.
Phòng Gd&T Lệ Thủy
TrƯờng Tiểu học CAM Thủy

----------------------

Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt nam

Độc lập - Tự do - Hạnh phúc.
------------------------

sáng kiến
cải tiến kỹ thuật
một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất
lượng dạy luyện từ và câu lớp 3
ở trường tiểu học cam thuỷ

--------------------

Họ và tên: hoàng thị sáng
Hiệu trởng Tiểu học Cam Thủy

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở
trường TH Cam Thủy


Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao
chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở trường TH cam Thủy.

Đặt vấn đề:


đổi mới phương pháp dạy học, quan điểm biên soạn đến CSVC, trang thiết bị,
công tác quản lý, đánh giá... trong đó quan điểm biên soạn sách nhất là sách TV
ở TH tập trung vào 3 vấn đề:
Quan điểm tích hợp
Quan điểm giao tiếp
Quan điểm tích cực hoá các hoạt động học tập của HS.
Vị trí và những quan điểm biên soạn sách nêu trên hết sức quan trọng đối
với GV trong việc dạy học TV lớp 3 và phân môn LTVC nhất là việc lựa chọn
phương pháp cũng như cách thức tiến hành các phương pháp, hình thức tổ chức
dạy học.
Sách giáo khoa TV 3 nói chung và phân môn LTVC nói riêng đã tạo điều
kiện, cơ hội để GV thực hiện đổi mới cách dạy, cách học nhằm phát huy tính
tích cực, chủ động sáng tạo của người học. Trong quá trình thực hiện nhiều GV
đã bám sát quan điểm biên soạn và vị trí môn học để tiến hành thực hiện dạy học
có hiệu quả khá tốt.

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở
trường TH Cam Thủy


Song bên cạnh đó vẫn còn nhiều GV chưa xác định hết vị trí và tầm quan
trọng cũng như chưa thực sự hiểu một cách sâu sắc quan điểm biên soạn, chưa
nghiên cứu kỹ SGK, nhất là không đặt bài dạy trong hệ thống KT,KN môn học
nên bài dạy rời rạc, dạy tiết nào biết tiết đó nên chưa phát huy hết khả năng HS,
hiệu quả thấp.
* Thực trạng dạy học phân môn LTVC lớp 3 ở trường TH Cam Thủy.
- Những ưu điểm: GV đã được tập huấn, nắm được nội dung, phương pháp dạy
học, biết bám sát mục tiêu để lập KH bài dạy. Một số GV đã tổ chức được các
hoạt động dạy-học khá hiệu quả.
Tuy nhiên, vẫn còn nhiều GV còn nhiều hạn chế trong quá trình dạy học

Thiếu

Rời rạc chưa

Lựa chọn PP

Chưa

Tổng

đạt được

hệ

thể hiện mối

hình thức

phát

Số

các yêu

thống

quan hệ trong

chưa phù hợp


1

7

8

Khối 4

4

1

1

1

1

1

3

Khối 5

4

1

2


nhiều hạn chế.

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở
trường TH Cam Thủy


(số liệu chất lượng Đọc hiểu khối 3 đợt 1): Khối 3: TB: 74%; KG: 20%
Trước thực trạng trên, là người quản lý chỉ đạo tôi luôn băn khoăn, trăn trở,
làm thế nào để nâng cao chất lượng dạy- học LTVC của các lớp nói chung và
lớp 3 (nói riêng)? Đó chính là lý do tôi chọn và thực hiện đề tài này.

II- Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy học LTVC
lớp 3 ở trường TH Cam Thủy, Lệ Thủy.

1- Biện pháp 1: Chỉ đạo GV hệ thống hoá một số dạng bài tiêu biểu trong
LTVC lớp 3 có liên quan đến lớp 2 và lớp 4:

Bảng hệ thống các dạng bài:
Hệ thống hoá một số dạng bài
Dạng bài ở lớp 3

Đã học ở lớp 2

Sẽ học ở lớp 4

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở
trường TH Cam Thủy


1-Ôn tập về chỉ sự vật

nào? (2 tiết, tuàn 14, tuần

Câu kể: Ai thế nào? chủ

quát (tính từ)
chủ ngữ, vị ngữ...
chủ ngữ...
ngữ, vị ngữ...

