MỤC LỤC
A. PHẦN MỞ ĐẦU ……………………………………………………….....
I. Lý do chọn đề tài …………………………………………………………..
II. Mục đích của đề tài ………………………………………………………..
III. Nhiệm vụ và phương pháp nghiên cứu …………………………………...
IV. Điểm mới trong kết quả nghiên cứu ……………………………………....
B. NỘI DUNG ………………………………………………………………...
I. Thực trạng vấn đề …………………………………………………………..
II. Giải quyết vấn đề …………………………………………………………...
III. Kết quả thu được……………………… …………………………………..
C. KẾT LUẬN………………………………………………………………...

1


A. PHẦN MỞ ĐẦU
I. LÝ DO CHỌ ĐỀ TÀI
Ngày nay, trên thế giới đang diễn ra quá trình tin học hoá trên nhiều lĩnh
vực hoạt động của xã hội loài người và đem lại nhiều hiệu quả to lớn.
Sự phát triển mạnh mẽ như “vũ bão” của tin học đã làm cho xã hội có nhiều
nhận thức mới về cách tổ chức các hoạt động. Nhiều quốc gia trên thế giới ý
thức được rất rõ tầm quan trọng của tin học và có những đầu tư lớn cho lĩnh vực
này, đặc biệt trong giáo dục nâng cao dân trí về tin học và đào tạo nguồn nhân
lực có chất lượng cao. Người Việt Nam có nhiều tố chất thích hợp với ngành
khoa học này, vì thế chúng ta hi vọng có thể sớm hoà nhập với khu vực và trên
thế giới.
Đảng và Nhà nước ta đã nhận thấy được tầm quan trọng của ngành Tin học
và đã đưa môn học này vào nhà trường phổ thông như những môn khoa học khác
bắt đầu từ năm học 2006-2007.
Trong quá trình giảng dạy môn Tin học 10, khi dạy Bài 3 “GIỚI THIỆU VỀ
MÁY TÍNH”, nội dung của bài này là giới thiệu cho học sinh về cấu trúc của

trị của mỗi giáo viên, nhưng cần phải lựa chọn phương pháp nghiên cứu đúng
đắn và phù hợp với nhà trường trung học phổ thông. Sáng kiến kinh nghiệm
đang trình bày của tôi dựa theo các luận cứ khoa học hướng đối tượng, cụ thể:
thuyết trình, quan sát, điều tra cơ bản, phân tích kết quả thực nghiệm sư
phạm,v.v… phù hợp với bài học và môn học thuộc lĩnh vực phần cứng máy tính.
IV.

ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

Điểm mới trong sáng kiến kinh nghiệm này là dùng các linh kiện vật lí và
kết hợp với diễn giải để cụ thể hoá bài học, học sinh sẽ quan sát trực quan các
thông số kỹ thuật trên các thiết bị của máy tính, phân loại được các bộ phận quan
trọng trong các bộ phận của máy tính. Đồng thời học sinh biết những lỗi phần
cứng thường gặp khi thực hành tại phòng máy.
Ngoài ra, tôi mạnh dạn trình bày sáng kiến kinh nghiệm này còn để phục vụ
cho những năm dạy tiếp theo.

3


B. PHẦN NỘI DUNG
ĐỀ TÀI

“SỬ DỤNG SƠ ĐỒ CẤU TRÚC MÁY TÍNH ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ
GIẢNG DẠY BÀI 3 - SGK TIN HỌC 10 ”

I. Thực trạng vấn đề:
Trong hệ thống tin học gồm 3 thành phần:
 Phần cứng (Hardware): gồm máy tính và một số thiết bị liên quan;
 Phần mềm(Software): gồm các chương trình. Chương trình là một dãy

máy tính.
Khi dạy bài này, giáo viên đưa ra các câu hỏi sau đây:
Câu hỏi 1: Em hãy quan sát hình ảnh trong sách giáo khoa và cho biết máy
tính gồm bao nhiêu bộ phận?
Thoạt đầu, học sinh sẽ trả lời là gồm có 4 bộ phận: CPU và Bộ nhớ trong;
Bộ nhớ ngoài; Thiết bị vào; Thiết bị ra mà thực tế thì máy tính được cấu thành từ
năm bộ phận. Như vậy, nhìn vào sơ đồ hình 10 trong sách giáo khoa Tin học 10
học sinh đã nhóm CPU và Bộ nhớ trong thành một bộ phận (vì chúng cùng được
đóng một khung), còn các bộ phận khác thì đa phần học sinh đều trả lời đúng.

