“ RÈN LUYỆN KỸ NĂNG SỐNG CHO
HỌC SINH BẰNG NHỮNG THÔNG TIN
CÓ TÍNH CẬP NHẬT TRONG ĐỜI SỐNG
XÃ HỘI.”

1


PHẦN I:ĐẶT VẤN ĐỀ
Mỗi một con người từ lúc sinh ra,lớn lên đến lúc trưởng thành luôn tham
gia vào hành trình của cuộc sống.Con người luôn chịu sự tác động của môi
trường sống,hoàn cảnh xã hội,trong đó có những sự kiện nổi bật về văn hóa,kinh
tế,chính trị.Nếu được nuôi dưỡng chu đáo,chủ động chuẩn bị những điều kiện
tốt về sức khỏe,năng lực,trí tuệ,tâm hồn trước tham gia vào dòng chảy của xã
hội thì tất yếu mỗi người sẽ làm chủ được cuộc sống của bản thân,gặt hái được
những thành công trên con đường đời.
Hiện nay,đất nước ta đang trên đà phát triển,hội nhập với thế giới.Thời
điểm hiện tại cũng như tương lai,xã hội luôn cần một nguồn nhân lực dồi
dào.Bộ phận học sinh sẽ trở thành một nguồn nhân lực có chất lượng nhất,sẽ
đóng góp đáng kể vào sự phát triển của đấ nước,nếu như khi rời ghế nhà trường
các em đã tự tích luỹ cho mình vốn kiến thức về khoa học tự nhiên và khoa học
xã hội,hoàn thiện về nhân cách,kỹ năng sống qua sự giáo dục của thầy cô và qua
sự tự thân vận động.
Nhìn thẳng vào sự đời sống của xã hội ngày nay có thể nhận thấy thật rõ
ràng: một bộ phận học sinh “chủ nhân tương lai của đất nước” ngày càng thích
sống hưởng thụ,sống ích kỷ vô tâm,khép mình,dễ mắc vào các tệ nạn xã
hội…,dù đời sống vật chất của các em rất đầy đủ.Đặc biệt kỹ năng ứng xử,kỷ
năng giải quyết vấn đề,thực hành,giao tiếp của các em kém,thiếu sự linh hoạt,tất
yếu dẫn đến sự phát triển lệch chuẩn.Và bản thân các em phải gánh những hậu
quả thật đáng tiếc cho cuộc đời mình.Vì vậy,đối với giáo viên được đứng trên
mục giảng thì công tác chủ nhiệm và việc giáo dục kỹ năng sống cho học sinh

Theo WHO (1993) : Năng lực tâm lí xã hội là khả năng ứng phó có hiệu
quả với những yêu cầu và thách thức của cuộc sống.Đó cũng là khả năng của một
cá nhân để duy trì một trạng thái khoẻ mạnh về tinh thần ,biểu hiện qua những hành
vi phù hợp và tích cực khi tương tác với người khác,với nền văn hoá và môi trường
xung quanh.Năng lực tâm lý có vai trò quan trọng trong việc phát huy sức khoẻ
theo nghĩa rộng nhất về thể chất,tinh thần và xã hội.Kỹ năng sống là hành vi thể
hiện, thực thi năng lực tâm lý này.
Theo UNICEF, giáo dục dựa trên Kỹ năng sống cơ bản là sự thay đổi trong
hành vi hay một sự phát triển hành vi nhằm tạo sự cân bằng giữa kiến thức, thái độ,
hành vi. Ngắn gọn nhất đó là khả năng chuyển đổi kiến thức (phải làm gì?)và thái
độ (ta đang nghĩ gì, cảm xúc như thế nào, hay tin tưởng vào giá trị nào)thành hành
động (làm gì, và làm như thế nào?).Từ hai định nghĩa nêu trên hiểu theo nghĩa cơ
bản nhất thì kỹ năng sống là năng lực của mỗi người giúp giải quyết những đòi hỏi
và thách thức của cuộc sống một cách hiệu quả,hình thành một cách sống tích cực
trong xã hội hiện đại. Về bản chất thì rèn luyện kỹ năng sống là quá trình hành
động tích cực trên cơ sở của nhận thức và thái độ đúng đắn.
Yêu cầu của giáo dục,để học sinh lĩnh hội được kỹ năng sống giáo viên chủ
nhiệm cũng phải đổi mới phương pháp.Tự mình truyền tải cho các em những bài
học đạo đức,hay những kỹ năng mà học sinh cần trong cuộc sống bằng cách diễn
thuyết đã trở nên khô khan,không còn sức thuyết phục nữa.Mỗi ngày trôi qua bản
thân học sinh luôn đồng hành với cuộc sống,rất hứng thú với những điều mới
mẻ.Giáo viên chủ nhiệm chủ động lôi cuốn sự quan tâm cua học sinh bằng những
4


thông tin cập nhật về mọi phương diện của đời sống xã hội,có sự hỗ trợ của phương
tiện hiện đại (máy chiếu).Đó là con đường ngắn nhất để học sinh nhận thiết được
sự cần thiết của kỹ năng sống bên cạnh những tri thức về khoa học tự nhiên và
khoa học xã hội.Đó cũng là con đường ngắn nhất để GVCN thể hiện vai trò nổi bật
của mình .

