ỨNG DỤNG CÔNG NGHỆ THÔNG TIN VÀO DẠY SINH H ỌC 8.

PHẦN 1 .ĐẶT VẤN ĐỀ
1.Lí do chọn đề tài:
Ngày nay khi công nghệ thông tin càng phát triển thì việc ứng dụng công
nghệ thông tin vào giảng dạy, học tập là một vấn đề tất yếu. Tuy nhiên so với
nhu cầu thực tế hiện nay việc ứng dụng CNTT trong giáo dục ở các trường còn
rất hạn chế .Chúng ta cần nhanh chóng nâng cao chất lượng, nghiệp vụ giảng dạy
và quản lí và không nên từ chối những gì có sẵn mà CNTT mang lại, người giáo
viên nên biết cách tận dụng nó, biến thành công cụ hiệu quả, hỗ trợ đắc lực cho
công việc và mục đích của mình. Để một tiết dạy thành công và thu hút sự chú ý
của các em học sinh cần phải có các hình ảnh sống động mô tả thí nghiệm, việc
làm bằng tay thì rất khó khăn nhưng nếu biết ứng dụng công nghệ thông tin phần
mền MS powerpoint, đầu DVD... vào việc giảng dạy thì rất dễ dàng và có hiệu
quả góp phần nhằm nâng cao chất lượng
Thực hiện tinh thần chỉ đạo của Bộ GD&ĐT “ đẩy mạnh ứng dụng công
nghệ thông tin trong giáo dục và đào tạo ở tất cả các cấp học , bậc học, ngành
học” tôi nhận thức được rằng việc ứng dụng CNTT phục vụ cho việc đổi mới
phương pháp dạy học là một trong những hướng tích cực nhất, hiệu quả nhất
trong nhà trường.
Như vậy, một trong những hướng để đổi mới phương pháp dạy học đó là
tăng cường việc sử dụng các phương tiện dạy học hiện đại.. Mặt khác trong quá
trình thực hiện giảng dạy các bài dạy ở chương này, giáo viên thường gặp phải
một số khó khăn liên quan đến đồ dùng dạy học nên để dạy một tiết học thành
công lại càng khó, vì vậy cần tạo ra cho các em sự thích thú học tập để làm được
điều đó thì phải áp dụng công nghệ thông tin.
Để góp phần khắc phục được các khó khăn nêu trên, tôi đã chọn đề tài:
“ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy sinh học 8 " nhằm mục đích giúp
các em khắc sâu, mở rộng kiến thức mới và vận dụng tốt các kiến thức mới khi

1

d. Xin ý kiến của đồng nghiệp và phân tích kết quả để chứng minh tính đúng đắn
của đề tài.
6. Phạm vi nghiên cứu:
- Một số bài trong chương trình sinh học 8.

2


- Vn tụi trỡnh by c hỡnh thnh qua bi: Tim v mch mỏu trong chng
trỡnh sinh hc lp 8.
7. Phng phỏp nghiờn cu.
a. Phng phỏp nghiờn cu lý thuyt:
Nhiờn cu cỏc ti liu, SGK, giỏo tỡnh v t liu v i mi phng phỏp dy
hc theo hng phỏt trin nng lc ca hc sinh.
b. Phng phỏp chuyờn gia:
Xin ý kin ca ging viờn hng dn, trao i cựng ng nghip giỳp nh
hng ti nhiờn cu.
c. Phng phỏp iu tra:
S dng phiu thm dũ xin ý kin ca giỏo viờn v hc sinh.
8. Cu trúc ca ti:
Cấu trúc đề tài gồm 3 phần:
Phn 1:Đặt vấn đề:
1.Lí do chọn đề tài
2.Mục đích nghiên cứu
3.Đối tợng và khách thể nghiên cứu
4.Giả thuyết khoa học
5.Nhiệm vụ nghiên cứu
6.Phạm vi nghiên cứu
7.Phơng pháp nghiên cứu
8 Cu trỳc ca ti

dẫn người học cùng tranh luận với nhau mà giáo viên là trọng tài.
6. Nên vừa giảng vừa luyện. Vận dụng kiến thức là cách tốt nhất để nắm vững
kiến thức.
Chương II. Thực trạng của vấn đề
Trong quá trình giảng dạy và học tập với mong muốn đóng góp một vài ý
kiến của mình vào vấn đề ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng dạy ở cấp
THCS . Xuất phát từ tình hình thực tế học môn sinh học của học sinh Trường
THCS Hồng Giang hiện nay do điều kiện thiếu thốn về mọi mặt đối tượng học
sinh đa số là con em nông thôn, khả năng tiếp thu bài còn chậm, số lượng học
sinh yếu kém nhiều, không đồng đều chất lượng. Đặc biệt trong chương trình
Sinh học 8 khi nghiên cứu về cơ thể người các em gặp rất nhiều khó khăn và
vướng mắc, khi giải thích các hiện tượng còn rời rạc, chưa chặt chẽ. Để học sinh

