự phát triển hợp lý và tích cực của xã hội. Báo chí tác động vào
đời sống xã hội, thúc đẩy nó vận động theo mục đích đã định. Nội dung tổ chức

từng lĩnh vực cụ thể. Nguồn thông tin của báo chí không những đa diện mà còn
nhiều cung bậc. Nó bao gồm từ những thông tin cụ thể, sinh động nóng hổi tính
thời sự đến những thông tin được xử lý một phần, được khái quát và đúc kết từ
những kinh nghiệm, những biểu hiện khác nhau trong quá trình vận động của các
tiến trình xã hội.
Xét từ chiều ngược lại, báo chí là kênh thông tin lý tưởng để tuyên truyền,
hướng dẫn, giải thích và tổ chức thực hiện các chính sách quốc gia. Nó không chỉ
truyền đạt nhanh nhất các chính sách, chủ trương của các cơ quan lãnh đạo quản
lý đất nước đến từng công dân, mà còn thuyết phục, giải thích, chỉ ra cách thức
thực hiện một cách sinh động, dễ hiểu.
10
Nguyên lý công tác tư tưởng II


Thứ ba, báo chí trở thành diễn đàn dân chủ, động viên, tổ chức cho nhân dân
tham gia quản lý xã hội. Xã hội càng hiện đại, đời sống xã hội càng được dân chủ
hóa, nhân dân càng có nhiều quyền lực, càng có điều kiện để tham gia giải quyết
các vấn đề chung của xã hội. Báo chí là phương tiện quan trọng, có sức mạnh đặc
biệt to lớn trong việc tổ chức thực hiện mục tiêu dân chủ hóa, tạo điều kiện thuận
lợi cho nhân dân thực sự tham gia vào các tiến trình chính trị - xã hội, góp sức lực
và tài năng để giải quyết các vấn đề chung của quốc gia, của dân tộc.
Các kênh truyền thông đại chúng có vai trò đặc biệt quan trọng trong tiến
trình tham gia tổ chức – quản lý xã hội. Tổ chức là khơi dậy năng lực liên kết các
yếu tố, bộ phận quan trong mỗi quan hệ nhất định nhằm tạo ra sức mạnh và
hướng vào mục đích được xác định để tăng cường tính ưu việt và hiệu quả của
tiến trình hoạt động.
1.2. Lịch sử báo chí thế giới.
Trước khi báo chí ra đời, đã có xuất hiện những thông tin chép tay phát triển
mạnh mẽ ở ý ( 1556 - Venise). Mỗi tờ bướm chép tay được bán với giá 1 đồng
tiền ý có tên: Gazzetle.

qua Bắc Mỹ rồi đến tất cả các châu lục, hiện diện ở tất cả các thành phố lớn trên
thế giới:
- Báo chí TBCN xuất hiện đầu 1661, do 1 người Áo- Huena sang lập. Trong 2 năm
báo xuất hiện đc 20 số , mỗi số có 8 cột.
- Báo chí Bồ Đào Nha và Thuỵ Sĩ cũng xuất hiện vào đầu thế kỷ XVI.
- Báo chí các nước khác, châu lục khác xuất hiện vào đầu thế kỷ XVII có nhật báo.
Sau đó nhữg tờ báo xuất hiện hang loạt ở Châu Âu (áo- 1605 , Đức,- 1609, Anh1621, Pháp - 1631...)
Thế ký XIX được coi là thời kỳ hoàng kim, độc tôn của báo in. Sự khẳng
định của phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa đã tạo ra một loạt điều kiện kinh
tế, xã hội, văn hóa cho sự phát triển của báo chí. Các đô thị công nghiệp lớn ra
đời, trình độ văn hóa và đời sống vật chất của một bộ phận dân cư được cải thiện
làm cho nhu cầu thông tin, giao tiếp xã hội tăng nhanh. Cuộc cách mạng khoa học
- kỹ thuật mang lại nhưng tiền đề trực tiếp thúc đẩy báo in phát triển. Kỹ thuật in,
công nghệ sản xuất giấy được cải tiến với sự trợ sức mạnh mẽ của động lực là
máy hơi nước. Máy điện báo ra đời cho phép chuyển tin tức nhanh từ các khoảng
cách xa. Giao thông mở mang, giao lưu xã hội nhộn nhịp càng gia tăng tốc độ và
khối lượng thông tin trao đổi giữ cac quốc gia, các thành phố.
12
Nguyên lý công tác tư tưởng II


