SKKN: Hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng Internet
I. Phần mở đầu
I.1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm gần đây việc ứng dụng công nghệ thông tin (CNTT) đã rất
phổ biến ở Việt Nam. Cùng với sự đi lên của xã hội, ngành giáo dục cũng mạnh dạn
đưa ứng dụng CNTT vào dạy học. Đối với ngành giáo dục đào tạo CNTT có tác dụng
mạnh mẽ, làm thay đổi nội dung và phương pháp dạy học. Mặt khác, ngành giáo dục
và đào tạo đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực cho CNTT.
Hơn nữa, CNTT là phương tiện để giúp chúng ta tiến tới một “ xã hội học tập”. Bởi
vậy, trong những năm học gần đây, ngành giáo dục đã xác định phải đẩy mạnh ứng
dụng CNTT trong trường học để tạo bước đột phá về ứng dụng CNTT trong giáo dục
và tạo tiền đề phát triển CNTT trong những năm tiếp theo.
Hiện nay các trường phổ thông hầu hết điều trang bị phòng máy, phòng đa
năng, nối mạng Internet và Tin học được giảng dạy chính tạo cơ sở hạ tầng CNTT cho
giáo viên, học sinh sử dụng vào quá trình dạy và học của mình. Công nghệ thông tin
mở ra triển vọng to lớn trong việc đổi mới các phương pháp và hình thức dạy học.
Những phương pháp dạy học theo cách tiếp cận kiến tạo, phương pháp dạy học theo
dự án, dạy học phát hiện và giải quyết vấn đề càng có nhiều điều kiện để ứng dụng
rộng rãi. Các hình thức dạy học như dạy học đồng loạt, dạy theo nhóm, dạy cá nhân
cũng có những đổi mới trong môi trường công nghệ thông tin và truyền thông. Nếu
trước kia người ta nhấn mạnh tới phương pháp dạy sao cho học sinh nhớ lâu, dễ hiểu,
thì nay phải đặt trọng tâm là hình thành và phát triển cho học sinh các phương pháp
học chủ động, sáng tạo.
Công nghệ phần mềm phát triển mạnh, trong đó các phần mềm giáo dục tiện ích
ChemWin, LessonEditor/VioLet… Do sự phát triển của công nghệ thông tin và truyền
thông mà mọi người đều có trong tay nhiều công cụ hỗ trợ cho quá trình dạy học. Nhờ
có sử dụng các phần mềm dạy học này mà học sinh có thể hoạt động tốt trong môi
trường học tập. Phần mềm dạy học được sử dụng ở nhà cũng sẽ nối dài cánh tay của
giáo viên tới từng gia đình học sinh thông qua hệ thống mạng. Nội dung của bài giảng
với những hình ảnh, âm thanh sống động thu hút được sự chú ý và tạo hứng thú nơi
thêm thông qua mạng internet?
Trả lời câu hỏi này, ngay từ khi nhận nhiệm vụ chủ nhiệm lớp 4A trường tiểu
học Đray Sáp năm học 2014 - 2015. Tôi đã cố gắng dùng mọi khả năng và kinh
nghiệm của mình để khơi dậy tinh thần ham học hỏi trong mỗi học sinh nhằm từng
bước nâng cao chất lượng học tập cho học sinh, tạo ra một môi trường giáo dục mang
tính tương tác cao, học sinh được khuyến khích và tạo điều kiện để chủ động, tự học,
tự tìm kiếm tri thức, sắp xếp hợp lý quá trình tự học tập, tự rèn luyện bản thân mình.
Trong khuôn khổ bài viết này, tôi mạnh dạn trình bày một vài kinh nghiệm “Hướng
dẫn học sinh lớp 4,5 tự học thông qua mạng Internet”.
I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài
Mục tiêu của SKKN này là hướng dẫn học sinh tự học, tự tìm tòi kiến thức
thông qua mạng Internet nhằm tích cực hóa các hoạt động học tập của học sinh, làm
cho các em có thể chủ động tiếp thu kiến thức, sôi nổi trong học tập nhằm đáp ứng yêu
cầu đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học hiện nay.
