B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O
TR

NGă

IăH CăTH NGăLONG

KHOAăKHOAăH CăS CăKH E
B ăMỌNă I UăD

NG

ăTH ăDI UăLINHă
Mã sinh viên: B00334

CH TăL

NGăCU CăS NGăC AăB NHăNHỂNă

R IăLO NăNH PăTIMăSAUăC YăMỄYăT OăNH PăTIMă
V NHăVI NăN Mă2015

ăTĨIăT TăNGHI PăC ăNHỂN I UăD

HÀ N I - Tháng 11 n m 2015

NG H ăVHVL


B ăGIỄOăD CăVĨă ĨOăT O
TR

HĨăN Iă- Thángă11ăn mă2015

Thang Long University Library


L IăC Mă N
Trong su t quá trình h c
đ

i h c vƠ lƠm lu n v n t t nghi p, tôi đư nh n

c s quan tơm, giúp đ c a r t nhi u c a các Th y Cô, các anh ch , các b n

đ ng nghi p vƠ gia đình.
Qua đơy, tôi xin bƠy t lòng bi t n sơu s c t i:
GS.ăTS.ăPh măTh ăMinhă

c - Tr

ng B môn

i uD

ng - Tr

ng

i

h c Th ng Long, Cô đư truy n đ t cho tôi ki n th c v chuyên môn, ch d y cho tôi

iăh căTh ngăLong đư t o đi u ki n t t nh t giúp đ tôi trong

th i gian h c t p t i tr

ng vƠ hoƠn thƠnh lu n v n nƠy.

Tôi xin c m n t t c các b n bè trong t p th L păKTC6, đ c bi t lƠ các
thƠnh viên c a t A1 đư dƠnh cho tôi nhi u s giúp đ vƠ tình c m chơn thƠnh nh t.
Tôi xin bƠy t lòng bi t n đ n nh ng b nhănhơnătrong đ tƠi ậ h chính lƠ
nh ng ng

i th y, giúp tôi hoƠn thƠnh lu n v n t t nghi p.

Cu i cùng, tôi xin dƠnh tình c m vƠ l i c m n sơu s c t i giaăđìnhătôi,ăb ă
m ,ăemătraiătôi,ănh ng ng

i đư luôn

bên, quan tơm, đ ng viên vƠ chia s nh ng

ni m vui c ng nh n i bu n trong h c t p vƠ trong cu c s ng.
HƠ N i, ngƠy 01 tháng 11 n m 2015

ăTh ăDi u Linh


L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan công trình nghiên c u trong b n lu n v n nƠy lƠ do b n
thơn tôi th c hi n, nh ng s li u trong lu n v n nƠy lƠ trung th c.
Hà N i, ngày 01 tháng 11 n m 2015

R i lo n nh p tim


M CăL C
TV N
Ch

...................................................................................................................... 1

ng 1: T NG QUAN .................................................................................................... 3

1.1. GI I PH U H TH NG T O VÀ D N TRUY N XUNG

NG C A TIM .3

1.1.1. Nút xoang ...................................................................................................3
1.1.2. Nút nh th t ................................................................................................3
1.1.3. Bó His ........................................................................................................4
1.1.4. M ng l

i Purkinje ....................................................................................4

1.2. MÁY T O NH P .............................................................................................5
1.2.1. L ch s máy t o nh p ................................................................................5
1.2.2. C u t o máy t o nh p tim ..........................................................................5
1.2.3. Ch đ nh c y máy t o nh p tim ...................................................................6
1.3. T ng quan v ch t l

ng cu c s ng ...............................................................10


2.1.1. Tiêu chu n l a ch n .................................................................................13
2.1.2. Tiêu chu n lo i tr ...................................................................................13
2.2. Ph

ng pháp nghiên c u ................................................................................13

2.2.1. Thi t k nghiên c u: ................................................................................13
2.2.2. Th i gian vƠ đ a đi m nghiên c u ...........................................................14
2.2.3. Các b

c ti n hƠnh nghiên c u ...............................................................14

2.2.4. Bi n s nghiên c u ..................................................................................14
2.2.5. Phơn tích th ng kê ...................................................................................15
2.2.6.

o đ c nghiên c u .................................................................................15

Thang Long University Library


Ch

ng 3: K T QU ........................................................................................................16

3.1.

c đi m chung c a đ i t

ng nghiên c u ....................................................16

3.2.2. Các y u t

ng t i ch t l

nh h

ng cu c s ng c a b nh nhơn sau c y

máy t o nh p tim v nh vi n ................................................................................20
Ch

ng 4: BÀN LU N .....................................................................................................23

4.1. V đ c đi m chung c a đ i t

ng nghiên c u ...............................................23

4.1.1.

c đi m v gi i ......................................................................................23

4.1.2.

c đi m v tu i ......................................................................................23

4.1.3.

c đi m v trình đ h c v n vƠ ngh nghi p ........................................24

4.1.4.