Cũng trong thế kỷ XIX, sự hình thành giai cấp công nhân công nghiệp với ý
thức đầy đủ về sứ mệnh lịch sử, dưới sự lãnh đạo của một chính đảng của mình là
một yếu tố đặc biệt quan trọng thúc đẩy sự phát triển của báo chí. Nền báo chí vô
sản non trẻ và cùng với nó là khởi đầu của một nền lý luận báo chí vô sản không
chỉ làm phong phú thêm đời sống báo chí mà quan trong hơn là hình thành một
khuynh hướng, một con đường phát triển mới của báo chí :
-Báo chí thuộc địa - xuất hiện ở các nước Châu Á: Trung Quốc , Inđonexia.
-Báo chí phát triển vào tk XIX do Mac-Anghen lãnh đạo( nhật báo tỉnh Ranh
[ 1/1/1842-31/3/1843 ], nhật báo tỉnh Ranh mới [ 1/6/1848- 19/5/1849] ).

một không gian thông tin báo chí thống nhất trên khắp năm châu lục:
Châu Âu:
- Nền báo chí phát triển khá cân đối và đồng đều.
- Hiện tượng báo in cũng bị thu hẹp và giảm lượng phát hành nhưng không
dữ dội như ở Mỹ. Nguyên nhân do sự đầu tư của nhà nước về CNTT không lớn.
- Báo chí châu Âu đa hình, đa dạng và phong phú.
- Thời kỳ báo chí XHCN để lại những bài học quý giá
Châu Á:
- Những nước có nền báo chí phát triển mạnh mẽ: Nhật Bản.
- Báo in đang ngự trị ở châu Á. VD: Ấn Độ có số cơ quan báo chí cực kỳ lớn,
trên 50.000 cơ quan báo chí khác nhau, trong đó có 5.638 báo ra hàng ngày.
- Số lượng báo ra hàng ngày của châu Á rất cao: Truung Quốc - 98 triệu bản, Ấn
Độ - gần 100 triệu bản, Nhật Bản - 70 triệu bản trong khi Mỹ chỉ có 54 triệu bản.
- Tính chính trị của báo chí châu Á rất cao. Báo chí là công cụ của đảng, nhà nước,
của các quốc gia quân chủ lập hiến, của các nước đạo giáo
- Một số nước gặp chiến tranh thì tình hình báo chí phát triển yếu kém.
Châu Mỹ:
- Mỹ có nền báo chí rất mạnh. Báo chí hầu hết do tập đoàn báo chí tư nhân
quản lý, nhà nước quản lý không nhiều. VD: 10.000 đài phát thanh do tư nhân
quản lý, 2.000 đài do nhà nước, các vụ viện và trường đại học quản lý.
- Xu hướng cắt giảm báo in, phát triển báo mạng hoặc tồn tại song song cả 2 loại
hình.
14
Nguyên lý công tác tư tưởng II


Lí do: nước Mỹ có hơn 70% dân số nối mạng Internet; các tập đoàn lớn thuộc lĩnh
vực CNTT phát triển rất mạnh mẽ, có 55 triệu blog (trang web cá nhân).
- Một số nước có nền báo chí phát triển: Canada, Mehico, Brazil và Argentina.
- Chú ý: báo chí XHCN duy nhất ở châu Mỹ là Cuba.

