UBND HUYÖN C¸T H¶I
TRƯỜNG TH & THCS HOÀNG CHÂU
-----------*----------

ĐỔI MỚI BIỆN PHÁP RÈN KĨ NĂNG CẢM THỤ THƠ VĂN GÓP
PHẦN NÂNG CAO HIỆU QUẢ DẠY HỌC MỘT SỐ TIẾT ĐỌC – HIỂU
THƠ TRỮ TÌNH HIỆN ĐẠI CHO HỌC SINH LỚP 9 TRƯỜNG
TH & THCS HOÀNG CHÂU HUYỆN CÁT HẢI.

Họ tên: Trần Thị Thu Hằng
Chức vụ: giáo viên
Đơn vị: Trường TH & THCS Hoàng Châu
Năm học 2014 - 2015
17


ĐẶT VẤN ĐỀ
BỐI CẢNH CỦA SÁNG KIẾN

Trong xu thế hội nhập và phát triển toàn cầu, đất nước ta rất cần nguồn nhân lực
không chỉ có chuyên môn cao, kỹ thuật giỏi mà cũng rất cần có ở họ những phẩm chất, tâm
hồn cao đẹp vốn có của người Việt Nam. Để có được nguồn nhân lực chất lượng ấy trong
tương lai thì ngay từ các nhà trường phổ thông việc “dạy chữ” gắn với “dạy người”, bên
cạnh việc khám phá tri thức thì việc bồi dưỡng cảm xúc, tâm hồn cho học sinh rất cần được
quan tâm chú ý. Trong giai đoạn hiện nay, đất nước ta đang tiếp cận với nền kinh tế thị
trường thì dường như một số giá trị đạo đức, cảm xúc, tâm hồn của con người Viêt Nam đâu
đó bị sao nhãng, bị chai cứng, việc khơi gợi, hun đúc, bồi dưỡng cho thế hệ trẻ những cảm
xúc tâm hồn cao đẹp đã và đang là vấn đề cấp thiết trong mỗi nhà trường, mỗi người giáo
viên.
Song trên thực tế hiện nay, số học sinh nói chung và học sinh lớp 9 Trường TH& THCS
Hoàng Châu chưa có nhiều em yêu thích môn văn, phần lớn khả năng cảm thụ của học sinh

năng lực cơ bản tiếp nhận văn bản (năng lực đọc - hiểu, giải mã văn bản được cung cấp và
các văn bản cùng loại) và tạo lập văn bản (năng lực sản sinh ra các kiểu văn bản theo những
yêu cầu cụ thể) từ đó giúp các em có năng lực tiếp nhận thông tin đa chiều của cuộc sống;
năng lực thích ứng với những thay đổi trong thực tiễn; năng lực tham gia vào các hoạt động
giao tiếp ứng xử có văn hóa. Ngoài ra, môn Ngữ Văn còn góp phần to lớn trong việc bồi
dưỡng tư tưởng tình cảm cho các em học sinh: biết yêu thương, quý trọng, biết hướng tới
những tư tưởng cao đẹp lòng nhân ái, tinh thần tôn trọng lẽ phải, sự công bằng, lòng căm
ghét cái ác, cái xấu…, bước đầu giúp các em có năng lực cảm thụ các tác phẩm có giá trị
nhân văn cao cả.
Nằm trong chương trình môn Ngữ Văn lớp 9 phần thơ hiện đại trữ tình gồm các bài thơ
hay, dễ nhớ dễ thuộc, nội dung nói về những chủ đề gần gũi với cuộc sống thực tế, nghệ
thuật diễn tả phong phú sinh động dễ cảm thụ, dễ khơi gợi các cung bậc cảm xúc cho người
tiếp nhận. Việc cảm thụ tốt các bài đọc hiểu thơ trữ tình sẽ làm nền tảng giúp các em biết
cách cảm thụ các văn bản nghệ thuật khác vận dụng để làm các bài nghị luận về thơ văn, bày

