BÙI THỊ THU THỦY
Bộ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC sư PHẠM HÀ NỘI 2

NHÂN VẬT TUỔI MỚI LỚN TRONG TRUYỆN
NGUYỄN NHẬT ÁNH

LUÂN VĂN THAC sĩ
••


BÙI THỊ THU THỦY

NHÂN VẬT TUỔI MỚI LỚN TRONG TRUYỆN
NGUYỄN NHẬT ÁNH

Chuyền ngành: Lí luận văn học
Mã sổ : 60. 22. 01. 20

LUÂN VĂN
• • THAC sĩ

NGÔN NGỮ VÀ VĂN HÓA VIỆT NAM

Ngưòi hướng dẫn khoa học: PGS.TS NGUYỄN ĐĂNG ĐIỆP


Bằng tấm lòng biết ơn sâu sắc, tôi xin chân thành cảm ơn thầy giáo PGS.TS Nguyễn Đăng Điệp - người đã tận tình
hướng dẫn tôi trong suốt quá trình làm luận văn với tinh thần khoa học, nghiêm túc.
Tôi xin chân thành cảm ơn các thầy cô trong Tổ Lý luận
học, Phòng sau đại học - Trường Đại học Sư phạm Hà Nội


năm qua, Nguyễn Nhật Ánh là tên tuổi nổi bật, khó ai sánh kịp. Mỗi cuốn sách của
Nguyễn Nhật Ánh đều tạo nên những cơn sốt trong lứa tuổi hoa niên trên khắp cả
nước. Bên cạnh hai bộ truyện Kính vạn hoa (45 tập) và bộ Chuyện xứ Lang Biang (28
tập) viết cho trẻ em là 23 tập truyện viết cho tuổi mới lớn với những cái tên quen
thuộc: Mắt biếc, Cô gái đển từ hôm qua, Hoa hồng xứ khác, Bồ câu không đưa thư...
đã tạo nên “hiện tượng Nguyễn Nhật Ánh” trong lòng độc giả tuổi mới lớn. yếu tố
quyết định thành công của một nhà văn viết cho tuổi mới lớn nằm ở chỗ tác giả có
chạm vào tâm hồn của các em hay không? Nguyễn Nhật Ánh đã khai thác đời sống
nội tâm sâu kín của nhân yật với những tình cảm, những rung động đầu đời rất thánh
thiện mang tên gọi “tình yêu học trò” trong hơn hai mươi truyện viết cho tuổi mới lớn,
khiến cho những sáng tác của nhà văn đã có được những thành công vang dội, làm say
mê bao thế hệ độc giả không chỉ tuổi mới lớn mà còn cả đối tượng người lớn, trẻ em.
Do yậy, việc nghiên cứu, tìm hiểu kiểu nhân vật tuổi mới lớn trong sáng tác của
Nguyễn Nhật Ánh vừa là để nhận ra những đóng góp của tác giả đồng thời còn khẳng
định quan niệm và tư tưởng thẩm mĩ của văn học dành cho tuổi mới lớn nói riêng, văn
học Việt Nam nói chung thời kì đổi mới và hội nhập.

1.2.

Mặc dù, đến nay đã có khá nhiều công trình nghiên cứu về Nguyễn Nhật

Ánh và sáng tác của ông, song phần lớn chỉ tiếp cận tác giả như một nhà văn thiếu nhi
và tìm hiểu các nhân vật trẻ em trong hai bộ truyện Kính vạn hoa và Chuyện xử Lang
Bỉang mà chưa có nhiều công trình nghiên cứu về ông như nhà văn chuyên viết về tuổi
mới lớn. Có chăng, chỉ là những bài viết mang tính chất giới thiệu, những nội dung
khái quát sơ bộ hoặc ở những khía cạnh còn tản mạn, lẻ tẻ hay tiếp cận tác phẩm như
một ví dụ để minh họa cho một luận điểm nào đó... Vì thế, có thể khẳng định nghiên



nổi bật đuợc đặc điểm tính cách của trẻ thơ qua cuộc sống và tâm hồn các em. Đồng
thời chỉ ra đuợc các phuơng diện nghệ thuật nổi bật về cốt truyện, ngôn ngữ và không
gian, thời gian trong ba tác phẩm của Nguyễn Nhật Ánh.


