BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
---------  --------

NGUYỄN QUANG TƢỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

HÀ NỘI – 2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƢỜNG ĐẠI HỌC SƢ PHẠM HÀ NỘI 2
---------  --------

NGUYỄN QUANG TƢỜNG

QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ
THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở TRƢỜNG TIỂU HỌC
TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ VÕ, TỈNH BẮC NINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC
Chuyên ngành: QUẢN LÝ GIÁO DỤC
Mã số : 60 14 01 14
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: PGS.TS Trần Trung

HÀ NỘI - 2015


LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan rằng số liệu và kết quả nghiên cứu trong luận văn này là
trung thực và không trùng lặp với các đề tài khác, các thông tin trích dẫn trong luận
văn là trung thực và đã đƣợc chỉ rõ nguồn gốc.
Hà Nội, tháng 11 năm 2015
TÁC GIẢ

Nguyễn Quang Tƣờng


iii

DANH MỤC BẢNG CHỮ VIẾT TẮT
CNTT

Công nghệ thông tin

CBQL

Cán bộ quản lý

CSCV

Cơ sở vật chất

ĐTB

Điểm trung bình


Quản lý nhà nƣớc

SKKN

Sáng kiến kinh nghiệm

SGK

Sách giáo khoa

SL

Số lƣợng

TH

Tiểu học

UBND

Ủy ban nhân dân


iv

MỤC LỤC
LỜI CẢM ƠN

i


3

3. Nhiệm vụ nghiên cứu

3

4. Đối tƣợng và phạm vi nghiên cứu

3

4.1. Đối tượng nghiên cứu

3

4.2. Phạm vi nghiên cứu

4

5. Giả thuyết khoa học

4

6. Phƣơng pháp nghiên cứu

4

6.1. Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

4



1.1.1. Những nghiên cứu ngoài nước

6

1.1.2. Tại Việt Nam

8

1.2.

Một số khái niệm cơ bản

10

1.2.1. Công nghệ thông tin

10

1.2.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

10

1.2.3. Quản lý hoạt động dạy học

12

1.2.4. Quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học

13


1.4.2. Nội dung quản lý hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học của giáo viên Tiểu học

23

1.4.3. Những yếu tố ảnh hưởng đến công tác quản lý hoạt động

1.5.

ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy trường Tiểu học

30

Kết luận chƣơng 1

31

Chƣơng 2. THỰC TRẠNG QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG
CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC Ở CÁC


vi
TRƢỜNG TIỂU HỌC TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN QUẾ VÕ,
TỈNH BẮC NINH
2.1.

34

Khái quát về điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội, truyền thống


2.2.1. Khái quát hoạt động khảo sát

47
47

2.2.2. Thực trạng nhận thức của đội ngũ giáo viên các trường
tiểu học đối với hoạt động ứng dụng công nghệ thông tin
trong dạy học

49

2.2.3. Thực trạng trình độ ứng dụng công nghệ thông tin trong
dạy học của đội ngũ giáo viên các Trường tiểu học huyện
Quế Võ

50

2.2.4. Thực trạng việc ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học của
đội ngũ giáo viên các trường tiểu học huyện Quế Võ
2.2.5. Thực trạng về cơ sở vật chất, thiết bị công nghệ thông tin

51
57


vii

2.3.


70

Đánh giá chung về quản lý hoạt động ứng dụng công
nghệ thông tin ở các trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện
Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh

71

2.4.1. Ưu điểm

71

2.4.2. Nhược điểm

72

2.4.3. Nguyên nhân của thực trạng

72

2.5.

Kết luận chƣơng 2

Chƣơng 3. BIỆN PHÁP

73
QUẢN LÝ HOẠT ĐỘNG ỨNG DỤNG

CÔNG NGHỆ THÔNG TIN TRONG DẠY HỌC CỦA


3.2.

