ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

LÊ THỊ LÝ

ĐẦU TƢ CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI VIỆC HỌC TẬP BẬC TIỂU
HỌC CỦA CON CÁI NGƢỜI DÂN TỘC H’MÔNG Ở SAPA
(nghiên cứu trƣờng hợp xã Lao Chải huyện Sapa tỉnh Lào Cai)

LUẬN VĂN THẠC SĨ
Chuyên ngành: XÃ HỘI HỌC

Hà Nội – 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------

LÊ THỊ LÝ

ĐẦU TƢ CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI VIỆC HỌC TẬP ẬC TIỂU
HỌC CỦA CON CÁI NGƢỜI ÂN TỘC H’MÔNG Ở SAPA
(Nghiên cứu trƣờng hợp xã Lao Chải huyện Sapa tỉnh Lào Cai )

Luận văn Thạc sĩ chuyên ngành XÃ HỘI HỌC
Mã số: 60 31 03 01

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Nguyễn Thị Thu Hà


của thầy cô và những ý kiến đóng góp của các bạn.

Hà Nội: Ngày 28/10/2015
Học viên

Lê Thị Lý


MỤC LỤC
MỤC LỤC .................................................................................................................. 1
DANH MỤC CÁC BẢNG..................................................................................................... 2
MỞ ĐẦU ................................................................................................................................... 4
1. Lý do chọn đề tài ..................................................................................................... 4
2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu ................................................................................. 6
3. Ý nghĩa của đề tài .................................................................................................. 15
4. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu......................................................................... 15
5. Đối tượng, khách thể và phạm vi nghiên cứu ....................................................... 16
6. Câu hỏi nghiên cứu ............................................................................................... 17
7. Giả thuyết nghiên cứu ........................................................................................... 18
8. Phương pháp nghiên cứu ...................................................................................... 18
9. Khung phân tích .................................................................................................... 23
NỘI DUNG CHÍNH ............................................................................................................. 24
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ CƠ SỞ THỰC TIỄN ........................................ 24
1.1 Một số khái niệm cơ bản trong nghiên cứu .................................................... 24
1.2 Lý thuyết áp dụng trong nghiên cứu ............................................................... 31
1.3 Quan niệm của Đảng và nhà nƣớc về đầu tƣ giáo dục tiểu học.................... 35
1.4 Đặc điểm địa bàn nghiên cứu ........................................................................... 38
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG ĐẦU TƢ CỦA CHA MẸ ĐỐI VỚI VIỆC HỌC
TẬP ẬC TIỂU HỌC CỦA CON CÁI NGƢỜI ÂN TỘC H’MÔNG Ở SAPA . 45
2.1 Nhận thức của cha mẹ về đầu tƣ học tập cho con .......................................... 45


DANH MỤC CÁC ẢNG
Bảng 1.1

Các khoản thu thỏa thuận với phụ huynh học sinh cấp I

2


Bảng 1.2
Bảng 1.3
Bảng 1.4
Bảng 2.1
Bảng 2.2
Bảng 2.3
Bảng 2.4
Bảng 2.5
Bảng 2.6
Bảng 2.7
Bảng 2.8
Bảng 2.9
Bảng 2.10
Bảng 2.11
Bảng 2.12
Bảng 2.13
Bảng 2.14
Bảng 3.1
Bảng 3.2

Bảng 3.3

dân tộc H’Mông đến các nhân tố ảnh hưởng việc đầu tư cho học tập tiểu
học của con cái.
Kết quả kiểm định EFA và Cronbach’ Anpha về đánh giá của các bậc
cha mẹ người dân tộc H’Mông đến các nhân tố ảnh hưởng việc đầu tư
cho học tập tiểu học của con cái.
Đánh giá của các bậc cha mẹ người H’Mông về ảnh hưởng của các yếu
tố gia đình đến đầu tư học tập tiểu học cho con.
Đánh giá của các bậc cha mẹ người H’Mông về ảnh hưởng của các yếu
tố con cái đến đầu tư học tập tiểu học cho con.
Đánh giá của các bậc cha mẹ người H’Mông về ảnh hưởng của các yếu
tố nhà trường đến đầu tư học tập tiểu học cho con.
Đánh giá của các bậc cha mẹ người H’Mông về ảnh hưởng của các yếu
tố làng xóm đến đầu tư học tập tiểu học cho con.
Đánh giá của các bậc cha mẹ người H’Mông về ảnh hưởng của các yếu
tố tôn giáo đến đầu tư học tập tiểu học cho con.