4


chú ý học thì cần làm một cái gì đó mới mẻ, gây sự hứng thú học tập của học
sinh, áp dụng công nghệ thông tin là một trong các cách tạo ra sự mới mẻ đó.
Chính vì vậy tôi quyết định chon đề tài này để nghiên cứu nhằm tích lũy
được nhiều kinh nghiệm trong quá trình dạy học để góp phần thực hiện mục tiêu
giáo dục và mang lại hiệu quả cao trong công tác giáo dục.
Chương III. Giải pháp và tổ chức thực hiện.
1. Những khó khăn khi sử dụng giáo án điện tử.
Phần lớn các giáo viên ngại sử dụng giáo án điện tử, nghỉ rằng rất tốn thời
gian để chuẩn bị một bài giảng, việc soạn bài công phu bằng các dẫn chứng sống
động trên các slide trong các giờ lí thuyết là cả một vấn đề đối với giáo viên. Để
có một bài giảng tốt phải mất rất nhiều thời gian chuẩn bị, tìm tòi hình ảnh,âm
thanh nên giáo viên thường hay tránh. Khảo sát từ phía học sinh cho thấy, nếu sử
dụng phương pháp truyền thống thì hiệu quả mang lại chỉ khoảng 30% có hứng
thú học tập, trong khi đó nếu chúng ta ứng dụng công nghệ thông tin vào giảng

những nội dung cần thiết cộng thêm một ít định dạng về màu sắc, font chữ tôi
thiết nghĩ giáo viên nào cũng có thể làm được. Tuy nhiên nếu chỉ có thế thì
chúng ta chưa thực sự thấy được sức mạnh của power point củng như chưa phát
huy được hiệu quả của công nghệ thông tin trong giảng dạy.
Ví dụ minh họa
Tiết 17

:

Bài 17

TIM VÀ MẠCH MÁU

I. MỤC TIÊU: Sau bài học này, học sinh cần đạt
1. Kiến thức:
- HS chỉ ra được vị trí,hình dạng, cấu tạo ngoài và trong của tim.
- Phân biệt được các loại mạch máu.
- HS trình bày được đặc điểm của các pha trong chu kỳ co dãn của tim.
2. Kĩ năng:

- Rèn kĩ năng quan sát, phân tích, tổng hợp, so sánh.
- Kĩ năng tự nghiên cứu và hoạt động nhóm

3. Thái độ:

- Có ý thức bảo vệ hệ tuần hoàn và bảo vệ cơ thể.

6



- Vị trí: Tim nằm trong
lồng ngực giữa hai lá
phổi, hơi lệch sang trái.
- Hình dạng: Hình chóp,
đỉnh phía dưới ,đáy phía
trên.

2) Cấu tạo ngoài của tim

Tim của chúng ta được bao bọc bên ngoài là gì?
Màng tim cấu tạo bằng loại mô gì?
- GV : Khi bóc lớp màng ngoài là lớp cơ cấu tạo
nên quả tim.

- Bao bọc bên ngoài là8


4: Củng cố:
- GV trình chiếu cho HS chơi trò chơi: ô chữ kì diệu
- GV phổ biến luật chơi: ô chữ gồm 7 hàng ngang tương ứng với7 câu hỏi .Mỗi
học sinh được chọn 1 hàng tương ứng với câu hỏi. Nếu trả lời đúng sẽ có 1 từ
trong ô chữ kì diệu hiện ra. Trả lời ít nhất được 5 câu mới được đoán ô chữ.

5:Hướng dẫn về nhà:
- Học và làm các bài tập sách giáo khoa.
- Chuẩn bị trước bài:” Vận chuyển máu qua hệ mạch – Vệ sinh hệ tuần hoàn”

1. Phiếu học tập: So sánh đặc điểm và chức năng các loại mạch
Nội dung
Cấu tạo


Động mạch

Tĩnh mạch

Mao mạch

- Thành cơ -Gồm 3 lớp: Biểu -Gồm 3 lớp: biểu -Thành mỏng chỉ gồm
bì, lớp cơ trơn và bì, cơ trơn và mô một lớp tế bào
thể
lớp mô liên kết liên kết mỏng hơn
dày hơn tĩnh mạch