I.3. Đối tượng nghiên cứu
- Một số biện pháp hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng
Internet.
I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu.
- Đội ngũ giáo viên và học sinh trường Tiểu học Dây Sáp, huyện Krông Ana,
tỉnh Đăk Lăk năm học 2014- 2015
- Nghiên cứu một số ứng dụng của công nghệ thông tin hữu ích trong việc tự
học ở nhà của học sinh lớp 4,5.
- Nghiên cứu thực trạng hướng dẫn kỹ năng tự học ở nhà cho học sinh của giáo
viên, thực trạng tự học ở nhà của học sinh trường Tiểu học Drây Sáp.
- Nghiên cứu để tìm ra hình thức tự học phù hợp với học sinh lớp 4,5 ở tất các
môn học như: Tiếng Việt, Toán học, Khoa học, Lịch sử, Địa lý, Tiếng Anh…
I.5. Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp điều tra
Đỗ Thị Thảo – Trường TH Dray Sáp
phương pháp truyền giảng, phương pháp tổ chức lớp học thì giáo viên còn phải nghiên
cứu sử dụng các thiết bị công nghệ, các phần mềm hỗ trợ dạy học để ứng dụng và các
cách tìm hiểu thông tin, kiến thức nhằm nâng cao kiến thức. Đồng thời phải hướng dẫn
học sinh tự học, tự tìm tòi kiến thức thông qua mạng Internet. Giúp các em tăng khả
năng tư duy, khả năng tự học thông qua đó tự hoàn thiện cách học hình thành nhân
cách theo hướng học tập suốt đời.
Cùng với sự hỗ trợ của thiết bị công nghệ thông tin, việc tạo điều kiện thuận lợi
từ BGH nhà trường đang công tác, tôi đã tích cực tìm hiểu nghiên cứu sử dụng các
phần mềm tiếp cận với kho tri thức của nhân loại và đưa vào thực nghiệm trong dạy
học, bước đầu đã có những kết qủa khả quan. Trong bài viết này tôi không đi sâu vào
trình bày các phần mềm mà chỉ giới thiệu khả năng ứng dụng của việc học tập qua
mạng như cách tìm kiếm thông tin, tư liệu, video, hình ảnh các bài tập và các vấn đề
liên quan trong các môn học lớp 4,5. Nhằm giúp các em tăng khả năng chủ động trong
việc tiếp thu kiến thức cũng như ứng dụng chúng vào thực tiễn. Vì vậy tôi chọn
SKKN: “Hướng dẫn học sinh lớp 4,5 tự học thông qua mạng Internet”
Đỗ Thị Thảo – Trường TH Dray Sáp
Trang 3
SKKN: Hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng Internet
II.2. Thực trạng
a. Thuận lợi – khó khăn
* Thuận lợi
- Internet là một kho tư liệu khổng lồ với rất nhiều thông tin đa chiều (hình ảnh,
thí nghiệm, tư liệu liên quan, bài tập) ở hầu hết mọi lĩnh vực. Với học sinh có tư liệu ở
hầu hết mọi môn học từ các môn khoa học tự nhiên đến các môn khoa học xã hội.
- Người học dễ hiểu bài, dễ nhớ và dễ làm bài tập hơn, cả trong kiểm tra tự luận
cũng như kiểm tra trắc nghiệm; bên cạnh đó giúp học sinh dễ phát hiện ra những vấn
internet để tự học và áp dụng vào dạy và học.
Đỗ Thị Thảo – Trường TH Dray Sáp
Trang 4
SKKN: Hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng Internet
- Nhiều gia đình còn khó khăn chưa trang bị được máy tính, mạng internet để
phục vụ việc học cho con em.
