CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: "MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈ N KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ
5 - 6 TUỔI, NHẰM GIÚP TRẺ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN"
Quảng Bình, tháng 05 năm 2015
1
CỘNG HÒA XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập - Tự do - Hạnh phúc
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: "MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈ N KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ
5 - 6 TUỔI, NHẰM GIÚP TRẺ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN"
Họ và tên: Võ Thị Uyến
Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường Mầm non An Thủy
Quảng Bình, tháng 5 năm 2015
2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Đề tài: "MỘT SỐ BIỆN PHÁP RÈ N KỸ NĂNG SỐNG CHO TRẺ
5 - 6 TUỔI, NHẰM GIÚP TRẺ PHÁT TRIỂN TOÀN DIỆN"
1. Phần mở đầu:
1.1. Lý do chọn đề tài:
con người trong thời đa ̣i hiêṇ nay, tạo cho trẻ nền tảng vững chắ c khi chuyển qua mô ̣t
lố i số ng mới, môi trường và quan hệ mới, đó là vào trường phổ thông.
Vâ ̣y nên, nhiê ̣m vu ̣ của giáo viên mầ m non là phải rèn kỹ năng số ng cho trẻ
mẫu giáo 5 - 6 tuổ i để ta ̣o mọi tiề m năng tố t nhấ t giúp trẻ ho ̣c tâ ̣p tố t ở trường phổ
thông và bước vào cuô ̣c sống tự tin hơn, thực hiêṇ đúng các chuẩ n mực văn hoá xã
hô ̣i đa ̣t hiêụ quả cao hơn. Chıń h vì lẽ đó mà tôi cho ̣n đề tài: "Một số biê ̣n pháp rèn kỹ
năng số ng cho trẻ 5-6 tuổi, nhằ m giúp trẻ phát triể n toàn diê ̣n".
1.2. Phạm vi áp dụng đề tài:
3
Trong sáu năm đầ u tiên của cuô ̣c đời (Từ 0 đế n 6 tuổ i) trẻ em nào cũng cần
hıǹ h thành đươ ̣c một số kỹ năng, kỷ xảo, tri thức kinh nghiệm vững chắ c và đầ y đủ,
cùng với mô ̣t số thói quen đa ̣o đức theo chuẩn mực của xã hô ̣i, đủ cho trẻ có thể cư xử
trong cuô ̣c số ng hằ ng ngày, giao tiế p với mo ̣i người và để người khác hiể u mıǹ h. Đă ̣c
biêṭ trẻ 5- 6 tuổi rất hiếu động, hay bắ t chước, làm theo, trẻ chưa hiể u rõ đươ ̣c hành
đô ̣ng của mıǹ h đúng hay sai và như thế nào. Vı̀ thế nên tôi luôn đă ̣t ra câu hỏi cầ n
cung cấ p cho trẻ những gì và rèn cho trẻ những kỹ năng số ng như thế nào để đa ̣t đươ ̣c
hiệu quả? Ở đề tài này, tôi đưa ra một số biện pháp rèn kỹ năng số ng cho trẻ 5-6 tuổ i,
nhằ m giúp trẻ phát triể n toàn diên,
̣ đồng thời còn tư vấn cho phụ huynh một số biện
pháp rèn kỹ năng số ng cho trẻ như thế nào là tốt nhất.
Bản thân tôi là một giáo viên với nhiều năm kinh nghiệm dạy trẻ mẫu giáo 5 - 6
tuổi, nắm được những đặc điểm tâm sinh lý của trẻ cũng như tâm lý của phụ huynh,
tôi thấ y viê ̣c rèn kỹ năng số ng cho trẻ 5- 6 tuổ i trong thời đại ngày nay là một điều
hế t sức quan tro ̣ng. Chıń h vı̀ thế mà tôi quyế t đinh
̣ cho ̣n đề tài: "Mô ̣t số biêṇ pháp
rèn kỹ năng số ng cho trẻ 5- 6 tuổ i, giúp trẻ phát triể n toàn diên".
̣ Với đề tài này nhằ m
cảnh đảm bảo môi trường xanh - sạch - đẹp.
4
Lớp học thoáng mát, đủ diện tích cho trẻ hoạt động, có công trình vệ sinh khép
kín.
Trang thiết bị, đồ dùng dạy học cho trẻ 5 - 6 tuổ i đầy đủ.
Đa số trẻ ngoan, lễ phép, biế t vâng lời, đi học chuyên cầ n, thıć h tham gia vào
các hoa ̣t động.
Bản thân là một giáo viên có kinh nghiệm nhiều năm giảng dạy, có năng lực
chuyên môn nghiệp vụ vững vàng, tâm huyết với nghề, nhiệt tình, năng động trong
mọi công việc. Thực hiện tốt chương trình chăm sóc, nuôi dưỡng, giáo dục trẻ của Bộ
giáo dục và đào tạo.
Được sự ủng hộ nhiệt tình của Hội cha mẹ học sinh và tập thể hội đồng sư
phạm nhà trường.
Tuy nhiên cùng với thuận lợi, bản thân tôi còn gặp một số khó khăn sau.
