CÂU HỎI: THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP QUẢN LÝ ĐỔI MỚI
PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC VÀ KIỂM TRA ĐÁNH GIÁ. ĐỀ XUẤT CÁC
BIỆN PHÁP
BÀI SỐ 1
Phần I. Nhận thức sâu sắc nhất về đổi mới phương pháp dạy học và kiểm
tra đánh giá.
Phần II. Thực trạng về quản lý đổi mới phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá ở trường phổ thông.
2.1. Một số thành tựu trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá.
2.2. Một số tồn tại trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học và kiểm
tra đánh giá.
Bên cạnh những kết quả bước đã đạt được, việc đổi mới phương pháp dạy
học, kiểm tra đánh giá ở trường trung học phổ thông vẫn còn nhiều hạn chế cần
phải khắc phục. Cụ thể là:
- Hoạt động đổi mới phương pháp dạy học ở trường trung học chưa mang
lại hiệu quả cao. Truyền thụ tri thức một chiều vẫn là phương pháp dạy học chủ
đạo của nhiều giáo viên.
Số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp các
phương pháp dạy học cũng như sử sụng các phương pháp dạy học phát huy tính
tích cực, tự lực và sáng tạo của học sinh còn chưa nhiều. Dạy học vẫn nặng nề
truyền thụ kiến thức lí thuyết. kĩ năng giải quyết các tình huống thực tiễn cho
học sinh thông qua khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự được quan
tâm.
Việc ứng dụng công nghệ thông tin- truyền thông, sử dụng các phương
tiện dạy học chưa được thực hiện rộng rãi hoặc một bộ phận Gv còn lạm dụng
hoặc thiếu kỹ năng CNTT nên làm giảm hiệu quả giờ dạy trong các trường trung
học .
- Một số trường học hoạt động kiểm tra, đánh giá chưa bảo đảm yêu cầu
chắp vá nên chưa tạo ra sự đồng bộ, hiệu quả; các hình thức tổ chức hoạt động
dạy học, giáo dục còn nghèo nàn.
- Chỉ chú trọng đến đánh giá cuối kì mà chưa chú trọng việc đánh giá
thường xuyên trong quá tình dạy học, giáo dục.
- Năng lực quản lý, chỉ đạo đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh
giá từ các cơ quan quản lí giáo dục và hiệu trưởng các trường trung học còn hạn
chế, chưa đáp ứng được yêu cầu. Việc tổ chức hoạt động đổi mới phương pháp
dạy học, kiểm tra, đánh giá chưa đồng bộ và chưa phát huy được vai trò thúc
đẩy của đổi mới kiểm tra, đánh giá đối với đổi mới phương pháp dạy học.
Cơ chế, chính sách quản lý hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm
tra, đánh giá chưa khuyến khích được sự tích cực đổi mới phương pháp dạy học,
kiểm tra đánh giá của giáo viên. Đây là nguyên nhân quan trọng nhất làm cho
hoạt động đổi mới phương pháp dạy học, kiểm tra, đánh giá ở trường trung học
phổ thông chưa mang lại hiệu quả cao.
- Nguồn lực phục vụ cho quá trình đổi mới phương pháp, kiểm tra đánh
giá trong nhà trường như: cơ sở vật chất (phòng học, bàn ghế, phòng học bộ
môn...) thiết bị dạy học, hạ tầng công nghệ thông tin – truyền thông vừa thiếu,
vừa chưa đồng bộ; qui mô học sinh trên lớp còn đông (45 em), làm hạn chế việc
áp dụng các kỹ thuật dạy học và phương pháp dạy học tích cực, hình thức kiểm
tra, đánh giá hiện đại.
- Việc tổ chức tập huấn chuyên môn nghiệp vụ hàng năm của cơ quan
quản lý cấp trên chưa có kế hoạch sớm nên làm cho việc tổ chức tập huấn tại các
địa phương gặp nhiều lúng túng về kinh phí và thời gian....
Nhận thức được tầm quan trọng của việc tăng cường đổi mới kiểm tra,
đánh giá thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã có
chủ trương tập trung chỉ đạo đổi mới kiểm tra, đánh giá, đổi mới phương pháp
dạy học theo định hướng phát triển năng lực học sinh nhằm tạo ra sự chuyển
biến cơ bản về tổ chức hoạt động dạy học, góp phần nâng cao chất lượng giáo
dục trong các trường trung học; xây dựng mô hình trường phổ thông đổi mới
đồng bộ phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá kết quả giáo dục.