- Một số học sinh chưa tích cực rèn luyện kỹ năng tự học.
c. Mặt mạnh- mặt yếu
* Mặt mạnh:
- Ban giám hiệu nhà trường luôn tạo điều kiện cho giáo viên và học sinh sử
dụng tối đa phòng máy trong việc dạy và học.
- Nhiều phụ huynh đã quan tâm tới việc tự học của con em ở nhà hơn.
- Đội ngũ giáo viên trẻ có trình độ tin học, tích cực tìm tòi học hỏi, nhiệt tình
hướng dẫn học sinh.
- Nhiều học sinh có ý thức tự giác học tập tốt.
* Mặt yếu:
- Ý thức trách nhiệm của một số giáo viên chưa cao. Chưa ý thức được việc tự
bồi dưỡng nâng cao trình độ tay nghề. Trình độ chuyên môn không đồng đều; trình độ
tin học còn rất hạn chế ở một số giáo viên đã lớn tuổi.
- Trình độ dân trí thấp, không quan tâm đến con cái, còn khoán trắng cho nhà
trường.
- Kỹ năng sống, tự học và việc tiếp thu kiến thức hạn chế.
d. Các nguyên nhân, các yếu tố tác động
- Tự học là hoạt động phức tạp đối với học sinh tiểu học, cần sự hỗ trợ, hướng
dẫn tận tình từ giáo viên, giám sát của phụ huynh. Hiệu quả của tự học trước hết là do
Lớp
Tổng số
học sinh
Học tập
Chơi game
Không sử
dụng
43,8%
Hoạt
động
khác
12,5%
1
4A
32
15,6%
2
tập ở các em chưa cao. Hướng dẫn học sinh tiểu học tự học cần lưu ý đặc điểm tâm
sinh lý lứa tuổi các em, không được thoát ly trình độ hiểu biết, sự suy nghĩ của các em.
Thường xuyên động viên khuyến khích học sinh tự giác học tập, không áp đặt gò ép
trẻ. Kết hợp với gia đình yêu cầu bố trí giờ tự học cho học sinh học ở nhà, góc học tập
của trẻ cần cách biệt với không gian sinh hoạt ồn ào của gia đình. Các ngày nghỉ như
chủ nhật, ngày lễ không buộc trẻ phải tự học, kết hợp cho trẻ vui chơi. Quản lý thời
gian tự học trên mạng của trẻ tránh tình trạng trẻ vào những trang mạng có hại, vừa
học vừa chơi trò chơi…Khơi gợi giúp học sinh tự tìm nguồn động viên cho mình như:
Hãy nghĩ đến thành quả. Nguồn động viên chủ yếu đối với học sinh chính là sự công
nhận từ thầy cô, bạn bè và gia đình trước sự tiến bộ hàng ngày của các em qua lời nhận
xét khen ngợi, tuyên dương, hay điểm số cuối mỗi kì thi. Mỗi cá nhân có thể tìm thấy
cho mình những nguồn động viên khác nhau.
* Tìm kiếm kiến thức trên mạng
Đỗ Thị Thảo – Trường TH Dray Sáp
Trang 6
SKKN: Hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng Internet
- Trong các môn học lớp 4,5 trên mạng có rất nhiều thông tin kiến thức, tư liệu,
bài tập vô cùng hữu ích cho giáo viên, học sinh có thể sử dụng. Đối với giáo viên để
nâng cao kiến thức, trong quá trình tự học, tự tìm hiểu. Đối với học sinh nâng cao quá
trình tự học, tự tìm hiểu để có những kĩ năng cơ bản nhất phục vụ quá trình tự học suốt
đời. Tuy nhiên để có được kĩ năng cơ bản đó cần có sự hướng dẫn của giáo viên trước
vô số thông tin mà không hề có sự kiểm định.