17


tỏ những tư tưởng tình cảm suy nghĩ của mình về một đoạn thơ, áng văn hay một hện tượng
của đời sống xã hội.
Song trên thực tế khi giảng dạy phần thơ hiện đại trữ tình trong môn Ngữ Văn lớp 9 ở
trường TH&THCS Hoàng Châu nhiều năm, tôi nhận thấy phần lớn học sinh ngại học môn
Ngữ văn, khả năng diễn đạt nói hay viết về một vấn đề còn lúng túng, đặc biệt kĩ năng cảm
thụ thơ văn của các em còn nhiều hạn chế nên chất lượng bộ môn chưa cao. Để nâng cao
chất lượng bộ môn, giúp cho học sinh hứng thú hơn với môn học bên cạnh việc tích cực đổi
mới phương pháp trong giảng dạy, giáo viên phải chú ý giúp học sinh biết cách cảm thụ môn
Ngữ văn trong giảng dạy. Song bản thân tôi cũng như giáo viên dạy Ngữ văn 9 khác trong
những năm qua, khi dạy các tiết đọc hiểu văn bản thơ trữ tình Ngữ văn 9 cũng mới chỉ dừng
lại ở chỗ thông qua hệ thống câu hỏi, hướng dẫn học sinh phát hiện ra các yếu tố cần chú ý
trong văn bản để khái quát nên nội dung, nghệ thuật cơ bản đặc sắc của tác phẩm mà chưa


1. Đặc điểm tình hình:
Trường TH&THCS Hoàng Châu là một trường gồm hai cấp học: Tiểu học, THCS với
quy mô nhỏ, mỗi khối chỉ có một lớp. Số học sinh lớp 9 năm học 2012-2013: 23 học sinh;
Số học sinh lớp 9 năm học 2013 -2014: 15 học sinh. Các em thuộc vùng khó khăn, xa trung
tâm huyện. Phần lớn các em học sinh ngoan có ý thức trong học tập .Chất lượng dạy học văn
các năm học trước được duy trì với tỷ lệ 45 % học sinh học lực khá. Tuy vậy khả năng, cảm
thụ tìm ra cái hay, cái đẹp, biết nhận xét đánh giá, nói viết có cảm có cảm xúc trước những
đoạn thơ, bài văn hay, biết diễn đạt mạch lạc, tự tin trước một vấn đề ở các em còn hạn chế.
2. Biện pháp đã làm: Để nâng cao hiệu quả giảng dạy môn Ngữ văn 9 nói chung, phần
thơ trữ tình nói riêng, bản thân là một giáo viên dạy văn tôi cũng đã thực hiện một số biện
pháp:
2.1 Hướng dẫn học sinh cảm thụ thơ văn qua việc đọc kĩ văn bản.
Để giúp học sinh năm được những nội dung kiến thức cơ bản của bài học tôi chú ý
khâu thiết kế bài giảng bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng, đặc biệt chú ý xây dựng hệ thống
câu hỏi tìm hiểu cho phù hợp với đối tượng. Để tạo hứng thú cho học sinh trong học tập,
17


trong mỗi giờ dạy tôi đều chuẩn bị chu đáo đồ dùng dạy học phù hợp: qua tranh ảnh, tư
liệu...giúp các em đẽ hình dung hơn về tác giả tác phẩm.
2.2. Vận dụng đổi mới phương pháp trong giảng dạy. Để phát huy tính tích cực học tập
học sinh trong quá trình giảng dạy tôi đã vận dụng các phương pháp dạy học: đàm thoại, nêu
vấn đề, dùng bản đồ tư duy để khắc sâu kiến thức cho học sinh. Trong quá trình khai thác nôi
dung kiến thức bài học tôi cũng bám sát vào đặc trưng bộ môn để vận dụng các phương
pháp: sử dụng lời bình, từ ngữ liệu văn bản hướng dẫn học sinh phát hiện ra tri thức mới.
2.3. Vận dụng các kỹ thuật dạy học, tổ chức hình thức dạy học linh hoạt. Trong giờ học
tôi đã linh hoạt vận dụng các kĩ thuật “Khăn phủ bàn”, “các mảnh ghép”, “động não” ... và
các cách tổ chức dạy học mới: tổ chức cho học sinh đàm thoại thảo luận, tìm hiểu qua phiếu
học tập, tổ chức trò chơi trong quá trình khởi động, củng cố bài học giúp các em tìm hiểu

