Nguyễn Thị Ngọc Lan – PHT Mầm non 20/10, Pleiku
Đề tài
NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG GIẢNG DẠY THÔNG QUA HOẠT
ĐỘNG DỰ GIỜ THĂM LỚP GIÁO VIÊN
I/ ĐẶT VẤN ĐỀ:
Trong những năm qua bậc học mầm non đang thực hiện đổi mới hình thức
tổ chức hoạt động CSGD trẻ theo hướng tích hợp chủ điểm. Đây là một trong
những phương pháp giáo dục hiện đại nhằm nâng cao chất lượng giáo dục góp
phần phát triển toàn diện trẻ mầm non. Trước yêu cầu đó đòi hỏi đội ngũ giáo viên
trực tiếp đứng lớp phải thường xuyên nắm bắt những yêu cầu mới, những kỹ năng
phù hợp và nhất là có khả năng lựa chọn nội dung tích hợp vào từng bài học từng
hoạt động cụ thể trong cùng một chủ điểm. Thực hiện chỉ đạo chung của ngành,
đối với CT 5tuổi 26 tuần phải từng bước vận dụng một cách linh hoạt và phù hợp
vào nội dung giáo dục theo hướng đổi mới.
Vai trò của người quản lý chỉ đạo chuyên môn ngoài việc bồi dưỡng giáo
viên nắm chắc lý luận để cải tiến nội dung và phương pháp giáo dục, hoạt động dự
giờ thăm lớp là một khâu đột phá quan trọng tạo cơ hội thuận lợi để GV trực tiếp
thể hiện những ý tưởng những sáng tạo và phát huy tốt năng lực tự học. Ngoài ra
hoạt động dự giờ thăm lớp còn có vai trò quan trọng là công việc thường xuyên và
trọng tâm của người quản lý chuyên môn.
Trường MN 20/10 thuộc 2 Phường Hội phú và Phù Đổng với 12 lớp nằm
rải rác ở 18 tổ dân phố, trong đó có lớp cách nhau hằng 5,6 cây số vì vậy việc dự
giờ thăm lớp có nhiều khó khăn. Tuy nhiên tôi vẫn thường xuyên có kế hoạch đến
các lớp để thăm lớp dự giờ trong từng tháng và học kỳ, có tháng dự trên 20 tiết và
sau mỗi lần dự đều có ghi chép để góp ý GV cụ thể. Trước đây tôi cứ nghĩ rằng
1
2
Nguyễn Thị Ngọc Lan – PHT Mầm non 20/10, Pleiku
1. Điều tra nắm chắc khả năng giảng dạy và những mặt mạnh yếu của
từng giáo viên:
Công việc này được tiến hành khá thuận lợi vì đội ngũ GV của trường
không thay đổi, tôi đã gắn bó và làm việc cùng chị em trong 17 năm nên nắm bắt
tương đối chắc trình độ cũng như năng lực chuyên môn và ưu khuyết điểm trong
giảng dạy của từng cô giáo. Đồng thời trao đổi thêm với tổ trưởng chuyên môn để
có đánh giá khách quan chính xác năng lực của mỗi cá nhân. Sau khai giảng công
việc rất nhiều nhưng cần thiết phải dự giờ theo kế hoạch đã đề ra, trọng tâm là dự
đều các bộ môn và các hoạt động giáo dục.
Tôi chia lịch xoay tròn để dự được tất cả 12 lớp không trùng ngày không
trùng giờ, thông báo ngày giờ để GV có sự chuẩn bị như tuần I tôi dự tổ 1 thứ hai;
tổ 4 thứ ba; tổ 5 thứ tư…Sang tuần II tôi lại dự tổ 1 thứ ba; tổ 4 thứ tư, tổ 5 thứ
năm, cứ xoay tròn như thế không chỉ dự được tất cả GV mà ở mỗi lớp tôi đều dự
được các hoạt động. Kết thúc đợt dự giờ này tôi sơ bộ phân loại và nắm được đặc
điểm của mỗi GV trong trường. Ví dụ: Cô Bùi Dương có cố gắng sử dụng tích
hợp tìm hiểu một số loại quả khi cho trẻ LQVT nhưng chưa logic; Cô Hường vẫn
còn lúng túng các bước dạy LQCC; Trẻ ở lớp cô Phương chơi Thỏ tìm chuồng rất
hứng thú nhưng cô giáo chưa phát huy tính tự lực của trẻ do vậy GV vất vả
nhiều….
Từ kết quả phân loại trên làm cơ sở để xây dựng kế hoạch dự giờ thăm lớp
phù hợp với năng lực và đem lại tác dụng thật sự giúp GV nắm vững phương pháp
dạy đặc trưng cho từng bộ môn từng hoạt động.