- Báo chí của New Zealand phát triển giống như báo Úc còn các nước là quần đảo
nhỏ ở Thái Bình Dương thì báo chí yếu kém.
Trong bối cảnh thông tin toàn cầu đang phát triển như vậy, các tập đoàn
truyền thông, các cơ quan báo chí đều muốn đẩy mạnh ảnh hưởng của mình tở các
quốc gia khác. Chính vì vậy mà họ cố gắng đưa tờ báo của mình ra khỏi khuôn
khổ của một quốc gia.
Quốc tế hóa báo chí là hình thức mà một tờ báo, ấn phẩm báo chí được phát hành ở
nhiều quốc gia, hoặc phát hành ở quốc gia này nhưng được bán ở quốc gia khác.
1.3. Lịch sử báo chí Việt Nam.
Ở Việt Nam, sự ra đời của tờ Gia Định báo ngày 01-4-1965 có thể được coi
là thời điểm khởi đầu của lịch sử báo chí hiện đại. Trước đó, năm 1962 đã xuất
hiện tờ công báo của quân đội viễn chinh Pháp ở Nam Kỳ in bằng tiếng pháp. Có
thể nói rằng, nền văn minh báo chí Châu Âu đã theo gót chân đội quân thực dân
Pháp du nhập vào Việt Nam. Tuy nhiên, bản thân cuộc sống cùng các điều kiện
15
Nguyên lý công tác tư tưởng II


kinh tế, văn hóa, xã hội Việt Nam đã tiếp nhận, dung hòa công cụ văn minh đó,
biến nó trở thành một sản phẩm Việt Nam phục vụ cho những nhu cầu của xã hội
Việt Nam. Cho đến đầu thế kỷ XX, báo chí đã có mặt trên khắp ba miền đất nước.
Tại Hà nội, ấn phẩm đầu tiên mang tính chất của một tờ báo cả về nội dung
lẫn hình thức là tờ Đại Việt tân báo ra số 1 vào ngày 7-5-1905. Chủ nhiệm của báo
này là người pháp tên là Ecnext Babuyt và chủ bút Hàn Thái Dương – người Việt
Nam. Trước Đại Việt tân báo, từ năm 1892 ở Hà Nội đã xuất bản tờ công báo có
tên Đại Nam đồng văn nhật báo do Schneider ( người Pháp) làm chủ nhiệm và
Nguyễn văn Vĩnh làm chủ bút. Phải đến năm 1907, tờ này mới được chuyển thành
tờ báo theo đúng nghĩa. Mặc dù báo chí ra đời muộn hơn nhưng do vai trò địa lý,
chính trị quan trọng của mình, Hà Nội đã nhanh chóng trở thành một trung tâm
hàng đầu cả về nguồn tin, tác giả, tiêu thụ báo, đồng thời cũng là nơi tập trung

cách mạng chính thức công khai và trở thành nền báo chí chính thống của Nhà
nước Việt Nam Dân chủ cộng hòa non trẻ. Báo Cứu quốc – cơ quan của Đảng
Cộng sản Đông Dương, báo Lao Động – cơ quan của tổ chức công nhân, báo Hồn
nước của Đoàn thanh niên cứu quốc, báo Độc lập – cơ quan của Đảng dân chủ
Việt Nam…. Lần lượt được in và phát hành ở Hà Nội. Ở miền Trung và miền Nam
các nhà báo cách mạng đã vượt qua khó khăn, nguy hiểm, xuất hiện nhiều tờ báo
để tuyên truyền, cổ vũ đồng bào đánh giặc, cứu nước.
Trong suốt hai cuộc kháng chiến trường kỳ, gian khổ chống thực dân Pháp và
đế quốc Mỹ xâm lược, lực lượng báo chí ngày càng lớn mạnh, giữ vai trò đặc biệt
quan trọng trong việc tuyên truyền, giải thích đường lối, chính sách của Đảng, phổ
biến kinh nghiệm lao động, sản xuất và chiến đấu, cổ vũ toàn dân, toàn quân ta vừa
chiến đấu vừa xây dựng. Nhiều nhà báo đã anh dũng hy sinh trong khi làm nhiệm
vụ ngoài mặt trận.
Sau chiến thắng Mùa Xuân năm 1975, cả nước thống nhất cùng xây dựng chế
độ mới, báo chí nước ta càng có điều kiện để phát triển. Kỹ thuật in ấn được cải
tiến và không ngừng hoàn thiện, từ in typo chuyển sang in oopsset và hiện nay máy
tính điện tử ngày càng đóng vai trò quan trọng trong dây chuyền sản xuất báo. Hệ
thống thông tin liên lạc, vận chuyển tin tức – dữ liệu được hiện đại hóa, dần dần
đuổi kịp mức phát triển trung bình của khu vực. Ngày càng có nhiều nhà báo được
đào tạo cơ bản, được qua các khóa bồi dưỡng nghiệp vụ ở trong nước và nước
17
Nguyên lý công tác tư tưởng II