diễn đạt để bày tỏ rõ ràng suy nghĩ của mình.
3. Đề xuất biện pháp mới
Xuất phát từ thực tiễn và yêu cầu giảng dạy tôi thấy, bên cạnh tiếp tục thực hiện các
phương pháp cũ rất cần thiết phải: “Đổi mới biện pháp rèn kĩ năng cảm thụ thơ văn góp
phần nâng cao hiệu quả dạy qua một số tiết đọc - hiểu thơ trữ tình hiện đại học cho học sinh
lớp 9 Trường TH & THCS Hoàng Châu” với việc vận dụng các biện pháp sau:
3.1: Khơi gợi hứng thú và hướng dẫn cho học sinh kĩ năng đọc diễn cảm tác phẩm thơ
trữ tình.
3.2: Giúp học sinh có kĩ năng phát hiện dấu hiệu nghệ thuật làm cơ sở cho sự cảm thụ
và bình giá tác phẩm thơ.
3.3: Rèn kĩ năng trình bày, thể hiện cảm nhận của mình về văn bản thơ trữ tình.
II. BIỆN PHÁP RÈN NĂNG LỰC CẢM THỤ THƠ VĂN GÓP PHẦN NÂNG CAO HIỆU
QUẢ GIẢNG DẠY PHẦN THƠ TRỮ TÌNH HIỆN ĐẠI CHO HỌC SINH LỚP 9 TẠI
TRƯỜNG TH&THCS HOÀNG CHÂU

1. Khơi gợi hứng thú và hướng dẫn cho học sinh kĩ năng đọc diễn cảm tác phẩm
thơ trữ tình.
17


1.1 Vai trò ý nghĩa: Đây là một trong những giải pháp quan trọng. Bởi lẽ để cảm thụ
tốt tác phẩm thì khâu đầu tiên học sinh có hứng thú khi đọc và phải phải biết cách đọc diễn
cảm để tiếp cận sâu tác phẩm. Khơi gợi hứng thú đọc sẽ góp phần cho người đọc có tâm thế
cảm xúc tốt đồng điệu với tác giả để cảm nhận tác phẩm. Biết cách đọc sẽ giúp cho học sinh
cảm nhận được giọng điệu, cách ngắt nhịp, nhấn giọng, vần điệu tạo nên chất nhạc của tác
phẩm. Những yếu tố rất cơ bản để cảm thụ được nội dung ý nghĩa của tác phẩm thơ.
1.2 Nội dung, phương pháp thực hiện:
Để khơi gợi hứng thú đọc tác phẩm cho các em, trong khi nhắc các em chuẩn bị bài
cũ hay hoặc khi tìm hiểu chú thích (dạy bài mới), tôi thường giới thiệu cho các em đôi điều
sơ lược về hoàn cảnh ra đời hoặc là những giá trị cơ bản của bài ( được phổ nhạc hay được