* Khó khăn:
- Trường tôi đang công tác thuộc vùng nông thôn nên cơ sở vật chất mặc dù có
sự đầu tư của nhà nước, chıń h quyề n điạ phương và phu ̣ huynh nhưng so với nhu cầ u
thì vẫn còn nhiề u thiế u thố n.
- Về phía giáo viên, trong thực tế hiêṇ nay, viê ̣c nhâ ̣n thức tầ m quan tro ̣ng, cầ n
thiế t của việc rèn kỹ năng sống cho trẻ ở mô ̣t số giáo viên còn hạn chế . Qua khảo sát
thực tế cho thấ y mô ̣t số giáo viên còn lúng túng cả về nô ̣i dung lẫn biêṇ pháp rèn kỹ
năng số ng cho trẻ. Nhâ ̣n thức của một số giáo viên còn mơ hồ , chưa đầ y đủ nên
không thể tìm ra đươ ̣c biêṇ pháp, hı̀nh thức tổ chức hữu hiệu để rèn kỹ năng số ng cho
trẻ; giáo viên chưa hiể u nhiề u về nô ̣i dung phải da ̣y trẻ theo từng khố i lớp những kỹ
năng số ng cơ bản nào, nên đế n 5- 6 tuổi trẻ còn thiếu hu ̣t rấ t nhiề u về kỹ năng sống.
- Về phıá phụ huynh, khái niê ̣m rèn kỹ năng số ng cho trẻ có lẽ còn xa la ̣ và mới
mẻ. Ho ̣ chưa hiể u mu ̣c đıć h và tầ m quan tro ̣ng của viêc̣ rèn kỹ năng số ng cho trẻ. Mô ̣t
số phụ huynh quá nuông chiề u cưng nựng con cái, thường làm thay cho trẻ từ viê ̣c
Tı̉ lê ̣%
23
20
26
24
23
23
18
24
60,5
52,6
68,4
63,1
60,5
60,5
47,4
63,1
* Từ kết quả khảo sát trên tôi rút ra nhiều nguyên nhân sau:
- Do giáo viên chưa nghiên cứu kỹ các tài liê ̣u hướng dẫn rèn kỹ năng số ng cho
trẻ.
- Vâ ̣n du ̣ng các phương pháp giảng da ̣y và cách lồ ng ghép các nô ̣i dung giáo
du ̣c kỹ năng số ng cho trẻ chưa phù hơ ̣p.
- Do khả năng nhận thức của trẻ không đồ ng đề u.
- Giữa giáo viên và gia đıǹ h chưa có sự thố ng nhấ t quan điể m và phương pháp
giáo du ̣c phù hơ ̣p.
Từ những nguyên nhân trên, bản thân tôi đã lựa chọn, đưa ra các giải pháp để
thực hiện và đã đem lại kết quả tốt.
Viê ̣c giáo du ̣c kỹ năng số ng cho trẻ có thể thực hiêṇ mo ̣i lúc mo ̣i nơi, bấ t cứ hoa ̣t
đô ̣ng nào cũng có thể lồ ng ghép.
Giải pháp 2 : Làm gương, làm mẫu cho trẻ noi theo
Trẻ mầ m non thường ho ̣c các hành vi thông qua viê ̣c bắ t chước, nhâ ̣p tâm và
qua luyêṇ tập sinh hoa ̣t hằ ng ngày.
Trong lĩnh vực giáo du ̣c kỹ năng số ng, người lớn thường làm gương, làm mẫu
cho trẻ noi theo. Làm sao để phẩ m chấ t, nhân cách và phương pháp giáo dục hoà
quyêṇ mà tác động đế n trẻ có hiêụ quả nhấ t. Trẻ em rấ t dễ bắ t chước những cử chı,̉
điệu bộ, lời ăn tiế ng nói của người lớn. Mô ̣t cử chı̉ thể hiê ̣n lòng yêu thương, tôn tro ̣ng
trẻ sẽ đươ ̣c trẻ ghi nhâ ̣n và cảm đô ̣ng khiế n cho lời dạy bảo của giáo viên có hiêụ quả.
Trái la ̣i mô ̣t cử chı̉ thể hiêṇ sự ghét bỏ, trẻ sẽ bi ̣trẻ coi thường và căm ghét khiế n cho
tác đô ̣ng của giáo dục của giáo viên hiêụ quả "bằ ng 0".
Vı́ du ̣: Khi trẻ làm sai mô ̣t viêc̣ gı̀ đó, tôi cầ n tı̀m hiể u nguyên nhân vı̀ sao trẻ
làm sai, phân tích cho trẻ biết trẻ sai ở điể m nào và cầ n sửa chữa như thế nào, chứ
không nên tức gận và quát mắ ng. Tôi đế n gầ n trẻ và nói: "Nế u con làm vâ ̣y thı̀ cô giáo
rấ t buồ n", và yêu cầ u trẻ xin lỗi cô. Như vậy lần sau khi bạn trẻ làm sai viêc̣ gı,̀ hay bi ̣
ba ̣n trêu cho ̣c thı̀ trẻ sẽ biế t kiề m chế cảm xúc của mın
̀ h, không đánh ba ̣n mà nhờ đế n
sự giúp đỡ của cô. Qua đó trẻ học đươ ̣c kỹ năng nhận trách nhiêm
̣ về hành đô ̣ng của
trẻ, biết nhâ ̣n lỗi mà mình gây ra và biết kiềm chế những cảm xúc tiêu cực của bản
thân.