7

Tiếp nối mạch nghiên cứu về truyện Nguyễn Nhật Ánh, tác giả Hoàng Huơng
Giang có đề tài “Cảm hứng hướng về tuổi thơ trong truyện Nguyễn Nhật Ảnh (Luận
văn thạc sỹ khoa học Ngữ văn, chuyên ngành Văn học Việt Nam, 2011, Truờng Đại
học Vinh). Trên cơ sở các công trình nghiên cứu của các tác giả truớc, ở đề tài này tác
giải cũng đã cố gắng chỉ ra những nội dung của cảm hứng huớng về tuổi thơ trong
truyện Nguyễn Nhật Ánh. Ở một góc độ nào đó, đề tài cũng đã đề cập đến các thành
công về nghệ thuật của Nguyễn Nhật Ánh nhu: cốt truyện, tình huống, kết cấu; xây
dựng nhân yật; giọng điệu và ngôn ngữ. Đây cũng là một trong những phuơng diện về
nghệ thuật mà chúng tôi tập trung nghiên cứu. Do yậy, đề tài đã bổ sung kiến thức rất
hữu ích cho chúng tôi khi phát triển vấn đề nghiên cứu của mình.
Không dừng lại ở đây, một năm sau đó, tác giả Nguyễn Thị Liên có công trình:
“Thế giới nhân vật trong bộ truyện chuyện xứ Lang Biang của Nguyễn Nhật Ánh
(Luận văn thạc sỹ khoa học ngôn ngữ và vãn hóa Việt Nam, chuyên ngành lí luận vãn
học, 2012, Truờng Đại học Su phạm Hà Nội 2). Đe tài chỉ đi sâu khai thác bộ truyện
Xứ Lang Biang trên phuơng diện thế giới nhân vật. Song đây là công trình thiết thực
cung cấp thêm cho chúng tôi những kiến thức lí luận về nhân vật văn học.
Có lẽ, sức hấp dẫn của truyện Nguyễn Nhật Ánh không chỉ tác động đến bạn
đọc là lứa tuổi thanh thiếu niên mà còn tạo sức thu hút mạnh mẽ với các tác giả nghiên
cứu. Năm 2013, có thể xem nhu là một năm nở rộ các công trình nghiên cứu chuyên
biệt về Nguyễn Nhật Ánh. Có thể kể ra đây những luận văn và khóa luận sau: Đặc
điểm truyện Nguyễn Nhật Ảnh (Phạm Thị Vân); Nhân vật trẻ em trong truyện Nguyễn
Nhật Ảnh (Nguyễn Thị Đài Trang); Nhân vật dị biệt trong văn xuôi Nguyễn Nhật Ảnh
và Nguyễn Ngọc Thuần (Phạm Thị Hằng); Nhóm nhân vật bất toàn về nhãn dạng

Nguyễn Nhật Ánh được xem như là nhà văn đi đầu và viết nhiều nhất cho tuổi

mới lớn. Với hơn hai mươi bộ truyện viết cho lứa tuổi này, nhà văn đã trở thành người
bạn thân quý của các em. Đã có rất nhiều những bài báo, tạp chí... đề cập đến Nguyễn
Nhật Ánh với vai trò là nhà văn của tuổi mới lớn.
Đánh giá cao thành công của Nguyễn Nhật Ánh khi viết cho tuổi mới lớn, tác
giả Thu Thủy đã đưa ra nhận xét trong bài viết Chặng đường 10 năm của Tủ sách văn
học dành cho tuổi mới lớn như sau: “Thời gian đầu, chỉ có những nhà văn lớn tuổi
tham gia viết sách cho lứa tuổi này như: Đoàn Thạch Biền, Nguyễn Quang Sáng... về