Trên cơ sở quan tâm gợi hứng thú và rèn cho học sinh kỹ năng đọc tiếp nhận tác
phẩm thơ trữ tình, qua một học kì khả năng đọc văn của các em đã có nhiều tiến bộ. Các em
đã biết ngắt nhịp, đọc rõ ràng, có giọng điệu, số học sinh đọc diễn cảm tốt bài thơ được nâng
lên. Các em hứng thú hơn với môn học, xung phong thể hiện giọng đọc của mình trên lớp.
Chính vì đọc tốt tác phẩm thơ nên các em đã cảm nhận được một phần nội dung ý nghĩa của
văn bản. Do vậy, khi tìm hiểu tác phẩm các em dễ dàng hơn trong cảm nhận nội dung, nghệ
thuật, ý nghĩa của bài.
2.Giúp học sinh có kỹ năng phát hiện dấu hiệu nghệ thuật làm cơ sở cho sự cảm
thụ và bình giá tác phẩm thơ.
2.1 Vai trò ý nghĩa: Để giúp cho học sinh có kỹ năng cảm thụ thơ văn, sau phần gợi
hứng thú đọc để tiếp nhận chiều sâu văn bản thì việc giúp cho học sinh có kĩ năng phát hiện
ra dấu hiệu nghệ thuật từ văn bản để làm nền tảng cho sự cảm thụ bình giá thơ không kém
phần quan trọng. Vì đặc trưng của thơ văn là “ ý tại ngôn ngoaị”, ý thơ thể hiện qua các câu,
chữ, hình ảnh, qua các biện pháp nghệ thuật. Nếu không biết cách khai thác từ những tín
hiệu nghệ thuật đó thì học sinh sẽ không phát hiện được nội dung, ý nghĩa vấn đề mà tác giả
truyền tải để từ đó có những cảm nhận, liên tưởng, cảm xúc thái độ phù hợp.
Hơn thế nữa, khi học sinh có kĩ năng phát hiện ra các dấu hiệu nghệ thuật thì sẽ làm tiền
đề cho việc bình giá tác phẩm thơ. Vì lời bình có vai trò quan trọng trong việc giúp học sinh
17


khám phá những đặc sắc nghệ thuật về nội dung của tác phẩm văn chương. Trong văn
chương thường có những “ nhãn tự”, “mắt thơ” những yếu tố, những chi tiết soi sáng chủ đề
tác phẩm, thể hiện tập trung sáng tạo của tác giả cho nên cảm thụ tác phẩm văn chương
không thể không khám phá những yếu tố đó. Những yếu tố đó thường là khó đối với các em
học sinh, nhưng những nhận xét, lời bình mà các em cảm thụ được từ việc phát hiện ra các
dấu hiệu nghệ thuật sẽ định hướng “tiếp sức” cho các em.
2.2 Nội dung, phương pháp thực hiện:
Sau khi yêu cầu học sinh đọc kĩ những câu thơ, đoạn thơ cần tìm hiểu, cần phân tích.
trong quá trình dạy – học, tôi thiết kế các câu hỏi để gợi dẫn cho các em phát hiện những tín

thiết kế hệ thống câu hỏi vấn đáp, gợi tìm, suy luận... kết hợp với quá trình truyền cảm thụ
của thầy và với tính tích cực, tự giác được phát huy của các em mà năng lực cảm thụ thơ trữ
tình hiện đại ngày càng tốt hơn. Các em biết rung cảm trước cái đẹp, biết viết và cảm nhận,
cảm thụ sâu sắc trước yêu cầu của thầy cô đưa ra. Các em tự nhận thức được việc học và rèn
luyện kĩ năng cảm thụ cho mình để nói hay, viết đúng, viết tốt nên trong các buổi học trên
lớp cũng như ở nhà đều nghiêm túc, tự giác, tích cực, chủ động, sáng tạo.
3. Rèn kĩ năng trình bày, thể hiện cảm nhận của mình về văn bản thơ trữ tình.
3.1 Vai trò ý nghĩa: Để có được một sự cảm nhận tinh tế sâu sắc thì việc rèn kĩ năng
trình bày, thể hiện cảm nhận của mình về văn bản thơ trữ tình cũng không kém phần quan
trọng. Bởi vì, sau khi dựa vào các tín hiệu nghệ thuật, phát hiện ra vấn đề mà việc sắp xếp
ngôn từ không mạch lạc và không thể hiện hết được cảm nhận về văn bản đó thì việc diễn
đạt, cảm thụ văn bản thơ để trình bày bài nói, bài viết sẽ không đạt hiệu quả cao . Vì thế kĩ
năng trình bày, thể hiện cảm nhận của mình về văn bản thơ trữ tình cũng không kém phần
quan trọng. Bởi nó đánh giá điểm số, hiệu quả, năng lực cảm thụ và kĩ năng nói, kĩ năng viết
bài, viết đoạn của các em.