Giải pháp 3: Rèn kỹ năng số ng qua tı́ch hợp vào các hoạt động học và các hoạt
động vui chơi khác.
Viê ̣c giáo du ̣c kỹ năng sống cho trẻ có thể tıć h hơ ̣p trong các mă ̣t giáo du ̣c,
trong những hoạt động hằng ngày của trẻ. Tuỳ vào những chủ đề theo tuầ n, tháng, ho ̣c
kỳ mà tôi lựa cho ̣n những kỹ năng số ng phù hợp để hı̀nh thành cho trẻ. Cụ thể như
sau:
*Kỹ năng giao tiế p và kỹ năng thı́ch nghi là hai kỹ năng mà tôi lựa chọn để tı́ch
hợp vào chủ đề "Trường mầ m non".
̣ t buô ̣t, miễn cưỡng phải
làm việc đó; mà tôi chı̉ nói với trẻ nhẹ nhàng, vỗ về trẻ.
Vı́ du ̣: Tôi nói: "Cô muốn các con cấ t đồ chơi lên tủ go ̣n gàng rồ i chúng ta cùng
xuố ng sân chơi". Không nên dùng câu: "Cấ t hết đồ chơi đi".
- Để trẻ có cảm xúc ma ̣nh, có nhu cầ u về giao tiế p thı̀ viê ̣c dùng đến các con rố i
như các con thỏ bông, gấ u bông là rấ t cầ n thiế t, vı̀ trẻ ở lứa tuổ i này rấ t thıć h đươ ̣c nói
chuyêṇ với những con vâ ̣t gần gũi với trẻ.
Ví du ̣: Trong lớp có ba ̣n Duy ı́t nói, nhưng khi cô đưa con rố i ra để hỏi: "Xin
chào ba ̣n Duy, ba ̣n đang làm gı̀ vậy? Nhà ba ̣n có mấ y người vâ ̣y? Nói cho Thỏ bông
nghe đi!", thı̀ câ ̣u bé Duy sẽ hào hứng trả lời ngay.
Viê ̣c ta ̣o ra mô ̣t không khí thoải mái, đầ m ấ m và việc đưa các trò chơi, ta ̣o các
tıǹ h huống, cũng như dùng các con rố i trong viê ̣c giao tiếp với trẻ là cách giúp trẻ
giao tiế p tı́ch cực nhấ t.
Mô ̣t kỹ năng nhỏ trong giao tiế p mà lớp tôi đang chủ nhiêm
̣ trẻ thể hiêṇ rấ t ha ̣n
chế , đó là kỹ năng "văn hoá chào hỏi". Thế nên, ngay từ đầu trẻ đế n lớp tôi đã chủ ý
nhắ c nhở trẻ chào me,̣ chào cô, chào ba ̣n. Ví du ̣: Nế u trẻ quên hay hoă ̣c không chủ
đô ̣ng chào ta ̣m biêṭ me ̣ để vào lớp, hoă ̣c chào cô, thı̀ tôi sẽ nói: "Cô chào con, con
chào ta ̣m biêṭ me ̣ đi nào!", nhằm gây sự chú ý của trẻ đế n viê ̣c chào hỏi lễ phép.
Để giúp trẻ thực hiêṇ tố t kỹ năng này tôi thường làm theo các cách sau:
8
Cách 1: Trò chuyê ̣n và đă ̣t ra những câu hỏi về những người trẻ thường gă ̣p
hằ ng ngày.(khi đi ho ̣c về con gă ̣p ai? Con gặp ở đâu? Con có chào Bác không? Con
chào như thế nào? Con nhắc lại cách chào cho cả lớp nghe nào?)
Cách 2: Cho trẻ xem các hı̀nh ảnh trên máy, xem tranh ảnh, cho trẻ thấ y tác
du ̣ng của viê ̣c chào hỏi (Làm quen, thể hiêṇ sự kıń h tro ̣ng, người đươ ̣c chào vui vẻ và
yêu quý trẻ, trẻ đươ ̣c mo ̣i người khen ngơ ̣i, đươ ̣c tă ̣ng quà...).
nhiề u lá cờ thì được nhâ ̣n hoa bé ngoan và nhâ ̣n đươ ̣c món quà nhỏ, những trẻ không
có nhiều lá cờ và khuôn mă ̣t cười thì đô ̣ng viên trẻ cầ n cố gắ ng tuầ n sau để bằ ng ba ̣n.