Biện pháp 2: Tăng cường quản lý hoạt động của tổ chuyên môn
Tổ chuyên môn là nơi triển khai, thực hiện mọi chủ trương về chuyên
môn của cấp trên, đồng thời là đơn vị cơ sở quản lý trực tiếp hoạt động của giáo
viên.
Quản lý hoạt động của tổ chuyên môn có thể tóm tắc như sau:
a) Lập kế hoạch, xây dựng quy định nội bộ về hoạt động của tổ chuyên
môn nhằm đổi mới PPDH.
Trên cơ sở kế hoạch chung của nhà trường về đổi mới PPDH, hiệu trưởng
yêu cầu các tổ chuyên môn xây dựng kế hoạch cụ thể, có chỉ tiêu phấn đấu rõ
ràng, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân trong tổ, cuối mỗi năm học cần
có báo cáo sáng kiến kinh nghiệm hoặc báo cáo khoa học về đổi mới PPDH
trong tổ bộ môn. Từ các yêu cầu về đổi mới PPDH, hiệu trưởng cần cụ thể hoá
thành các văn bản nội bộ về hoạt động của tổ chuyên môn, ban hành và hướng
dẫn, tổ chức thực hiện và kiểm tra về các mặt sau:
- Về việc thực hiện nề nếp kỷ cương trong dạy học, như: thực hiện
chương trình, soạn bài, lên lớp, sử dụng đồ dùng dạy học, kiểm tra đánh giá kết
quả học tập của học sinh theo hướng đổi mới PPDH
- Về nề nếp sinh hoạt chuyên của tổ: Cần quy định cụ thể về các chuyên
đề đổi mới PPDH sẽ thực hiện trong năm học, trong từng học kỳ, phù hợp với
từng môn học.
- Về quyền hạn và trách nhiệm của tổ trưởng trong việc giám sát việc thực
hiện các quy định đó. Tất cả các quy định đều được tổ chuyên môn tổ chức học
tập, thảo luận và cụ thể hoá trong kế hoạch của từng giáo viên.
b) Tổ chức, chỉ đạo đổi mới hoạt động của các tổ
- Tổ chức, chỉ đạo việc học tập, nghiên cứu thảo luận các chuyên đề dạy
học theo phương pháp mới cho từng môn học.
- Tổ chức, chỉ đạo soạn bài hoặc trao đổi theo nhóm về cách thức thiết kế
hệ thống câu hỏi, hệ thống các hoạt động, cách thức tạo tình huống trong dạy
các chuẩn đánh giá mới, trong đó cần đổi mới các tiên chí đánh giá theo hướng
đổi mới PPDH. Chẳng hạn xây dựng chuẩn đánh giá giờ dạy cho từng môn học.
Hiện nay, tiêu chuẩn đánh giá tiết dạy được xây dựng chung cho tất cả các
bộ môn, áp dụng cho tất cả các tiết học, nặng về đánh giá hoạt động của thầy,
mà chưa lấy kết quả hoạt động của trò làm tiêu chuẩn chính để đánh giá năng
lực chuyên môn của giáo viên; phần đánh giá mức độ tích cực của học sinh còn
chung chung, không có tiêu chí đánh giá về việc rèn luyện kĩ năng của học sinh
qua giờ học.
Vì vậy việc xây dựng lại chuẩn đánh giá giờ dạy cho từng môn học để
khắc phục tình trạng nói trên là rất cần thiết.
d) Tạo động lực cho hoạt động của các tổ
Tổ có triển khai kế hoạch đúng tiến độ và có chất lượng hay không, phụ
thuộc phần lớn vào và năng lực tổ chức và tinh thần trách nhiệm của tổ trưởng.
Vì vậy, để tạo động lực cho hoạt động của các tổ, hiệu trưởng cần giao quyền
cho tổ trưởng, hướng dẫn họ trong việc tổ chức, chỉ đạo các thành viên của tổ
thực hiện tốt các nhiệm vụ, đồng thời có thể đề đạt với cấp trên để bổ nhiệm họ
ở cương vị cao hơn, khen thưởng thích đáng những công lao mà họ đã cống hiến
cho tập thể.