DANHăM CăB NG
B ng 3.1.

c đi m v trình đ h c v n vƠ ngh nghi p ......................................17

B ng 3.2.

c đi m v m t s y u t nguy c vƠ b nh lỦ.....................................18

B ng 3.3.

Các y u t

nh h

ng t i đi m Aquarel tr

c c y máy t o nh p tim

v nh vi n ................................................................................................20
B ng 3.4.

Y ut

nh h

ng t i m c đ c i thi n đi m Aquarel sau c y máy t o


Máy t o nh p tim đ u tiên .....................................................................5

Hình 1.3:

Máy t o nh p 1 bu ng tim .....................................................................6

Hình 1.4:

Máy t o nh p 2 bu ng tim .....................................................................6

Hình 1.5:

Nh p ch m xoang ..................................................................................7

Hình 1.6.

A: Block N ậ T c p I v i th i gian PQ = 0,36s .....................................8
B: Block N ậ T c p I kèm v i Bl c nhánh ............................................8

Hình 1.7

A : Block N ậ T c p II chu k Wenckeback (Mobizt 1) .......................9
B: Block N ậ T c p II (Mobizt 2) ..........................................................9

Hình 1.8

A: Block N ậ T c p III có ch nh p trên ch phơn nhánh c a bó His:
các ph c b QRS h p, t n s trên 40 ck/ph. .......................................10
B: Block N ậ T c p III có ch nh p
s d


i n. N m 1959

Stockholm,

NewYork, Bác s Chardack đư thƠnh công c y máy t o

nh p tim ch y b ng pin. T n m 1988, k thu t c y máy t o nh p tim đư b t đ u
đ
ng

c ti n hƠnh t i Vi n Tim m ch - B nh vi n B ch Mai. N m 2014 đư có 517
i b nh đ

c c y máy t o nh p thƠnh công t i Vi n Tim m ch ậ B nh viên

B ch Mai.
Cho đ n nay, hi u qu c a máy t o nh p v nh vi n trong đi u tr b nh lỦ đư
đ

c ch ng minh r t rõ rƠng. Tuy nhiên, khi đ i s ng con ng

i ngƠy cƠng phát

tri n, vi c c i thi n v m t b nh lỦ lƠ ch a đ , v n đ y h c đang ngƠy cƠng quan
tơm lƠ nơng cao ch t l

ng cu c s ng (CLCS) c a ng

i b nh. Vì v y, đư có nhi u

Tuy nhiên, chúng tôi nh n th y
nh ng b nh nhơn RLNT đ

Vi t Nam v n đ ch t l

ng cu c s ng

c đi u tr c y máy t o nh p tim v n ch a đ

c đánh giá

m t cách đ y đ . Vì v y, chúng tôi th c hi n nghiên c u đ tƠi:
“Ch t l

ng cu c s ng c a b nh nhân r i lo n nh p tim sau c y máy t o

nh p tim v nh vi n n m 2015”, v i 2 m c tiêu:
1.

ánh giá s thay đ i ch t l

ng cu c s ng c a b nh nhơn tr

c vƠ sau c y

máy t o nh p tim v nh vi n b ng thang đi m Aquarel t i Vi n Tim m ch ậ B nh
vi n B ch Mai n m 2015.
2. Mô t các y u t liên quan t i ch t l

ng cu c s ng c a nhóm b nh nhơn trên.