17


3.2 Nội dung, phương pháp thực hiện:
Thường thì học sinh không biết dựa vào đâu để thể hiện cảm nhận của mình. Tôi đã
hướng dẫn học sinh một cách cụ thể sau mỗi bài học, tôi đưa ra những bài tập củng cố trên
lớp và ở nhà để rèn luyện kĩ năng cảm thụ nói và viết cho học sinh, để các em tự trình bày
những điều mà các em đã cảm nhận được. Tôi hướng dẫn học sinh cách sắp xếp khi nói, khi
viết một cách cụ thể. Trước hết phải bám vào lô gíc của trình tự cảm nhận mà các em đã suy
nghĩ, cảm thụ được trong quá trình tiếp nhận tác phẩm thơ. Sau đó các em xem đoạn thơ, bài
thơ đó đã dùng những tín hiệu nghệ thuật nào để thể hiện nội dung, ý nghĩa. Trên cơ sở nội
dung, ý nghĩa thể hiện, các em sẽ bày tỏ, tình cảm, thái độ , suy nghĩ của mình về đoạn thơ.
Tiếp đến các em có thể lựa chọn cách viết, cách nói theo các cách mà học sinh đã được học
khi viết đoạn văn theo lối diễn dịch, quy nạp, song hành hay tổng phân hợp.

tình và nhờ sự nỗ lực trong học tập của các em mà năng lực cảm thụ thơ trữ tình hiện đại
ngày một nâng cao. Các em rất tự tin khi viết những bài văn nghị luận về một đoạn thơ, bài
thơ hoặc những đoạn văn theo cách diễn dich, quy nạp hay tổng phân hợp một cách chắc
chắn. Có bài văn, đoạn văn các em viết rất tốt, hành văn lưu loát, trôi chảy, mạch lạc. Câu
văn có hình ảnh, ngôn ngữ trong sáng và đặc biệt thể hiện cá tính sâu sắc, cái tôi riêng biệt
trong bài viết của bản thân.
III. Hiệu quả của sáng kiến
Với biện pháp, cách làm trên tôi đã áp dụng tại trường TH&THCS Hoàng Châu,
trong hai năm học 2012 -2013; 2013-2014. Đối tượng cụ thể tham gia thực hiện là học sinh
lớp 9 của trường. Qua thời gian thực hiện“Đổi mới biện pháp rèn kĩ năng cảm thụ thơ văn
góp phần nâng cao hiệu quả dạy học một số tiết đọc hiểu thơ trữ tình hiện đại cho học sinh
lớp 9”, tôi đã thu được những kết quả như sau.
1. Kĩ năng đọc diễn cảm:
Cho đến nay học sinh hai lớp 9 của hai năm học 2012 – 2013; 2013 – 2014, tôi phụ trách
đã đạt được những kết quả về kĩ năng đọc là:

17


Nội dung đọc

Lớp 9

Lớp 9

2012 – 2013
20/23(87%)

2013 – 2014
14/15(93%)


2013– 2014
14/15(93%)
13/15(87%)
13/15(87%)

Bài TLV số 7: Nghị luận về đoạn thơ, bài thơ.
- Kết quả bài kiểm tra: Lớp 9(2012 – 2013)
TSHS
23