khú khn trong cuc sng.
Tt c nhng k nng trờn luụn phi cú s gn kột bng s quan tõm ca
chớnh bn thõn nhng con ngi ang tui tr-ch nhõn tng lai ca t nc
vi nhng s kin ni bt ang din ra hng ngy.S quan tõm ú chớnh l nn
tng ca nhng vn ng linh hot sỏng to,nhy bộn vi thi cuc.Nu thiu ht
i iu ny,cỏc em khú cú th bin nhng tht bi thnh thnh cụng trong cuc
sng.

III. Thực trạng tại trờng THPT Lờ Hng Phong
THPT Lờ Hng Phong nằm ở vị trí trung tâm th xó Bm Sn,mt th xó cụng
nghip ang chuyn mỡnh tng ngy theo nhp sng hin i,i sng vt cht
c ci thin hn nhng bờn cnh ú nhiờu gia ỡnh cng ang phi i mt vi
nhiu vn bc xỳc ca xó hi hin i: nh s rn nt tỡnh cm,t nn game,bo
hnh Tt c iu ny cú tỏc ng khụng nh n nhõn cỏch,li sng ca hc sinh
trc khi cỏc em t chõn vo mỏi trng Lờ Hng Phong.Do c ch tuyn sinh
ca th xó (Khụng phõn chia vựng tuyn sinh) HS vào trờng thuộc nhiều phng,
xã khác nhau; đầu điểm vào trờng tơng đối thp. Xut thõn t hon cnh gia ỡnh cú
nhiu v v phi Vt v mu sinh kim sng ,mt b phn hc sinh cú ý thức
học tập cha cao .c bit cỏc em cha cú s t ý thc rỳt ra cho mỡnh k nng
sng cn thit v tt yu cng cha bit vn dng trc nhng thay i tt ,xu ca
gia ỡnh v bn thõn.
Xut phỏt t thc t ny cú th khng nh:Cụng tỏc ca giỏo viờn ch nhim
cú nhiu khú khn v vt v,ũi hi s nh hng nghiờm tỳc,s nhit tỡnh trn
tr.Bng cỏch no hỡnh thnh cỏc em k nng sng quan trng, t bn thõn
cỏc em loi b nhng thúi quen xu hnh vi tiờu cc,tr thnh ngi cú ớch cho gia
7


đình và xã hội.Như vậy,phương pháp,cách làm của mỗi GVCN có ý nghĩa then
chốt.

đạo đức cho học sinh góp phần hình thành và phát huy ở cac em nhân cách và
phẩm chất tốt đẹp : bao gồm cả phẩm chất truyền thống và phẩm chất của con
người mới nhằm đáp ứng đòi hỏi của xã hội hiện đại như: năng động, sáng tạo, tự
chủ linh hoạt sáng tạo.Trong nhiệm vụ lớn lao của GVCN tất yếu phải gắn với
hoạt động bồi dưỡng kỹ năng sống cho HS bằng chính vốn sống của mình và
những kinh nghiệm được rút ra từ những tình huống của đời sống mà mình quan sát
,thấu hiểu..Vì vậy rất cần ở chủ nhiệm lớp các phẩm chất nhiệt tình, sâu sát,tận tâm,
quan sát tinh, tâm lí giỏi, có khả năng xây dựng kế hoạch hoạt động cụ thể trong
những giờ sinh hoạt lớp và những hoạt động ngoài giờ lên lớp. GVCN phải vừa là
thầy vừa là bạn của học trò , biết thông cảm và chia sẻ những khó khăn của các
em ,là tấm gương sáng cho HS noi theo.
b.Hoạt động cần thiết:
Năng lực của GVCN đầu tiên được thể hiện ở việc chuyên tâm lựa chọn cán
bộ lớp, cán bộ đoàn, đặc bệt là vị trí lớp trưởng và bí thư đoàn. Đó là những bạn
học sinh đựơc các bạn trong lớp tin yêu, nể phục về năng lực, ý thức học tập và
nhân cách. Đó là những học sinh hội tụ được phẩm chất : trung thực, sáng tạo, có
khả năng điều khiển được lớp học trong giờ học ,sinh hoạt 15 phút, sinh hoạt cuối
tuần .
Cùng với việc hình thành đội ngũ cán bộ lớp thì giáo viên chủ nhiệm cần phải
soạn thảo và phổ biến nội quy lớp trên cơ sở nội quy trường .Nội quy lớp là sự cụ
thể hoá chi tiết nội quy trường cho từng yêu cầu đến từng học sinh, đồng thời phải
có quy định thưởng phạt công minh. Việc học sinh thực hiện nghiêm túc hay chưa
nghiêm túc và đầy đủ nội quy lớp là cơ sở chủ yếu để giáo viên chủ nhiệm xếp loại
hạnh kiểm của học sinh cho từng tuần học, từng tháng, từng học kỳ. Trước khi đi
vào thực hiện, nội quy lớp cần phải được phổ biến trong cuộc họp phụ huynh đầu
năm học. Làm như thế, giáo viên chủ nhiệm sẽ nhận được ý kiến đóng góp quý báu
và sự đồng thuận, ủng hộ nhiệt tình của phụ huynh học sinh.
9