nhiên c a tim, t o ra xung đ ng t

l n/phút. Xung đ ng đi t nút xoang, qua các đ

60 ậ 100

ng liên nút t i nút nh th t. T

đơy xung đ ng đi qua bó His, các nhánh c a bó His vƠ cu i cùng đ n m ng l

i

Purkinjie. Xung đ ng t nút xoang c ng đi qua bó Bachmann đ sang nh trái, đ
kh c c nh trái.
Có đ n 50% l

ng máu cung c p cho nút xoang đ n t đ ng m ch vƠnh

ph i, còn l i lƠ t đ ng m ch m . Nút xoang có h th ng tu n hoƠn bàng h khá
phong phú.
1.1.2.ăNútănh ăth t
Nút nh th t n m

phía d

i c a nh ph i, g n l xoang t nh m ch vƠnh, có

vai trò d n truy n ch m xung đ ng t nút xoang t i. M c dù b n thơn nút nh th t
không có các t bƠo t o nh p nh ng t ch c xung quanh nó đ


c chia thƠnh hai

nhánh, His ph i vƠ His trái.
Nhánh His ph i đi xu ng tơm th t ph i theo phía bên ph i c a vách liên th t.
T

ng t nhánh His trái đi xu ng tơm th t trái theo b trái c a vách liên th t. Nhánh

His trái chia thƠnh hai nhánh nh , đ
vƠo ph n phái tr

c g i lƠ phơn nhánh. Phơn nhánh trái tr

c đi

c c a tơm th t trái, vƠ phơn nhánh trái sau đi vƠo ph n phía bên

vƠ sau tơm th t trái. Xung đ ng đi xu ng nhánh trái (chi ph i th t trái l n và thành
dƠy h n) nhanh h n r t nhi u so v i nhánh ph i (chi ph i th t ph i nh vƠ thƠnh
m ng h n).
S khác nhau v t c đ d n truy n cho phép hai tơm th t có bóp đ ng th i.
ToƠn b m ng l

i t ch c th n kinh đ c bi t trong các tơm th t đ

c g i lƠ h

th ng His-Purkinje.
1.1.4.ăM ngăl


n m 1893, vƠ t đó hình thƠnh quan đi m có th dùng m t dòng đi n t o ra m t ch
nh p cho tim ho t đ ng.
- N m 1950 Wilfred Bigelow vƠ Johln callaghal phát minh ra máy t o nh p tim
đ u tiên.

Hình 1.2: Máy t o nh p tim đ u tiên
1.2.2.ăC uăt oămáyăt oănh pătim [7]
Máy t o nh p lƠ m t thi t b ch y pin, phát vƠ đi u khi n các kích thích đi n
đ n tim thông qua các đi n c c ti p xúc tr c ti p v i c tim. N u tim b nh nhơn đ p
quá nhanh, quá ch m hay lo n nh p vƠ gơy ra các tri u ch ng thì c n c y máy t o
nh p tim.
* MTN đ

c chia lƠm hai lo i đ ng b vƠ không đ ng b .

- Máy t o nh p đ ng b ch phát xung đ ng kích thích khi nh p tim b nh
nhơn xu ng d

i gi i h n d

i đư đ

c cƠi đ t.

- Máy t o nh p không đ ng b phát nh p mƠ không quan tơm đ n nh p n i
t i c a b nh nhơn. H n ch c a lo i máy nƠy lƠ có th gơy tranh ch p gi a nh p c a
máy vƠ nh p c a ng

i b nh, đôi khi d n t i nh ng lo n nh p tim nguy hi m nh


ng nƠy, c hai bu ng th t đ u đ

c phát nh p,

đơy g i lƠ máy t o nh p hai bu ng th t hay li u pháp đi u tr tái đ ng b c tim.
Sau đơy lƠ các ch đ nh c a c y máy t o nh p (MTN):
-

B nh lỦ b ph n t o nh p: nh p ch m, h i ch ng suy nút xoang.
6

Thang Long University Library


-

B nh lỦ b ph n d n truy n: Block nh ậ th t.
i u tr suy tim m n tính

1.2.3.1.ăNh păch m
Nguyên nhân th

ng g p nh t c n c y máy t o nh p lƠ do nút xoang phát

nh p quá ch m, do tu i cao, b nh tim m ch hay do thu c. Bình th

ng nh p tim

ngh lƠ 50- 70 l n/phút, t ng lên hai hay ba l n khi g ng s c. Nh p ch m xoang là


7


BlockăNh ăậ Th tăc păI
- LƠ tình tr ng d n truy n N ậ T b ch m, tính đ

c trên T v i th i gian

PQ l n h n 0,2 giơy. Tình tr ng d n truy n ch m nƠy có th di n ra
nút N ậ T, bó His ho c các nhánh bó His, ho c ph i h p

nh ,

t t c các

thƠnh ph n d n truy n trên. Tuy nhiên, th i gian d n truy n ch m nút N ậ
T v n th

ng chi m u th gây nên block N ậ T đ 1 (hình 1.6).