5


Điều đó cho ta thấy rằng nếu không mô tả bằng thiết bị vật lí cụ thể thì học sinh
sẽ nhầm lẫn, hiểu biết lệch lạc.
Câu hỏi 2: CPU là gì? Tầm quan trọng của CPU như thế nào và chia thành
bao nhiêu bộ phận? Em biết các hãng sản xuất CPU hiện nay không?
Tất nhiên là học sinh sẽ trả lời như khái niệm trong sách giáo khoa: CPU là
đơn vị xử lí trung tâm và là bộ phận quan trọng nhất của máy tính,đó là thiết bị
chính thực hiện và điều khiển việc thực hiện chương trình.…
CPU gồm hai bộ phận chính : Bộ điều khiển(CU- control Unit) và bộ số
học/ logic (ALU- Arithmetic/Logic unit)). Giống như một nhạc trưởng, bộ điều
khiển không trực tiếp thực hiện chương trình mà hướng dẫn các bộ phận kháccủa
máy tính làm điều đó. Bộ số học logic thực hiện các phép toán số học và logic,
các thao tác xử lý thông tin đều là tổ hợp của các phép này.
Các hãng sản xuất CPU như Intel, AMD, IBM. CPU bao gồm các bộ phận
CU, ALU, Thanh ghi.

Hình 2. CPU


ROM

RAM
7


Trả lời câu hỏi trên phải là “Bộ nhớ trong khi tắt máy hay cúp nguồn điện
của máy tính thì dữ liệu trên bộ nhớ này sẽ mất, còn Bộ nhớ ngoài thì lưu dữ liệu
ngay cả khi tắt máy hoặc không có nguồn điện”. Ngoài ra, còn một số phân biệt
khác như: dung lượng, cấu trúc vật lí, tốc độ truy xuất dữ liệu, …
Các loại bộ nhớ: học sinh trả lời có thể nói giống hệt nội dung sách giáo
khoa vì thực tế học sinh chưa bao giờ thấy các thiết bị nói trên.
Giáo viên chỉ có thể mô tả bằng hình ảnh trên sách giáo khoa hoặc

USB

CD-ROM

FDD

HDD

Hình 4. Bộ nhớ ngoài

Projector. Còn nếu lấy một chiếc máy tính để mô tả thì rất là khó vì phải
tháo lắp rất phiền hà.
Câu hỏi 4: Em hãy phân biệt và kể tên các thiết bị vào và thiết bị ra?
 Thiết bị vào dùng để đưa thông tin vào máy tính.
Học sinh sẽ liệt kê được các thiết bị vào(Input devices):
1. Bàn phím(Keyboard); Các phím được chia thành nhóm như nhóm kí tự và

Học sinh quan sát được các thiết bị trên thông qua các hình ảnh được mô tả
trong sách giáo khoa Tin học 10. Thực ra các thiết bị đó rất thường gặp.
Ngoài các thiết bị trên đa phần học sinh không thể biết thêm các thiết bị
khác nữa, ví dụ để đưa âm thanh vào máy tính như Micro, chuyển đổi tín hiệu
Internet như Modem, Router, các thiết bị chống trộm như camera,…
Thiết bị ra dùng để đưa dữ liệu ra từ máy tính.
Học sinh sẽ liệt kê được các thiết bị ra(Output Devices):

9


1.

Màn hình(Monitor); Có cấu tạo tương tự như màn hình ti vi. Khi

làm việc ta có thể xem màn hình là tập hợp các điểm ảnh( pixel). Mỗi
điểm có thể có độ sáng, màu sắc khác nhau.
2.

Máy in(Printer); Có nhiều loại như máy in kim, in phun, in

laser... dùng để in thông tin ra giấy. Máy in có thể là đen trắng hoặc màu.
3.

Máy chiếu(Projector); Là thiết bị dùng để hiển thị nội dung màn

hình máy tính nên màn ảnh rộng.