Ngoài viê ̣c trẻ thıć h nghi với các loa ̣i thức ăn ra, tôi còn da ̣y cho trẻ những hành
vi văn hoá trong ăn uố ng: biế t mời người lớn tuổ i trước, mời mo ̣i người cùng ăn,
trong khi ăn không nói chuyên,
̣ ăn châ ̣m, nhai ky,̃ không nhai nhồ m nhoàm, ngồ i ăn
phải ngay ngắ n, biế t cách sử du ̣ng các loa ̣i đồ dùng ăn uố ng, lấ y và cấ t đúng nơi quy
9
định....viêc̣ này tôi thường lồ ng ghép vào trong các giờ ho ̣c, giờ sinh hoa ̣t hằ ng ngày ở
lớp.
Tiế p theo tôi hıǹ h thành kỹ năng "thích nghi môi trường". Để giúp trẻ để thıć h
nghi với môi trường không có hoa ̣t đô ̣ng nào tố t hơn là hoa ̣t đô ̣ng ngoài trời. Vì vâ ̣y
tôi không bỏ lỡ cơ hội cho trẻ hoạt đô ̣ng ngoài trời hàng ngày. Đươ ̣c ra ngoài trời
không chı̉ là để cho trẻ khám phá môi trường tự nhiên, mà trẻ còn đươ ̣c hıt́ thở không
khí thiên nhiên, được tắ m nắ ng đươ ̣c thực hiêṇ các vâ ̣n đô ̣ng cha ̣y, leo trèo, chơi mô ̣t
cách tự nhiên trong sân trường. Trẻ có thể nghịch với cát, đất, điề u đó giúp cho trẻ
vừa thoả mãn đươ ̣c tı́nh năng đô ̣ng, vừa nâng cao sức đề kháng. Trong quá trıǹ h trẻ
chơi tôi luôn luôn giám sát để can thiê ̣p khi có dấ u hiêụ của sự nguy hiể m, đố i với sự
vấ p ngã nhe ̣ của trẻ tôi quan sát để cho trẻ tự đứng lên, điề u đó sẽ giúp trẻ ma ̣nh da ̣n
và tự tin hơn.
Ngoài ra tôi còn rèn cho trẻ kỹ năng "thı́ch nghi đám đông", cho trẻ làm quen
với đám đông phải dựa trên tı́nh cách của trẻ. Nên ngay từ đầ u năm ho ̣c, tôi đã cố
gắ ng tı̀m hiể u với phụ huynh trẻ và qua quan sát trẻ ở lớp để xem trẻ thuô ̣c loa ̣i tıń h
cách nào, nhằm tư vấ n với phụ huynh đưa trẻ đế n Trung tâm văn hoá huyêṇ để trẻ
được chơi, tiếp xúc khi có các cuô ̣c lễ hô ̣i, cho trẻ đi xem văn nghê ̣ ở thôn, xã tổ chức,
cho trẻ đi chơ ̣ cùng me ̣...Ngoài ra tôi da ̣y cho trẻ những thói quen ứng xử với một
phong cách văn minh, lich
̣ sự như:
cách, giải thıć h cho trẻ ý nghıã , tác du ̣ng của viêc̣ này để trẻ có thói quen tự giác rửa
tay, lau mă ̣t sa ̣ch sẽ mà không cầ n cô giáo và người lớn nhắ c nhở.
Ngoài ra tôi cho trẻ đo ̣c các bài thơ, câu chuyê ̣n như: Bài thơ "Đôi bàn tay đep"
̣
"Bé nhớ rửa tay"; câu chuyê ̣n: "Gấ u con bị sâu răng"... Tôi giới thiệu về nô ̣i dung câu
chuyên,
̣ bài thơ nhiề u lầ n bằng nhiề u hình thức khác nhau nhằm giúp trẻ hiể u đươ ̣c
tác dụng của việc rửa tay, lau mă ̣t, đánh răng... để trẻ thı́ch thú và tự giác thực hiên.
̣
* Trong chủ đề "Gia đı̀n" tôi lồ ng ghép kỹ năng tự bảo vê ̣.
Khi mà xã hô ̣i ngày càng hiêṇ đa ̣i thı̀ chấ t lươ ̣ng cuô ̣c số ng của con người ngày
càng đươ ̣c nâng cao, nhưng cũng kéo theo nhiều mă ̣t trái. Do trẻ không cẩ n thâ ̣n và
chưa đươ ̣c cung cấp những kỹ năng số ng nên có nhiề u nguy cơ nguy hiể m thường xảy
ra với trẻ xảy ra như: bi ̣bắ t cóc, bị la ̣m dụng...Để trẻ tránh đươ ̣c những nguy cơ này,
tôi ma ̣nh da ̣n da ̣y trẻ cách tự bảo vê ̣ chıń h mı̀nh.
Trước đây, qua những bài thơ câu chuyên,
̣ bài hát có nô ̣i dung giáo du ̣c trẻ về
kỹ năng số ng khá nhiề u và gầ n gũi. Thực tế hiêṇ nay trong chương trıǹ h dạy trẻ 5- 6
tuổ i không nhiề u bài hát, bài thơ, câu chuyêṇ có nô ̣i dung đó. Vı̀ vâ ̣y trong năm ho ̣c
này tôi nghiên cứu và lựa chọn những tıǹ h huố ng thường xảy ra để da ̣y trẻ có kỹ năng
ứng biế n khi gă ̣p tình huố ng khó khăn, giúp trẻ biế t thoát hiể m.