3


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trải qua bao nghìn năm, con người được xem là trung tâm của mọi sự phát
triển. Do đó một trong những mục tiêu quan trọng hàng đầu của mỗi quốc gia trong
chiến lược phát triển đất nước là đầu tư cho phát triển con người. Trong đó phát
triển giáo dục luôn được coi là vấn đề then chốt của phát triển con người. Giáo dục
được xem là một hiện tượng xã hội nảy sinh, phát triển và tồn tại cùng với xã hội
loài người. Đó chính là hiện tượng thế hệ đi trước truyền đạt lại cho thế hệ đi sau
những kinh nghiệm xã hội đã tích lũy được trong lịch s phát triển của loài người,
chuẩn bị cho họ bước vào cuộc sống lao động sản xuất và các hoạt động xã hội
khác. Nhờ lĩnh hội những kinh nghiệm xã hội đó mà nhân cách của mỗi con người

tiết kiệm sớm hơn. Như vậy, vấn đề bức bách và quan tâm hàng đầu đối với các bậc
cha mẹ ngày nay là vấn đề học tập của con cái. Điều này là cần thiết, là bổn phận và
trách nhiệm của mỗi con người, cho gia đình và xã hội được tiến bộ.
Tại Việt Nam hiện nay, việc đầu tư giáo dục cho con cái chưa có một thống kê
cụ thể. Trên thực tế, nó vẫn tồn tại nhiều những bất cập. Đặc biệt là đầu tư giáo dục
cho con tại các vùng nông thôn, miền núi và vùng dân tộc thiểu số… Một trong
những vẫn đề đang thực sự thu hút sự quan tâm của toàn xã hội nói chung và ngành
giáo dục nói riêng là đầu tư của cha mẹ cho phát triển giáo dục miền núi, trong đó
đặc biệt chú trọng đến nhóm đối tượng tiểu học – Một trong những mục tiêu quan
trọng quốc gia là phổ cập giáo dục tiểu học. Tuy nhiên, xoay quanh câu truyện về
phổ cập giáo dục tiểu học đối với các vùng đồng bào dân tộc thiểu số thực sự trở
thành vấn đề vô cùng khó khăn. Do vậy chúng tôi quyết định chọn đề tài: “Đầu tư
của cha mẹ đối với việc học tập bậc tiểu học của con cái người dân tộc H’Mông ở
Sapa” (nghiên cứu trường hợp xã Lao Chải huyện Sapa tỉnh Lào Cai)
Bên cạnh đó, trên địa bàn huyện Sapa quá trình đô thị hóa đang diễn ra nhanh
chóng với sự góp mặt không nhỏ của việc phát triển du lịch địa phương. Tuy nhiên,
cùng với sự phát triển này việc đầu tư cho phát triển giáo dục đã thực sự được coi
trọng chưa? Trong đó với mục tiêu quốc gia về phổ cập giáo dục tiểu học: Thầy cô,
nhà trường và đặc biệt là các bậc cha mẹ người dân tộc H’Mông đã thực sự quan
tâm và đầu tư cho giáo dục tiểu học của con cái như thế nào?

