§Ò tµi skkn

Sở GD & ĐT Nghệ An

Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam

TTGDTX Yên thành

Độc lập – Tự do – Hạnh phúc

SKKN – Năm học 0 – 0 :

……o0o……

công tác chủ nhiệm lớp 10 hệ BTTHPT
trong tình hình mới
A. Mấy lời giới thuyết :
1. Công tác CN lớp là một trong những hoạt động quan trọng hàng đầu của người g/v
trong ngành GD & ĐT. Chính nó góp phần trực tiếp quyết định chất lượng và hiệu quả
của sự nghiệp giáo dục trong một năm, một giai đoạn, thậm chí là cả một chặng đường
của lịch sử dân tộc mà mỗi người g/v, mỗi cơ sở GD đã đem hết tâm trí, miệt mài lao
động để đúc kết nên.
2. Ngành GD & ĐT bao giờ cũng có những xác định đúng trọng tâm công tác này. Từ
chương trình đào tạo trong các trường sư phạm cho đến những qui định trong các văn
bản Pháp qui đối với công tác của người giáo viên, trong qui chế tổ chức bộ máy của
trường học … Tuy nhiên, trong thực tế, không phải ở đâu và bao giờ việc này cũng được
mọi người nhận thức đầy đủ và đúng đắn, đặc biệt là đối với ban lãnh đạo thậm chí với
ngay cả người lãnh đạo cao nhất trong những tổ chức giáo dục cụ thể nào đó. Công tác
thanh kiểm tra, đánh giá, xếp loại danh hiệu, tổ chức hội họp, rút kinh nghiệm, phổ biến
kinh nghiệm …về hoạt động này hầu như chưa có gì.
Về mặt khách quan : Sự chuyển hướng của cả XH, cả thời cuộc để chạy đua vào khoa

giáo dục nói riêng. Nhìn nhận và đánh giá vấn đề to lớn này nếu từ góc độ chuyên môn
thì rất khó, thậm chí gặp nhiều biện minh tưởng như hết sức chính đáng, song nếu nhìn
từ góc độ của công tác chủ nhiệm lớp thì quả là “hai năm rỏ mười”. Thực ra,trong công
tác chủ nhiệm có bao hàm cả nhiều loại hoạt động và bộc lộ nhiều khả năng cụ thể khác
nhau của một nhà sư phạm. Nó là loại công việc kết tinh nhiều năng lực sư phạm nhất
trong ngành giáo dục. Bởi thế, từ lâu, trong qui chế Nhà trường, chức danh “Tổ trưởng
tổ chủ nhiệm” thường gắn liền với chức trách của Hiệu trưởng hoặc người cán bộ giáo
viên nào có năng lực sư phạm và năng lực quản lí tốt nhất thuộc “lực lượng nguồn”do
Hiệu trưởng đích thân chỉ định, uỷ quyền. Đây là yêu cầu có tính nguyên tắc. Nó xuất
phát từ cơ cấu tổ chức của Nhà trường. Nếu Hiệu trưởng chịu trách nhiệm toàn bộ về mặt
nhà nước đối với toàn trường thì ở phạm vi lớp vai trò đó chính là Thầy chủ nhiệm. Nếu
nói hình tượng thì mỗi GVCN chính là một cánh tay mà người Hiệu trưởng như là bức
tượng trăm tay nghìn mắt vậy. Người Hiệu trưởng nào không nắm được các GVCN thì
cũng có nghĩa là như tượng cụt tay hoặc chỉ “làm cách mạng miệng” mà không thực
chất.

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

2


§Ò tµi skkn

Trên thực tế, cơ cấu tổ chức của ngành GD không có bộ phận chuyên môn riêng về
công tác chủ nhiệm. Các phòng ban với đầy đủ các chuyên viên giỏi, chuyên trách đến
từng bộ môn cụ thể với kế hoạch kiểm tra, sát hạch, hội thi … rất rõ ràng trong từng HK,
từng năm học. Tuy nhiên, không thấy có tổ chức và kế hoạch nào để kiểm tra công tác
chủ nhiệm lớp ở các trường, các cơ sở đào tạo. Phong trào “Thi đua dạy tốt – học tốt” đã
và đang thu được nhiều kết quả phấn khởi, nhưng chưa có phong tràp thi đua làm chủ
nhiệm giỏi để có thể quản lí và giáo dục một cách toàn diện con người mới XHCN.