* Các trang web phục vụ tốt cho việc học tập các môn học lớp 4, 5
- http//google.com. Trang web giúp các em học sinh tìm bài tập, tư liệu
- Youtube.com. Trang web giúp các em học sinh tìm các video …
- Violet.vn. Nhiều tư liệu, đề kiểm tra thường xuyên, học kì, bài tập nâng cao,
kiện Lịch sử có liên quan. Khi nắm được những kiến thức do chính bản thân các em tìm
hiểu được thì chắc chắn trong tiết học trên lớp các em sẽ rất tự tin, hào hứng tham gia
thảo luân đóng góp ý kiến, nhận được sự tuyên dương khích lệ của thầy cô sẽ làm các em
có nhiều hứng thú hơn với việc học.
Đỗ Thị Thảo – Trường TH Dray Sáp
Trang 8
SKKN: Hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng Internet
Để tham khảo thêm một số bài văn hay các em cũng vào google để tìm kiếm ví dụ: Những
bài văn tả cảnh hay lớp 5 ngay lập tức trên màn hình sẽ hiển thị hàng loạt những chuyên mục để
các em lựa chọn tham khảo để tích luỹ thêm kiến thức cho mình rất bổ ích.
Hay để nâng cao chất lượng đại trà, mũi nhọn đối với môn toán lớp 4, 5 thì giáo viên
phát động phong trào thi giải toán qua mạng violympic sâu rộng để các em tham gia. Để các
em tự tin tham gia cần hướng dẫn các em một số thao tác căn bản như: Vào youtube nhập
“hướng dẫn đăng ký thành viên violympic” vào ô tìm kiếm, trên màn hình sẽ hiển thị hướng
dẫn cập nhật thông tin rất cụ thể đầy đủ bằng video để các em đăng ký tham gia giải toán.
Đỗ Thị Thảo – Trường TH Dray Sáp
Trang 9
SKKN: Hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng Internet
Để rèn luyện kỹ năng giải, cách giải các dạng toán violympic vào yuotube nhập “
Các em có thể tìm kiếm bất kì môn học nào mình cảm thấy cần thiết chỉ cần nhấp chuột
vào trang Tiểu học rồi chọn lớp, chọn môn, bài học để tham gia tương tác học tập.Ví dụ
các em muốn học bài “Động từ”- Phân môn Luyện từ và câu lớp 4. Các em chỉ cần chọn
lớp 4 luyện từ và câu, bài: Động từ
Nhưng để tham gia học tập các em cần đăng kí làm thành viên, chỉ cần nhấp
chuột vào ô dăng ký thành viên ngay dưới ô đăng nhập rồi điền đầy đủ thông tin
trong bảng hướng dẫn thì các em sẽ ngay lập tức được trở thành viên tham gia học
tập tương tác để lĩnh hội kiến thức.
Tra cứu thời tiết bất cứ đâu theo thời gian thực.
Đỗ Thị Thảo – Trường TH Dray Sáp
Trang 12
SKKN: Hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng Internet
Để tìm định nghĩa một từ hay cụm từ, gõ lệnh define: và từ cần tìm.
Để tra cứu thông tin trong một giai đoạn cụ thể, bạn gõ lệnh "thời gian..thời gian", ví dụ
World Cup 1960..1980 để tìm các đường link chứa dữ liệu về World Cup từ năm 1960 đến
1980.
* Tìm kiếm đề thi
Khi trải qua một giai đoạn học tập các em cần tự ôn tập và kiểm tra khối lượng
Kiến thức đã học cơ bản theo chuẩn kiến thức kĩ năng bằng cánh tự làm các bài kiểm
tra để kiểm chứng xem mình đã nắm chắc kiến thức đã học hay còn hạn chế ở chỗ nào
để kịp thời ôn tập bổ sung kiến thức cho mình bằng cách vào trang Violet, chọn mục
cuối năm học 2014 - 2015 như sau:
STT
Lớp
1
2
4A
5A
Tổng số học
sinh
32
32
Học tập
Chơi game
53%
56%
21%
18%
Hoạt động
khác
26%
Môn toán lớp 5A đạt em 5 công nhận, 1em tham gia thi cấp tỉnh.
+ Thi Tiếng Anh qua mạng lớp 4A đạt 2 em công nhận.