5


2. Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Giáo dục là một trong những tiêu chí quan trọng đánh giá trình độ phát triển
kinh tế - xã hội của một quốc gia, đồng thời đây cũng là một trong 3 tiêu chí trong
chỉ số phát triển của con người. Đặc biệt nghiên cứu vấn đề giáo dục và gia đình là
mảng đề tài luôn thu hút sự quan tâm của rất nhiều nhà nghiên cứu, dưới nhiều cách
tiếp cận khác nhau từ vi mô đến vĩ mô. Tuy nhiên, có thể đề cập đến hai hướng tiếp

tác xã hội với giáo dục con cái trong gia đình nông thôn hiện nay” (nghiên cứu tại
xã Vĩnh An huyện Vĩnh Lộc tỉnh Thanh Hóa)… Bên cạnh những công trình nghiên
cứu thì còn có rất nhiều sách báo đề cập đến vấn đề này như: Nguyễn Trọng Đệ
(2002), “Gia đình và cộng đồng trong sự nghiệp giáo dục trẻ em”[7]; Lê Ngọc
Văn (1996), “Gia đình Việt Nam với chức năng xã hội hóa”; Lê Thi làm chủ nhiệm
(1992 – 1995), “Vai trò của gia đình trong sự hình thành và phát triển nhân cách
con người Việt Nam”; Đề tài nghiên cứu khoa học “Vị trí, vai trò của gia đình và
cộng đồng trong sự nghiệp bảo vệ chăm sóc và giáo dục trẻ em” được Ủy ban bảo
vệ và chăm sóc trẻ em Việt Nam thực hiện trong hai năm 1999 – 2000 do GS. TS
Phạm Tất Dong làm chủ nhiệm; Nguyễn Tuấn Quang và Nguyễn Thanh Bình “Gia
đình với việc giáo dục đạo đức cho thế hệ trẻ Trung học cơ sở ở Thành Phố” …
Qua những công trình nghiên cứu này, nhóm tác giả trên đã tìm hiểu và làm sáng rõ
một số vấn đề như:
Vai trò của cha mẹ trong việc giáo dục đạo đức cho con cái
Một số tác giả như: Đoàn Thị Thanh Huyền (2008), Nguyễn Thị Ngân Hà (2012),
Nguyễn Đức Mạnh (2009), Nguyễn Thị Tố Quyên (2010), Lê Ngọc Văn (1996), Lê
Minh, Nguyễn Tấn Quang và Nguyễn Thanh Bình đều chỉ ra rằng: Phần lớn cha mẹ
rất quan tâm đến vấn đề đạo đức và giáo dục đạo đức của con cái hiện nay. Cha mẹ
đã chú ý đến các vấn đề như nội dung, phương pháp giáo dục đạo đức của con cái.
Đặc biệt tác giả Nguyễn Thị Ngân Hà (2012) còn chỉ rõ mặc dù cha mẹ rất quan
tâm cũng như nhận thức được tầm quan trọng của việc giáo dục đạo đức cho con cái
nhưng bận công việc nên không có nhiều thời gian trò chuyện chăm sóc và chia sẻ
cho con cái, bên cạnh đó một số gia đình lại có tư tưởng sai lầm khi quá tin tưởng
vào con cái dẫn đến việc đạo đức và nhân cách của trẻ bị yếu kém. Ngoài ra trong
công trình nghiên cứu của mình Nguyễn Thị Ngân Hà còn làm sáng rõ sự khác biệt