0-
Người giáo viên cũng có sự chuẩn bị tích cực hơn trước mỗi giờ dạy, yêu cầu luôn
sáng tạo, tránh nhàm chán, biết “ ẩn mình” cũng như xuất hiện đúng lúc để định hướng phù
hợp. Nhờ thế giờ dạy tạo tâm thế thân thiện – gần gũi và khả năng hợp tác tăng lên giữa thầy
và trò một cách rõ rệt.
Từ việc “Rèn kỹ năng cảm thụ thơ văn cho học sinh lớp 9 của nhà trường qua
một số tiết đọc - hiểu thơ trữ tình hiện đại” tôi đã mạnh dạn áp dụng trong các tiết học khác
ở khối lớp 8 và đã nhận được phản hồi tốt từ đồng nghiệp cũng như học sinh. Đây là kết quả
rất tự hào với cá nhân đã tiếp thêm quyết tâm rèn kĩ năng cảm thụ thơ văn cho học sinh vào
quá trình dạy – học.
Qua quá trình dạy – học các tiết bài về tác phẩm thơ trữ tình, với những nội dung và
biện pháp tổ chức thực hiện như trên, tôi đã đạt được kết quả cụ thể là:
KẾT LUẬN
1. NHỮNG BÀI HỌC KINH NGHIỆM

Việc rèn kĩ năng cảm thụ thơ văn cho học sinh thông qua những bài thơ trữ tình, đặc
biệt là những bài thơ hiện đại ở lớp 9 là rất cần thiết. Nhưng việc tổ chức biện pháp rèn luyện
và nội dung rèn luyện là cả một quá trình đầy những khó khăn, nhất là với những bài chỉ dạy
một tiết. Để việc rèn luyện có hiệu quả, khâu chuẩn bị bài học phải thật chu đáo. Khâu tiếp
tiếp xúc với tác phẩm phải bằng nhiều con đường và tác động nhiều phía. Về nội dung công
việc trong tiết dạy – học rèn luyện kĩ năng phải dựa trên cơ sở những nguyên tắc, phương
pháp bộ môn. Người giáo viên cần khéo léo khơi gợi hứng thú, có hệ thống câu hỏi xoáy vào
những yếu tố trọng tâm và đặt ra những yêu cầu vừa sức để học sinh từng bước cảm thụ tác
17


phẩm. Điều quan trọng là mỗi cá nhân học sinh phải thật sự có ý thức, có tình yêu đối với tác
phẩm và chủ động tìm hiểu thì việc rèn kĩ năng sẽ đạt được kết quả trọn vẹn hơn.
Việc “Đổi mới biện pháp rèn kĩ năng cảm thụ thơ văn qua một số tiết đọc - hiểu thơ
trữ tình hiện đại cho học sinh lớp 9 của nhà trường ” đã góp phần nâng cao hiệu quả giờ
dạy. Bản thân tôi tự rút ra một số kinh nghiệm từ quá trình rèn luyện kĩ năng cảm thụ thơ

năm học. Thành công của chuyên đề tạo động cơ để giáo viên giảng dạy bộ môn Ngữ văn
tiếp tục phát huy vai trò, góp phần nâng cao hiệu quả giáo dục, khẳng định với phụ huynh,
đồng nghiệp về chất lượng giảng dạy, tạo uy tín về sự phát triển của sự nghiệp giáo dục của
nhà trường, địa phương nói riêng và của ngành Giáo dục nói chung, đóng góp vào sự phát
triển kinh tế văn hóa xã hội của huyện đảo và thành phố.
3. Khả năng áp dụng và triển khai sáng kiến
Có được kết quả dạy và học tốt, chất lượng, chắc chắn mỗi người giáo viên đứng lớp phải
có những biện pháp để nâng cao chất lượng giáo dục của lớp mình phụ trách giảng dạy.
Bản thân tôi đã nghiên cứu vận dụng cách làm này tại lớp 9 tại Trường TH & THCS
Hoàng Châu và đã có kết quả nhất định. Tôi đã cùng trao đổi chia sẻ với đồng nghiệp trong
quá trình công tác và qua các buổi sinh hoạt chuyên môn. Tôi thiết nghĩ những giải pháp đó
không chỉ phù hợp với riêng lớp tôi mà sẽ phù hợp với các lớp khác.
Việc đổi mới giáo dục là việc làm thường xuyên. Việc rèn luyện cho học sinh kĩ năng
cảm thụ thơ văn có hiệu quả nhất định trong thời điểm hiện tại là rất cần thiết. Cần tiếp tục
nghiên cứu, đề xuất các biện pháp trong thời gian tới để nâng cao hiệu quả sáng kiến trên các
lĩnh vực. Trên cơ sở học sinh cảm thụ thơ văn, tiếp tục phát huy để cảm thụ các tác phẩm tự
sự để rèn kĩ năng cảm thụ các tác phẩm truyện cho học sinh lớp 9. Để đạt được mục đích
giáo dục, ta cần phải biết chọn những giải pháp thích hợp với đặc điểm riêng của từng lớp,
từng trường, từng học sinh... Kết quả của sáng kiến cũng dừng ở mức độ nhất định, chắc
chắn không tránh khỏi những hạn chế và đó cũng là khởi nguồn để bản thân tôi cùng đồng
nghiệp tiếp tục suy nghĩ để tìm ra những giải pháp vận dụng hiệu quả hơn trong thời gian tới.