Vı́ du ̣: đầu giờ thứ 2 hoặc các buổ i hoa ̣t đô ̣ng và sinh hoa ̣t chiề u trò chuyêṇ với
trẻ: "Hôm qua con đươ ̣c chơi không? Con đi với ai? Có vui không?" Sau đó tôi đưa ra
tıǹ h huố ng: "Khi con bị la ̣c mẹ trong chơ ̣, con sẽ làm gı?̀ ", "Nếu bị ai bắ t nạt thı̀ con
kêu cứu như thế nào?"
Tôi cho trẻ suy nghı,̃ mỗi trẻ đưa ra mô ̣t cách giải quyế t riêng, tôi lắ ng nghe ý
kiế n của trẻ, gơ ̣i mở cho trẻ bằ ng các câu hỏi: "Theo con làm như vâ ̣y có đươ ̣c không?
Ta ̣i sao?" Sau đó tôi da ̣y cho trẻ: Khi bị la ̣c me ̣ trong chơ ̣, con phải bıǹ h tıñ h, không
khóc và đừng cha ̣y lung tung mà hay
̃ đứng yên ta ̣i chỗ chờ. Vı̀ bố me ̣ sẽ quay la ̣i chỗ
cuô ̣c số ng.
Với chủ đề "Thế giới động vật", "Thế giới thực vật", "Các hiê ̣n tượng tự nhiên",
tôi hı̀nh thành cho trẻ kỹ năng " khám phá thế giới xung quanh".
Trong thực tế , khi tổ chức cho trẻ khám phá thế giới xung quanh, giáo viên chỉ
chú trọng viê ̣c cho trẻ tım
̀ hiể u khám phá những kiế n thức về thế giới xung quanh chứ
chưa biế t rèn kỹ năng số ng cho trẻ thông qua hoa ̣t đô ̣ng này. Vı̀ vâ ̣y kỹ năng số ng của
trẻ 5- 6 tuổi còn nhiề u ha ̣n chế , trẻ chưa thể hiêṇ sự tự tin, chưa có nề nế p thói quen
tố t trong sinh hoa ̣t cũng như trong mo ̣i hành vi.
Chıń h vı̀ vậy để khơi dâ ̣y và khıć h thı́ch khả năng tự khám phá, tıń h tòi mò, sự
ham hiể u biế t của trẻ, tạo ra nhiề u cơ hô ̣i để trẻ hoa ̣t đô ̣ng, tôi yêu cầu trẻ quan sát các
loa ̣i cây ở trường, các con vâ ̣t nuôi ở nhà, sưu tầm tranh ảnh về các loa ̣i thực vật, đô ̣ng
vật mang đến lớp. Khi tổ chức hoa ̣t đô ̣ng ho ̣c tôi cho trẻ nói về những gı̀ mà trẻ quan
sát, tım
̀ hiể u đươ ̣c, cho trẻ cùng nhau trao đổi, thảo luâ ̣n về các bức tranh trẻ sưu
tầ m.Tôi đưa ra mô ̣t số câu hỏi:"Vı̀ sao mo ̣i người phải tưới nước cho cây ?"Hoă ̣c "Vı̀
sao các con vật đó không số ng đươ ̣c ?"... Sau đó tôi củng cố và khái quát la ̣i.
Phát triể n kỹ năng khám phá không gian: Tôi cùng trẻ sưu tầ m tranh, ảnh trang
trı́ lớp ho ̣c theo góc, theo chủ đề , luôn ta ̣o không gian mới la ̣, hấp dẫn để lôi cuốn trẻ
Vı́ du ̣: Chủ đề "Các hiê ̣n tươ ̣ng tự nhiên", tôi làm mô hın
̀ h đồi núi, biển, hải đảo
bằ ng cát biể n, vỏ sò, phao, xốp, mo cau...như vâ ̣y đã xuấ t hiê ̣n yế u tố mới la ̣, hấ p dẫn.
Qua đó giáo du ̣c trẻ biế t yêu quý biể n, hải đảo, đồ i núi của chúng ta.
Ngoài ra tôi thường tổ chức cho trẻ chơi trò chơi cũ nhưng bổ ıć h cho trı́ tuê ̣ và
tâm lý của trẻ, đó là trò chơi "Kıń h va ̣n hoa", trò chơi này mỗi khi tiếp xúc là mỗi lầ n
trẻ đươ ̣c khám phá thêm mô ̣t điều mới la ̣, cho nên trẻ rấ t hứng thú với những hıǹ h ảnh
mà mình đươ ̣c xem qua kı́nh va ̣n hoa.
Ngoài ra kỹ năng khám phá sự vâ ̣t, chấ t liêụ tôi thường lồ ng ghép đan xen trong
các hoa ̣t đô ̣ng.
Vı́ du ̣: Buổi sáng hoạt đô ̣ng "Phân biêṭ các loa ̣i rau", buổ i chiề u tôi cho trẻ dùng
không sa ̣ch và cùng nhau nhă ̣t bỏ vào thùng rác.