7


trong phương pháp giáo dục cho con cái giữa các nhóm gia đình có nghề nghiệp và


Ngoài ra, Lê Minh (2002) dưới góc độ tiếp cận là nhà xã hội học và tâm lý học
trong đề tài “Gia đình và phụ nữ” cũng đề cập đến vấn đề gia đình trong xã hội
trong thời k công nghiệp hóa, vị trí của gia đình trong việc xây dựng đời sống văn
hóa, trẻ em và sự phát triển cân bằng.
Dưới góc độ tiếp cận luận điểm này, chúng ta nhận thấy việc giáo dục con cái
trong gia đình ở Việt Nam (nhìn nhận dưới góc độ tiếp cận của nền văn hóa phương
Đông) đặc biệt trong các gia đình nông thôn Việt Nam. Người phụ nữ có vai trò
quan trọng đối với việc giáo dục con cái trong gia đình: “con hư tại mẹ, cháu hư tại
bà”. Dường như thiên chức làm mẹ và làm vợ được quy gán cho người phụ nữ
nhiều hơn trong vấn đề giáo dục của con cái.
Trong nghiên cứu này, chúng tôi tập chung tìm hiểu, nghiên cứu và xem xét
vai trò của gia đình trong việc đầu tư giáo dục “tri thức” bậc tiểu học cho con cái.
Qua đó để thấy được tầm quan trọng của gia đình - môi trường xã hội hóa đầu tiên
của trẻ em. Đặc biệt cũng muốn tìm hiểu xem có sự khác biệt giữa chồng và vợ tại
đồng bào dân tộc H’Mông có sự khác biệt trong việc đầu tư giáo dục cho con cái
không?
Sự khác biệt giữa gia đình ở nông thôn và gia đình ở thành thị trong việc giáo
dục con
Qua một số công trình nghiên cứu đi trước cho thấy có sự khác biệt trong việc
giáo dục con trong các gia đình nông thôn và thành thị. Trong luận điểm này có một
số tác giả đề cập đến như: Đoàn Thị Thanh Huyền, Nguyễn Thị Ngân Hà (2012),
Nguyễn Đức Mạnh, Lê Đức Tính (2010), Lê Thi (1997), Phạm Tất Dong (2000)…
Nhóm tác giả này đã chỉ ra sự khác biệt trong việc giáo dục con cái (tuy nhiên
những công trình nghiên cứu ở đây chủ yếu nói về giáo dục đạo đức và nhân cách
của trẻ, còn những công trình nghiên cứu về học tập cho trẻ em thì chưa được đề
cập nhiều) sự khác nhau của vai trò gia đình trong việc giáo dục con cái thông qua
sự khác biệt trong nội dung, thời gian cũng như phương pháp giáo dục của từng gia
đình. Điểm chính mà tác giả nhận thấy là các bậc cha mẹ đều thấy được vai trò quan
trọng trong việc giáo dục con cái. Tuy nhiên tại khu vực thành thị cha mẹ lại không

Tuy nhiên, trong những công trình nghiên cứu này được diễn trên địa bàn Hà
Nội - nơi có sự phát triển về tri thức, khoa học và công nghệ. Do đó việc đầu tư giáo
dục sẽ có những yếu tố khác biệt rất rõ rệt khi chúng tôi tiến hành nghiên cứu đầu tư

10


của Cha mẹ đối với việc học tập bậc tiểu học của con cái người dân tộc H’Mông tại
Sapa - vùng miền núi.
Đầu tư về tinh thần và thời gian
Khi tìm hiểu về việc đầu tư quỹ thời gian cũng như đầu tư về mặt tinh thần
cho việc giáo dục con cái tác giả Đào Mai Anh (2008) và Nguyễn Công Thành
(2010) đã tập trung nghiên cứu các vấn đề như sự đầu tư của cha mẹ về thời gian và
tinh thần: Thời gian quản lý, thời gian theo dõi học tập của con cái, tần xuất liên hệ
của nhà trường và giáo viên đến vấn đề học tập của con cái, hình thức thưởng phạt
của cha mẹ. Bên cạnh đó tác giả Đào Mai Anh (2008) đã nêu lên một hiện trạng khá
phổ biến của phần lớn những gia đình tri thức ở Hà Nội hiện nay. Thông qua nghiên
cứu của mình tác giả đã chỉ ra rằng: Thời gian học tập và giải trí của các em học
sinh tiểu học là mất cân đối - cha mẹ đã quan tâm đến việc học tập của con cái
nhưng mất cân đối trong việc học và chơi (học quá nhiều mà chơi rất ít).
Thông qua các nghiên cứu trên chúng ta có thể thấy, việc đầu tư thời gian và
tinh thần cho con cái trong việc học tập không chỉ đơn thuần là có đầu tư hay
không, mà còn cần đến việc đầu tư bao nhiêu cho hài hòa và đúng mức độ như vậy
mới tạo ra hiệu quả trong việc đầu tư cho học tập của con cái hiện nay.
Thông qua tìm hiểu về đầu tư cho học tập của con cái trong các công trình
nghiên cứu đi trước (có thể ở mỗi công trình chỉ đề cập đến một mảng nhỏ lẻ,
nhưng qua quá trình tổng quan tác giả đã có những hệ thống rõ rằng với mong
muốn xây dựng một kết cấu hợp lý nhất cho luận văn của mình) có thể thấy rằng:
Hầu hết những nghiên cứu về đầu tư giáo dục cho con cái tập trung chủ yếu ở các
khu vực đô thị. Do đó việc đầu tư vật chất, cũng như thời gian là tương đối lớn. Khi