17


4.ĐỀ XUẤT , KHUYẾN NGHỊ:

1. Đối với BGH, tổ chuyên môn
- Cần tổ chức các chuyên đề về rèn kỹ năng cảm thụ thơ văn cho học sinh.
- Đầu tư cơ sở vật chất cho các hoạt động lớn thiết thực với học sinh.

triết lí của tác giả.
2. Kĩ năng :
- Đọc hiểu một văn bản thơ trữ tình hiện đại.
- Thể hiện những suy nghĩ, cảm nhận về một hình ảnh thơ, một khổ thơ, một tác
phẩm thơ.
II. CHUẨN BỊ CỦA THẦY VÀ TRÒ
- Giáo viên : Máy chiếu Projecter, videoclip, phiếu học tập
- Học sinh : chuẩn bị theo nhóm những yêu cầu của giáo viên đã định hướng.
III. TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
1. Ổn định tổ chức : Ổn định trật tự và sĩ số lớp.
2. Kiểm tra bài cũ :
- Mục tiêu : Kiểm tra việc chuẩn bị bài của học sinh, rèn kĩ năng diễn đạt bằng lời
cho học sinh.
- Phương pháp : Vấn đáp tự luận nhỏ, trắc nghiệm.
- Thời gian : 3 phút
Câu hỏi kiểm tra
Câu 1 : Đọc thuộc lòng khổ thơ em thích nhất trong bài thơ “Viếng lăng Bác” –
Viễn Phương. Nói lên những cảm nhận của em về đoạn thơ đó.
17


Câu 2 : Lựa chọn chữ cái duy nhất trước câu trả lời đúng : Nghệ thuật tiêu biểu
nhất thể hiện lòng biết ơn và niềm kính yêu vô hạn của nhà thơ khi viếng Bác là
A. Nhân hóa ( hàng tre )
B. Ẩn dụ ( mặt trời, tràng hoa..)
C. Điệp ngữ ( ngày ngày, muốn làm )
D. Liệt kê ( con chim, cành hoa, cây tre )
Gợi ý :
Câu 1 : Đọc thuộc lòng được 1 khổ thơ
Nói được cái hay, cái đẹp của nội dung nghệ thuật của đoạn thơ từ đó bày tỏ lòng


GHI CHÚ


qua nhng vn th trong tro, nh nhng v y suy cm ca Hu
Thnh
HOT NG 1 : C - CH THCH
- Mc tiờu : Giỳp hc sinh nm c nhng nột s gin v tỏc gi Hu Thnh, th
th v phng thc biu t ca vn bn t ú nm c mch cm xỳc, b cc
ca bi. Rốn k nng c din cm tỏc phm th.
- Phng phỏp : Vn ỏp, dy hc nờu vn v trc nghim
- K thut : Dy hc theo gúc, khai thỏc kờnh hỡnh
- Thi gian 7 phỳt
Cỏc em cựng quan sỏt hỡnh Quan sỏt
nh tỏc gi Hu Thnh
Chiu chõn dung tỏc gi
Bng vic chun b bi Suy ngh v tr

-

nh, cho bit ụi nột v li cỏ nhõn

sinh năm1942.

cuc i con ngi v s

- Quê quán: huyện Tam

nghip ca Hu Thnh ?