kiến thức văn hoá nhìn chung vừa chậm lại vừa không đầy đủ, chắc chắn. Hầu hết các
kiến thức cơ bản ở các lớp dưới đều không nắm được hoặc bập bõm, ngô nghê.
+ Về đạo đức và việc rèn luyện đạo đức : Tương tự như về văn hoá. Người học mang
tính tự do, ý thức tổ chức kỉ luật yếu. Quan hệ XH (chủ yếu với số lêu lỗng, bỏ hoặc nghĩ
học) không những có chiều hướng tăng mà còn có mức độ nguy hiểm hơn do tâm lí lứa
tuổi và khả năng tự lập cũng như môi trường XH đang ngày càng phức tạp. ảnh hưởng
của gia đình cũng ngày một ít đi. Nhiều trường hợp gia đình như trông chờ hoặc“khoán
trắng” cho nhà trường. Hoạt động bè đảng với nhiều mục đích có tính nguy hiểm cũng
ngày càng nhiều hơn,trắng trợn hơn. Mối quan hệ giữa Nhà trường – Gia đình – XH do
nhiều nguyên nhân nên không còn được hiểu và thực hiện tốt. Do cuộc chạy đua vì
những nhiệm vụ, mục tiêu trước mắt cho nên hầu hết các thành tố trong cơ cấu của môi
trường giáo dục thường chỉ giải quyết được các“yêu cầu cấp bách”mang tính sách lược
mà chưa đề ra hoặc chú trọng những công tác có tính chiến lược trong sự nghiệp giáo
dục. ở các trường học nói chung, các TTGDTX thuộc hệ thống GD không chính qui nói
riêng, lại thường chỉ sơ tổng kết điểm thi đua hàng tuần, hàng kì cho h/s, hoặc dự giờ,
xếp loại…cho giáo viên thông qua các cuộc họp tổ chuyên môn, họp cơ quan là chủ yếu
mà trong đó hoạt động của GVCN, hiệu quả của hoạt động đó, việc họp tổ chủ nhiệm
còn rất ít ỏi nếu không nói là không có gì đáng kể. Thậm chí, những GVCN có nhiều
công sức, tâm huyết, đem lại những hiệu quả thiết thực, tạo chuyển biến rỏ rệt về nhiều
mặt của lớp cuối cùng rồi cũng đánh đồng với những GVCN chưa có thành tích gì đáng
kể hoặc còn rất yếu trong công tác chủ nhiệm lớp.
Đối với loại hình lớp có “cán bộ cơ sở…theo học”thì việc Chủ nhiệm lớp lại còn là một
chuyện thuộc về đường lối vi mô. Bỡi lẽ, theo qui định hiện hành, những cán bộ hoặc
người “cao niên”thì không phải xếp loại về mặt đạo đức, hạnh kiểm. Do đó, bao nhiêu
thanh niên h/s khác trong lớp hoặc khoá học đó đều “thuộc diện ăn theo”.Thành thử rất
khó cho công tác chủ nhiệm trong những trường hợp ấy.
5. Trên thực tế, tỉ lệ người chưa có điều kiện hoặc chưa đủ điều kiện để theo học hệ
chính qui THPT đang ngày một tăng. Nhà nước đã và đang tăng cường chuyển hướng
sang đào tạo nghề.Tuy nhiên, đào tạo nghề lại kết hợp với dạy nâng cao văn hoá. Cơ sở
nào để kết hợp các yếu tố học văn hoá - học nghề – rèn luyện đạo đức mà vẫn có chất

hành vào những hoàn cảnh, trường hợp rất đa dạng, phong phú của cuộc sống mới… vì
thế, những ý kiến của chúng tôi cũng chỉ là những nhận xét nhỏ, góp tiếng nói cùng tập
thể các nhà giáo dục trong sự nghiệp cao cả này. Chắc chắn có nhiều vấn đề còn vướng
mắc mà ở đây chưa thể và chưa có đủ điều kiện để lí giải hết được, chúng tôi không
những cầu mong sự lượng thứ, cảm thông, mà còn hết sức chú ý lắng nghe, trân trọng

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

5


§Ò tµi skkn

mọi lời góp ý gần xa của các quí vị. Âu đó cũng là những đóng góp không chỉ cho chúng
tôi mà là cho sự nghiệp chung của mọi chúng ta.