Ngoài ra tác giả cũng chỉ thêm nguyên nhân việc nâng cao nhận thức của cha
mẹ được quyết định bởi yếu tố kinh tế và vai trò quản lý của các cấp chính quyền.
Thông qua những nghiên cứu trên, tôi muốn tìm hiểu xem nhận thức về đầu tư
của cha mẹ đối với việc học tập tiểu học của con cái người dân tộc H’Mông hiện
nay như thế nào?

12


2.3.2 Những nhân tố ảnh hưởng đến việc đầu tư cho giáo dục
Trong những nghiên cứu tác giả tiếp cận, có rất nhiều nghiên cứu đã đề cập
đến các yếu tố liên hệ đến việc đầu tư cho học tập của con cái. Tuy nhiên các
nghiên cứu chỉ đơn thuần dừng lại ở việc mô tả và đề cập đến tính liên quan chứ
chưa s dụng phân tích thống kê suy luận để xem xét các yếu tố ảnh hưởng. Mặc dù
có thể trong rất nhiều nghiên cứu trình bày là nhân tố ảnh hưởng. Tuy nhiên theo tôi
nhận thấy, các tác giả chỉ đơn thuần chỉ ra có liên quan hay không liên quan giữa
các biến được đề cập đến với vấn đề đầu tư cho giáo dục, nhưng chưa đủ bằng
chứng để kiểm định cũng như khẳng định thông qua phương pháp thống kê xem
chúng có thực sự là nhân tố ảnh hưởng đến việc đầu tư cho việc học tập hay không.
Để có thể làm rõ vấn đề này, tôi đã quyết định tìm hiểu những nhân tố nào ảnh
hưởng đến việc đầu tư học tập của cha mẹ với con cái trong một mảng nhỏ của
nghiên cứu thông qua phương pháp thống kê suy luận để có thể đánh giá được độ
mạnh yếu của từng nhân tố thông qua phân tích..
Các nghiên cứu trước đã chỉ ra hàng loạt những yếu tố ảnh hưởng đến hoạt
động đầu tư cho giáo dục và học tập như: Nghề nghiệp, giới tính, độ tuổi của cha
mẹ, kinh tế, văn hóa và nhận thức của cha mẹ… Những yếu tố này nằm trong các
công trình nghiên cứu của các tác giả như: Đoàn Thị Thanh Huyền (2008) và
Nguyễn Đức Mạnh (2002) nhấn mạnh chủ yếu đến trình độ học vấn của cha mẹ có
ảnh hưởng mạnh mẽ đến việc đầu tư giáo dục cho con cái. Còn Nguyễn Văn Chiến
(2009) [8] đã đề cập đến một số những vấn đề như: Hoàn cảnh của gia đình - đây là

trước đó như Nguyễn Văn Hùng và Nguyễn Công Thành, Đào Mai Anh… Đồng
thời mạnh dạn đưa ra hướng nghiên cứu cho đề tài của mình như sau:
Đầu tư vật chất trong gia đình cho con gồm có: (1) Đầu tư của cha mẹ về
những khoản đóng góp đối với nhà trường và thông qua nhà trường; (2) Đầu tư về
phương tiện học tập cho con; (3) Đầu tư về học thêm cho con.
Đầu tư thời gian và tinh thần cho con cái: (1) thời gian của cha mẹ cho các
hoạt động của con (thời gian cho con được học và làm bài tập ở nhà; thời gian chỉ
dạy và học cùng con) (2) tinh thần (hình thức thưởng phạt đối với con; sự liên hệ
của cha mẹ đến giáo viên và nhà trường).
Nhân tố ảnh hưởng: (1) nhóm nhân tố gia đình (2) nhà trường (3) con cái (4)
mối quan hệ làng xóm (5) tôn giáo.