2. Xây dựng kế hoạch dự giờ thăm lớp
Trên cơ sở kế hoạch công tác năm học của nhà trường tôi bàn bạc thống
nhất với tổ chuyên môn để xây dựng kế hoạch dự giờ thăm lớp trong năm học
chọn giáo viên giỏi có tác phong lên lớp nhẹ nhàng trình độ chuyên môn khá vững
vàng để dạy môn LQMTXQ, số GV có năng khiếu như cô Bốn dạy HĐTH cô
Dưỡng dạy GDÂN. Tuy nhiên có trường hợp GV chưa đạt chuẩn về đào tạo
nhưng có năng lực giảng dạy rất tốt chẳng hạn như cô Võ Dương khả năng nắm
4
Nguyễn Thị Ngọc Lan – PHT Mầm non 20/10, Pleiku
bắt cái mới khá linh hoạt và nhanh nhẹn, BGH chỉ cần đưa ra ý tưởng dạy trẻ học
toán qua chuyện kể sau đó thống nhất nội dung cơ bản và cô Võ Dương tổ chức
giờ học đạt hiệu quả cao.
* Đợt III ( tháng 2 và tháng 3 )
Bên cạnh lịch dự giờ theo chuyên đề trọng tâm dự giờ ở giai đoạn này là
nắm tình hình thực hiện chương trình, thời gian biểu, tình hình chăm sóc giáo dục
trẻ của từng GV, vì thế kế hoạch đề ra phải dự các hoạt động và dự cả buổi học.
Lịch dự giờ khá nặng nhưng tôi vẫn quyết tâm hoàn thành, dự cả một buổi nên
GV cũng vất vả nhưng được sự góp ý chân tình cụ thể của BGH chị em cũng phấn
khởi sửa chữa sai sót nâng dần tay nghề của bản thân.
Khác với các đợt trước lần này tôi bố trí để dự hoạt động vui chơi ở tất cả
các thời điểm, vui chơi giữa 2 tiết học, vui chơi 60 phút. Dự xong mỗi cô giáo một
buổi tôi phát hiện được những thiếu sót thường gặp khi tổ chức cho trẻ vui chơi
đó là: Trẻ ít được chơi theo ý thích theo nhóm, chưa có cơ hội để tự chọn đồ chơi
chỗ chơi và cô giáo chưa phát huy khả năng tự tổ chức chơi với nhau của trẻ. Mặc
dù góp ý thật cụ thể nhưng đôi chỗ còn lúng túng, tôi tổ chức ngay giờ dạy mẫu
để chị em kiến tập từ đó hình dung được những yêu cầu cần đạt khi tổ chức cho
trẻ vui chơi.
Có thể khẳng định việc đổi mới phương pháp nâng cao chất lượng giờ dạy
luôn gắn liền với hoạt động dự giờ thăm lớp.
* Đợt IV ( tháng 4 và tháng 5 )
chuyên môn
4. Những công việc cần tiến hành trước khi dự giờ
* Công tác chuẩn bị : Xấc định đây là một khâu rất quan trọng nên trước khi
dự giờ tôi chuẩn bị những tài liệu như kế hoach giảng dạy, thời khoá biểu, bài
soạn gợi ý hay các yài liệu chuyên môn khác có liên quan để nghiên cứu nắm thật
chắc mục đích yêu cầu và trọng tâm của từng môn học từng hoạt động sẽ dự.
Ngoài ra khi dự ìư cần chuẩn bị sổ thăm lớp dự giờ, phiếu đánh giá và tài liệu.
6
Nguyễn Thị Ngọc Lan – PHT Mầm non 20/10, Pleiku
* Trao đổi với giáo viên trước dự giờ: Khi đi dự giờ bất kỳ GV nào tôi đều
tranh thủ đến trước vài phút để trao đổi trước với GV nội dung của buổi dự ngày
hôm đó, nhằm giúp GV tháo gỡ khó khăn giải đáp thắc mắc trước khi tiến hành
giờ dạy. Nếu những vấn đề đơn giản có thể thống nhất thì tôi giải quyết ngay,
ngược lại nếu cần phải trao đổi với tổ chuyên môn hoặc phải nghiên cứu tài liệu
có liên quan thì tôi hẹn vào buổi sinh hoạt chuyên môn để cùng thảo luận và đi
đến thống nhất. Từ cách làm này đã tạo cho GV một tâm lý thoải mái tự tin, tháo
gỡ khó khăn trước và sau khi dạy giúp GV bớt lúng túng, nhiều GV trước đây e
ngại giờ đã mạnh dạn hơn lên, mối quan hệ giữa BGH và giáo viên ngày càng gần
gũi thân thiết. Ngoài ra nhờ thường xuyên trao đổi trò chuyện còn giúp BGH nắm
bắt được tâm lý của giáo viên có bị chi phối bởi hoàn cảnh khách quan nào không
nắm bắt những tâm tư nguyện vọng, những khó khăn vướng mắc trong công tác và
trong cuộc sống của từng thành viên. Chính vì thế được dự giờ GV cảm thấy tự tin
mạnh dạn và tin tưởng hơn trong chuyên môn.