9

sau, các cây viết trẻ tham gia sôi nổi, từ những nhà văn đã có tên tuổi ở dòng văn học
người lớn đến những cây bút học trò. Viết thành công nhất những tác phẩm văn học
dành cho tuổi mới lớn là Nguyễn Nhật Ảnh ”(...) “Những trang viết của ông đã hoàn
toàn chỉnh phục được những độc giả đang ở độ tuổi “dở dở, ương ương”. Bởi lẽ, đọc
tác phẩm nào của Nguyễn Nhật Ảnh, độc giả cũng như thấy phản chiểu chính bản
thân mình trong đó”[59].
Tác giả Lê Phương Liên với bài viết “Văn học cho “Tuổi mới lớn” hiện nay”
đã đưa ra nhận định “Có lẽ một tác giả đầu tiên đã vượt lên cách viết cho thiểu nhi
thông thường để đi vào đề tài “tuổi mới lớn ”, đó là Nguyễn Nhật Ánh” [32],
Như vậy, trong hầu hết các bài viết đều đánh giá cao vai trò Nguyễn Nhật Ánh
là nhà văn viết cho tuổi mới lớn trên hai phương diện: Nhà văn viết đầu tiên và thành
công nhất về đề tài tuổi mới lớn.
Trong nhiều bài viết khác, các tác giả đã đề cập đến những quan điểm của
Nguyễn Nhật Ánh khi viết cho tuổi mới lớn. Tác giả Khánh Linh có đặt tựa đề bài
viết: “Nguyễn Nhật Ảnh: Trong tôi luôn sổng mãi tuổi 15”. Ở đó,
tác giả đặc biệt chú ý đến động cơ đến với đề tài tuổi mới lớn của Nguyễn Nhật Ánh.
Bài viết đã cho bạn đọc hiểu thêm về Nguyễn Nhật Ánh một nhà văn chân chính khi

Nhìn chung, qua khảo sát chúng tôi nhận thấy, nhiều bài viết của các tác giả đã
khẳng định rất rõ đóng góp to lớn cũng như những thành công không thể phủ nhận của
Nguyễn Nhật Ánh khi viết về đề tài tuổi mới lớn. Nhưng hầu hết chưa có một bài viết
nào đi sâu, làm rõ những đặc điểm nổi bật về nhân yật tuổi mới lớn trong truyện
Nguyễn Nhật Ánh.
Do đó, trên cơ sở thành tựu và kinh nghiệm của những người đi trước, sẽ là bài
học quý báu để đề tài chúng tôi tập trung làm rõ nhân vật tuổi mới lớn trong truyện
Nguyễn Nhật Ánh nhìn từ góc nhìn lí luận văn học.

3. Mục đích nghiền cứu
Chọn đề tài “Nhân vật tuổi mới lớn trong truyện Nguyễn Nhật Ảnh” chúng
tôi mong muốn đóng góp một phần nào đó vào việc tìm hiểu, khám phá thế giới nhân


1

vật cũng như nghệ thuật xây dựng nhân vật trong tác phẩm. Đồng thời, qua đây thấy
được tư tưởng, quan điểm, tài năng cũng như những đóng góp độc đáo của Nguyễn
Nhật Ánh đối với nền văn học Việt Nam đương đại.

4. Nhiệm vụ nghiên cứu
-

Tìm hiểu những vấn đề lí luận cơ bản về nhân vật.

-

Vận dụng những kiến thức lý luận trên vào việc tìm hiểu nhân vật tuổi mới lớn trong
truyện Nguyễn Nhật Ánh.



Phương pháp phân tích tác phẩm

-

Phương pháp liên ngành

7. Đóng góp mới của luận văn
-

Đặt vấn đề nghiên cứu nhân vật tuổi mới lớn, luận văn muốn nghiên cứu một phương
diện chưa được chú ý nhiều trong văn học Việt Nam.


1

-

Qua đó đánh giá được những đóng góp của Nguyễn Nhật Ánh với văn học Việt Nam
hiện đại.