B. Những đặc điểm đặc thù của công tác chủ nhiệm lớp hệ BTTH:
I. Chức năng: - Là người trực tiếp giảng dạy bộ môn văn hoá tại lớp.
– Phối hợp cùng các g/v bộ môn và các hoạt động khác, GVCN chịu trách nhiệm chính
trong việc hình thành “nhân cách”của h/s trong lớp.
– Tổ chức, quản lí, điều phối các hoạt động giáo dục của lớp. Cố vấn cho h/s và các tổ
chức đoàn, đội trong lớp.
II. Nhiệm vụ:
1. Dạy và tổ chức các hoạt động trong và ngoài giờ của h/s.
2. Nắm vững kế hoạch giảng dạy, giáo dục lao động hướng nghiệp (về nội dung) của nhà
trường để thực hiện trong lớp.
3. Làm trung tâm, hạt nhân trong việc xây dựng quan hệ nhà trường XHCN.
4. Cố vấn cho h/s xây dựng lớp học thành đơn vị tập thể h/s XHCN mang tính chất giáo
dục toàn diện, phát huy khả năng tự giác, tự quản của h/s.
5. Hiểu rõ từng đối tượng h/s trong lớp và có phương pháp giáo dục thích hợp nhất với

C. Xác định những mục tiêu chính:
1. Các căn cứ để xác định mục tiêu:
- Dựa vào “Chức năng và nhiệm vụ” của người GVCN…
- Dựa vào “Kế hoạch và nhiệm vụ năm học”, các văn bản về Nghị quyết, nội qui, qui
định của nhà trường về năm học.
- Dựa vào các tiêu chuẩn thi đua, những ý kiến chỉ đạo của Hiệu trưởng và lãnh đạo nhà
trường…
- Dựa vào đặc điểm và tình hình cụ thể của lớp (thuận lợi – khó khăn) để đề ra mục tiêu
cụ thể, sát thực, có thể thực hiện được hoặc từng bước năng cao dần mức độ để đảm bảo
kết quả GD cuối cùng…
2. Một số mụctiêu và biện pháp chính: a. ổn định tổ chức Lớp - Đoàn - Phụ huynh:

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

7


§Ò tµi skkn

+ Bước một : Cần xem xét hồ sơ để cân nhắc những h/s có kết quả học tập tốt và có đạo
đức tốt, thậm chí có lí lịch và hoàn cảnh gia đình với những yếu tố thuận tiện cho việc dự
kiến của GVCN.
+ Bước hai : Theo dõi trong những hoạt động của thời gian đầu để nhận ra những người
được bạn bè gần gũi, yêu quí hơn. Xem xét tính cách của những h/s định dự kiến…
+ Bước ba : Chỉ đạo ĐH lớp, ĐH chi đoàn để bình chọn ra BCS lớp, đoàn vừa đoàn kết,
vừa đúng hướng …
+ Bước bốn: Chỉ đạo lớp thảo luận và đưa ra bản cam kết thực hiện nội qui của
trường,chỉ tiêu phấn đấu về các mặt, biện pháp để thực hiện các chỉ tiêu, biểu quyết để
thể hiện quyết tâm cao. (Cần có bác chi hội phụ huynh tham gia hoặc những nội dung
của cuộc ĐH lớp này cần thông qua ở cuộc họp phụ huynh).

qui học tập của nhà trường – Nhanh chóng tạo phong trào thi đua học tập tốt - Đưa lớp
vào quĩ đạo của sự ham học, thi đua nhau học - Đưa chất lượng học tập của lớp ngày
càng đi lên – Xác định một tỉ lệ xứng đáng trong xếp loại văn hoá cuối HK và cuối năm
để cả lớp cùng phấn đấu …VD : Cuối HK1 tối đa chỉ 1/4 bị xếp VH loại yếu, phấn đấu
đến cuối năm không quá 5/55 h/s bị xếp Vh loại yếu (phải thi lại) = không có h/s phải ở
lại…
* Biện pháp chính : ổn định và rèn luyện một nề nếp học tập cho lớp là mục tiêu quan
trọng hàng đầu. Từ ổn định chỗ ngồi – trật tự trong giờ học – giờ nào việc ấy – vấn đề
giúp đỡ nhau và việc thực hiện nội qui trong học tập … cho đến việc thi đua phát biểu
xây dựng bài học – thi đua học thuộc bài và làm bài tập đầy đủ – thi đua nhau để giải
hoặc trả lời các bài khó, câu hỏi khó (bằng nhiều hình thức linh hoạt khác nhau, có thể là
báo tường với chủ đề học tốt …tận dụng thời gian có thể được như 15’ đầu giờ, các giờ
trống tự quản, những tiết 4 của các buổi chỉ học 3 tiết …nếu được phép của nhà trường)
=> Điều quan trọng nhất là phải giám sát để uốn nắn mọi biểu hiện lệch lạc, hình thức
suông, mọi thái độ và hành động quậy phá ở trong lớp cũng như ở ngoài lớp, tạo cho
được một ý thức ngày càng ham học, ý thức tự tin và tự giác, thấy được việc học là hữu
ích …nghĩa là tạo ra một phong trào thi đua học tốt ngay từ đầu năm học (mỗi người tự
thi đua với nhau trong bàn, trong tổ, giửa các tổ – Có kiểm tra chéo – Có sự tổng kết
đánh giá hàng tuần = GVCN cần khen thưởng và có sổ ghi chép rõ ràng.). Có thể ổn định
chổ ngồi theo hướng kèm cặp nhau về văn hoá, sau một thời gian, có thể h/s sẻ tự đề xuất
hình thành các tổ, các nhóm học ở nhà và GVCN phải rất thận trọng, thậm chí phải bỏ
một thời gian không ít để tham khảo ý kiến của phụ huynh, xin ý kiến của lãnh đạo
trường (nếu cần thiết) rồi cho phép thành lập (hoặc chỉ hình thành các tổ kiểu mẫu, sau
đó mới nhân rộng). Vấn đề là ở chổ chất lượng của việc học tổ học nhóm ấy? GVCN