Như vậy cũng có thể nói rằng việc tự học thông qua mạng Internet cũng giúp
học sinh phát huy được tính tích cực sáng tạo, mở rộng kiến thức, tăng khả năng tìm
tòi, tự lĩnh hội kiến thức, khả năng tự học.
II.4.Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên cứu.
Qua việc viết sáng kiến kinh nghiệm này, bản thân nhận thấy có hai vấn đề:
- Muốn đạt được kết quả cao trong giảng dạy của giáo viên và học tập của học
sinh, giáo viên cần phải có lòng nhiệt tình, say mê với nghề nghiệp và vốn kĩ năng tin
học cơ bản bởi đòi hỏi phải có sự đầu tư về thời gian, công sức tìm hiểu, sưu tầm tư
liệu để thiết kế lên một bài giảng có chất lượng. Ngoài các tiết dạy trên lớp giáo viên
cần hướng dẫn các kĩ năng, tài liệu để học sinh tự học ở nhà
- Tôi thiết nghĩ với lòng tâm huyết, yêu nghề của giáo viên cộng với sự hỗ trợ
của các cấp, các ngành, gia đình và nhà trường thì giáo viên ngoài các giờ học trên lớp
còn có thể hướng dẫn các em học sinh tự tìm hiểu thông tin, tự học qua mạng là điều
hoàn toàn có thể làm được. Qua đó sẽ nâng cao năng lực của học sinh giúp các em
hoàn thiện kĩ năng tự học phục vụ việc học tập suốt đời là vô cùng khả thi
III. Kết luận, kiến nghị
III. 1. Kết luận:
Trên tinh thần đổi mới phương pháp dạy học theo phương pháp tích cực. Nhằm
mục đích cuối cùng là học sinh nắm vững kiến thức cũng như các kĩ năng trong các
môn. Do vậy, tôi đã bước đầu nghiên cứu và áp dụng mọi hình thức nhằm giúp việc
giảng dạy đạt hiệu quả cao. Tôi thiết nghĩ, mỗi giáo viên cần tìm cách khơi gợi, kích
thích và tổ chức cho các em chú ý, tham gia vào bài học. Làm được như thế chúng ta
góp được một phần nhỏ thực hiện thành công việc đổi mới phương pháp giảng dạy và
học tập.
Trên tinh thần trao đổi và học hỏi lẫn nhau. Tôi rất mong được sự đóng góp của
các vị lãnh đạo, các đồng nghiệp để có được những kinh nghiệm và cách thức học tập,
giảng dạy phong phú, và kích thích hứng thú học tập của học sinh.
IV. Tài liệu tham khảo
1. Website: Violet.vn, youtube, 360do
2. Các diễn đàn: hocmai.com.vn, hocmoon.com
3. Các bài viết của báo dantri.com.vn; sohoa.com.vn; Giaoducvietnam.vn
4. Sách giáo khoa
Đỗ Thị Thảo – Trường TH Dray Sáp
Trang 17
SKKN: Hướng dẫn học sinh lớp 4, 5 tự học thông qua mạng Internet
MỤC LỤC
I. Phần mở đầu.......................................................................................................1
I.1. Lý do chọn đề tài........................................................................................1
I.2. Mục tiêu, nhiệm vụ của đề tài.....................................................................2
I.3. Đối tượng nghiên cứu .................................................................................2
I.4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu......................................................................2
I.5. Phương pháp nghiên cứu.............................................................................2
II. Phần nội dung....................................................................................................3
II.1. Cơ sở lý luận..............................................................................................3
II.2. Thực trạng .................................................................................................4
II.3. Giải pháp, biện pháp..................................................................................6
II.4.Kết quả thu được qua khảo nghiệm, giá trị khoa học của vấn đề nghiên
cứu...............................................................................................................................15
III. Kết luận, kiến nghị.........................................................................................15
III. 1. Kết luận:.................................................................................................15
III.2. Kiến nghị:...............................................................................................16