8. Cấu trúc luân văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn của
chúng tôi được triển khai thành ba chương
Chương 1: Văn học tuổi mới lớn thời kì đổi mới và sự xuất hiện của Nguyễn
Nhật Ánh
Chương 2: Những đặc điểm cơ bản của nhân vật tuổi mới lớn trong truyện
Nguyễn Nhật Ánh
Chương 3: Nghệ thuật xây dựng nhân vật tuổi mới lớn trong truyện Nguyễn
Nhật Ánh

những biến đổi đặc trưng về tâm lý. Giai đoạn thứ hai, tương đương với tuổi thiếu
niên, nam từ 15 - 17 tuổi, nữ từ 13 -16 tuổi. Đây là giai đoạn đa số các em đang theo
học trong các trường phổ thông trung học. Giai đoạn thứ ba, tương đương với lứa tuổi
đầu thanh niên, nam từ 18 - 19 tuổi, nữ từ 17 - 19 tuổi. Có thể xem như là giai đoạn
dậy thì, các em đã trở nên giống người lớn hơn về nhiều phương diện.
Theo tâm lí học Macxit thì cho rằng: “Cần nghiên cứu tuổi mới lớn một cách
phức hợp. Phải kểt hợp quan điểm tâm li học xã hội với việc tỉnh đển những quy luật
bên trong của sự phát triển ” [15]. Đó là một vấn đề phức tạp và khó khăn, vì không
phải lúc nào nhịp điệu và các giai đoạn của sự phát triển tâm, sinh lý cũng trùng họp
với các thời hạn trưởng thành về mặt xã hội. B.D.Annanhiev đã viết “Sự bắt đầu
trưởng thành của con người như là một cá thể (sự trưởng thành về thể chất), một
nhân cách (sự trưởng thành công dân), một chủ thể nhận thức (sự trưởng thành trí
tuệ) và một chủ thể lao động (năng lực lao động) là không trùng hợp nhau về thời
gian” [15]. Gia tốc phát triển của trẻ ngày càng lớn nhanh hơn và sự tăng trưởng sớm
hơn. So với hai, ba thế hệ trước, tuổi dậy thì bắt đầu và kết thúc sớm hơn hai năm. Các
nhà sinh lí học phân chia quá trình này thành ba giai đoạn, trước dậy thì, dậy thì và sau
dậy thì. Tâm lí lứa tuổi lại thường gắn tuổi thiếu niên với hai giai đoạn đầu, tuổi thanh
niên bắt đầu cùng với giai đoạn thứ ba. Cũng do gia tốc phát triển mà các giới hạn của
tuổi thanh niên được hạ thấp. Ngày nay tuổi thiếu niên được kết thúc ở 14-15 tuổi.
Tương ứng như vậy tuổi thanh niên cũng được bắt đầu sớm hơn...Nhưng nội dung cụ
thể của thời kỳ phát triển được quyết định không đơn giản chỉ bởi tuổi, mà trước hết là
những điều kiện xã hội (vị trí của thanh niên trong xã hội, khối lượng tri thức, kỹ
năng, kỹ xảo mà họ nắm được, một loạt các nhân tố khác phụ thuộc vào những điều


1

kiện xã hội đó). Hiện nay, hoạt động lao động và hoạt động xã hội ngày càng phức tạp.
Do đó thời kỳ chuẩn bị đã được kéo dài thì sự trưởng thành thực sự về mặt xã hội càng
đến chậm.Vì vậy mà có sự kéo dài của thời kỳ tuổi thanh niên và tính xác định của các

thành quan điểm và xác định lứa tuổi mới lớn là độ tuổi khoảng từ 13 - 18. Bởi chúng
tôi xét thấy đây là ngưỡng lứa tuổi phù hợp với những đặc điểm của tuổi mới lớn. Tuổi
13 là giới hạn kết thúc của lứa tuổi thiếu niên để bước sang tuổi thanh niên. Lúc này
các em chuẩn bị tuổi gia nhập vào Đoàn Thanh niên cộng sản vì các em đã có khả
năng độc lập hơn, trách nhiệm hơn. Còn sau 18 tuổi là ngưỡng quy định giai đoạn phát
triển thứ hai của tuổi thanh niên. Ở thời điểm này các em đã phải chịu trách nhiệm bản
thân trước cộng đồng và xã hội, các em có quyền bầu cử, có chứng minh thư, có nghĩa
vụ quân sự, nghĩa vụ lao động và sau ngưỡng 18 tuổi có thể coi là một người trưởng
thành. Chính vì thế, khi giới hạn lứa tuổi mới lớn là các em khoảng từ 13 đến 18 tuổi,
sẽ thuận lợi cho chúng tôi trong quá trình định hình những tác phẩm văn học viết cho
tuổi mới lớn được phù họp hơn.

