PHÒNG GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO TÂN CHÂU
TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI

ĐỀ TÀI SÁNG KIẾN
PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CHỦ ĐỘNG
CỦA TRẺ Ở HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI
NGOÀI TRỜI
(Thuộc lĩnh vực chuyên môn)

SAO MAI
Người viết: DƯƠNG THÚY HUỆ
Chức vụ: giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non Sao Mai
Số điện thoại: 09494.95095
1


Năm học: 2015 - 2016
PHÒNG GIÁO DỤC ĐÀO TẠO TÂN CHÂU
TRƯỜNG MẦM NON SAO MAI

CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
Tân Châu, ngày 2/12/2015

BÁO CÁO SÁNG KIẾN
PHÁT HUY TÍNH TÍCH CỰC CHỦ ĐỘNG CỦA TRẺ
Ở HOẠT ĐỘNG VUI CHƠI NGOÀI TRỜI

I. Sơ lược lý lịch tác giả:
- Họ và tên: Dương Thúy Huệ, nữ

Từ những lý do đó tôi đã mạnh dạn đưa ra một số kinh nghiệm nhỏ trong việc
“Phát huy tính tích cực chủ động của trẻ ở hoạt động vui chơi ngoài trời” nhằm góp
phần vào việc cải tạo môi trường hoạt động ngoài trời cho trẻ đạt kết quả tốt hơn.
2. Sự cần thiết phải áp dụng sáng kiến:
Tổ chức các hoạt động ngoài trời cho trẻ có ý nghĩa rất quan trọng. Bởi thông
qua đó, trẻ được tiếp xúc, gần gũi với thiên nhiên, hít thở bầu không khí trong lành,
đồng thời được khám phá và trẻ phát hiện nhiều điều mới lạ, hấp dẫn trong cuộc sống,
thoả mãn trí tò mò của trẻ, các kiến thức kỹ năng của trẻ được củng cố và bổ xung.
Hoạt động ngoài trời của trẻ ở trường mầm non là những hoạt động có chủ đích
nhằm rèn luyện một số kiến thức, kỹ năng cho trẻ một cách khoa học, theo đúng mục
tiêu của chương trình giáo dục mầm non. Các hoạt động giúp trẻ nhận biết và làm
quen với môi trường và cuộc sống xung quanh… Có thể nói, khi trẻ tham gia các hoạt
động ngoài trời: vui chơi, cười nói, chạy nhảy… thực chất là trẻ đang khám phá, học
hỏi, rèn luyện kỹ năng và có điều kiện phát triển tốt những cảm xúc tích cực của mình.
Các hoạt động ngoài trời giúp trẻ phát triển về mặt thể chất, vận động, giúp bé
tiêu hao năng lượng, do đó sẽ ăn ngủ ngon hơn. Việc chạy nhảy, vui đùa, hít thở
không khí trong lành sẽ giúp cho đầu óc thoải mái, sảng khoái hơn, bé sẽ tiếp thu các
hoạt động học một cách dễ dàng hơn.
Hoạt động ngoài trời giúp tăng cường kĩ năng giao tiếp của trẻ: Trẻ sẽ tiếp xúc,
chơi cùng các bạn trong lớp trẻ mạnh dạn, tự tin hơn trong giao tiếp. Ngoài ra, trẻ sẽ
dễ dàng thích nghi, hòa nhập khi đến các môi trường khác. Do đó, có thể khẳng định
rằng, hoạt động ngoài trời có ý nghĩa vô cùng quan trọng trong việc phát triển thể
chất, tình cảm, trí tuệ của trẻ.
Việc tổ chức hoạt động ngoài trời ở trường mầm non hiện nay có thực hiện
nhưng cách tổ chức chưa sâu về đổi mới hình thức và nội dung. Hoạt động ngoài trời
nhằm phát triển thể lực cho trẻ thì đối tượng được quan tâm nhất là các tố chất thể lực,
các tố chất này được hình thành và phát triển thông qua các trò chơi vận động, các
hoạt động đa dạng của trẻ với thiên nhiên, xã hội….
Nếu giáo viên mầm non chú trọng tổ chức thay đổi các biện pháp và hình thức
tổ chức thì việc tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ sẽ được nâng cao và có hiệu quả.