14


3. Ý nghĩa của đề tài
3.1 Ý nghĩa khoa học
Trong khuôn khổ những vấn đề được đề cập đến, đề tài nghiên cứu mang một
ý nghĩa khoa học nhất định. Từ cách tiếp cận xã hội học với tư cách là bộ môn khoa
học nghiên cứu các mối quan hệ xã hội, quá trình xã hội hóa cá nhân, đề tài đã vận
dụng một số lý thuyết xã hội học cơ bản như: Thuyết xã hội hóa, thuyết nhận thức
và hành vi. Ngoài ra kết quả nghiên cứu còn góp phần làm sáng tỏ một số kiến thức
xã hội học chuyên ngành: Xã hội học giáo dục, xã hội học gia đình, xã hội học nông
thôn và đô thị.
3.2 Ý nghĩa thực tiễn
Trên cơ sở nhìn nhận về “Đầu tư của cha mẹ đối với việc học tập bậc tiểu học
của con cái người dân tộc H’Mông ở Sapa”, luận văn là một tư liệu nghiên cứu các
vấn đề giữa gia đình và giáo dục, đặc biệt về vấn đề giáo dục tại vùng đồng bào dân
tộc thiểu số. Đồng thời, những đóng góp của luận văn phần nào giúp cho các nhà
quản lý, cụ thể là chính quyền huyện Sapa nói chung, xã Lao Chải nói riêng. Đặc

địa bàn xã Lao Chải huyện Sapa tỉnh Lào Cai.
5.3 Phạm vi nghiên cứu
Giới hạn về thời gian: Từ ngày 01/10/2014 – 01/11/2015
Giới hạn về không gian: Xã Lao Chải, huyện Sapa, tỉnh Lào Cai
Giới hạn về nội dung nghiên cứu:
Với điều kiện là một luận văn tốt nghiệp có những hạn chế về mặt thời gian,
kinh phí và trình độ chuyên môn nhất định cho việc nghiên cứu. Do vậy, đề tài chỉ
tập trung nghiên cứu các vấn đề về đầu tư của cha mẹ đối với việc học tập tiểu học
của con cái như: (1) Nhận thức của cha mẹ đến việc đầu tư học tập cho con; (2) đầu
tư của cha mẹ về vật chất, thời gian và tinh thần cho con. Bên cạnh đó, tác giả cũng
đề cập một số nhóm nhân tố ảnh hưởng đến đầu tư của cha mẹ đối với việc học tập
tiểu học của con cái người dân H’Mông ở Sapa hiện nay. Ngoài ra, các khía cạnh

16


khác của gia đình và giáo dục tác giả chỉ có thể tìm hiểu cũng như nghiên cứu ở
mảng rất nhỏ của đề tài, với mong muốn đề tài sẽ được mở rộng trong tương lai.
Trong việc nghiên cứu vấn đề “Đầu tư của cha mẹ đối với việc học tập bậc
tiểu học của con cái tại người dân tộc H’Mông ở Sapa” tác giả đã đưa ra 2 hướng
nghiên cứu chính là đầu tư của cha mẹ về vật chất và đầu tư của cha mẹ về thời
gian, tinh thần.
Đầu tƣ về vật chất
Tác giả tiến hành nghiên cứu đầu tư vật chất thông qua một số những chỉ báo
như: (1) Đầu tư của cha mẹ về những khoản đóng góp đối với nhà trường và thông
qua nhà trường; (2) đầu tư về phương tiện học tập cho con; (3) đầu tư về học thêm
của con.
Đầu tƣ về thời gian và tinh thần
Tác giả tìm hiểu việc đầu tư thời gian và tinh thần cho học tập của con cái gồm
có: (1) Thời gian của cha mẹ cho các hoạt động học tập của con; (2) hình thức