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

9



* Biện pháp :

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

10


§Ò tµi skkn

+ Quan điểm : Coi trọng mục đích giáo dục. Không “hình sự hoá” các khuyết điểm của
h/s và đặt nặng hình thức kỉ luật. Lấy mọi sự cố gắng để khuyến khích, động viên. Lấy
hành động, việc làm để thể hiện đạo đức. Rèn luyện cho h/s thái độ coi trọng danh dự của
tập thể, của bản thân. Đề cao thái độ biết ăn năn hối hận khi mắc sai lầm. Tạo mọi điều
kiện thuận lợi nhất cho h/s sữa chữa sai lầm. Lấy sự giám sát và giáo dục của tập thể làm
chính. Luôn gắn liền sự phối hợp giửa Nhà trường – Gia đình – XH. Lấy Nhà trường làm
chủ đạo, Gia đình và XH làm môi trường để rèn luyện, kiểm chứng kết quả GD. Kết hợp
những chuẩn mực đạo đức truyền thống với những tiêu chí của đạo đức con người thời
đại mới. Phải đề cao 3 yếu tố : Chân – Thiện – Mĩ trong lối sống và biểu hiện đạo đức.
+ Bước đầu : Cho h/s học kĩ nội qui của nhà trường, những văn bản của Bộ GD & ĐT về
quyền và nghĩa vụ của người h/s, thông tư hướng dẫn cách đánh giá, xếp loại về VH –
HK cuối học kì, cuối năm …
+ Cho h/s viết “bản cam kết phấn đấu rèn luyện” có xác nhận của phụ huynh để làm căn
cứ động viên nhắc nhở h/s hàng tuần, hàng tháng về nhiều mặt.
+ Hàng tuần : Các tổ trưởng nạp lại kết quả kiểm tra theo dõi trong tuần cho lớp trưởng
để lớp trưởng tổng hợp theo mẫu cho sẵn và ghi lên bảng để GVCN cùng cả lớp kiểm
điểm trong tiết CN. Sau đó cho thư kí ghi vào biên bản của lớp các hiện tượng vi phạm
(khi Thầy - Trò đã kiểm tra chính xác) và các quyết định của GVCN. + Đặc biệt chú ý
đến những h/s cá biệt : VD : Quan hệ phức tạp giửa các h/s ấy ở trong lớp với các h/s cá
biệt ở các lớp khác, ở các trường khác…GVCN cần có mạng lưới các h/s thân cận ( có
thể nằm trong hoặc ngoài hệ thống cán sự lớp) để kịp thời nắm được các hoạt động trong

Cô giáo khác trước h/s. Cần thẳng thắn xác nhận những gì là cụ thể, rõ ràng của sự việc
và giải thích cho h/s biết mọi việc sẽ do Nhà trường xem xét, tuy nhiên, mọi hành vi xúc
phạm đến g/v đều bị coi là “vô lễ với Thầy Cô giáo” và đều bị xem xét một cách nghiêm
khắc khi xếp loại HK. Có những bài học thật đau lòng : Khi GVCN xác nhận và có thái
độ đồng tình với h/s trong việc nhận xét những sai trái của g/v bộ môn (còn trẻ, mới ra
trường, vội vã trong kiểm tra và qui chụp h/s…). Lúc đầu h/s hưởng ứng và vui vẻ cho là
Thầy chủ nhiệm ta đúng … Thế nhưng chỉ một thời gian ngắn sau đó, chính những h/s
tưởng như rất nhiệt tình ngày nào nay lại quay sang coi thường Thầy chủ nhiệm với lí do
thật đơn giản : “chính thầy cũng có tôn trọng các thầy cô khác đâu (?!)”
d. Về lao động – văn nghệ:
- Phải có cán sự phụ trách có nhiệt tình, năng lực, được nhiều h/s tín nhiệm, có sức khoẻ
và có năng khiếu về văn nghệ. Chỉ đạo lớp lao động theo kế hoạch chung của trường.
Phải có sổ ghi chép đầy đủ mọi hiện tượng trước, trong và sau khi lao động. LĐ phải an
toàn – có tổ chức, có kỉ luật, có kỉ thuật, có năng suất cao.