Hình 1.6. A: Block N – T c p I v i th i gian PQ = 0,36s
B: Block N – T c p I kèm v i Bl c nhánh
BlockăNh ăậ Th tăc păII
- LƠ tình tr ng d n truy n N ậ T b t c ngh n 1 ph n. Tu m c đ vƠ tính
ch t khác nhau mƠ đ

c chia ra lƠm 2 ki u: Ki u 1 vƠ ki u 2.

- Ki u 1 (Mobitz I hay chu k Wenckeback) có đ c đi m các kho ng PR



Hình 1.7 A : Block N – T c p II chu k Wenckeback (Mobizt 1)
B: Block N – T c p II (Mobizt 2)
-

i u tr block c p II, tr

c h t c n tìm vƠ đi u tr nguyên nhơn, đ c

bi t lƠ các y u t viêm vƠ s d ng thu c. N u block N ậ T c p II tr
nên m n tính ho c có tri u ch ng thì ch đ nh đi u tr t o nh p tim
(TNT) đ

c đ t ra.

BlockăNh ăậ Th tăc păIII
- LƠ tình tr ng mƠ d n truy n N ậ T b t c ngh n hoƠn toƠn (block N ậ T
hoƠn toƠn). Ch n đoán đi n tơm đ ( T ) d a vƠo đ c đi m c b n: P vƠ
QRS đi riêng r nhau, t n s P nhanh h n QRS (đ phơn bi t v i phơn ly
N ậ T: t n s QRS nhanh h n t n s P).
- Xung đ ng xoang (P) không xu ng đ
nh p

phía d

c tơm th t, h u qu lƠ các ch

i v trí block s t phát xung đ ng ch huy tơm th t co


th t: Các ph c b QRS r ng,

i 40ck/ph.

1.2.3.4.ă i uătr ăsuyătimăm nătính
- T o nh p hai bu ng th t hay đi u tr tái đ ng b tim lƠm t ng ch t l
cu c s ng vƠ gi m tri u ch ng

b nh nhơn suy tim n ng.

ng

b nh nhơn suy tim

n ng, xung đ ng có th d n truy n ch m h n khi đi qua c tim, do đó có ph n th t
co bóp khi ph n khác đang ngh , các thƠnh th t không co bóp đ ng th i.
nh t lƠ vách liên th t co bóp tr

c các thƠnh bên. H u qu lƠ m t l

quanh qu n trong bu ng th t mƠ không đ
cung l

i n hình

ng máu l n ch

c b m vƠo máu tu n hoƠn, d n đ n gi m

ng tim.

1.3. T ngăquanăv ăch tăl
1.3.1.

i b nh.

ngăcu căs ng

nhăngh a
Theo t ch c y t th gi i: “Ch t l

ng cu c s ng lƠ s nh n th c cá nhơn v

v trí c a h trong cu c s ng phù h p v i v n hóa vƠ giá tr mang tính ch t h th ng
n i mƠ h sinh s ng vƠ phù h p v i m i quan h v i m c đích, s k v ng, trình
đ vƠ m i quan tơm c a h ” [12].
10

Thang Long University Library


- Nó lƠ m t khái ni m bao trùm m t ph m vi r ng l n bao g m c s c kh e
th ch t, tình tr ng tơm lỦ, đ c tin, m i quan h xư h i vƠ m i quan h v i nh ng
v n đ then ch t trong môi tr

ng s ng c a h .

1.3.2. Cácăl nhăv căc năđánhăgiá
CLCS lƠ m t đo l

ng đa chi u, nó có th đánh giá đ


quan sát trên th c t cho th y hai b nh nhơn có cùng m c đ b nh t t nh nhau
nh ng l i có ph n ng khác nhau [16], [20].
1.3.4. Công c ăđoăl

ngăch tăl

Có hai b cơu h i đo l

ngăcu căs ng
ng ch t l

ng cu c s ng lƠ b cơu h i chung vƠ b

cơu h i chuyên bi t [16], [18], [20]. B cơu h i chung cho phép có th đánh giá
CLCS c a nhi u nhóm b nh khác nhau nên có th áp d ng cho nhi u nghiên c u
trên các nhóm b nh khác nhau c ng nh các nghiên c u trên c ng đ ng, n i mƠ các
nhƠ nghiên c u c n đánh giá CLCS c a nhóm đ i t

ng m ng nhi u v n đ khác

nhau v s c kh e [17], [20]. Nh ng b cơu h i chung c ng có nh

c đi m lƠ t ra

kém nh y c m trong vi c đánh giá s khác bi t gi a các nhóm b nh nhơn có b nh lỦ
c th c ng nh kém nh y c m trong vi c phát hi n các thay đ i c a đ i t
nghiên c u. Hai b cơu h i đ

ng


i b nh rung nh ).