Các biện pháp nâng cao hiệu quả quản lý hoạt động ứng
dụng công nghệ thông tin trong dạy học của giáo viên ở các
trường tiểu học huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh

77

3.2.1. Biện pháp 1

77

3.2.2. Biện pháp 2

81

3.2.3. Biện pháp 3

85

3.2.4. Biện pháp 4

93

3.2.5. Biện pháp 5

96

3.2.6. Biện pháp 6


ix
3.4.4. Phương pháp thăm dò các biện pháp

104

3.4.5. Kết quả thăm dò

104

Kết luận chƣơng 3

110

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ

112

3.5.

1. Kết luận

112

2. Khuyến nghị

113

2.1. Đối với Sở Giáo dục và Đào tạo Bắc Ninh



38

Bảng 2.4. Trình độ đội ngũ giáo viên các trƣờng TH huyện Quế Võ,
Bắc Ninh

40

Bảng 2.5. Trình độ năng lực chuyên môn GVTH

41

Bảng 2.6. Số lƣợng và cơ cấu GVTH năm học 2014 - 2015

42

Bảng 2.7. Tình hình CSVC phục vụ ứng dụng CNTT trong các trƣờng TH

43

Bảng 2.8. Kết quả đánh giá học tập của học sinh các trƣờng TH huyện Quế
Võ, năm học 2014-2015:

46

Bảng 2.9. Thực trạng nhận thức của đội ngũ giáo viên đối với ứng
dụng CNTT trong dạy học

49



66

Bảng 2.17. Thực trạng các điều kiện đảm bảo các điều kiện cho việc
ứng dụng CNTT trong dạy học ở các trƣờng TH trên địa
bàn huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.

69

Bảng 3.1. Khảo nghiệm tính cần thiết biện pháp nâng cao chất
lƣợng quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học ở
trƣờng TH trên địa bàn huyện Quế Võ tỉnh Bắc Ninh

104

Bảng 3.2. Khảo nghiệm tính khả thi biện pháp nâng cao chất lƣợng
quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học ở
trƣờng TH trên địa bàn huyện Quế Võ tỉnh Bắc Ninh

106

Bảng 3.3. Tƣơng quan giữa tính cần thiết và tính khả thi của các
biện pháp

108


xii

DANH MỤC CÁC SƠ ĐỒ VÀ BIỂU ĐỒ

1.

Lý do chọn đề tài

Ngày nay, CNTT đang xâm nhập vào hầu hết các lĩnh vực của đời sống xã
hội. Việc ứng dụng CNTT trong dạy học đã trở thành một trào lƣu mạnh mẽ, một
xu thế của giáo dục thế giới nói chung, một chủ trƣơng lớn của Bộ GD&ĐT nƣớc ta
nói riêng. Nhận thức đƣợc vai trò to lớn của CNTT, Đảng ta đã có chủ trƣơng đẩy
mạnh ứng dụng CNTT trong thời kỳ công nghiệp hoá, hiện đại hoá bằng Chỉ thị số
58-CT/TW ngày 17 tháng 10 năm 2000 của Bộ Chính trị Ban Chấp hành Trung
ƣơng Đảng, trong đó đối với ngành GD&ĐT, Chỉ thị nêu rõ: “Đẩy mạnh ứng dụng
CNTT trong công tác giáo dục và đào tạo ở các cấp học, bậc học, ngành học. Phát
triển các hình thức đào tạo từ xa phục vụ cho nhu cầu học tập của toàn xã hội. Đặc
biệt tập trung phát triển mạng máy tính phục vụ cho giáo dục và đào tạo, kết nối
Internet tới tất cả các cơ sở giáo dục và đào tạo”. Chỉ thị số 29/2001/CT-BGDĐT
đã nêu: “Đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong GD&ĐT ở tất cả các cấp học, bậc học,
ngành học theo hướng sử dụng CNTT như là một công cụ hỗ trợ đắc lực nhất cho
đổi mới phương pháp giảng dạy, học tập ở tất cả các môn học”. Và thực tế cho
thấy, việc ứng dụng CNTT vào dạy học đã góp phần nâng cao hiệu quả của quá
trình dạy học.
Trong hệ thống giáo dục quốc dân, tiểu học là bậc học nền tảng của hệ thống
giáo dục phổ thông. Trong đó ngƣời GVTH là nhân tố quan trọng quyết định chất
lƣợng giáo dục. Thông qua các hoạt động giảng dạy và giáo dục, GVTH hình thành
ở ngƣời học những kiến thức và kĩ năng cần thiết cũng nhƣ giáo dục nhân cách cho
học sinh. Để đảm đƣơng đƣợc vai trò to lớn đó, đòi hỏi ngƣời GVTH ngoài phẩm
chất đạo đức và tƣ tƣởng chính trị tốt còn phải có hệ thống kiến thức sâu rộng và kĩ
năng dạy học thành thạo.
Với định hƣớng đổi mới giáo dục hiện nay, đòi hỏi mỗi giáo viên nói chung
và GVTH nói riêng phải không ngừng nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ;
phải tiếp cận các phƣơng pháp dạy học mới đồng thời rèn luyện đƣợc các kĩ năng