Biện pháp 3: Chấn chỉnh hoạt động của tổ chủ nhiệm và các đoàn thể trong nhà
trường
Để đổi mới PPDH, đồng thời với việc quản lí hoạt động dạy của thầy,
phải quản lí hoạt động học của trò và muốn thế phải thông qua tổ chủ nhiệm và
các đoàn thể trong nhà trường.
Nội dung cụ thể như sau:
a) Quản lí việc lập kế hoạch, xây dựng các quy định nội bộ và tổ chức
thực hiện kế hoạch của tổ chủ nhiệm và các đoàn thể.
Kế hoạch của từng bộ phận phải có các chỉ tiêu cụ thể nhằm đổi mới
PPDH,chẳng hạn trong kế hoạch của tổ chủ nhiệm cần có các chỉ tiêu, biện pháp
công tác kiểm tra, đánh giá để tránh trình trạng chạy theo thành tích chỉ đánh giá
dựa vào điểm học tập, làm cho kết quả đánh giá bị sai lệch.
d) Tạo động lực
Thực tế ở nhà trường hiện nay, giáo viên chủ nhiệm, ban chấp hành các tổ
chức đoàn thể đều do giáo viên kiêm nhiệm, họ chưa được đào tạo một cách bài
bản về nghiệp vụ cho các hoạt động này. Vì thế, để hoạt động của họ đảm bảo
đạt kết quả tốt cần tăng cường bồi dưỡng kiến thức và nghiệp vụ công tác cho
họ.
Mặt khác, cần tạo điều kiện về thời gian, kinh phí cho họ hoạt động, khen
thưởng các tổ chức và cá nhân có thành tích, bồi dưỡng bằng vật chất thích đáng
cho sự đóng góp của họ.
Biện pháp 4: Đổi mới quản lí hoạt động dạy học và bồi dưỡng nghiệp vụ sư
phạm cho đội ngũ giáo viên
Một trong những nguyên nhân cản trở sự đổi mới phương pháp dạy học là
trình độ nghiệp vụ sư phạm của giáo viên chưa theo kịp yêu cầu đổi mới. Vì
vậy, cần tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ cho giáo viên, cụ thể là:
a) Quản lí việc xây dựng kế hoạch dạy học
Trên cơ sở kế hoạch chung, dựa vào sự phân công của nhà trường, của tổ
chuyên môn, yêu cầu mỗi giáo viên phải xây dựng kế hoạch cá nhân về đổi mới
PPDH. Kế hoạch đó phải được thông qua trước tổ chuyên môn và được tổ
trưởng giám sát, Ban giám hiệu thường xuyên theo dỏi, chỉ đạo, kiểm tra việc
thực hiện kế hoạch. Kế hoạch cần ghi cụ thể, như: soạn giáo án, lên lớp, dự giờ,
thao giảng, chấm chữa bài, tự bồi dưỡng, các chuyên đề sáng kiến, kinh
nghiệm…, trong từng nội dung cần nhấn mạnh các vấn đề cần đổi mới.
b) Chỉ đạo việc thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
Hiệu trưởng cần chỉ đạo cách thay đổi soạn giáo án, chuển trọng tâm từ
thiết kế các hoạt động của thầy, sang thiết kế các hoạt động của trò, tăng cường
tổ chức các hoạt động độc lập hoặc theo nhóm bằng các phiếu học tập, tăng
Tăng cường dự giờ đột xuất, dự giờ theo chuyên đề đổi mới PPDH, đánh giá rút
kinh nghiệm, so sánh kết quả sau mỗi đợt dự giờ.
Đổi mới việc kiểm tra, đánh giá kết quả học tập của học sinh: Tổ chức học
tập, chỉ đạo, kiểm tra việc thực hiện quy chế kiểm tra, cho điểm, xếp loại, đánh
giá học sinh. Thành lập ngân hàng đề, tổ chức thi nghiêm túc theo đề chung, đổi
chéo giáo viên coi thi, đảm bảo sự khách quan trong đánh giá. Công tác kiểm tra
đánh giá kết quả học tập của học, đảm bảo các yêu cầu:
- Đổi mới nội dung kiểm tra: việc kiểm tra không chỉ dừng lại ở yêu cầu
tái hiện kiến thức, mà cần chú ý đúng mức đến việc kiểm tra năng lực độc lập
sáng tạo của học sinh. Nội dung kiểm tra phải đảm bảo tính toàn diện đồng thời
chú ý đến tính phổ thông, đại trà và tính phân hoá trong học tập của học sinh.