Tiế p theo, tôi kể cho trẻ nghe những hành đô ̣ng, hành vi liên quan đế n bảo vê ̣
môi trường mà độ tuổ i lớp tôi có thể làm đươ ̣c như: không dẫm lên cỏ, không hái hoa,
bẽ cành, không vứt rác bừa baĩ ... Cho trẻ tham gia hoạt động thực hành chăm sóc
vườn cây, tưới nước cho cây, nhỏ cỏ.. ở vườn hoa của trường. Hoă ̣c cho trẻ chơi đóng
vai cây xanh, hoa, vai bác bảo vê,̣ nhắ c nhở các ba ̣n không nên có các hành đô ̣ng sai,
cùng nhau bảo vê ̣ môi trường.
Khám phá thế giới xung quanh là cơ hội để trẻ được tiế p xúc, quan sát, tım
̀ hiể u
mo ̣i cảnh vâ ̣t gầ n gũi xung quanh trẻ như sân trường, vườn nhà.. giúp trẻ tự tin, ma ̣nh
da ̣n trong giao tiế p.
Chủ đề "Nghề nghiê ̣p", tôi bắ t đầ u đi sâu vào phát triển kỹ năng làm việc đội
nhóm.
Làm việc theo nhóm là mô ̣t trong những phương pháp dạy ho ̣c phát huy tıń h
tıć h cực của người ho ̣c, dạy ho ̣c hướng về người ho ̣c. Giáo du ̣c dựa trên phương pháp
làm viêc̣ theo nhóm là mô ̣t phương pháp sư pha ̣m hữu hiê ̣u. Trong lớp ho ̣c, trẻ được
chia thành nhiều nhóm, mỗi nhóm được phân công giải quyế t một công viê ̣c cu ̣ thể
hướng tới mô ̣t nội dung công viê ̣c chung lớn hơn, kế t quả của từng nhóm sẽ đươ ̣c
trình bày để thảo luận chung trước khi giáo viên đi đế n kế t luâ ̣n cuối cùng.
Vı́ dụ: Tổ chức hoa ̣t đô ̣ng góc
- Trước khi cho trẻ về góc chơi tôi đă ̣t mô ̣t số câu hỏi:
13
+ Sáng nay các con đã cho ̣n góc chơi cho mıǹ h chưa?
+ Lớp mıǹ h đang thực hiện chủ đề gı?̀
+ Các con cho cô và các bạn biết ý tưởng chơi của nhóm mın
̀ h nào? (Qua đó cô
đă ̣t những câu hỏi để đinh
̣ hướng quá trıǹ h làm viêc̣ của nhóm).
thói quen tố t như khi trẻ thấy cô kiêng cái bàn nă ̣ng, mô ̣t số trẻ vô ̣i cha ̣y đế n giúp cô;
trước khi ăn trẻ biế t lấy khăn, lấ y bát cùng cô; trong khi ăn trâ ̣t tự, nhai nhe ̣ nhàng,
nhă ̣t hết cơm rơi bỏ vào đıã ; sau khi học xong trẻ biế t sắp xế p đồ dùng đồ chơi go ̣n
gàng ngăn nắp...những lúc đó tôi khen ngơ ̣i trẻ kip̣ thời và biể u dương những hành
đô ̣ng tốt vào cuối ngày, cuối tuầ n đồ ng thời nhắ c nhở những trẻ chưa ngoan.
Hoă ̣c trong các hoa ̣t đô ̣ng khác như tham quan, xem phim sẽ xảy ra các
tıǹ h huố ng, trẻ biế t chào hỏi người lớn, biế t nhường chỗ, nhường đường cho cu ̣ già,
em nhỏ, biế t cảm ơn khi người khác cho mı̀nh, biế t trâ ̣t tự và biế t lắ ng nghe khi người
khác nói...Khi về lớp, tôi kể cho trẻ nghe về các câu chuyêṇ có liên quan đế n nô ̣i dung
trong thời gian hoa ̣t đô ̣ng đó và hỏi trẻ: "Các con cho cô biế t những hành đô ̣ng đó
đươ ̣c khen hay bi ̣ chê trách? Theo cô những hành đô ̣ng như vâ ̣y rấ t tố t? Các con ho ̣c
14
tâ ̣p ba ̣n đó ở điể m nào?" Sau đó tôi nêu gương ba ̣n tố t trong lớp cho trẻ biế t và tổ
chức khen ngơ ̣i và tă ̣ng quà cho trẻ, nhằ m khuyế n khı́ch và củng cố nhân rô ̣ng kỹ
năng đó.
Giải pháp5: Rèn kỹ năng số ng cho trẻ ỏ mọi lúc mọi nơi.
Trẻ 5- 6 tuổ i là lứa tuổ i bắ t đầu hình thành ý thức ma ̣nh me,̃ những tác đô ̣ng
xung quanh trẻ ở mo ̣i lúc mo ̣i nơi đề u có mă ̣t tıć h cực. Vì vâ ̣y tôi luôn chú ý quan tâm
để rèn cho trẻ có hành vi, thái đô ̣, cử chı̉, lời nói và hành đô ̣ng đúng.