17)
7- So sánh: 6 tiết (T1, ở lớp 2: Chưa học
T3,T5,T7,T10,T12)

Vận dụng bài vào thực
hành ở viết TLV (chứ
không có bài riêng)

8- Nhân hoá: 6 tiết (T19,
T21, T23, T25, T28, T33)

ở lớp 2: Chưa học

Vận dụng bài vào thực
hành ở viết TLV (chứ
không có bài riêng)

Qua bảng hệ thống nhằm giúp GV:
- Có một cách nhìn tổng quát toàn bộ nội dung bài học.
- Vừa lại có cách nhìn chuyên sâu vào từng dạng bài, từng mạch KT,KN.
- Trên cơ sở đó để thiết kế bài dạy một cách có hệ thống (biết được HS đã có

- Từ ngữ chỉ tính nết trẻ em: Ngoan ngoản, lễ phép, ngây thơ, hồn nhiên...
- Từ ngữ chỉ tình cảm hoặc sự chăm sóc của người lớn đối với trẻ em: Thương
yêu, yêu quí, quan tâm, săn sóc, nâng nui...
Việc 4: Luyện cách sử dụng từ: Thông qua việc trả lời câu hỏi, đặt câu hỏi, đặt
câu... (thông qua hệ thống BT tiếp).

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở
trường TH Cam Thủy


Ví dụ: Trở lại với bài: Mở rộng vốn từ về thiếu nhi ( tuần 2).
BT2: (SGK) có dạng: Tìm các bộ phận của câu trả lời câu hỏi:
Ai (cái gì? con gì?): VD: Ai là măng non đất nước.
Thiếu nhi là măng non đất nước.
BT3: (SGK): Đặt câu hỏi cho bộ phận in đậm:
VD: Thiếu nhi là những chủ nhân tương lai của Tổ quốc
* Tóm lại: Khi dạy dạng bài mở rộng vốn từ: GV cần thực hiện tốt 4 việc trên,
để thực hiện 4 việc trên, GV cần nghiên cứu kỹ SGK, hệ thống bài tập, nắm mối
quan hệ giữa các bài tập nhằm giúp HS nắm KT,KN một cách có hệ thống. Vừa
mở rộng vốn từ, vừa giúp HS hiểu nghĩa, phân loại từ lại vừa luyện cách sử dụng
từ (luyện từ) được mở rộng trong mối quan hệ giáo tiếp...)
- đây là dạng bài tập mở nên khi dạy GV cần linh hoạt tạo điều kiện giúp HS tích
cực mở rộng vốn hiểu biết đồng thời cũng hết sức nhanh nhạy, tinh ý phát hiện
lỗi ở HS để chủ động trong các tình huống.
2.2- Dạy dạng bài ôn luyện kiến thức đã học ở lớp 2:
* Bao gồm các kiểu bài:
+ Ôn các từ chỉ sự vật, từ chỉ hoạt động, trạng thái, từ chỉ đặc điểm (chủ yếu
thông qua bài tập có yêu cầu nhận diện).
+ Ôn các kiểu câu đã học ở lớp 2: Ai là gì? Ai (cái gì, con gì) là gì? Ai thế nào.
Thông qua các dạng bài tập: Trả lời câu hỏi, tìm bộ phận câu trả lời câu hỏi, đặt

với nhau: Hai bàn tay so sánh Hoa đầu cành
Cánh diều so với dấu "á"
Đến bài tập 3: Yêu cầu: Trong những hình ảnh so sánh ở BT2, em thích hình ảnh
nào? (bước đầu nhận biết tác dụng của sự so sánh)
Như vậy, so với lớp 2, lớp 3 đã nâng cao một bước về từ chỉ sự vật đó là:
phép so sánh sự vật với nhau, cách dùng từ, luyện từ chỉ sự vật...
Đến lớp 4: Sẽ tiếp tục học và được khái quát thành: Danh từ.
Tương tự như vậy đối với bài: Ôn tập từ chỉ hoạt động, trạng thái (tuần 7): Dựa
vào KT,KN đã có ở lớp 2 để củng cố lại từ chỉ hoạt động, trạng thái và vận dụng

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở
trường TH Cam Thủy


để tìm từ chỉ hoạt động, trạng thái qua văn bản, phân biệt được từ chỉ hoạt động,
từ chỉ trạng thái (lớp 3) gợi mở đến lớp 4 sẽ khái quát thành động từ....
Đối với bài: Ôn tập từ chỉ đặc điểm (tiến hành tương tự các bài trên); đến lớp 3,
HS biết dựa vào từ chỉ đặc điểm sự vật để sử dụng trong biện pháp tu từ, so sánh,
nhân hoá. Đến lớp 4 được khái quát thành tính từ.
2-2-2: Dạy bài: Ôn các kiểu câu đã học ở lớp 2:
Bao gồm các bài: Ôn tập kiểu câu : Ai là gì?
Ôn tập kiểu câu: Ai làm gì?
Ôn tập kiểu câu: Ai thế nào?
Thông qua các dạng bài tập.
Đối với kiểu bài trên khi dạy GV cần chú ý:
- Sự kế thừa, phát triển về KT, KN ở từng lớp.
Ví dụ: ở lớp 2: HS được làm quen và nắm cấu trúc câu: Ai là gì? (thông qua
mẫu (tuần 3) và đặt câu hỏi để tìm vế trả lời cho ý: Ai là gì? (tuần 6) ở dạng câu
ngắn , đơn giản như: "Nam là một học sinh giỏi".
Lớp 3: Vẫn tiếp tục ôn lại mẫu câu Ai là gì? nhưng đi sâu vào đặt câu hỏi tìm bộ