- Đổi mới hình thức kiểm tra: Hiệu trưởng cần khuyến khích giáo viên sử
dụng nhiều hình thức kiểm tra khác nhau, nhiều dạng đề kiểm tra khác nhau,
như: trắc nghiệm khách quan, tự luận, hay kết hợp các hình thức trên. Hiện nay,
sách giáo khoa của một số môn học đã biên soạn theo hướng kiểm tra trắc
nghiệm…Hiệu trưởng cần hướng dẫn cho giáo viên để họ sử dụng có hiện quả
các phương pháp kiểm tra mới, nhằm nâng cao chất lượng kiểm tra, đánh giá kết
quả dạy học.
- Đổi mới khâu chấm, chữa bài, đánh giá chất lượng học sinh: Lâu nay,
quan niệm về đánh giá còn phiến diện: giáo viên giữ vị trí độc quyền trong đánh
giá, còn học sinh là đối tượng được đánh giá. Ngày nay khi coi việc rèn luyện
phương pháp tự học cho học sinh là một trong những mục tiêu dạy học, thì giáo
viên cần hướng dẫn học sinh kỹ năng tự đánh giá để họ tự điều chỉnh cách học
của mình. Trong việc kiểm tra hàng ngày, giáo viên cần tạo điều kiện để học
sinh được đánh giá lẫn nhau, cho phép học sinh tự chấm bài của mình và của
bạn.
d)Tạo động lực cho người dạy
Trong thực tế dạy học hiện nay đang tồn tại một mâu thuẫn giữa yêu cầu
phương pháp dạy học, hiệu trưởng các nhà trường quận Ba Đình đã chú trọng
đến việc nâng cao nhận thức cho giáo viên và học sinh về đổi mới phương pháp
dạy học.
Các biện pháp đã triển khai góp phần, nâng cao nhận thức cho giáo viên.
Tuy nhiên, việc nâng cao nhận thức cho giáo viên chưa được tiến hành thường
xuyên, gần như chỉ tổ chức một lần vào buổi học tập nhiệm vụ năm học, hình
thức tổ chức chưa phong phú nên giáo viên chỉ nắm bắt bằng nhiệm vụ mà chưa
chuyển hóa từ nhận thức đến tình cảm, nhiệt tình của giáo viên.
Phần II. Thực trạng về quản lý đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra
đánh giá ở trường phổ thông.
2.1. Một số thành tựu trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá.
a) Trong đổi mới phương pháp dạy học
- Ban giám hiệu nhà tường đều có ý thức được tầm quan trọng của việc
đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học thể hiện rõ
trong kế hoạch năm học và kế hoạch hàng tháng cụ thể.
- Hiệu trưởng có những chỉ đạo cụ thể để tổ chuyên môn triển khai các
chuyên đề, tổ chức thực tập, thao giảng, rút kinh nghiệm về đổi mới phương
pháp dạy học, bồi dưỡng kiến thức và rèn luyện các kỹ năng dạy học theo tinh
thần đổi mới cho đội ngũ giáo viên, xây dựng các chuẩn đánh giá bao gồm các
tiêu chí về đổi mới phương pháp dạy học của thầy và trò. Nhờ đó đổi mới
phương pháp dạy học đạt được những thành quả tích cực.
2.2. Một số tồn tại trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học và kiểm
tra đánh giá.
a) Một số tồn tại trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học
- Đổi mới phương pháp dạy học là vấn đề khó có thể thực hiện trong một
thời gian ngắn. Trong khi điều kiện cơ sở vật chất và thiết bị dạy học, nguồn
nhân lực hạn chế khó thực hiện đồng bộ đổi mới phương pháp dạy học.
lợi trong quá trình thực hiện. Nhà trường cử giáo viên tham gia đầy đủ các đợt
tập huấn hay bồi dưỡng chuyên môn do Sở GD&ĐT tổ chức.
- Hiệu trưởng, cán bộ quản lý nhà trường quan tấm đến đổi mới phương
pháp dạy học, đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá.
- Đội ngũ giáo viên nhà tường đang vào độ chín, nhiệt tình, có trách
nhiệm cao trong giảng dạy cũng như trong công tác giáo dục học sinh.
- Các tổ chức đoàn thể có năng lực tổ chức các hoạt động có quy mô lớn.