-Hình ảnh thực tế,sinh động:

*Sự kiện:Người tiêu dùng phải học cách để trở thành người thông
thái,tự bảo vệ mình và biết sử dụng quyền của người tiêu dùng.
-Cần từ chối mua thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ,quá hạn sử dụng
-Quan tâm đến những thông tin về thực phẩm nhiễm hóa chất,gây hại cho sức
khỏe của mọi thành viên trong gia đình : thịt lợn ôi thiu ngâm hóa chất thành thịt
tươi,lợn tiêm hóa chất thành lợn siêu nạc…

11


Như vậy ngay cả giờ sinh hoạt 15 phút học sinh được khắc ghi một sự kiện
hội nổi bật.Tõ ®ã,mỗi học sinh cũng tự trải nghiệm những bài học bổ ích,những kỹ
năng sống thiết thực:Là một thành viên của cộng đồng cần có hành động chia
sẻ,yêu thương gắn kết mọi người.Đó cũng là một con đường hoàn thiện nhân cách
sống lành mạnh ,trong sáng ,trung thực.
2.Sự kiện nổi bật về mọi lĩnh vực của đời sống xã hội trình bày trong giờ
sinh hoạt cuối tuần:
Công việc thuờng lệ của GVCN trong tiết sinh hoạt cuối tuần là tổng kết kết
quả học tập và thực hiện nề nếp của tập thể lớp ,đánh giá hạnh kiểm của từng học
sinh .Theo tôi công việc thường lệ này cần phải được tiến hành khoa học ,tiết kiệm
thời gian vì GVCN đã được sự hỗ trợ ,giúp sức của cán bộ lớp .Vậy thời gian còn
lại,tôi đa lôi cuốn học sinh cùng theo dõi những vấn đề xã hội nổi bật trong
tuần.Những vấn đề đó đã được đưa lên phương tiện thông tin đại chúng bằng
những hình ảnh sống động (Vấn đề thức ăn có hoá chất độc hại, hàng ở siêu thị hết
hạn sử dụng được dập lại hạn sử dụng,ngưòi khuyết tật vươn lên trong cuộc
sống,những trẻ em bị bạo hành,trẻ em bị nhiễm chất độc da cam….).Sinh hoạt cuối

thất bại còn phụ thuộc nhiều vào sự chuyên tâm,tận tuỵ cùng với những biện pháp
khoa học linh hoạt của GVCN. Chúng ta không nên áp dụng rập khuôn máy móc
bấc kỳ một phương pháp giáo dục tiên tiến nào bởi lẽ sản phẩm đây chính là “con
người”.
14


II.ĐỀ XUẤT:
Để đạt được mục đích giáo dục kỹ năng sống, ta cần phải biết chọn điểm xuất
phát thích hợp với đặc điểm riêng của từng trường, từng lớp, từng HS.Tất yếu ,chỉ
có thể duy trì tốt thành quả giáo dục nhờ có sự phối hợp chặt chẽ với các phong
trào khác, những hoạt động khác, và đặc biệt cần phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường
với gia đình,với ban chấp hành hội cha mẹ học sinh .Như vậy rất cần sự quan
tâm vào cuộc chủ động,tích cực của ngành giáo dục.
Muốn hoàn thành quá trình bồi dưỡng kỹ năng sống cho học sinh thông qua
những hoạt động thiết thực của GVCN,thì đòi hỏi người GVCN lớp phải là người
có uy tín, toàn diện, có năng lực thực sự để chỉ đạo, dám nghĩ, dám làm đi
trước, đề xuất được các vấn đề giá trị,tìm tòi những thông tin xã hội cập nhật
chính xác.Niềm vui của giáo viên sẽ được nhân đôi khi học sinh cảm thấy lôi
cuốn,hào hứng và hữu ích trước những thông tin ấy.Như vậy bản thân mỗi GVCN
cảm thấy mình đã hoàn thành một phần trách nhiệm của người mang sứ mệnh trồng
người.

XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Thanh Hóa, ngày 10 tháng 4 năm 2013
Tôi xin cam đoan đây là SKKN của
mình viết, không sao chép nội dung của
người khác.
Dương Thị Hằng Nga