cái người dân tộc H’Mông.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu
8.1 Phƣơng pháp luận
Chủ nghĩa duy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch s được vận dụng làm
phương pháp luận cho đề tài nghiên cứu.
Theo chủ nghĩa duy vật biện chứng (Mác và Ănghen sau này được Lênin phát
triển) đã chỉ ra được mối quan hệ biện chứng giữa sự vật và hiện tượng trong thế
giới khách quan của con người. Khởi đi từ lí thuyết này, trong đề tài nghiên cứu
“Đầu tư của cha mẹ đối với việc học tập bậc tiểu học của con cái người dân tộc
H’Mông ở Sapa” tác giả muốn chỉ ra rằng: Nhận thức đầu tư – hành vi đầu tư – kết
quả đầu tư có mối quan hệ biện chứng với nhau và luôn tồn tại trong một thế giới
khách quan.
Chủ nghĩa duy vật lịch s phản ánh các quan hệ xã hội, các quá trình có liên
hệ nội tại và tác động lẫn nhau của xã hội trong sự chuyển biến từ một hình thái
kinh tế - xã hội này sang một hình thái kinh tế - xã hội khác và bị chi phối bởi các
yếu tố: kinh tế, chính trị, tư tưởng… Trong đề tài này tôi muốn chỉ ra việc đầu tư về
học tập đối với đồng bào dân tộc H’Mông bị chi phối nhiều bởi các quan hệ xã hội
mà chủ yếu là các yếu tố như: Kinh tế, văn hóa, phong tục hay nếp sống của người
H’Mông.

18


8.2 Phƣơng pháp cụ thể
8.2.1 Phương pháp phân tích tài liệu
Đề tài s dụng một số tài liệu chính (kết quả khảo sát, bài viết trên sách, báo
và tạp chí chuyên ngành, các công trình nghiên cứu …) Liên quan đến đầu tư của
cha mẹ đối với việc học tập của con cái. Các thông tin được thu thập, kế thừa, s
dụng một cách có chọn lọc và sáng tạo, nhằm làm cơ sở cho việc nghiên cứu trường
hợp cụ thể trong đề tài nghiên cứu tại xã Lao Chải huyện Sapa tỉnh Lào Cai mang

lời. Các thông tin chủ yếu được thiết kế dưới dạng các câu hỏi đóng.


thuật

lý th ng tin

Thông tin thu được qua phiếu trưng cầu ý kiến được x lý bằng Computer với
phần mềm x lý thống kê xã hội spss for windows 16.0. Trên cơ sở những thông tin
thu thập được từ bảng hỏi, trong đề tài này phương pháp x lý thông tin bằng phần
mềm spss được s dụng nhằm tìm ra mức độ, mối quan hệ giữa các biến, chỉ ra sự
tác động qua lại, mạnh hay yếu giữa các nhân tố ảnh hưởng đến việc đầu tư của cha
mẹ đối với việc học tập tiểu học của con cái người dân tộc H’Mông hiện nay.
 Mô tả mẫu
Phiếu hỏi được tiến hành khảo sát trên toàn xã, với 5 thôn (thôn Hàng, thôn
Lý, thôn Lồ, thôn San I, thôn San II). Với 120 bảng hỏi được phát ra, để thu thập
các thông tin, nhằm kiểm chứng giả thuyết của đề tài.
Số phiếu hỏi đƣợc phát trên các th n tại xã Lao Chải
Thôn
Thôn Hàng
Thôn Lồ
Thôn Lý
Thôn San I
Thôn San II
Tổng

Hộ gia đình có con học tiểu học
140
63
120


6. Tình trạng
hôn nhân
7. Số con học
tiểu học
trong gia
đình

Nam
Nữ
Thất học
Tiểu học
Cơ cấu thu nhập, mô hình
gia đình nơi cư trú.
Trung học phổ thông
Trung cấp/ cao đẳng
Phật giáo
Công giáo
Tin Lành
Không
20 - 30
31 - 40
41 - 50
51 - 65
Cán bộ địa phương
Cán bộ hưu trí
Bán hàng rong
Nông dân
Xe ôm
Hướng dẫn viên du lịch

60
23
37
37
44
30
9
4
3
35
65
2
2
1

3,3
3,3
0
50,0
19,2
30,8
30,8
36,7
25,0
7,5
3,3
2,5
29,2
54,2
1,7