Phụ huynh học sinh thường xuyên quan tâm, phối hợp với nhà trường trong tổ
chức và quản lý hoạt động học cho học sinh.
- Phần lớn cán bộ, giáo viên, học sinh trường THCS Hoa Lê nhận thức
khá đầy đủ về vai trò quan trọng của hoạt động học tập do đó đã có thái độ động
cơ học tập đúng đắn, đã tích cữ cố gắng tham gia vào hoạt động học tập.
- Nhà trường đã áp dụng một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả đổi
mới phương pháp dạy học, đổi mới công tác kiểm tra đánh giá và đã đạt được
những thành tích nhất định.
b) Nguyên nhân những tồn tại
- Thực trạng công tác quản lý đổi mới phương pháp dạy học, đổi mới
kiểm tra đánh giá còn có một số hạn chế, bất cập.
- Một số học sinh chưa biết cách xây dựng kế hoạch học tập; khả năng tư
duy, sáng tạo, kỹ năng, phương pháp học tập, năng lực tự học chưa cao; còn ỷ
lại vào thầy cô, thụ động, trông chờ vào thầy cô, làm cho công tác đổi mới
phương pháp dạy học gặp nhiều khó khăn.
- Cơ sở vật chất còn thiếu chưa đồng bộ so với yêu cầu; các phòng học
chức năng chưa được sử dụng thường xuyên một cách hiệu quả.
- Một số giáo viên tinh thần học hỏi chưa cao, chưa chịu khó cải tiến
phương pháp dạy học, cách kiểm tra đánh giá.
- Nhà trường chưa có quy chế quy định về công tác kiểm tra đánh giá cụ
thể, hướng dẫn và kiểm tra việc ra đề của giáo viên;
b) Về nội dung:
Làm cho GV và cán bộ trong trường nhận thức rõ: Tính cấp thiết của đổi
mới PPDH: một mặt, làm cho tập thể sư phạm cần thống nhất nhận thức: đây là
yêu cầu của sự nghiệp đổi mới giáo dục, là hạt nhân của việc thực hiện chương
trình, sách giáo khoa mới, là điều kiện trực tiếp để nâng cao chất lượng giáo
dục; mặt khác, cần coi đây là thách thức đội ngũ mà đội ngũ cần phải đáp ứng,
nhưng cũng là cơ hội phát triển của mỗi GV và của nhà trường.
Những định hướng cơ bản của đổi mới PPDH hiện nay:
- Phát huy tính tích cực tự giác, chủ động sáng tạo của HS.
- Bồi dưỡng phương pháp tự học.
- Rèn luyện kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn.
-Tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho HS.
Những đặc trưng cơ bản của PPDH tích cực:
- Dạy học thông qua tổ chức các hoạt động của HS.
- Dạy học chú trọng rèn luyện phương pháp tự học cho HS.
- Tăng cường tổ chức các hoạt động học tập cá thể, phối hợp với hoạt
động học tập hợp tác.
- Kết hợp đánh giá của thầy với tự đánh giá của trò.
c) Về hình thức tổ chức:
- Tổ chức cho GV đi học các lớp bồi dưỡng hè do Sở, Bộ tổ chức;
- Tổ chức học tập, nghiên cứu các tài liệu lý luận nghiệp vụ ở các tổ
chuyên môn, ở trường;
- Tăng cường nghiên cứu, trao đổi, thảo luận trong nhóm, tổ chuyên
môn và vận dụng giải quyết từng vấn đề theo yêu cầu đổi mới PPDH.
- Tổ chức các đợt học tập xen kẽ, lồng ghép vào các sinh hoạt chuyên
môn, rèn luyện tay nghề hàng tuần, hàng tháng trong tổ chuyên môn hoặc các
kỳ hội giảng, thi GV giỏi các cấp.
Biện pháp 2: Tổ chức, chỉ đạo thường xuyên các hoạt động thực hành đổi mới
GV, ở tất cả các bộ môn. Tinh thần chỉ đạo chung là: trong mỗi tiết học bình
thường, HS được hoạt động nhiều hơn, thực hành nhiều hơn, thảo luận nhiều
hơn và quan trọng hơn là được suy nghĩ nhiều hơn trong quá trình lĩnh hội nội
dung học tập.
b) Lập kế hoạch tổ chức các hoạt động thực hành đổi mới phương pháp
trong từng thời gian: tuần, tháng, học kỳ (trên cơ sở kế hoạch chuyên môn của
trường).
c) Tổ chức thực hiện:
- Chỉ đạo các tổ chuyên môn chú trọng tất cả các khâu trong quy
trình hoạt động: xác định những yêu cầu đổi mới, bàn bạc, xây dựng thiết kế
giáo án mẫu theo hướng đổi mới, lần lượt cử GV dạy thử nghiệm để tập thể dự
giờ, trao đổi, rút kinh nghiệm, so sánh với bài dạy trước đó để thấy mặt tiến bộ
và hạn chế.