ngoài.Giao lưu quốc tế ngày càng mở rộng, tạo cho báo chí một môi trường thuận
lợi cả về nguồn tin và thị trường tiêu thụ. Theo số liệu thống kê đến tháng 8-1997,
cả nước ta đã có 284 tờ báo, tạp chí Trung ương, 156 tờ báo địa phương với tổng
số gần 600 tên ấn phẩm. Nếu năm 1993, cả nước chỉ có 185 cơ quan báo, tạp chí
và phát hành 295 triệu bản thì vào năm 1997, các số liệu tương ứng gần như đã
tăng gấp đôi: 450 cơ quan và 490 triệu bản, tạp chí được phát hành.

Nguyên lý công tác tư tưởng II


Hoạt động báo chí phải « đảm bảo tính tư tưởng, tính chân thật, tính nhân
dân, tính chiến đấu và tính đa dạng ». Có trách nhiệm trong việc hình thành dự
luận xã hội lành mạnh góp phần tăng cường sự đoàn kết, thống nhất về tư tưởng,
chính trị và tinh thần trong nhân dân.
2.1.3. Phối hợp các loại phương tiện truyền thông đại chúng với các
phương tiện khác của công tác tư tưởng .
Trong công tác tư tưởng có một hệ thống các phương tiện, bao gồm : hệ
thống giáo dục lý luận chính trị của Đảng và Nhà nước ; tuyên truyền miệng và
hoạt động báo cáo viên ; tuyên truyền viên ; các phương tiện truyền thông đại
chúng các thiết chế văn hóa văn nghệ. Do vậy muốn tiến hành công tác tư tưởng
có hiệu quả, không thể tách rời hoạt động giữa các loại phương tiện với nhau. Báo
chí là một loại hình của phương tiện truyền thông đại chúng có nhiều ưu thế quan
trọng, song nếu tách rời nó với các phương tiện khác thì chính là đang hạn chế
chức năng tư tưởng của không những nó mà mà còn làm hạn chế đến hiệu quả
phương tiện khác thực hiện các chức năng tư tưởng.
2.2. Vai trò của báo chí trong giai đoạn hiện nay.
Báo chí được đặt dưới sự lãnh đạo Đảng, Nhà nước đã có sự định hướng và
phát triển mạnh mẽ cả số lượng và chất lượng, đóng góp tích cực vào công cuộc
công nghiệp hóa hiện đại hóa đất nước, thực hiện mục tiêu dân giàu, nước mạnh,
xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.
Trong đường lối đổi mới toàn diện, nổi bật lên là vẫn đề dân chủ hóa các
mặt đời sống xã hội mà đặc biệt là báo chí. Thực tế này đã tạo nên những diễn
biến mới mẻ trong hoạt động thông tin báo chí ở nước ta. Báo chí hiện nay đã cơ
bản hạn chế được hình thưc thông tin một chiều đơn điệu và ngày càng thể hiện
được vai trò là cầu nối giữa Đảng và Dân. Thông tin hài chiều được thể hiện trên
báo chí : một mặt tuyên truyền, giải thích đường lối chính sách, chủ trương của
Đảng, pháp luật Nhà nước đến nhân dân. Mặt khác phản ánh những tâm tư

báo chí in, trong đó có 178 báo và 528 tạp chí. Lĩnh vực phát thanh truyền hình có
67 đài phát thanh – truyền hình.
Lĩnh vực thông tin điện tử có 21 báo điện tử, 160 trang điện tử của các cơ quan
báo in và hàng ngàn trang điện tử. Cả nước có trên 17.000 nhà báo được cấp thẻ.