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

12


§Ò tµi skkn

- Chủ yếu là đánh giá về ý thức kỉ luật trong lao động. Phải từ lao động để tạo nên ý
thức xây dựng lớp, phấn đấu không để lớp bị thua kém so với lớp khác. Nâng cao ý thức
tự trọng về danh dự của lớp cũng như gắn liền bản thân vào tập thể.
Từ ý thức kỉ luật, nâng cao dần ý thức kỉ thuật và sự phấn đấu cho một “năng suất cao”.
Các khái niệm đó phải được đặt trong một quá trình thống nhất và biện chứng. Không
ngẫu nhiên và càng không thể tách rời. Xác định rõ quá trình ấy, người GVCN mới có
thể có được biện pháp đúng đắn nhất để chỉ đạo lớp thực hiện tốt yêu cầu giáo dục h/s
thông qua hoạt động lao động. Phải thấy được mức độ và yêu cầu của mỗi quá trình nói

1. Nguyên tắc chung : Căn cứ vào sự chỉ đạo thống nhất của Nhà trường về thời gian và về

các công việc cụ thể.
2. Những biện pháp :
a. Khi mới nhận lớp : + Dùng sự nhạy bén nghề nghiệp để sơ bộ tìm hiểu chung về tình
hình của lớp : Đối tượng h/s ? Những thuận lợi và khó khăn cơ bản? Những h/s cá biệt và
h/s có khả năng, có triển vọng tốt ? Cho viết “Sơ yếu lí lịch” để tranh thủ tìm hiểu về
hoàn cảnh gia đình, khai thác những thế mạnh tiềm tàng để chuẩn bị cho dự kiến BCS
lớp và Đoàn…
b. Chuẩn bị ĐH Lớp – Chi đoàn :
- Thử tạo điều kiện gần gũi và chuyện trò với những h/s có thể đưa vào dự kiến trong
BCS Lớp – BCH CĐ để tìm hiểu về cá tính, tâm lí, nguyện vọng, hoàn cảnh … nhằm tạo
tâm thế cho h/s có dự kiến ấy…
- Có thể hướng dẫn cho những h/s trong dự kiến CB về viết những ý kiến xây dựng lớp,
xây dựng chi đoàn trong năm học tới (có thêm sự hỗ trợ của phụ huynh hoặc của nhóm
học tập càng tốt. Có thể cung cấp các tài liệu, các “Biên bản ĐH lớp” các năm trước để
những h/s đó tham khảo)…Qua mấy bản dự thảo ấy để chọn h/s có khả năng hiểu biết về
công tác quản lí lớp…
- Kết hợp với BCH Đoàn trường để ổn định danh sách đoàn viên, chọn những h/s là đoàn
viên tốt đưa vào dự kiến BCH CĐ năm học mới. Cho tập viết dự thảo phương hướng
hoạt động của chi đoàn trong năm học mới …nhằm thăm dò khả năng của h/s định dự
kiến…
c. Trong và sau ĐH Lớp – Chi đoàn :
- Trong ĐH : + Phải chuẩn bị cho không khí ĐH thật nghiêm túc, trang trọng nhằm gây
ấn tượng vừa sâu sắc vừa tự tin, phấn khởi. Có thể h/s đã quen với nếp sinh hoạt tự do
vui chơi của các lớp dưới, song GVCN cố gắng giữ bình tĩnh, ôn hoà, đưa h/s dần vào nề
nếp theo kế hoạch. Không nóng nãy hoặc bỏ mặc, phải là người đạo diễn có tài…

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A


+ Liên hệ với các g/v bộ môn để tạo điều kiện cho BCS bộ môn hoạt động, tăng chất
lượng sinh hoạt15’đầu buổi (các tiết chữa bài tập, hướng dẫn ôn tập chuẩn bị kiểm tra..).
+ Tăng cường khen thưởng các h/s thực hiện nội qui tốt. Gần gủi và kèm chặt những h/s
chưa tốt, động viên họ phấn đấu sữa chữa.