- Chỉ đạo điểm những giờ dạy HS phương pháp học tập, chú trọng hướng dẫn
HS tự học trên lớp và ở nhà dưới sự hướng dẫn của GV.
- Tổ chức học tập, nghiên cứu, cải tiến cách thức kiểm tra kết quả học tập của
HS theo định hướng đổi mới: sử dụng hợp lý hai hình thức kiểm tra: tự luận và
trắc nghiệm.
- Đổi mới hoạt động của Thư viện và Thiết bị dạy học nhà trường, chú trọng chỉ
đạo việc làm và sử dụng đồ dùng dạy học, phục vụ có hiệu quả cho quá trình đổi
mới PPDH.
- Tổ chức các đợt thao giảng, hội thi GV giỏi theo tinh thần đổi mới phương
pháp, thường xuyên mời các GV giỏi trong cụm hoặc các chuyên gia về dự giờ
trao đổi.
- Tổ chức cho GV tham quan, học tập các đơn vị tổ, trường có phong trào và
chất lượng dạy học tốt ở trong và ngoài địa phương.
Phương pháp 3: Kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới PPDH:
Kiểm tra, đánh giá các hoạt động đổi mới PPDH với nhiều hình thức
học tập, rèn luyện ở các tổ chuyên môn, nhất là hoạt động thực hành các kỹ
năng sư phạm theo hướng đổi mới trong giờ lên lớp hàng ngày là vấn đề cần
được quan tâm tổ chức thường xuyên. Hiệu quả của các hoạt động thực hành
đổi mới PPDH cụ thể ấy là góp phần thiết thực vào việc bồi dưỡng, nâng cao
trình độ và nghiệp vụ sư phạm của đội ngũ GV. Đồng thời, khi trình độ người
GV được nâng cao hơn thì quá trình đổi mới PPDH lại càng được tiến hành một
cách chủ động, sáng tạo và có chất lượng hơn .
+ Tăng cường đầu tư xây dựng và khai thác thiết bị giáo dục:
Muốn tổ chức quá trình đổi mới PPDH có hiệu quả, cần coi trọng vai trò
của các phương tiện dạy học như hệ thống tài liệu học tập bao gồm SGK, sách
tham khảo cùng với các loại học liệu khác và hệ thống thiết bị dạy học:
-Xây dựng và tăng cường nguồn lực sách cho Thư viện.
-Kết hợp giữa đầu tư mua sắm thiết bị thí nghiệm với huy động khả năng
sáng tạo của đội ngũ GV trong tự làm đồ dùng dạy học.
-Chú trọng xây dựng hệ thống phòng học bộ môn.
Tổ chức các hoạt động đa dạng và phong phú nhằm phát huy vai trò tác
dụng của Thiết bị dạy học và Thư viện trường học, cần coi đây là một trong
những trọng tâm của công tác tổ chức chỉ đạo đổi mới PPDH.
+ Phát huy vai trò của các tổ chức, lực lượng trong và ngoài nhà
trường:
Quản lý quá trình đổi mới PPDH ở trong nhà trường cần được tiến hành
song song với việc tổ chức tốt hoạt động của các lực lượng nội bộ như GV chủ
nhiệm, Chi bộ, Công đoàn, Đoàn thanh niên, Đội thiếu niên và các lượng
ngoài trường như Hội Cha mẹ HS, Hội Khuyến học... Trên cơ sở đó, tạo ra
mối quan hệ kết hợp khăng khít, chặt chẽ, nhằm xây dựng môi trường giáo
dục lành mạnh, cùng chăm lo đôn đốc, tổ chức HS học tập và rèn luyện tại gia
đình cũng như trong thôn xóm.
+ Đổi mới công tác quản lý chỉ đạo đối với các hoạt động đổi mới
dạy học.
Các biện pháp đã triển khai góp phần, nâng cao nhận thức cho giáo viên.