Vı́ du ̣: Giờ đón trẻ, tôi luôn niề m nở ân cần với trẻ, để ta ̣o ra không khı́ vui tươi
phấ n khởi, để trẻ tự tin khi đến lớp, nhắ c trẻ cất đồ dùng go ̣n gàng, lễ phép chào cô
chào ba ̣n. Khi tham gia thể du ̣c sáng, giáo dục cho trẻ biế t xế p hàng trâ ̣t tự không xô
đẩy, chen lấn nhau. Khi muố n đi qua trước mă ̣t người khác biế t xin phép cúi đầ u.
Bên ca ̣nh đó, trong các hoạt động học, tôi khuyế n khích trẻ tự lấ y và cách đồ
dùng, đồ chơi; qua đó hıǹ h thành ở trẻ có kỹ năng tự phu ̣c vu ̣.
Ngoài ra, tôi luôn tạo mọi điều kiêṇ cho trẻ xây dựng các mố i quan hệ tıć h cực
với bạn bè và người lớn, thể hiện sự hơ ̣p tác với ba ̣n bè và tôn tro ̣ng mo ̣i người xung
quanh.
Nên viê ̣c giáo du ̣c kỹ năng số ng cho trẻ trong thời đa ̣i ngày nay là hế t sức quan
tro ̣ng, vì vâ ̣y không thể thiế u sự phối kế t hơ ̣p của phu ̣ huynh, nhà trường và xã hô ̣i.
Với nhâ ̣n thức như vâ ̣y, tôi thường xuyên phố i kế t hợp với phu ̣ huynh trong viê ̣c giáo
du ̣c kỹ năng số ng cho trẻ.
Vào những buổ i ho ̣p phu ̣ huynh đầ u năm tôi ma ̣nh da ̣n đánh giá tıǹ h hıǹ h của
lớp, trong đó tôi luôn chú tro ̣ng đế n các kỹ năng sống của trẻ 5- 6 tuổ i: sự ma ̣nh dạn
trong các hoa ̣t đô ̣ng, tự tin khi thực hiện nhiê ̣m vu ̣, thái đô ̣, cử chı,̉ lời nói .. để phổ
biế n cho các bâ ̣c phu ̣ huynh đươ ̣c biết và để thực hiê ̣n có tı́nh thuyế t phu ̣c cao. Hàng
ngày, vào giờ đón, trả trẻ, tôi trao đổi với về các kỹ năng tôi đang rèn cho trẻ ta ̣i lớp
để giữa giáo viên và phu ̣ huynh có sự giáo du ̣c hoà hơ ̣p, không chồ ng chéo, tránh tıǹ h
tra ̣ng "trố ng đánh xuôi kèn thổ i ngươ ̣c".
Ngoài ra, những hoa ̣t động trong lớp tôi lâ ̣p danh sách, hoă ̣c chu ̣p ảnh của bé có
các hành vi tốt dán vào góc: "Những điề u phu ̣ huynh cầ n biế t".
Vı́ du ̣: những cháu Duy- Mỹ Trinh- Thuỷ Tiên đang giúp cô nhổ cỏ, do ̣n rác...
tôi quay clip rồ i chiế u lên màn hıǹ h cho trẻ xem, đồ ng thời làm nhiề u bức ảnh dán ở
góc tuyên truyề n. Hoă ̣c các buổ i họp phu ̣ huynh tổ chức cho phu ̣ huynh xem mô ̣t số
hoa ̣t đô ̣ng của trẻ và nhân cơ hô ̣i đó tôi giải thı́ch rõ với phụ huynh về các vấ n đề mà
gia đình, xã hội cần quan tâm, đó là cầ n làm gương cho trẻ noi theo, thể hiêṇ thái đô ̣
hành vi đúng đắn trước mặt con trẻ, không nên xem nhe ̣ trẻ mà luôn quan sát, chú ý
để hıǹ h thành và xây dựng cho trẻ có những kỹ năng sống tố t.
Với quan điể m của tôi, để trẻ 5- 6 tuổ i có kỹ năng số ng tố t, tôi thường xuyên
liên hê ̣ với phụ huynh để kip̣ thời nắ m bắ t tıǹ h hıǹ h của trẻ, trao đổi với phu ̣ huynh
những nội dung và biê ̣n pháp chăm sóc giáo du ̣c trẻ ta ̣i nhà và bàn ba ̣c cách giải quyế t
mo ̣i khó khăn.
Vı́ du ̣: Trong lớp có trẻ chưa go ̣n gàng khi cấ t đồ dùng như dép, mũ, áo khoác
vào tủ, hay nói tu ̣c... chiều trả trẻ tôi trực tiế p trao đổ i với phu ̣ huynh về những hành
vi mà trẻ thường mắ c phải, qua trao đổ i tôi biế t đươ ̣c các hành vi, thói quen của trẻ
lúc ở nhà.
mạnh dạn để học tâ ̣p và số ng tích cực, phát huy tố t khả năng và sở trường của mıǹ h.