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

15


§Ò tµi skkn

+ Quan trọng nhất : Tập trung đưa lớp vào nề nếp học tập tốt. Biến thất bại của kì thi vào
THPT vừa qua thành ý chí và nghị lực để phấn đấu vươn lên. Theo dõi hoạt động của
BCS bộ môn, kèm cho lớp phó phụ trách học tập và hướng dẫn cho Lớp trưởng, Bí thư
chuyển hướng mạnh vào việc theo dõi tình hình học tập của lớp…
d. T11,T12 : Là hai tháng trọng điểm của HK1; Tập trung ôn thi HK lại chuẩn bị sơ kết
phong trào thi đua chào mừng 20/11, chuẩn bị sơ kết HK. Trong nhiều việc phải làm thì
quan trọng nhất là phong trào và nề nếp học tốt. Phải chấn chỉnh mọi trường hợp bị điểm
nhỏ lâu nay.Đề xuất với g/v bộ môn những trường hợp có vấn đề cần xem xét.
đ. Chuẩn bị và tiến hành Tổng kết HK1 :
- Tập cho h/s quen với tác phong nghiêm túc trong kiểm tra, nhất là các kì kiểm tra quan
trọng. Phải tự học, tự làm bài thật nghiêm túc. Có thói quen đấu tranh với mọi hiện tượng
sai trái trong thi cử.
- Cho mỗi h/s viết bản tự nhận xét (theo mẫu cho sẵn) -> Tổ xét dựa theo số lượng các ưu
điểm và khuyết điểm của mỗi người để xếp loại -> chuyển cho BCS lớp xem xét lại =
GVCN đưa ra thông qua toàn lớp và quyết định.
- Tổ chức lớp để sơ kết HK thật nghiêm túc : Chỉ ra nguyên nhân của các thành công và
của những tồn tại. Cách khắc phục. Phương hướng phấn đấu ở HK2 : Mỗi người, mỗi tổ,
và cả lớp cần phấn đấu như thế nào ? mũi nhọn là ở đâu ? Có thể cho mỗi người tự hứa

- Lưu ý : GVCN phải bám sát lớp, góp ý về các kế hoạch, có biện pháp hạn chế những sự
“trục trặc kỉ thuật”và động viên thúc đẩy phong trào. Phải xem lớp là địa bàn, là trận địa
chiến đấu thì mới hy vọng có kết quả cao trong sự nghiệp giáo dục cụ thể này. Mặt khác,
vai trò và vị trí của GVCN trong từng việc, từng lúc, từng hoàn cảnh phải được thể hiện
khác nhau. VD : Thời kì đầu là phải bám sát, bày vẻ từng li từng tí nhưng lại phải trên cơ
sở xác định ra công việc rồi để cho h/s bàn cách thực hiện, g/v góp ý, nhận xét khen
thưởng, động viên thúc đẩy mặt tốt, hạn chế những tác động xấu…khi lớp đã quen với nề
nếp tự quản thì vai trò chỉ đạo của GVCN càng rõ hơn, dành quyền lãnh đạo cho BCS
lớp và thậm chí, khi ý thức tự quản của lớp lên cao thì quyền tự quản lí, điều hành lại có
thể về đến tận từng tổ…lúc ấy, việc điều hành của GVCN nhìn bề ngoài trông rất nhẹ
nhàng, rất khoẻ, nhiều lúc tưởng như là bộ máy được điều khiển từ xa.
Riêng việc tập cho h/s quen với sinh hoạt 15’ chẳng hạn :
+ Lúc đầu, chọn và hướng dẫn cách làm việc cho BCS lớp – BCH chi đoàn kết hợp để
quản lí lớp, tạo điều kiện cho lớp phó phụ trách học tập điều hành việc chữa bài tập của
các cán sự bộ môn hôm đó (thí dụ, theo lịch của trường, thời gian 15’sáng thứ 3,4,5,6 các
lớp tự chữa bài tập – căn cứ theo lịch học của lớp để định ra : thứ 3 :toán, thứ 4:lý, thứ 5
văn, thứ 6 :hoá…)
+ Cho các cán sự bộ môn chuẩn bị nội dung để chữa bài tập cho lớp trong 15’ (có thể
liên hệ với g/v bộ môn và căn cứ vào tình hình, sức học của lớp…) để định ra cách làm
P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

17


§Ò tµi skkn

việc tốt nhất ( nên khéo léo về mức độ dễ và khó,về cách thức chữa kĩ hay hướng dẫn
nhanh..). Phải làm cho việc chữa bài tập thật sự bổ ích. Cần tránh việc lợi dụng cách làm
này để cho những h/s lười học ở nhà có “bằng chứng” để đối phó khi vào giờ g/v kiểm
tra bài cũ.