Tuy nhiên, việc nâng cao nhận thức cho giáo viên chưa được tiến hành thường
xuyên, gần như chỉ tổ chức một lần vào buổi học tập nhiệm vụ năm học, hình
thức tổ chức chưa phong phú nên giáo viên chỉ nắm bắt bằng nhiệm vụ mà chưa
chuyển hóa từ nhận thức đến tình cảm, nhiệt tình của giáo viên.
Tuy nhiên hiện nay việc quản lý đổi mới phương pháp dạy học ở trường
của trường THCS Tôn Quang Phiệt chưa nhận thức đầy đủ tác dụng thiết yếu
của đổi mới phương pháp dạy học đối với mục tiêu, hiệu quả đào tạo của nhà
trường, chưa thực sự gắn liền việc đổi mới với yêu cầu nâng cao chất lượng dạy
học, chưa đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) thường xuyên hoặc đổi mới
với tư tưởng làm cho có, ngại đổi mới vì “sợ khó, mất nhiều thời gian nghiên
cứu”, có một số nhà quản lý quan niệm đổi mới PPDH thì phải cho giáo viên đi
đào tạo lại, sẽ không có kinh phí, thời gian nên vấn đề đổi mới PPDH là chiến
lược, một quá trình lâu dài mới thực hiện được.
Phần II. Thực trạng về quản lý đổi mới phương pháp dạy học và kiểm tra
đánh giá ở trường phổ thông.
2.1. Một số thành tựu trong quản lý đổi mới phương pháp dạy học và
kiểm tra đánh giá.
a) Trong đổi mới phương pháp dạy học
- Ban giám hiệu nhà tường đều có ý thức được tầm quan trọng của việc
đổi mới phương pháp dạy học nhằm nâng cao chất lượng dạy học thể hiện rõ
trong kế hoạch năm học và kế hoạch hàng tháng cụ thể.
- Hiệu trưởng có những chỉ đạo cụ thể để tổ chuyên môn triển khai các
chuyên đề, tổ chức thực tập, thao giảng, rút kinh nghiệm về đổi mới phương
pháp dạy học, bồi dưỡng kiến thức và rèn luyện các kỹ năng dạy học theo tinh
thần đổi mới cho đội ngũ giáo viên, xây dựng các chuẩn đánh giá bao gồm các
tiêu chí về đổi mới phương pháp dạy học của thầy và trò. Nhờ đó đổi mới
nhiệm cao trong giảng dạy cũng như trong công tác giáo dục học sinh.
- Các tổ chức đoàn thể có năng lực tổ chức các hoạt động có quy mô lớn.
Phụ huynh học sinh thường xuyên quan tâm, phối hợp với nhà trường trong tổ
chức và quản lý hoạt động học cho học sinh.
- Phần lớn cán bộ, giáo viên, học sinh trường THCS Hoa Lê nhận thức
khá đầy đủ về vai trò quan trọng của hoạt động học tập do đó đã có thái độ động
cơ học tập đúng đắn, đã tích cữ cố gắng tham gia vào hoạt động học tập.
- Nhà trường đã áp dụng một số biện pháp nhằm nâng cao hiệu quả đổi
mới phương pháp dạy học, đổi mới công tác kiểm tra đánh giá và đã đạt được
những thành tích nhất định.
b) Nguyên nhân những tồn tại
* Nguyên nhân khách quan:
- Cấp quản lý trực tiếp chưa có kế hoạch cụ thể vể hoạt động đổi
mới PPDH của nhà trường, chưa tổ chức các lớp bồi dưỡng cho cán bộ quản lý,
giáo viên về nội dung đổi mới PPDH.
- Điều kiện cơ sở vật chất, phương tiện kỹ thuật, kinh phí hoạt động
của nhà trường còn nhiều khó khăn chưa đáp ứng tốt yêu cầu quản lý đổi mới
PPDH
- Lí luận về phương pháp dạy học và kiểm tra, đánh giá chưa được nghiên
cứu và vận dụng một cách có hệ thống; còn tình trạng vận dụng lí luận một cách
chắp vá nên chưa tạo ra sự đồng bộ, hiệu quả; các hình thức tổ chức hoạt động
dạy học, giáo dục còn nghèo nàn.
- Chỉ chú trọng đến đánh giá cuối kì mà chưa chú trọng việc đánh giá
thường xuyên trong quá tình dạy học, giáo dục.