Giúp trẻ có ý thức và khả năng thıć h nghi với cuô ̣c số ng, trẻ có thể làm chủ bản thân,
số ng tıć h cực và hướng đế n lối số ng lành ma ̣nh.
Giáo dục kỹ năng số ng cho trẻ 5- 6 tuổ i có ý nghĩa trong viêc̣ hình thành và
phát triể n toàn diêṇ nhân cách cho trẻ, là nề n tảng vững chắ c cho trẻ bước vào trường
phổ thông và vâ ̣n du ̣ng vào trong cuô ̣c số ng
Cho nên rèn kỹ năng số ng cho trẻ 5- 6 tuổ i lúc trẻ đang ở Trường mầ m non đố i
với giáo viên trong các hoa ̣t động, cử chı,̉ hành đô ̣ng, ăn măc, thói quen, nề nế p... của
trẻ. Rèn như thế nào, đinh
̣ hướng ra sao, để đa ̣t được hiệu quả cao nhất, đó là vấ n đề
quan trọng mà bấ t cứ ai làm công tác giáo du ̣c trẻ đề u phải chú ý. Để thực hiêṇ tố t
điề u đó thı̀ bản thân tôi phải kiên trì, quyế t tâm thực hiêṇ từng bước và liên tu ̣c trong
quá trình chăm sóc giáo du ̣c trẻ.
Qua quá trình thực hiện tôi đã rút ra được vấn đề cụ thể sau:
1. Trước hết giáo viên phải nắm chắ c nô ̣i dung, phương pháp, giáo du ̣c kỹ năng
số ng cho trẻ, nhận thức đươ ̣c tầ m quan tro ̣ng của rèn kỹ năng số ng cho trẻ. Nắ m được
đă ̣c điể m tâm sinh lý của trẻ 5- 6 tuổ i, xác đinh
̣ rõ mu ̣c đı́ch, yêu cầ u cầ n rèn cho trẻ
để lên kế hoa ̣ch cu ̣ thể, phù hợp và thực hiêṇ kế hoa ̣ch đầy đủ, có tıń h khả thi cao.
Muốn làm được điều đó thı̀ người giáo viên mầ m non phải không ngừng ho ̣c hỏi, tự
bồ i dưỡng nâng cao trı̀nh đô ̣ chuyên môn nghiê ̣p vu ̣ của bản thân, luôn làm những tấ m
gương sáng về kỹ năng số ng cho trẻ noi theo.
2. Rèn cho trẻ tıń h độc lâ ̣p, ma ̣nh da ̣n, hợp tác, chia sẻ và biế t kiên trı̀ hoàn
thành các công viê ̣c đươ ̣c giao một cách có hiêụ quả.
3. Thường xuyên ta ̣o cơ hô ̣i cho trẻ mở rô ̣ng các mố i quan hê ̣ như trò chuyên,
̣
giao lưu, tham quan thực tế , kể chuyên,
̣ xem tranh ảnh, băng đıã có nô ̣i dung liên
quan đế n các hành vi, hành đô ̣ng, ngôn ngữ có văn hoá theo chuẩ n mực đa ̣o đức xã
hô ̣i.
trẻ 5- 6 tuổ i.
- Phụ huynh ngày càng tin tưởng giáo viên, luôn quan tâm chăm lo đế n việc
ho ̣c tâ ̣p, các hoa ̣t đô ̣ng, lời nói, hành vi của con em trên lớp cũng như lúc ở nhà. Mô ̣t
số phu ̣ huynh đã ma ̣nh da ̣n trao đổ i những vấn đề cầ n thiế t nhờ giáo viên quan tâm
giúp đỡ. Nhờ vâ ̣y mà mối quan hệ giữa cô, trẻ và phu ̣ huynh ngày càng gầ n gũi hơn.
Chính vì vậy mà việc rèn kỹ năng số ng cho trẻ 5 - 6 tuổ i là rất cần thiết. Bởi trẻ
chuẩn bị bước vào một môi trường khác các hoa ̣t đô ̣ng không có sự giám sát chă ̣t chẽ
được đó là vào trường phổ thông, các quan hệ rô ̣ng, mo ̣i hoa ̣t đô ̣ng khác ở trường
mầ m non. Nên dù đã có nhiề u cố gắng trong công tác nuôi dưỡng, giáo du ̣c nhằ m
nâng cao kiế n thức, kı ̃ năng và rèn cho trẻ những kỹ năng sống cơ bản nhằ m chuẩ n bi ̣
cho trẻ mô ̣t nề n tảng vững chắc khi vào vào trường phổ thông và trong cuô ̣c số ng,
song bản thân tôi nhận thấy cần phải ho ̣c hỏi, đúc rút kinh nghiêm
̣ nhiều hơn nữa. Rấ t
mong nhận được sự góp ý của Hô ̣i đồ ng khoa ho ̣c và chi ̣em đồ ng nghiêp̣ để bản sáng
kiế n: ""Một số biện pháp rèn kỹ năng số ng cho trẻ 5- 6 tuổ i, nhằm giúp trẻ phát triể n
toàn diê ̣n" của tôi đươ ̣c hoàn thiên.
̣
3.2. Kiến nghị, đề xuất:
19
20