20
Nguyên lý công tác tư tưởng II


Báo chí đã phản ánh xã hội một cách khách quan và trung thực. Nếu coi báo
chí là tấm gương phản chiếu xã hội thì tấm gương phản chiếu xã hội ấy trong
những năm qua ngày càng khách quan, trung thực. Theo Thứ trưởng Bộ TT&TT
Đỗ Quý Doãn: Năm 2009 và những tháng đầu năm 2010, tình hình thế giới và Việt
Nam có những diễn biến phức tạp, song hầu hết các cơ quan báo chí đã bám sát
thực tiễn, cung cấp thông tin nhanh nhạy, đầy đủ, toàn diện về mọi diễn biến của
đời sống chính trị, kinh tế - xã hội ở trong nước cũng như quốc tế, đáp ứng tốt
quyền được thông tin của nhân dân. Thực hiện tốt chức năng là diễn đàn của nhân
dân, báo chí đã góp phần thực hiện dân chủ hóa đời sống xã hội, kịp thời phát hiện
những gương người tốt, việc tốt, những điển hình tiên tiến. Đáng mừng hơn, số cơ
quan báo chí, phóng viên vi phạm đạo đức nghề nghiệp trong năm 2009 giảm đáng
kể so với những năm trước. Điều đó chứng tỏ đa số các nhà báo coi nhiệm vụ
chính trị là mục đích, phản ánh trung thực, khách quan đời sống xã hội là động cơ
phấn đấu. Đồng chí Trương Tấn Sang, Ủy viên BCT, Thường trực Ban Bí thư đánh
giá: Trong hơn 3 năm qua, các cơ quan lãnh đạo, quản lý, cơ quan chủ quản và cơ
quan báo chí đã có nhiều cố gắng, nỗ lực, triển khai nhiều hoạt động thiết thực và
đạt được kết quả tích cực. Các cơ quan báo chí tiếp tục thể hiện rõ vai trò là bộ
phận tiên phong trong công tác tư tưởng của Đảng, tác động tích cực đến đời sống
xã hội, định hướng chính trị tư tưởng và dư luận, góp phần làm cho nhân dân nhận
thức đúng tình hình, đoàn kết, tin tưởng vào sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của
Nhà nước và xu thế đi lên của đất nước ta.

hiện nghiêm túc Nghị quyết TƯ 5 (khóa X) "Về công tác tư tưởng, lý luận và báo
chí trước yêu cầu mới", đồng thời làm tốt công tác tuyên truyền về các sự kiện, các
ngày kỷ niệm lớn của đất nước trong năm 2010, nhất là Đại lễ kỷ niệm 1000 năm
Thăng Long - Hà Nội và đại hội đảng các cấp, tiến tới Đại hội đại biểu toàn quốc
lần thứ XI của Đảng… Ngoài ra, báo chí cũng cần chú trọng tuyên truyền đối
ngoại, về quan điểm, đường lối của Đảng, luật pháp, chính sách của Nhà nước để
bạn bè quốc tế và đồng bào ta ở nước ngoài có thông tin đúng đắn về tình hình đất
nước, ủng hộ sự nghiệp cách mạng của dân tộc, chủ động đấu tranh, phản bác các
thông tin, quan điểm sai trái, phản động của các thế lực cơ hội, thù địch lợi dụng
các vấn đề dân chủ, nhân quyền, dân tộc, tôn giáo, biển đảo... để xuyên tạc, vu cáo,
chống phá Đảng, Nhà nước, sự nghiệp cách mạng của nhân dân ta.
22
Nguyên lý công tác tư tưởng II