- Nắm vững mức độ, yêu cầu từng tiết, mối quan hệ chặt chẽ từng bài, từng tiết
để tổ chức tiết học đảm bảo tính kế thừa, tính lôgích và tính hệ thống.
Ví dụ: Dạy bài LTVC tuần 28: Nhân hoá, ôn tập cách đặt câu.
- GV phải nắm được vị trí tiết dạy trong hệ thống dạng bài: là tiết thứ năm và
trước đó đã học 3 cách nhân hoá (tuần 21), Vì vậy, GV cần tổ chức cho HS củng
cố lại 3 cách nhân hoá đã học đó là:
+ Các sự vật được gọi bằng từ dùng để gọi người.
+ Tả sự vật bằng từ dùng để tả người, ví dụ: bật lửa, trốn...
+ Nói với sự vật thân mật như nói với người: Ví dụ: gọi mưa.
Trên cơ sở đó, HS làm bài tập 1 và tự nêu thêm 1 cách nhân hoá mới qua 2
VD: "Bèo lục bình" và "Chiếc xe lu".
Sự vật tự xưng (Bèo lục bình tự xưng : Tôi

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở
trường TH Cam Thủy


Chiếc xe lu tự xưng; Tớ...)
Cách nhân hoá mới là: Sự vật tự xưng...
Như vậy, chỉ thông qua BT1: Gv giúp HS tự củng cố, hệ thống hoá được 3
cách nhân hoá đã học, tự chiếm lĩnh thêm một cách nhân hoá mới. Tổ chức bài
học như trên tạo được sự tích cực, chủ động của người học, tiết dạy mang lại
hiệu quả cao, đảm bảo chặt chẽ có hệ thống trong KT,KN.
3-Biện pháp 3: Chỉ đạo thao giảng rút kinh nghiệm
* Mỗi dạng bài chỉ đạo thao giảng 1 tiết để rút kinh nghiệm:
- Dạng mở rộng vốn từ: Thao giảng bài: Mở rộng vốn từ về thiếu nhi (tuần 2).
- Dạng ôn tập các từ chỉ sự vật, từ chỉ hoạt động...Thao giảng bài: ôn tập từ chỉ
sự vật (tuần 1)
- Dạng ôn tập các kiểu câu: Thao giảng bài: Mở rộng vốn từ: Thiếu nhi, ôn tập
kiểu câu Ai là gì? (tuần 2)

Thịnh đạt tốt mức 19 điểm, tiết LTVC lớp 3 đ/c Hà: 20/20 điểm (là tiết dạy đạt
xuất sắc nhất của hội thi GVG Tỉnh).

Kết luận và bài học kinh nghiệm

* Kết luận: Nhờ thực hiện các biện pháp chỉ đạo GV dạy học LTVC như
trên đã tạo được sự chủ động cho GV trong cách dạy: Từ khâu thiết kế dạy học
đến việc tổ chức, hướng dẫn, điều hành các hoạt động học tập của HS. HS phát
huy được khả năng vốn có của mình (đã học ở lớp dưới, tiết trước, tiếng mẹ đẻ...)
chủ động, tích cực, hứng thú trong việc chiếm lĩnh kiến thức và kỹ năng; tiết học
nhẹ nhàng, hiệu quả, hệ thống và lôgích.
* Bài học kinh nghiệm:
Muốn nâng cao chất lượng dạy học TV nói chung và LTVC nói riêng.
Người quản lý cũng như GV trước hết phải có tâm huyết với môn học, chủ động
trong việc nắm bắt hệ thống kiến thức, kỹ năng môn học, bài học.
Bám sát chuẩn kiến thức kỹ năng và đối tượng, nghiên cứu kỹ CT-SGK,
SGV để đặt được bài dạy, tiết dạy, bài tập trong mạch kiến thức kỹ năng vốn có
nhằm hiểu được HS đã có gì, cần gì, và sẽ học tiếp gì.

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng dạy LTVC lớp 3 ở
trường TH Cam Thủy


Nắm vững đặc điểm các dạng bài, kiểu bài để lựa chọn phương pháp, cách
tổ chức cho HS lĩnh hội tri thức một cách phù hợp...
Có biện pháp củng cố, khắc sâu, mở rộng bài học cho HS một cách hợp lý.
Xếp loại của HĐKH trường

Người viết sáng kiến