1.1.1.2.

Đặc điểm tâm ỉỷ lứa tuổi
Có thể xác định tuổi mới lớn là các em học sinh ở các khối lóp 8 đến lóp 12.

Lứa tuổi này còn gọi là lứa tuổi đầu thanh niên. Là lứa tuổi nằm giữa tuổi thơ và tuổi
trưởng thành, vì vậy, mà sự phát triển tâm lý cũng mang bước chuyển tiếp giữa hai
giai đoạn. Trình độ phát triển tâm lý ở tuổi đã cao hơn ở giai đoạn tuổi thơ, nhưng
chưa đủ độ chín để đảm bảo cho nhận thức và hành động như người trưởng thành. Có
những biến đổi đặc biệt rõ rệt diễn ra trong tâm lý của các em. Đây là quãng đời diễn
ra những biến cố rất “đặc biệt”, xuất hiện những “khủng hoảng”, xu hướng vươn lên
làm người lớn. Tâm lý của các em phong phú hơn và họp với quy luật nhờ những ấn
tượng mới và những cảm xúc mới. Các em thường có tâm lý không ổn định, hay biến
đổi và trái ngược nhau, dễ khiến các em mất cân bằng và có các biểu hiện cảm xúc
buồn vui vô cớ, khả năng kiểm soát cảm xúc bản thân chưa tốt. Các em thường nhạy
cảm quá mức, sự nhạy cảm quá mức này có thể đi đôi với sự lạnh lùng. Tính rụt rè có
thể tồn lại cùng với tính quá trớn, cố ý, hành vi có tính thách thức. Ở các em thường




1

các em làm cho các biện pháp giáo dục mang lại hiệu quả cao. Để góp phần đưa lại
nhận thức đúng đắn về lứa tuổi này, văn học nghệ thuật đã dành một góc riêng phản
ánh đời sống, tâm tư tình cảm của các em. Bộ phận văn học đó chính là văn học tuổi
mới lớn, văn học tuổi teen.

1.1.2.

Quan niệm về văn học tuổi mới lớn
Thuật ngữ Văn học tuổi mới lớn được nhắc đến nhiều trong những năm gần

đây. Song để tìm một định nghĩa chính xác về dòng văn học tuổi mới lớn thì qua khảo
sát nghiên cứu chúng tôi cũng chưa tìm ra được một khái niệm cụ thể nói về dòng
sáng tác này. Nhưng cũng giống như việc định hình lứa tuổi mới lớn chỉ mang tính
tương đối, ước lượng thì văn học viết cho lứa tuổi mới lớn cũng đưa đến rất nhiều
quan niệm và ý kiến khác nhau.
Theo quan niệm trước đây, văn học tuổi mới lớn được xếp vào mảng văn học
thiếu nhi, một bộ phận cấu thành của văn học thiếu nhi. Tuy nhiên, khi nói về văn học
thiếu nhi, đa số vẫn chỉ nhớ văn học dành cho thiếu niên, nhi đồng mà quên mất văn
học dành cho tuổi mới lớn.Trong giáo trình Văn học trẻ em của tác giả Lã Thị Bắc Lý
thì những cảm xúc, rung động đầu đời của tình yêu học trò xuất hiện trong các sáng
tác của Trần Thiên Hương, Lê Cảnh Nhạc, Nguyễn Nhật Ánh... đều được coi là những
sáng tác dành cho thiếu nhi: “Viết cho lứa tuổi hoa học trò là mảng đề tài đặc biệt
khởi sẳc. Thể giới nội tâm sâu kín cùng với những rung động đầu đời (tình yêu học
trò) được các tác giả đề cập tới như là sự phát triển tất yểu của đặc điểm tâm lí trẻ
thơ. Có rất nhiều tác phẩm tiêu biểu như Bây giờ bạn ở đâu và cỏ may ngày xưa của
Trần Thiên Hương; Hương sữa đầu mùa của Lê Cảnh Nhạc; Có gì không mà tặng