5. Những công việc cần tiến hành trong quá trình dự giờ
* Khi vào lớp để dự giờ tuỳ theo tình hình của lớp và căn cứ vào bố trí về
chỗ ngồi của giờ dạy hay hoạt động, người dự giờ cần lựa chọn thật nhanh vị trí
sự tham khảo của tập thể. Tôi không nêu những tồn tại cá biệt của từng giáo viên
vì những vấn đề này tôi đã góp ý riêng với chị em rồi, đây cũng là cách làm tế nhị
khéo léo vừa giữ uy tín cho chị em trước tập thể và lòng tự trọng của mỗi cá nhân
cũng không bị tổn thương. Tôi chú trọng nêu lên những sáng kiến của chị em
trong quá trình dự giờ để tất cả cùng học hỏi lẫn nhau, không khí các buổi sinh
hoạt chuyên môn thật sự cởi mở và đoàn kết.
Các biện pháp tiến hành sau khi dự giờ như góp ý trực tiếp, góp ý trong tổ
chuyên môn, tổ chức kiến tập cùng nhau đúc rút kinh nghiệm đã có tác dụng tốt
trong hoạt động dự giờ thăm lớp của BGH. Một biện pháp cần được BGH lưu ý
sau mỗi lần dự giờ thăm lớp đó là giúp GV có được hướng khắc phục, vừa nêu
khuyết điểm vừa đưa ra những giải pháp gợi ý để GV vận dung vào lớp mình một
cách phù hợp. Thí dụ: tôi sưu tầm các mẫu tranh ảnh, tranh chuyện, cách sắp xếp
8
Nguyễn Thị Ngọc Lan – PHT Mầm non 20/10, Pleiku
để có những tranh trang trí đẹp mắt hợp lứa tuổi MN; giới thiệu các câu chuyện
bài thơ câu đố hoặc một số hình thức vào bài và kết thúc giờ học nhẹ nhàng mà
hiệu quả. Cách làm này tuy có vất vả nhưng đã giúp cho GV có cơ sở để vận dụng
nội dung tích hợp nhẹ nhàng hợp lý.
* Góp ý vào số dự giờ thăm lớp
Khi dự giờ tôi dành riêng cuốn sổ cá nhân để ghi chép tỉ mỉ hoạt động của
cô của trẻ, sử dụng các ký hiệu để lưu ý những vấn đề cần thiết. Trong sổ ghi này
một bên tường thuật tiết dạy một bên tôi ghi thêm hướng giải quyết đối với vấn đề
nảy sinh. Nhờ đó tôi không bỏ sót bất kỳ sáng kiến nào của GV trong quá trình dự
giờ.
Giáo viên cũng ghi chép cẩn thận vào sổ dự giờ của mình mỗi khi được góp
ý, phần bài học kinh nghiệm giáo viên sẽ ghi lại những biện pháp cũng như hướng
khắc phục để nâng cao hiệu quả giờ dạy. Trong những lần dự giờ sau tôi đều xem
quan hệ đồng nghiệp chan hòa cộng đồng trách nhiệm.
+ Riêng bản thân tôi quá trình dự giờ lên lớp theo kế hoạch đã giúp tôi nắm
bắt được nhiều kiến thức ở nhiều bộ môn khác nhau, nâng cao được nghiệp vụ
quản lý chuyên môn của bản thân và góp phần tăng thêm uy tín của người quản lý
đối với giáo viên.
Với các biện pháp khi tiến hành hoạt động dự giờ thăm lớp, GV đã có khả
năng nghiên cứu để vận dụng sáng tạo phương pháp giảng dạy và vận dụng linh
hoạt đổi mới hình thức tổ chức hoạt động CSGD trẻ theo hướng tích hợp chủ điểm
vào CT 26 tuần phù hợp đạt hiệu quả cao.
Qua những việc làm đạt kết quả tốt, chúng toi tạm rút ra những kinh nghiệm
nhỏ như sau:
+ Tiến hành điều tra khảo sát đầu năm học để nắm được tình hình chuyên
môn của đội ngũ, từ đó có cơ sở xây dựng kế hoạch và biện pháp cụ thể.
10
Nguyễn Thị Ngọc Lan – PHT Mầm non 20/10, Pleiku
+ Trong quá trình dự giờ người quản lý cần tận dụng mọi điều kiện để góp ý
GV một cách chính xác chi tiết. Việc góp ý phải được tiến hành ngay sau khi dự
xong trên tinh thần dân chủ thoải mái, tế nhị và khéo léo.
+ BGH thường xuyên nghiên cứu, học hỏi để nắm vững chương trình và
yêu cầu chỉ đạo về chuyên môn của ngành. Nắm bắt kịp thời những nội dung và
phương pháp dạy hiện đại giúp GV cập nhật thường xuyên vào quá trình giảng
dạy chăm sóc giáo dục trẻ. Công việc này còn có tác dụng rất lớn giúp cho BGH
vững vàng tự tin khi góp ý GV tháo gỡ những vướng mắc trong chuyên môn kịp
thời, bên cạnh đó có thêm tư liệu cung cấp cho GV nhiều ý tưởng hay để chị em
vận dụng vào giảng dạy. Điều đó sẽ nâng cao uy tín của BGH, chị em tin tưởng và
13
Nguyễn Thị Ngọc Lan – PHT Mầm non 20/10, Pleiku
14