3.3. Các biện pháp tổ chức:
* Biện pháp 1: Lập kế hoạch tổ chức hoạt động ngoài trời cho trẻ.
Trong từng kế hoạch thực hiện chủ đề, kế hoạch tuần, kế hoạch giảng dạy
hằng ngày đều có sự xuất hiện của hoạt động ngoài trời. Trên thực tế trường có diện
tích sân hẹp, sĩ số trẻ đông nên việc tổ chức hoạt động ngoài trời đòi hỏi giáo viên
phải lập kế hoạch tổ chức một cách hợp lý, và tìm tòi những nội dung truyền thụ kiến
thức phù hợp, những trò chơi vận động, trò chơi dân gian gắn với từng chủ đề, thời
gian phù hợp để tạo cho trẻ những giờ hoạt động ngoài trời đạt hiệu quả nhất.
Ban giám hiệu đã bố trí thời gian hoạt động ngoài trời theo lịch sinh hoạt
chung theo chương trình Giáo dục mầm non mới, tuy nhiên với điều kiện thực tế, các
4


lớp không thể đồng loạt ra sân thực hiện hoạt động ngoài trời được. Vì vậy Ban giám
hiệu và giáo viên các lớp đã có sự uyển chuyển bố trí thời gian hoạt động ngoài trời
giữa các lớp so le nhau để trẻ được hoạt động thoải mái. Mặc dù vậy, trong điều kiện
cơ sở vật chất chật chội hiện nay, việc tổ chức các hoạt động ngoài trời cho các cháu
ở trường mầm non Sao Mai phải luôn linh động, sáng tạo cho phù hợp với điều kiện
thực tế của trường.
Lập kế hoạch tổ chức các bước trong giờ hoạt động ngoài trời:
+ Hoạt động1: Hoạt động quan sát có chủ định.
Cô cho trẻ dạo chơi, tham quan, đàm thoại về đối tượng cần quan sát.
+ Hoạt động 2: Trò chơi vận động.
Cho trẻ chơi một trò chơi phù hợp với độ tuổi.
+ Hoạt động 3: Trẻ chơi theo ý thích.
Cô hướng dẫn trẻ chơi với những đồ dùng đồ chơi cô đã chuẩn bị.
Chú ý lựa chọn nội dung hoạt động hấp dẫn phù hợp đối với từng độ tuổi của
trẻ.
* Biện pháp 2: Tạo môi trường tích cực cho trẻ hoạt động sáng tạo.
Tạo môi trường hợp lý sẽ giúp trẻ tìm tòi, khám phá và phát hiện những điều

mọi người.
+ Chơi với cát:
- Trường chưa có hố cát, tôi dùng một cái hộp gỗ hình chữ nhật và đổ một bao
cát để ở góc sân vườn cổ tích. Để bộ đồ chơi với cát vào bên trong thế là trẻ có thể
thỏa sức khám phá.
- Chơi với cát giúp bé thực hành vận động thô và vận động tinh. Trẻ có thể
dùng xẻng xúc cát đổ vào xe ben, chở đi xây nhà. Trẻ có thể xách xô cát. Trẻ có thể
vốc cát. Múc cát bằng vỏ sò... dù thế nào thì cháu cũng được vận động có mục đích
và rèn luyện khả năng điều khiển cơ thể mình qua một hoạt động bé thực sự thích thú
chứ không phải chơi giả vờ.
- Chơi với cát cũng giúp trẻ viết tốt hơn vì trẻ có các ngón tay khéo léo và
khớp tay linh hoạt. Tất cả những việc tưởng như chơi vô bổ đó giúp chuẩn bị đôi tay
khỏe mạnh để cầm bút viết sau này. Khi biết chữ, trẻ có thể tập viết chữ trên cát.

6


- Chơi với cát, nhất là khi cùng với các bạn khác có những nguyên tắc cần
phải theo như không được hất, ném cát vào người khác vì như thế là nguy hiểm. Rót
cát, đổ cát thấp tay để không làm bay vào người khác.
+ Chơi với nước:
Trẻ ứng dụng các hiểu biết và kinh nghiệm về nước vào các trò chơi ngoài
trời. Tìm tòi khám phá qua phần khảo sát cá nhân và tập thể, rút ra kết luận chung.
Rèn kỹ năng chơi với các vật liệu thiên nhiên ngoài trời kết hợp với hoạt động thử
nghiệm. Phát triển tri giác có chủ định, trí nhớ, tư duy ngôn ngữ, óc phán đoán chính
xác.
* Ví dụ:
. Trò chơi “ Thi tiếp sức”: tổ chức cho trẻ thi đổ nước vào chai …
- Cách chơi: chia trẻ thành 2 nhóm có số lượng đều nhau, lần lượt từng trẻ
chạy lên múc nước đổ vào chai. Nhắc trẻ đổ nước vào chai cho khéo, làm sao cho