Quality of Life symptoms Base Atrial Fibrillation.
(Ch t l

PPAQ:

ng cu c s ng c a ng
ng cu c s ng c a ng

i có tri u ch ng rung nh ).

Patient Perception of Arrhythmia Questionnaire.
(B cơu h i đánh giá nh n th c c a ng

AFEQT:

i b nh r i lo n nh p).

Atrial Fibrillation Effect on Quality of Life.
( nh h

ng c a rung nh lên ch t l

ng cu c s ng).

AQUAREL: Assessment of QUAlity of life and RELated events.
( ánh giá ch t l


nh ng b nh nhơn

c c y máy t o nh p tim v nh vi n. B cơu h i bao g m 20

cơu h i phơn thƠnh ba l nh v c: gi i h n th l c, r i lo n nh p tim, s khó ch u
ng c ; có tên là AQUAREL (Assessment of QUAlity of life and RELated events)
[23].

12

Thang Long University Library


CH
IăT
iăt

2.1.

NGăVĨăPH

NGă2
NGăPHỄPăNGHIểNăC U

ngănghiênăc u

2.1.1. Tiêuăchu năl aăch n
1. Các b nh nhơn đ

c ch n đoán r i lo n nh p tim ho c suy tim m n tính có ch

ng pháp nghiên c u: Nghiên c u can thi p, so sánh gi a tr

c vƠ sau

can thi p.
- Ph

ng pháp ch n m u: Ch n m u thu n ti n

- Công c nghiên c u:
+ B cơu h i AQUAREL (Ph l c 1): B cơu h i Aquarel g m 20 cơu
đ

c chia thƠnh 3 l nh v c bao g m: Gi i h n th l c (cơu 7 - 10, 18 -

20), khó ch u

ng c (cơu 1-6, 11, 12), tri u ch ng r i lo n nh p (cơu

13-17).
+ B cơu h i đ

c d ch vƠ ch nh s a sau khi có s góp Ủ c a các chuyên

gia v nh p h c vƠ th m dò đi n sinh lỦ c a Vi n Tim m ch. B cơu h i
hoƠn ch nh đ

c đi u tra viên ph ng v n tr c ti p trên m i b nh nhơn

th a mưn tiêu chu n l a ch n vƠ lo i tr .


b nh án theo m u phi u đi u tra th ng nh t s n có.
B

că4: Nh p s li u vƠo máy tính d li u thu đ
l i b cơu h i trên. S li u đ

c t h s b nh án vƠ ph n tr

c đi u tra viên nh p li u vƠ m t bác s khác

nh p li u.
B

că5: Phơn tích vƠ x lỦ th ng kê b ng ph n m m th ng kê SPSS 21.0.

2.2.4. Bi n s ănghiênăc u
-

c đi m cá nhơn, xư h i c a đ i t

ng nghiên c u: Tu i tính theo n m, gi i

(nam/n ), trình đ giáo d c, ngh nghi p hi n t i.
- Ti n s vƠ y u t nguy c : t ng huy t áp, đái tháo đ
-

ng, hút thu c lá.

c đi m lơm sƠng: Ch đ nh c y máy t o nh p: B nh lỦ b ph n t o nh p,


c x lỦ b ng ch

ng trình ph n m m SPSS 21.0 v i

ng dùng trong y h c.

- Các thông s đ nh l
l ch chu n. Các t n su t đ

ng đ

c th hi n d

i d ng giá tr trung bình ± đ

c trình bƠy theo t l %.

- S d ng test T so sánh 2 giá tr trung bình vƠ test 2 đ sánh 2 t l %.
2.2.6.ă

oăđ cănghiênăc uă

Nghiên c u đ

c s đ ng Ủ c a lưnh đ o Vi n Tim m ch - B nh vi n B ch

Mai vƠ B môn đi u d

ng - Tr