§Ò tµi skkn

Lại nữa. XH đang bước vào thời đại “Kinh tế tri thức”. Học BTTH không thể là để có
“mác” như trước đây mà đòi hỏi phải có chất thực sự để đáp ứng và tồn tại trong thời đại
mới.
Diễn biến của cuộc đấu tranh giai cấp hiện nay đã và đang biến tướng hết sức phức tạp.
Sự nghiệp GD trong tình hình mới tất yếu phải đáp ứng yêu cầu đào tạo con người mới
để có thể vững vàng kiên định trước mọi biến cố của cuộc sống, luôn thuỷ chung với sự
nghiệp cách mạng của Bác của Đảng và của nhân dân ta. Chính vì thế mà sự nghiệp GD
nói chung, hệ BTTH nói riêng không thể chỉ chú trọng đến chất lượng chuyên môn của
việc học văn hoá mà phải xác định rõ ràng hơn, cụ thể hơn nhiệm vụ đào tạo những con
người mới XHCN đủ điều kiện để đáp ứng yêu cầu của cuộc sống mới. Nhiệm vụ nặng
nề ấy đương nhiên sẻ là trọng trách mà Đảng, nhân dân, lịch sử giao phó cho Nhà trường
nói chung, cho những GVCN nói riêng.
Bởi thế, bản báo cáo này chỉ hi vọng góp thêm tiếng nói cùng mọi người nhìn lại một
nhiệm vụ mà lâu nay ta cứ cho là đã quá cũ. Đặt trong tình hình mới, ta lại càng hiểu là
nó cấp thiết và có ý nghĩa to lớn vô cùng.
2. Những ý kiến trao đổi trong bài này không chỉ có giới hạn là“Chủ nhiệm lớp10
BTTH” mà có thể mở rộng ra cho các lớp khác hoặc cho cả ngành GD & ĐT nói chung
để ít nhiều có thể vận dụng mà định hướng cho loại hoạt động GD rất đặc biệt này.

3.Quá trình hình thành và sự kiểm nghiệm của đề tài:
ý tưởng về vấn đề này đã xuất hiện từ lâu trên cơ sở của “Lý luận dạy học” trong
những năm học ở trường sư phạm. Năm 1982 – 1984 tại một trường cấp 3 phổ thông
thuộc tỉnh Đồng tháp, chúng tôi đã liên tiếp gặt hái được thành công to lớn do thực
nghiệm đề tài này và 4/5 lớp đã có những chuyễn biến mạnh mẽ, trong đó có 3 lớp phong
trào thi đua học tốt phát triển đặc biệt mạnh, liên tục suốt cả hai năm (lớp 11 – 12).
Không chỉ tỉ lệ khá giỏi trong các lớp tăng lên rất cao (trên 50%) mà quan trọng là không
có h/s học yếu, các phong trào khác cũng mạnh đều, đậu giải h/s giỏi tỉnh vừa đông vừa
cao. Thi TN 12 đậu 100% và thi ĐH có nhiều h/s đạt điểm cả 3 môn 10 và 9. Báo chí của

5. Chúng tôi cũng nhận thấy rằng : Có nhiều vấn đề bài viết đặt ra nhưng không có điều
kiện đi sâu nghiên cứu và lí giải cụ thể được. VD: “ Làm sao chúng ta có thể vừa dạy văn
hoá - vừa dạy nghề – lại vừa giáo dục đạo đức mà vẫn có chất lượng?” “Bộ khung pháp
lí phải như thế nào để bảo đảm thực hiện được yêu cầu phức tạp ấy?”. Đương nhiên đó là
những vấn đề thuộc về giới thuyết mà không thuộc phạm vi cần phải giải quyết của bài
viết này.

P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

20


§Ò tµi skkn

6. Nói về “ Công tác chủ nhiệm lớp trong nhà trường” đã là một chuyện hết sức khó. Nói
về việc “ Chủ nhiệm lớp hệ BTTH” lại càng hết sức nan giải. Bàn về vấn đề đó “trong
tình hình mới” lại không hề là chuyện có thể nói một lúc mà dễ dàng hiểu và nhất trí cao.
Bởi thế, chúng tôi xin phép dừng lại mặc dù biết chưa đáp ứng được bao nhiêu những
yêu cầu thiết thực của mọi người. Một lần nữa xin được lượng thứ và mong được nghe
những lời chỉ giáo xa gần của quí vị.