13 trở xuống, còn bọn nhóc từ 14 đến 17 - những đứa trẻ vị thành niên, không muốn
làm trẻ con nhưng cũng chưa được coi là người lớn - thì dường như luôn trong tình
trạng bị “bỏ đói”phải tự xào xáo lẩy hoặc tự moi móc lẩy những món ăn tỉnh thần từ
khắp nơi một cách rất vô lý, rất khổ sở và rất mạo hiểm” [20].
Từ những quan niệm trên, đặt ra câu hỏi cho chúng ta. Vậy thì việc để văn học
tuổi mới lớn “chung chiếu” với văn học thiếu nhi có họp lý không? bởi lẽ, nhắc đến


1

cụm từ “văn học thiếu nhi” là bạn đọc nghĩ ngay đến sự hồn nhiên, ngộ nghĩnh của
những xứ sở thần tiên. Trong khi đó văn học dành cho tuổi mới lớn ở một tầm mức
cao hơn, phức tạp hơn đúng như tên gọi của nó. cần phải thấy rằng văn học tuổi mới
lớn rất gần với văn học thiếu nhi nhưng chúng ta cũng cần phải định hình rõ lứa tuổi
của từng mảng văn học này. Văn học thiếu nhi là dành cho lứa tuổi nhi đồng và thiếu
niên. Văn học tuổi mới lớn dành cho học sinh cấp hai, cấp ba ... Đây là lứa tuổi chiếm
gần phân nửa dân số nước ta. Các em có đủ khao khát, nhu cầu thưởng ngoạn văn
chương, đáp ứng những băn khoăn, suy tư, trăn trở của các em về gia đình, nhà trường
và xã hội. Tình bạn, tình yêu cùng với cả giới tính...Cả một thế giới đa dạng, phức tạp
và phong phú, cần phải được đưa vào trang sách dưới dạng tác phẩm văn học. Vậy,
phải chăng nên xem văn học tuổi mới lớn như một mảng văn học riêng, đứng độc lập
với mảng văn học thiếu nhi trong dòng văn học Việt Nam.
Sở dĩ chúng ta nên nhìn nhận Văn học tuổi mới lớn là một mảng vãn học độc
lập với văn học thiếu nhi là bởi lẽ, văn học tuổi mới lớn có những đặc trưng rất riêng
của nó.
Thứ nhất, văn học tuổi mới lớn có đối tượng phản ánh khu biệt, đó là những
tác phẩm văn học được sáng tác dành riêng cho tuổi mới lớn, lứa tuổi khoảng từ 13
đến 18 tuổi, vấn đề cần làm rõ ở đây là: văn học tuổi mới lớn có nội dung viết xoay
quanh thế giới cuộc sống của lứa tuổi thanh thiếu niên chứ không phải tác phẩm giới
hạn hoặc xác định đối tượng tiếp nhận chỉ ở một lứa tuổi nhất định nào đó. Bởi sự tiếp

tất cả những vấn đề phức tạp của lứa tuổi này đều trở thành nguồn đề tài cho văn học
tuổi mới lớn. Và khi tác phẩm văn học dung nạp trong nó những nội dung như đã nêu,
tác phẩm đó có thể xếp vào văn học tuổi mới lớn.
Dựa vào những kết luận trên về đặc trưng riêng của văn học tuổi mới lớn so
với văn học thiếu nhi, chúng tôi đề xuất quan điểm nên coi văn học tuổi mới lớn là
một mảng văn học độc lập đang trên đà phát triển và được chú trọng ở nước ta hiện
nay.