Monitor


chế/giải điều chế tín hiệu số tương đương tín hiệu điện thoại và ngược lại. Vì kết
nối Internet thông qua đường dây điện thoại. Do đó, có thể xem Modem vừa là
thiết bị vào vừa là thiết bị ra.
II. Giải quyết vấn đề:
Hiện nay, các thiết bị vật lí của máy bị hư hỏng và bỏ đi rất nhiều. Nếu
chúng ta tận dụng các thiết bị trên để mô tả trực quan cho học sinh thì rất tốt.
Học sinh sẽ dễ dàng nhận biết và phân loại các thiết bị máy tính, học sinh biết
nhiều hơn về các thông số kĩ thuật của các thiết bị trên.
Qua ba năm giảng dạy Tin học 10, tôi đã thực hiện mô tả trực quan cho học
sinh về các thiết bị máy tính, tháo nắp ổ đĩa cứng, tháo CPU, đĩa mềm,
mainboard, ổ đĩa CD, phím, chuột, … để cho học sinh quan sát và đồng thời tôi
diễn giải cho học sinh hiểu rõ hơn về các thiết bị nói trên, học sinh được sờ,
nhìn, và lắp đặt các thiết bị vào với nhau thành một máy tính cơ bản hoàn
chỉnh.Nhờ cách mô tả trực quan như trên, học sinh có thể tiếp thu kiến thức một
cách dễ dàng và chủ động còn giáo viên không cần phải thuyết trình nhiều khi
giảng bài này.
Tôi đã sắp xếp các thiết bị vật lí trên một bảng nhỏ mica (Hình ) dưới đây.

11


Hình . Sơ đồ cấu trúc máy tính

Dễ dàng di chuyển đến các phòng học, kinh phí để làm bảng tốn không
nhiều do tận dụng được các thiết bị hư hỏng đã bỏ đi.
III.

Kết quả thu được.

Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy rằng: để hiểu hết ý định của người


Điểm

số

trung

số 1 2 3 4 5

6

7

8

9

10 điểm

bình

45 0 0 0 0 4

8

19

5

5

45

7,2

Lớp đối chứng (10C8)

45

6,2

Chênh lệch

1,0

Bảng so sánh điểm kiểm tra sau khi áp dụng theo tỉ lệ %
Lớp thực nghiệm (10C7)

Lớp đối chứng (10C8)

Sĩ số: 45

Số lượng

Tỉ lệ %

Sĩ số: 45

Số lượng

Tỉ lệ %


27%

T.Bình

22 em

48%

Yếu

0 em

0%

Yếu

3 em

7%

Kém

0 em

0%

Kém

3 em


6

7

8

9

10 điểm

bình

40 0 0 0 4 6

8

12

5

3

2

265

6.6

40 0 1 4 5 7 13

40

5.6

Chênh lệch

1,0
14


Bảng so sánh điểm kiểm tra sau khi áp dụng theo tỉ lệ %
Lớp thực nghiệm (10C4)

Lớp đối chứng (10C6)

Sĩ số: 40

Số lượng

Tỉ lệ %

Sĩ số: 40

Số lượng

Tỉ lệ %

Giỏi

8 em


45%

Yếu

2 em

5%

Yếu

5 em

12.5%

Kém

0 em

0%

Kém

4 em

10%

KẾT QUẢ:
- Học sinh rất thích thú và đặt rất nhiều câu hỏi xung quanh vấn đề phần cứng
của máy tính, và thường xuyên trao đổi với giáo viên về phần cứng máy tính.

đồng nghiệp góp ý và bổ sung để mang lại hiệu quả tốt hơn cho những năm sau
giảng dạy.
Hậu Lộc, ngày 19 tháng 03 năm 2012
NGƯỜI THỰC HIỆN

ĐỖ THỊ HIỀN

16


TÀI LIỆU THAM KHẢO
[1] Hồ Sĩ Đàm, Sách giáo khoa Tin học 10. NXB GD, 2007.
[2] Hồ Sĩ Đàm, Sách giáo viên Tin học 10. NXB GD, 2006.
[3] Hồ Sĩ Đàm, Chuẩn kiến thức môn Tin học10. NXB GD, 2007.
[4] Vương Đình Thắng, Phương pháp giảng dạy Tin học 10.
[5] Tan, C., Tài liệu tập huấn Nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng. Dự
án Việt Bỉ - Bộ GD&ĐT, 2008.
[6] Tài liệu bồi dưỡng giáo viên Tin học 10.
[7] Chuẩn kiến thức môn Tin học.
[8] Các thiết bị vật lí của một máy tính.

17


18