Đại học Quốc gia Hà Nội
Trƣờng Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Khoa Lịch sử

ĐỀ CƢƠNG MÔN HỌC
Lý luận và thực tiễn về phƣơng pháp khởi nghĩa giành chính quyền
trong lịch sử cách mạng Việt Nam
Theory and Reality of Uprising Methods to gain Government in history of Vietnamese
Revolution

1. Thông tin về giảng viên
- Họ và tên:

Vũ Quang Hiển

Chức danh, học hàm, học vị: GVC, PGS, TS
Thời gian, địa điểm làm việc: Trong giờ hành chính
Phòng bộ môn, gác 2, nhà B
336 Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội
Địa chỉ liên hệ:

Khoa Lịch sử
Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
Đại học Quốc gia Hà Nội

Điện thoại:

(04) 5573623, DĐ: 0913 084 903

E - mail:


Lịch sử đối ngoại Việt Nam
2. Thông tin chung về môn học
- Tên môn học: Lý luận và thực tiễn về phương pháp khởi nghĩa giành chính quyền trong lịch
sử cách mạng Việt Nam
- Mã môn học:

HIS 8031

- Số tín chỉ:
- Môn học:

02
Tự chọn

- Yêu cầu đối với môn học:
+ Có đầy đủ tài liệu tham khảo
+ Phải nghiên cứu tài liệu và chuẩn bị đề cương thảo luận theo hướng dẫn của giảng viên.
+ Bắt buộc phải viết tiểu luận theo qui định, không được thay đổi hình thức kiểm tra, đánh
giá và không được sao chép bằng bất cứ hình thức nào.
- Địa chỉ khoa/bộ môn phụ trách môn học:

Phòng Bộ môn, 204, gác 2, nhà B
336, Nguyễn Trãi, Thanh Xuân, Hà Nội

3. Mục tiêu của môn học
- Mục tiêu kiến thức:
+ Hiểu lý luận của chủ nghĩa Mác – Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về khởi nghĩa giành chính
quyền.
+ Hiểu được mối quan hệ giữa đường lối và phương pháp cách mạng, tầm quan trọng của phương
pháp cách mạng.

thời là một nghệ thuật
1.1.1. Quy luật của khởi nghĩa vũ trang
1.1.2. Những điều kiện bùng nổ và thắng lợi của
khởi nghĩa vũ trang
1.1.3. Thời cơ khởi nghĩa
1.2. Phương pháp cách mạng - lĩnh vực đòi hỏi
sự sáng tạo lớn nhất
1.2.1. Mối quan hệ giữa đường lối và phương
pháp cách mạng
1.2.2. Thế nào là phương pháp cách mạng tốt
nhất
Chƣơng 2. Quan điểm của Đảng Cộng sản và
Hồ Chí Minh về khởi nghĩa toàn dân
2.1. Quan điểm của Hồ Chí Minh về khởi nghĩa
dân tộc
2.1.1. Sử dụng bạo lực cách mạng của quần
chúng
2.1.2. Điều kiện và thời cơ khởi nghĩa
2.2. Chủ trương khởi nghĩa vũ trang của Đảng
2.2.1. Phải theo hình thế trực tiếp cách mạng và
tuân theo khuôn phép nhà binh
2.2.2. Chuẩn bị khởi nghĩa vũ trang là nhiệm vụ
trung tâm
Chƣơng 3. Mấy vấn đề về phƣơng pháp khởi
nghĩa giành chính quyền năm 1945
3.1. Cơ sở và hình thức của bạo lực cách mạng

Thảo luận
6


3.2. Đi từ khởi nghĩa từng phần tiến lên tổng
khởi nghĩa
2.2.1. Khởi nghĩa từng phần, giành chính quyền
bộ phận
2.2.2. Tiến lên tổng khởi nghĩa, giành chính
quyền trong cả nước
3.3. Kết hợp hài hòa tổng khởi nghĩa ở cả nông
thôn và thành thị
3.3.1. Đặc điểm và vị trí của nông thôn và đô
thị trong cách mạng Việt Nam
3.3.2. Xây dựng lực lượng ở nông thôn
3.2.3. Xây dựng lực lượng ở thành thị
3.2.4. Phát động tổng khởi nghĩa ở cả nông thôn
và thành thị
3.4. Khởi nghĩa đúng thời cơ
3.4.1. Sự xuất hiện của thời cơ tháng Tám
3.4.2. Kiên quyết chớp thời cơ phát động tổng
khởi nghĩa
Chƣơng 4. Mấy vấn đề về khởi nghĩa trong
chiến tranh cách mạng Việt Nam 1945-1975
4.1. Phong trào nổi dậy của quần chúng trong
kháng chiến chống Pháp
4.1.1. Chính quyền Quốc gia Việt Nam, một
công cụ của chủ nghĩa thực dân
4.1.2. Phong trào nổi dậy phá tề
4.2. Khởi nghĩa của quần chúng trong kháng
chiến chống Mỹ
4.2.1. Thực chất của Việt Nam cộng hòa
4.2.2. Đồng khởi 1959-1960
4.2.3. Nổi dậy trong tiến công, tổng khởi nghĩa

5. Cách mạng tháng Tám 1945 trong tiến trình lịch sử dân tộc, Nxb Chính trị quốc gia, HN,
2005.
6. Lê Mậu Hãn: Sức mạnh dân tộc của cách mạng Việt Nam, Nxb Chính trị quốc gia HN,
2005.
7. Vũ Quang Hiển: Một số vấn đề về phương pháp cách mạng trong Tổng khởi nghĩa Tháng
Tám 1945, tạp chí NCLS, số 8-2005.
8. Từ điển bách khoa quân sự Việt Nam, Nxb QĐND, Hà Nội, 2007.
7. Phƣơng pháp, hình thức kiểm tra - đánh giá kết quả học tập môn học
- Thi hết môn:
* Hình thức: Viết chuyên đề và bảo vệ trước hội đồng chuyên môn
* Điểm và tỷ trọng: 100%
Phê duyệt của Trƣờng

Chủ nhiệm khoa

Ngƣời biên soạn

PGS.TSKH Nguyễn Hải Kế

PGS.TS Vũ Quang Hiển

5