1.1.3.

Sự phát triển của văn học tuổi mới lớn thời kỳ đổi mới


2

Năm 1986, với công cuộc đổi mới trên tất cả mọi lĩnh vực, trong đó văn học
nghệ thuật đặc biệt được coi trọng. Văn kiện Đại hội Đảng VI đã khẳng định: “Đời
sổng văn học đang có những chuyển biển mới mang nhiều hứa hẹn và đồng thời cũng
đang nảy lên những vẩn đề mới”, “nhìn tổng quát đã có những bước phát triển đáng
mừng”, “sáng tác văn học trở nên năng động, hấp dẫn, tạo nên một bầu không khỉ sôi
động thu hút được sự quan tầm rộng rãi của xã hội”. Trong bối cảnh đó đã mở ra cơ
hội cho những sáng tạo, cách tân, thử nghiệm. Chính trong bầu không khí tự do này,
văn học tuổi mới lớn đã phát triển thành một xu hướng văn học.
Những năm 90, văn học tuổi mới lớn thật sự bùng nổ, lan nhanh và sâu rộng cả
hai miền khi những tờ báo sáng tác dành cho tuổi mới lớn ra đời. Nhiều bút nhóm
được thành lập như: Hương đầu mùa của báo Hoa học trò, Vòm me xanh của báo Mực
tím, Gia đình áo trắng của tuyển tập thơ văn Áo trắng. Ngoài ra còn các bút nhóm ở
nhiều tỉnh thành khác, các tuyển tập thơ văn khác như Tuổi hồng, Nữ sinh... Lúc này,
ngoài các nhà văn - những cây bút thế hệ trước viết cho tuổi mới lớn, bắt đầu hình
thành một lực lượng đáng kể lứa tuổi mới lớn viết cho chính mình. Từ đây xuất hiện

hết được sức hấp dẫn và thu hút mạnh mẽ của văn học tuổi mới lớn với thế giới tinh
thần của tuổi hoa niên.Và không thể phủ nhận được văn học dành cho tuổi mới lớn
như mảnh đất màu mỡ đang rất cần được những bàn tay cày xới, khai phá.
Khi thành lập tủ sách Tuổi mới lớn, nhà xuất bản Kim Đồng đã kêu gọi sự
cộng tác từ những tác giả đã thành danh, lớn tuổi như Nguyễn Quang Sáng (Nó và
tôi), Đoàn Thạch Biền (Mùa hè khắc nghiệt), Đinh Tiến Luyện (Sân cỏ ước mơ), Hồ
Thi Ca (Xin lỗi người dưng), Từ Kế Tường (Ngày vẳng mưa thưa).. .Thời gian về sau,
lực lượng cây viết trẻ hùng hậu đã vào cuộc sôi nổi. Từ những nhà văn đã có tên tuổi ở
dòng văn học người lớn như: Vũ Đình Giang, Liêm Trinh, Nguyễn Thị Việt Nga,
Nguyễn Ngọc Thuần, Nguyễn Châu Giang, Trần Nhã Thụy... đến những gương mặt trẻ
đang ở tuổi sinh viên như Huỳnh Tài (Khỉ người ta lớn), Đoàn Phương Huyền
(Khoảng biếc), Đỗ Thanh Vân (Chuyện của chúng mình), Đinh Thùy Hương (Mùa
hoa gạo đi qua), Võ Thu Hương (Bóng thuyền xa)... Tuy là những cây bút không