thành công của việc ứng dụng CNTT trong dạy học. Hiệu trƣởng là ngƣời chịu


3
trách nhiệm chính trong việc nâng cao hiệu quả ứng dụng CNTT trong dạy học
của giáo viên.
Từ những cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên cho thấy, cần phải có những
biện pháp cụ thể quản lý việc ứng dụng CNTT của đội ngũ GVTH, đặc biệt là ứng
dụng CNTT trong dạy học nhằm nâng cao chất lƣợng dạy học ở trƣờng tiểu học.
Với những lý do trên, chúng tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Quản lý hoạt động ứng
dụng CNTT trong dạy học ở trường tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ
tỉnh Bắc Ninh”.
2.

Mục đích nghiên cứu

Nghiên cứu cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn về ứng dụng CNTT trong dạy
học của đội ngũ giáo viên và công tác quản lý ứng dụng CNTT trong các trƣờng
tiểu học để đề xuất các biện pháp quản lý hoạt động ứng dụng CNTT của Hiệu
trƣởng trƣờng tiểu học nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng dạy học ở các trƣờng
tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.
3.

Nhiệm vụ nghiên cứu

3.1. Hệ thống hóa cơ sở lý luận về quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong
dạy học ở trƣờng tiểu học.
3.2. Khảo sát thực trạng quản lý hoạt động ứng dụng CNTT trong dạy học ở
trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ tỉnh Bắc Ninh của Hiệu trƣởng ở các
trƣờng tiểu học huyện Quế Võ, tỉnh Bắc Ninh.

dẫn đến thực trạng này, một trong những nguyên nhân cơ bản là do các biện pháp
quản lí của Hiệu trƣởng chƣa phù hợp. Nếu xây dựng đƣợc các biện pháp quản lý
ứng dụng CNTT trong dạy học của Hiệu trƣởng đồng bộ, phù hợp thì sẽ nâng cao
chất lƣợng dạy học ở các trƣờng tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ, tỉnh
Bắc Ninh.
6.

Phƣơng pháp nghiên cứu

6.1.

Nhóm phương pháp nghiên cứu lý luận

Sử dụng các phƣơng pháp nghiên cứu phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa các
tài liệu liên quan đến vấn đề lý luận về quản lý giáo dục, quản lý hoạt động ứng
dụng CNTT trong dạy học ở tiểu học.
6.2.

Nhóm phương pháp nghiên cứu thực tiễn

- Phƣơng pháp điều tra: Thu thập ý kiến của các đối tƣợng thông qua việc
trƣng cầu ý kiến. Các nội dung trƣng cầu ý kiến là các vấn đề liên quan đến thực
trạng của vấn đề nghiên cứu.
- Phƣơng pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết kinh nghiệm của các trƣờng
tiểu học trên địa bàn huyện Quế Võ về công tác quản lý hoạt động ứng dụng CNTT
trong dạy học ở trƣờng tiểu học.
- Phƣơng pháp chuyên gia: Xin ý kiến của các chuyên gia về các vấn đề liên
quan đến đánh giá thực trạng và tính khả thi của các biện pháp đƣợc đề xuất.