TTGDTX Yên thành, ngày 1 – 5 – 200
Người viết :

P.A.C.

Phần phụ lục :

Tóm tắt nội dung :


5. Một thực tế khác : Lực lượng không đủ điều kiện theo học PTTH đang tăng nhanh.
Đảng, Nhà nước cho chuyển hướng sang đào tạo Nghề kết hợp văn hoá. Từ đó đặt ra yêu
cầu mới về công tác chủ nhiệm : Làm sao để học văn hoá - học nghề – giáo dục đạo đức
có chất lượng ?
6. Một số giới hạn của tham bản luận này …
B. Những đặc điểm đặc thù của công tác chủ nhiệm lớp :
1. Chức năng của giáo viên chủ nhiệm lớp …
2. Nhiệm vụ của GVCN lớp …( dựa theo QĐ 1118 ngày 2.12.97 của Bộ trưởng bộ GD
& ĐT). Lưu ý thêm : Nắm vững chắc, chính xác, thông tư hướng dẫn cách đánh giá, xếp
loại về văn hoá - hạnh kiểm … của Bộ về hệ BTTHPT.
C. Xác định những mục tiêu chính :
1. Các căn cứ để xác định mục tiêu …
P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

22


§Ò tµi skkn

2. Một số mục tiêu và biện pháp chính :
a. ổn định tổ chức lớp - Đoàn – phụ huynh :
- Bước một : Xem xét hồ sơ, cân nhắc, dự kiến BCS lớp, Đoàn.
- Bước hai : Theo dõi, hoạt động ban đầu …kiểm tra những dự kiến về cán bộ nói trên…
- Bước ba : Chỉ đạo ĐH lớp - Đoàn…
- Bước bốn : Cho viết cam kết phấn đấu…
- Bước năm : Rèn luyện cách thức – phương pháp hoạt động cho BCS lớp, đoàn …
- Bước sáu : Tổ chức họp phụ huynh thật chu đáo, có chất lượng …
b. Về văn hoá : * ở lớp :
+ Chỉ tiêu : Tạo phong trào thi đua học tập tốt, đưa lớp vào quĩ đạo của phong trào ấy …
+ Biện pháp : Rèn luyện, ổn định nề nếp học tập, các chỉ tiêu và biện pháp thực hiện …

đ. Về lao động – Văn nghệ :
- Chọn được cán sự phụ trách có uy tín, nhiệt tình, biết cách để lãnh đạo lớp trong các
hoạt động này…
+ Trong lao động : Đi từ ý thức kỉ luật đến ý thức lỉ thuật -> đến “có năng suất cao”.
+ GVCN phải bám sát, kịp thời nhận xét, uốn nắn, khen thưởng công bằng, chính xác…
D. Tiến trình thực hiện trong năm học :
1. Nguyên tắc chung : ( tr 9)
2. Biện pháp chính :
a. Khi mới nhận lớp : - Sơ bộ tìm hiểu h/s (chú ý 2 loại : điển hình + cá biệt)
- Dự kiến BCS lớp, đoàn …
b. Chuẩn bị ĐH đoàn – lớp : - Thử thách những h/s đã dự kiến làm cán bộ lớp …Nắm
chắc danh sách đoàn để có dự kiến BCH chi đoàn chính xác…
c. Trong và sau ĐH lớp - đoàn :
+ Trong ĐH : - Chuẩn bị ĐH thật chu đáo, ấn tượng…tạo tâm lí ban đầu cho h/s về một
tập thể thân thiết, gần gũi…
- Chuẩn bị về nội dung : chu đáo, cụ thể, có chỉ tiêu, biện pháp …rõ ràng.
- Lãnh đạo ĐH linh hoạt, khéo léo,tài tình như một đạo diễn, một vị chỉ huy tài ba (thảo
luận – nhất trí – văn nghệ – thách thức thi đua – quyết tâm thư …)
+ Sau ĐH : - Ai cũng nắm được các nội dung đã bàn, đã thống nhất …
- Tôn trọng và tỏ ra cố gắng thực hiện các nội dung ấy …
- Cả gia đình h/s cũng đồng lòng phấn đấu …
- BCS lớp - đoàn phối hợp hoạt động quản lí lớp …
- Liên hệ với g/v bộ môn để BCS bộ môn hoạt động có chất lượng …
- Sơ kết hàng tuần, hàng tháng thật sự có chất lượng (đúng người - đúng việc - đúng mức
độ – tạo điều kiện để khắc phục khuyết điểm…) = tập trung đưa lớp vào nề nếp học tập.
P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

24



chủ yếu.
P.A.C - TTGDTX Y£N THANH N.A

25