2

chuyên, nhưng nhiều tác giả trẻ tuổi đã nhận được những giải thưởng văn học như
Nguyễn Thúy Loan, sinh năm 1976, đạt giải 3 cuộc thi truyện ngắn của tạp chí Văn
nghệ Quân đội, giải tư cuộc thi truyện ngắn Sáng tác văn học vì trẻ thơ', Phạm Thị
Hồng Vân - sinh viên Trường Đại học Khoa học xã hội và nhân văn đạt giải khuyến
khích cuộc thi Chân dung tuổi mới lớn của Báo Mực Tím; Nguyễn Thị Thanh Bình,
sinh năm 1976, đã hai lần đoạt giải cuộc thi Văn học thiểu nhi vì tương lai đất nước,
giải khuyến khích cuộc thi Văn học tuổi 20 lần thứ II. Ngô Thị Hạnh sinh viên ngữ
văn đạt giải thưởng cuộc thi Bút hồng. Gần đây, trong cuộc thi viết truyện ngắn cho
thanh niên, học sinh, sinh viên do Nhà xuất bản Giáo Dục và Hội nhà văn Việt Nam tổ
chức cũng thu hút 1.800 tác giả tham gia dự thi, trong đó học sinh, sinh viên chiếm tỉ
lệ lên trên 45%. Điều đó, đã tạo ra một nguồn dự trữ bản thảo dồi dào cho văn học tuổi
mới lớn từ sự tham gia đông đảo của những cây bút cũ và mới. Nhưng có lẽ viết thành
công nhất những tác phẩm văn học dành cho tuổi mới lớn là Nguyễn Nhật Ánh. Ông

lớn không bị tàn lụi.
Từ năm 2009, Tủ sách Tuổi mới lớn đổi thành Tủ sách Teen. Sở dĩ, như yậy là
bởi lẽ theo quan niệm chung thì “tuổi teen” - Thuật ngữ tiếng Anh này là để chỉ lứa
tuổi mới lớn với nhiều những biến chuyển tâm sinh lý phức tạp. Đó là lóp tuổi khoảng
từ 13 đến 19 tuổi. Song tiếng Việt lại không có từ nào định danh, chuyên chỉ lóp tuổi
này. Có chăng là các tên gọi như “tuổi hồng”, “tuổi mực tỉm”, “tuổi học trò”, ‘'tuổi
hoa phượng” lại mang tính chất chung chung, thiên về tính văn chương, lãng mạn. Vì
yậy, Nhà xuất bản Kim Đồng đổi tên Tuổi mới lớn đổi thành Tủ sách Teen là một cách
gọi hợp lý nhằm giúp người nghe, người sử dụng ngầm tự hiểu rằng đó là tủ sách văn
học dành cho bạn đọc thanh thiếu niên tuổi từ 13 đến 19 tuổi. Và có thể thấy thuật ngữ
này đã được độc giả chấp nhận rộng rãi và phổ biến bởi ý nghĩa khái quát, ngắn gọn,
thuận tiện, hợp với giới trẻ thời cuộc mà nó mang lại. Chính vì vậy, ngay khi đổi tên
Tủ sách Teen đã cho phát hành cuốn đầu tiên có tên “Ba trong một” của Bùi Chí Vinh.
Hiện Tủ sách Teen bao gồm Teen văn học, Teen cẩm nang sống, Teen giải trí. Văn học
Teen đã ghi điểm được trong lòng bạn đọc trẻ, người viết trẻ và đã phần nào lấp chỗ


2

trống cho sự thiếu hụt mảng sách dành cho tuổi mới lớn. Góp phần khích lệ các em
đọc nhiều hơn, đồng thời tạo ra một sân chơi cho các cây bút thỏa sức sáng tạo những
tác phẩm nghệ thuật.
Với sự phong phú về số lượng tác giả, tác phẩm, Văn học tuổi mới lớn thời kỳ
đổi mới đang ngày phát triển mạnh mẽ, khẳng định được yị thế của mình, dần trở
thành một mảng văn học độc lập với văn học thiếu nhi và được cả xã hội quan tâm.
Xứng đáng là món ăn tinh thần không thể thiếu với độc giả tuổi mới lớn - thế hệ độc
giả với đầy những biến chuyển tâm lí phức tạp của những người trẻ đang đứng trước
ngưỡng cửa tạm biệt tuổi thiếu nhi để dần trở thành người lớn. Cái lứa tuổi rất cần đến
những cuốn sách văn học vừa bổ ích, vừa lí thú, hấp dẫn để giáo dục các em biết yêu
quý, trân trọng những gì tốt đẹp xung quanh mình và biết sống lành mạnh. Điều đó