động mạch

- hẹp hơn tĩnh - lòng rộng hơn - Lòng hẹp.
- Lòng mạch

mạch

động mạch
- Có van một chiều - Nhỏ và phân nhánh

- Đặc điểm -Không có van

nơi máu phải chảy nhiều.

khác

ngược chiều trọng

Qua thực tế giảng dạy tại trường THCS Hồng Giang trong những năm qua tôi
nhận thấy :
Trước đây, cùng với những lí do về nhận thức là đồ dùng dạy học không
được trang bị đầy đủ, không được hiện đại, tối ưu hoá. Và vì thế, với những bài
giảng có nội dung kiến thức khá dài và rất trừu tượng như bài: “Tim và mạch
máu”, để triển khai đầy đủ các mục, nhất là để khai thác kỹ các phần trọng tâm,
các giáo viên thường rất khó thực hiện được trong một đơn vị thời gian chỉ là
một tiết.
Phương pháp dạy học thường được các giáo viên áp dụng cho các bài có nội
dung kiến thức dài và khó, lại trừu tượng như bài “Tim và mạch máu” này chủ
yếu là theo phương pháp cũ: truyền thụ kiến thức theo một chiều. Học sinh vì thế
thường không có hứng thú học tập, tỉ lệ học sinh nắm được bài mới rất thấp.
Hiện nay, nhờ áp dụng công nghệ thông tin vào thiết kế các bài giảng, các
giáo viên dễ dàng hơn rất nhiều khi đổi mới các phương pháp dạy học.
Bằng phương pháp dạy học nêu vấn đề: mô tả thí nghiệm, kết hợp sơ đồ, mô
hình hoá, sử dụng phiếu học tập cùng với việc ứng dụng trình duyệt Power Point,
Time Pro, Paint... vào thiết kế bài: “Tim và mạch máu” cũng như nhiều bài học
khác trong chương trình sinh học 8 , tôi đã thu được một số kết quả nhất định
như:
-Trước khi áp dụng sang kiến tôi cho học sinh làm bài kiểm tra kết quả thu
được:
Sĩ số
150

Giỏi
SL
10

%
6,6


11


Sĩ số Giỏi
SL
150 20

%
13,3

Khá
SL
35

%
23,3

TB
SL
85

%
56,6

Yếu
SL
8

%

tính tích cực, chủ động, sáng tạo trong học tập của các em.

12


Ứng dụng công nghệ thông tin trong soạn giảng nâng cao hiệu quả giảng dạy
nhờ sự hổ trợ của hình ảnh, âm thanh làm cho giờ dạy sinh động hơn. Tuy nhiên
trong quá trình thiết kế cần lưu ý một số điểm sau:
- Không nên lạm dụng công nghệ thông tin,ứng dụng công nghệ thông tin không
có nghĩa là chúng ta không cần sử dụng bảng, phấn. Phần trình chiếu chỉ là
phương tiện hổ trợ giáo viên trong quá trình giảng dạy,phần ghi bảng của thầy
mới là kiến thức cơ bản trọng tâm giúp học sinh hệ thống hóa kiến thức.
- Cần bố cục trình diễn hợp lí về cỡ chữ, màu nền, màu chữ. Thông thường nên
dùng nền sáng và chữ màu tối
- Không nên lạm dụng các hiệu ứng hiển thị điều này gây mất tập trung cho học
sinh vào nội dung bài học
- Không nên diễn giải quá nhanh, khi lựa chọn hình ảnh đưa ra phải phù hợp với
nội dung của bài.
- Phải kết hợp hài hòa giữa lời nói và hình ảnh trình chiếu, kết hợp nhuần nhuyễn
các thao tác thí nghiệm, hướng dẫn học sinh quan sát tranh, mẫu vật, phân chia
nhóm…
- Việc soạn giáo án, lựa chọn phương tiện dạy học,tổ chức dạy học phải mang một
phong cách riêng, tuyệt nhiên không có giáo án khuôn mẫu mà phải phụ thuộc
vào từng kiểu bài để thiết kế cho phù hợp để đạt hiệu quả cao nhất.
II. Kiến nghị.
Để nâng cao hơn nữa chất lượng và hiệu quả giảng dạy trong việc ứng dụng
công nghệ thông tin, tôi xin có một số ý kiến đề xuất như sau:
- Ban giám hiệu nhà trường quan tâm hơn nữa trong việc ứng dụng công nghệ
thông tin vào giảng dạy, từ đó chú trọng đầu tư cơ sở vật chất trang thiết bị như :
phòng học, hệ thống máy chiếu…đồng thời khuyến khích, động viên để giáo viên