17


 3.Thơ ông mộc mạc, trong sáng , mang những nghĩ suy sâu lắng về cuộc đời.
 4. Ông có nhiều đóng góp cho văn học Miền Nam buổi đầu.
Thông tin đúng là 1, 3.
Điều đó tác động sâu sắc
tới những sáng tác của
ông nhất là bài thơ “Sang
thu”
GV tổng kết
Hữu Thỉnh là một trong những cây bút đương đại được nhiều bạn đọc
yêu mến và tạo được dấu ấn riêng mình qua nhiều tác phẩm đặc sắc.
Nhắc đến ông là nhắc đến một hồn thơ dung dị, mộc mạc mà luôn ẩn
chứa nhiều lắng sâu và trải nghiệm. Nhiều giải thưởng thơ giàng cho
các tác phẩm của ông đã ghi nhận những sáng tạo và cống hiến đó.
Em hãy cho biết xuất xứ của Trả lời
- Sáng tác : 1977
tác phẩm

- Trích từ tập : Từ chiến

hào đến thành phố
Thời điểm ra đời của bài thơ Suy nghĩ và trả Đây không chỉ là mùa
nói với người đọc điều gì ?

lời cá nhân

thu thanh bình mà còn là
mùa thu độc lập, Hữu

hình ảnh đẹp về mùa thu.

GV đọc mẫu

HS lắng nghe

Gọi HS đọc

HS đọc
Nhận xét bạn
đọc

Bố cục bài thơ một cách tự
nhiên chia làm 3 phần,
chúng cùng tìm hiểu văn
bản này

với bố cục như

vậy.
HOẠT ĐỘNG 2 : TÌM HIỂU BÀI THƠ
- Mục tiêu : Giúp học sinh nắm được vẻ đẹp nội dung và nghệ thuật của tác
phẩm: bức tranh thiên nhiên sang thu và những thông điệp cuộc sống được gửi
gắm qua những vân thơ tinh tế, dung dị và giàu sức lay động tâm hồn.
- Phương pháp : Vấn đáp, dạy học nêu vấn đề, thuyết trình...
- Kĩ thuật : Khăn phủ bàn, vấn đáp, nêu vấn đề, các mảnh ghép
- Thời gian : 25 phút
GV gọi học sinh đọc khổ
Khi nói tới mùa thu ta



17


tác giả đưa vào thơ mình

và sương thu

những hình ảnh đó ?

- Vừa có nét mời mẻ :
Cảm nhận mùa thu qua

Khi lựa chọn hương ổi để

hương trái ổi chín thơm

bào hiệu thu về, tác giả tạo

lừng

nên không khí riêng cho bài
thơ ra sao ?

- Không khi thôn dã thân

Những sự vật ấy được miêu

thuộc của làng quê.
Suy nghĩ trả lời - Hương ổi – phả


nhận

tỏa trên diện rộng, bao

quê?

trùm lên làng quê ngõ

+ Vẻ đẹp của làm sương

xóm.

thu?

- Sương thu chậm chạp
lan tỏa như đang lắng
đọng, lưu luyến, bịn rịn

Tác giả đã vẻ lên trước mắt

không muốn rời.
Suy nghĩ trả lời - Bức tranh xinh xắn

chúng ta một bức tranh

cá nhân

thiện nhiên sang thu ra sao ?



tiêng reo vui.
- Hình như : bâng
khuâng, mơ hồ chưa rõ

Có thể thay thế từ hình như

nét.
Suy nghĩ trả lời Từ hình như nói chính

băng từ ngữ khác được

cá nhân

xác những cảm nhận của

không ? Vì sao ?

người thi sĩ – tâm hồn

Vậy phải là người có tâm

tinh tế nhạy cảm, đây

hồn ra sao nhà thơ mới có

mới chỉ sang thu thôi

thể phát hiện và cảm nhận


17