Ở TRƢỜNG TIỀU HỌC

1.1.

Tổng quan lịch sử nghiên cứu vấn đề

1.1.1. Những nghiên cứu ngoài nước
Trên thế giới, các nƣớc có nền giáo dục phát triển đều chú trọng đến việc ứng
dụng CNTT nhƣ: Nƣớc Mỹ, Australia, Canađa, Nhật Bản, Hàn Quốc, Singapore, ...
Để ứng dụng CNTT đƣợc nhƣ ngày nay các nƣớc này đã trải qua rất nhiều các
chƣơng trình quốc gia về tin học hoá cũng nhƣ ứng dụng CNTT vào các lĩnh vực
khoa học kỹ thuật và trong mọi lĩnh vực của đời sống xã hội, đặc biệt là ứng dụng vào
khoa học công nghệ và giáo dục.
Cộng hòa Pháp:Một chính sách quốc gia đầu tiên mang tên Plan de Cancul đề
xuất vào giữa những năm 60 dƣới thời Tổng thống Đờ Gôn (De Gaullé)
Ở Australia vào tháng 3 năm 2000, Hội đồng Bộ trƣởng đã ủng hộ hƣớng đi
đƣợc trình bày trong tài liệu “Cơ cấu chiến lƣợc cho nền kinh tế thông tin”(Theo
“Cơ cấu chiến lược cho nền kinh tế thông tin” ở Australia của

tạp chí

PCWorldVN).
Tại Anh cũng có các chƣơng trình quản lý ứng dụng CNTT trong việc dạy
học cho ngƣời lớn. Mọi ngƣời có cơ hội tiếp cận trực tiếp với mạng Internet thông
qua mạng lƣới 2000 trung tâm “học tập trực tiếp” và 6000 trung tâm qua mạng
Internet ở tại cộng đồng [18].
Tại Canađa, gần đây việc giới thiệu phần mềm dạy toán học trên cơ sở máy
tính (The learning Equation Mathematics) đã đem lại thành tích nổi bật so với
những em học sinh sử dụng sách giáo khoa truyền thống. Đó là phần mềm dành cho
những em học sinh lớp 9 đề cập kiến thức về toán học và những kỹ năng liên quan

(NCB) đƣợc thành lập để chỉ đạo công tác đó.
Năm 1980 chính sách tin học của Đài Loan đã đƣợc công bố và “Kế hoạch
10 năm phát triển CNTT ở Đài Loan” đã đề cập đến cấu trúc tổ chức của CNTT


8
trong nƣớc và những nội dung mà chính phủ cần làm để phát triển CNTT, tiếp tục
khả năng cạnh tranh thành công trên thị trƣờng thế giới.
Ở Hàn Quốc, các hoạt động về chính phủ điện tử và ứng dụng CNTT đƣợc
phân biệt: Các dự án có liên quan đến nhiều Bộ, Ngành, địa phƣơng đƣợc xem nhƣ
là dự án chính phủ điện tử đƣợc sử dụng ngân sách tập trung. (Theo tin “Chính phủ
điện tử Hàn Quốc” trên tạp chí PCWorldVN cập nhật ngày 01/4/2008).
Tóm lại, CNTT ngày càng phát triển nhƣ vũ bão đã mang lại hiệu quả cao
trong mọi lĩnh vực của đời sống, khoa học kĩ thuật và đặc biệt đƣợc ứng dụng nhiều
trong giáo dục. Muốn đẩy mạnh CNTT trong giáo dục, cần có đảm bảo các yếu tố
về cơ sở hạ tầng CNTT, về nhân lƣc, vật lực và tài lực.
1.1.2. Tại Việt Nam
Ở Việt Nam cũng đã có chƣơng trình quốc gia về CNTT (1996-2000) và Đề
án thực hiện về CNTT tại các cơ quan Đảng (2003-2005) ban hành kèm theo Quyết
định 47 của Ban Bí thƣ trung ƣơng Đảng. Mặt khác, tại các cơ quan quản lý nhà
nƣớc đã có Đề án tin học hoá quản lý hành chính nhà nƣớc (2001-2005) ban hành
kèm theo Quyết định số: 112/2001/QĐ - TTg ngày 25/7/2001 của Thủ tƣớng Chính
phủ về giáo dục,... Chỉ thị 58/CT - TƢ ngày 17/10/2000 của Bộ Chính trị về đẩy
mạnh ứng dụng phát triển CNTT phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa
nêu rõ việc đẩy mạnh ứng dụng CNTT trong công tác GD&ĐT. Bộ trƣởng Bộ
GD&ĐT đã ra Chỉ thị 29/2001/CT-BGD&ĐT, ngày 30/7/2001, nêu rõ: “Tập trung
phát triển mạng máy tính phục vụ GD&ĐT, kết nối internet đến tất cả các cấp quản
lý và cơ sở giáo dục, hình thành một mạng giáo dục (EduNet) nhằm tăng cường
giảng dạy, đào tạo và ứng dụng CNTT trong giai đoạn 2001-2005".
Từ năm 2004 đến năm 2007 chƣơng trình dạy học cho giáo viên ở các trƣờng