* Các trò chơi phát triển giác quan
Tổ chức các trò chơi chuyển tiếp nhẹ nhàng như; cho trẻ lắng nghe tiếng động,
tiếng kêu ở đâu, nghe tiếng gió thổi, lá rụng, chim hót, ngửi mùi hoa, mùi cỏ, mùi của
lá cây, cảm nhận ánh nắng mặt trời, qua trò chơi ai tinh mắt, đoán cây qua lá, đoán
vật bằng tay, ai thính tai, đoán xem tiếng động gì...
* Tổ chức các hoạt động giúp phát triển vận động ở trẻ:
+ Chơi với các đồ chơi có sẵn trong trường
Với tư duy phát triển vận động không chỉ trên tiết học, trò chơi vận động…
mà phát triển vận động phải được tiến hành lồng ghép trong mọi hoạt động khác
trong trường. Thông qua hoạt động leo trèo trên các thiết bị dụng cụ vận động ngoài
trời: cầu tuột, các vận động bò trườn trèo, tung ném, chuyền bắt, leo qua thang dây,
gốc cây, nhảy lò cò rèn cho trẻ sự khéo léo nhanh nhẹn của đôi bàn chân, bàn tay,
giáo dục trẻ không leo trèo những nơi nguy hiểm. Hơn nữa, chơi ngoài trời các bé có
điều kiện được tiếp xúc với môi trường ánh nắng, không khí tự nhiên giúp bé thoải
mái hơn, sức khỏe và sức đề kháng cũng tốt hơn so với các trẻ vui chơi ở các không
gian hạn hẹp, ít đối tượng tương tác.

8


Ngoài các đồ chơi có sẵn, tôi tận dụng những lốp xe hơi bị bể để cho trẻ chơi
nhảy bật hoặc bò, chui, đi thăng bằng trên lốp xe, làm xích đu,…
* Sưu tầm, vận dụng đa dạng các trò chơi đưa vào hoạt động ngoài trời.

9


10



Cây kim may áo
Cái giáo đi săn
Cái khăn bịt trốc
Cái nốc đi buôn
Cái khuôn đúc bánh
Cái sánh nấu chè
Cái ve rót rượu....Vuốt tay vỗ đập tay nhau nhịp hai theo bài đồng dao Vuốt hột nổ
nói đến những vật dụng hàng ngày.
. Bắc Kim thang
Trẻ làm thành vòng tròn, chân trái xỏ rế ngoéo vào chân trái bạn, vừa vỗ tay
vừa nhảy lò cò bằng chân phải và giữ không bị té. Trẻ nào không vững thăng bằng bị
té là thua, bị phạt búng tai hoặc nhảy lò cò.
cùng hát:
Bắc kim thang, cà lang bí rợ
Cột qua kèo là kèo qua cột
Chú bán dầu qua cầu mà té
Chú bán ếch ở lại làm chi?
Con le le đánh trống thổi kèn
Con bìm bịp thổi tò te tí te ......
. Dung giăng dung dẻ
Dung giăng dung dẻ/ dắt trẻ đi chơi
đi tới cổng trời/ gặp cậu gặp mợ
Cho cháu về quê/ cho dê đi học
Cho cóc ở nhà/ cho gà bới bếp
Ngồi xệp xuống đây!
Bài đồng dao trò Dung giăng dung dẻ đọc khi đi quanh nhiều vòng tròn,
những vòng này luôn thiếu một để đến cuối khi ngồi xệp xuống sẽ có một em chậm
chạp bị loại.
* Biện pháp 3: Lấy trẻ làm trung tâm hoạt động.
* Tạo môi trường thân thiện cho trẻ hoạt động tích cực:

việc chăm sóc, giáo dục trẻ.
Tạo môi trường vật chất, môi trường trong và ngoài lớp học: gồm phòng
nhóm, lớp học, hành lang, sân vườn và trang thiết bị đồ dùng dạy học.
* Tổ chức hoạt động lấy trẻ làm trung tâm.
Để trẻ thực sự trở thành trung tâm của việc xây dựng kế hoạch giáo dục thì
phải luôn hướng vào trẻ, căn cứ vào nhu cầu, khả năng của trẻ để xây dựng và tổ
chức các hoạt động giáo dục. Trong quá trình quan sát tôi luôn lấy trẻ làm trung tâm
cho trẻ được tự nhận xét đánh giá, được cầm, sờ, nắn … Trẻ phải tự nói lên ý kiến
của mình. Chính vì thế cô cần có kiến thức sâu rộng về thế giới xung quanh để cung
cấp cho trẻ.
Tôi luôn quan tâm, phát huy tính tích cực của trẻ trong khi chơi bằng cách
khai thác kinh nghiệm thực tế của trẻ, tận dụng môi trường sẵn có và cho trẻ được
thực hành nhiều nhất. Tạo được nhiều các tình huống cho trẻ phải suy nghĩ giải quyết
tình huống đó và sáng tạo nhiều nội dung chơi, chủ đề chơi phong phú hơn. Tôi luôn
hướng trẻ chơi theo một chủ đề thích hợp, mở rộng kỹ năng chơi và giao tiếp. Trẻ
được hoạt động một cách tích cực nhất, từ đó gây nhiều hứng thú cho trẻ khi chơi.

13


Tạo cho trẻ cảm giác thoải mái khi quan sát và bầu không khí vui tươi giữa cô
và trẻ để buổi chơi thu đựơc kết quả thành công nhất.
* Biện pháp 4: Chuẩn bị các nguyên vật liệu mở từ các nguyên vật liệu sẵn có
phục vụ cho hoạt động chơi.
Ví dụ:
- Trẻ chơi ở sân trường thấy nhiều lá vàng tôi cho trẻ thi nhau nhặt lá vàng và
cùng trò chuyện với nhau về lá vàng.
+ Đố bạn đó là lá của cây gì?
+ Tại sao lá rụng?
- Khi trẻ quan sát cây cô dùng các câu hỏi gợi ý để trẻ trả lời:

Tỷ lệ

Năm học 2015 – 2016
Học kì I

Số lượng

Tỷ lệ


Trẻ thích thú khi tham gia hoạt động
ngoài trời
Trẻ tích cực tham gia vào hoạt động
Trẻ thể hiện được sự sáng tạo của mình
khi tham gia hoạt động ngoài trời

35/45

77,78 %

28/32

87,5 %

20/45

44,44 %

18/32


vào ý trẻ để giúp trẻ phát triển theo mục tiêu chương trình chăm sóc giáo dục mầm
non mới.
* Đối với trẻ:
- Xác định được nhiệm vụ cần làm, tích cực tham gia các hoạt động, sử dụng
đồ dùng, tranh ảnh…
- Tự hoặc làm việc theo nhóm, lắng nghe ý kiến của bạn, biết chia sẻ, trao đổi
với bạn.Trẻ biết kiểm tra công việc sửa sai (nếu có), tìm cách làm tốt hơn.
15


- Giúp trẻ giải tỏa căng thẳng, trẻ khỏa mạnh và hoạt bát hơn, khi tham gia các
hoạt động đều đặn và có sự phối hợp chế độ ăn uống đầy đủ dinh dưỡng, trẻ sẽ phát
triển thể chất một cách tối đa và cơ thể luôn có sức đề kháng cao.
- Trẻ dễ dàng thu nạp vitamin D giúp trẻ hấp thụ canxi tốt, giúp cho các tế bào
tạo xương xây đắp cho xương đặc hơn, rắn chắc hơn và dẻo dai hơn.
* Đối với phụ huynh:
Phụ huynh tin tưởng nhà trường hơn, vì thấy trẻ trở nên thông minh nhanh
nhẹn tự tin hơn, đa số các phụ huynh đều ủng hộ các nguyên vật liệu mở cho cô giáo
ở lớp để bố trí môi trường cho trẻ hoạt động.
* Khả năng áp dụng:
Tiếp tục không ngừng bồi dưỡng cách tổ chức các hoạt động cho trẻ theo
hướng lấy trẻ làm trung tâm cho để nâng cao chất lượng dạy học phù hợp với xu thế
thời đại. Với kết quả của đề tài này, tôi đã phổ biến cho giáo viên trong đơn vị áp
dụng và chia sẽ cùng các bạn đồng nghiệp của tôi trong cùng ngành học mầm non.
VII. Kết luận:
Hoạt động ngoài trời là một trong các hình thức tổ chức cho trẻ mầm non phát
huy được những ưu điểm qua các hoạt động như: giúp trẻ phát triển về các mặt đức,
trí, thể, mỹ và lao động.
Hoạt động ngoài trời giúp trẻ được trực tiếp quan sát các sự vật, hiện tượng
trong tự nhiên, trong xã hội. Trẻ được tiếp xúc với thiên nhiên, hít thở không khí