Để thực hiện tốt các nhiệm vụ trên, Bộ TT&TT đã đề ra 17 nhiệm vụ trọng
tâm trong năm 2010, trong đó có việc hoàn chỉnh hệ thống cơ chế, chính sách, thực
hiện tốt Quy chế phát ngôn và cung cấp thông tin cho báo chí do Thủ tướng Chính
phủ ban hành…
2.3.1. Thành tựu và hạn chế.
2.3.1.1. Thành tựu.
Báo chí là cầu nối của Đảng và Nhà nước với nhân dân. Là phương tiện để
tuyên truyền và phổ biến đường lối, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước.
Cũng là phương tiện để nhân dân phản ánh nhưng tâm tư nguyện vọng của mình.
Báo chí từ lúc ra đời vẫn luôn là một lực lượng chủ đạo trong hoạt động công tác
tư tưởng của Đảng. Cũng là một vũ khí đắc lực của Đảng chống lại các thế lực thù
địch trên mặt trận văn hóa tư tưởng.
Nhìn chung, tuy báo chí đã đạt nhiều kết quả đáng khích lệ, nhưng còn hạn
chế về tầm cao, chiều sâu; thông tin bình luận chưa nhanh nhạy, sắc sảo; tăng tính
định hướng và tính đại diện công luận; đấu tranh chống những quan điểm, luận

GIÁO DỤC THẾ GIỚI QUAN KHOA HỌC Ở HỌC VIỆN BÁO CHÍ VÀ TUYÊN
TRUYỀN TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY.
3. Giải pháp.
3.1. Tăng cường sự lãnh đạo, quản lý của Đảng và nhà nước với hoạt động
báo chí trong nhiệm vụ làm công tác tư tưởng.
Khẳng định báo chí phải dựa trên quan điểm lập trường của Đảng và Nhà
nước. Báo chí phải thực hiện nhiệm vụ chính trị là tuyên truyền về chủ nghĩa Mác
– Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối, chính sách của Đảng và Nhà nước.
Báo chí là câu nối giữa Đảng và Nhà nước với quần chúng nhân dân. Đây chính là
phương tiện để cho Đảng và Nhà nước chuyển tải các chính sách, phương hướng,
đường lối phát triển đất nước. Và cũng chính là nơi để quần chúng nhân dân phản
ánh lại việc thực hiện các chính sách và đồng thời phản ánh thực trạng cuộc sống.
Hiện nay, các thế lực thù địch đang ráo riết thực hiện âm mưu « diễn biến
hoàn bình » đồng loạt trên các lĩnh vực trong đó có báo chí. Chúng nhằm lợi dụng
báo chí là phương tiện để chống phá chế độ, làm giảm uy tín của Đảng, Nhà nước
ta, để từ đó tiến tới âm mưu xóa bỏ chế độ xã hội chủ nghĩa ở nước ta.

24
Nguyên lý công tác tư tưởng II


Từ những lý do đó mà không thể tách rời báo chí khỏi sự lãnh đạo của Đảng
và Nhà nước. Vì những lý do khách quan đó nên phải tăng cường sự lãnh đạo và
quản lý của Đảng và Nhà nước đối với hoạt động báo chi. Báo chí phải thể hiện
vai tro tiên phong trong nhiệm vụ làm công tác tư tưởng của Đảng.
3.2. Đẩy mạnh công tác quản lý báo chí.
Làm phong phú, đa dạng các loại hình báo chí đi đôi với quản lý thật tốt sẽ
là điều kiện tiên quyết để báo chí phát huy vai trò trong việc nâng cao nhận thức,
hiểu biết, định hướng tư tưởng đối với công chúng. Trong hoạt động quản lý,
muốn điều chỉnh hợp lý hoạt động của hệ thống báo chí cần phải nhận thức đầy