muốn nói tới nghĩa kỹ thuật công nghệ. Còn Tin học thì nghiên cứu về cấu trúc và
tính chất, vì thế tin học gần gũi với cách hiểu là môn khoa học, hay môn học. CNTT
là lĩnh vực khoa học rộng lớn nhƣng có nhiều chuyên ngành hẹp.
Tóm lại, CNTT là một tập hợp các phương pháp khoa học, các phương tiện
và công cụ kỹ thuật hiện đại - chủ yếu là kỹ thuật máy tính và viễn thông - nhằm tổ
chức khai thác và sử dụng có hiệu quả nguồn tài nguyên thông tin rất phong phú và
tiềm năng trong mọi lĩnh vực hoạt động của con người và xã hội [15].
1.2.2. Ứng dụng công nghệ thông tin trong dạy học
Ứng dụng CNTT trong dạy học là quá trình ứng dụng CNTT vào hoạt động
dạy học một cách hợp lý. Trong quá trình dạy học ứng dụng CNTT phải đúng mục


11
đích, đúng lúc, đúng chỗ, đúng mức độ và cƣờng độ. Ứng dụng CNTT trong dạy
học nhằm đổi mới PPDH.
Theo Luật CNTT số 67/2006/QH11, ngày 29/6/2006: “Ứng dụng CNTT là
việc sử dụng CNTT vào các hoạt động thuộc lĩnh vực kinh tế - xã hội, an ninh, quốc
phòng, đối ngoại và các hoạt động khác nhằm nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu
quả của các hoạt động này”.
Việc ứng dụng CNTT trong giáo dục bao gồm hai lĩnh vực: ứng dụng CNTT
trong quản lý và ứng dụng CNTT trong dạy học. Theo [18], có thể phân chia ra 4
mức ứng dụng CNTT trong dạy học nhƣ sau:
Mức 1: Ứng dụng CNTT để thiết kế kế hoạch dạy học. Ứng dụng CNTT để
trợ giúp giáo viên một số thao tác nghề nghiệp nhƣ soạn giáo án, in ấn tài liệu... Đây
là khâu vô cùng quan trọng để chuẩn bị cho quá trình đứng lớp của giáo viên. Đây
là mức ứng dụng CNTT trong dạy học phổ biến nhất hiện nay.
Mức 2: Ứng dụng CNTT trong quá trình dạy học (hỗ trợ phƣơng pháp và kĩ
năng dạy học của giáo viên). Ứng dụng CNTT để hỗ trợ một khâu, một công việc
nào đó trong toàn bộ quá trình dạy học. Giáo viên sử dụng một số phần mềm hỗ trợ
minh họa, thí nghiệm trong quá trình dạy học.