BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

PHẠM THỊ HUỆ

QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC MẦM NON MỚI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LÀO CAI

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Hà Nội – 2016


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

`
PHẠM THỊ HUỆ

QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH
GIÁO DỤC MẦM NON MỚI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON
TRÊN ĐỊA BÀN THÀNH PHỐ LÀO CAI
Chuyên ngành: Quản lý Giáo dục
Mã số: 60.14.05.01

LUẬN VĂN THẠC SĨ KHOA HỌC GIÁO DỤC

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS. Nguyễn Công Giáp

Hà Nội - 2016

đóng góp quý báu của thầy cô và các bạn đồng nghiệp để luận văn tiếp tục
được hoàn thiện.
Xin trân trọng cảm ơn!
Tác giả luận văn


Phạm Thị Huệ


MỤC LỤC
LỜI CAM ĐOAN.................................................................................................................3
LỜI CẢM ƠN.......................................................................................................................4
DANH MỤC CÁC BẢNG........................................................................................................i
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT.....................................................................................iii
MỞ ĐẦU...............................................................................................................................1
1. Lý do chọn đề tài..................................................................................................................1
2. Mục đích nghiên cứu...........................................................................................................4
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu......................................................................................4
4. Giới hạn phạm vi nghiên cứu............................................................................................4
5. Giả thuyết khoa học.........................................................................................................5
6. Nhiệm vụ nghiên cứu.........................................................................................................5
7. Phương pháp nghiên cứu.....................................................................................................5
8. Cấu trúc luận văn...............................................................................................................6
CHƯƠNG 1..........................................................................................................................7
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH..................................7
GIÁO DỤC MẦM NON MỚI Ở CÁC TRƯỜNG MẦM NON..............................................7
1.1. Tổng quan vấn đề nghiên cứu.....................................................................................7
1.2. Một số khái niệm cơ bản..........................................................................................10

1.2.1. Khái niệm quản lý.................................................................................10


2.2.1. Đặc điểm tình hình................................................................................36
2.2.2. Thực trạng về tình hình GD trên địa bàn thành phố Lào Cai................38
2.3. Tổ chức khảo sát thực trạng.....................................................................................43

2.3.1. Mục đích khảo sát.................................................................................43
2.3.2. Đối tượng khảo sát................................................................................44
2.3.3. Nội dung khảo sát..................................................................................45
2.3.4. Phương pháp khảo sát...........................................................................45
2.3.5. Đánh giá kết quả khảo sát.....................................................................45
2.4. Thực trạng quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới của người
Hiệu trưởng mầm non thành phố Lào Cai.......................................................................47

2.4.1. Nhận thức về tầm quan trọng và mức độ thực hiện chương trình giáo
dục mầm non mới............................................................................................47
2.4.3. Thưc trạng việc tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới
ở các trường mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai..................................54
2.4.4. Thực trạng công tác chỉ đạo thực hiện chương trình giáo dục mầm non
ở các trường mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai..................................58
2.4.5. Thực trạng về kiểm tra, đánh giá kết quả thực hiện chương trình giáo
dục mầm non mới ở các trường mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai....61
2.5. Đánh giá chung về thực trạng quản lý thực hiện chương trình GDMN ở các trường
mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai..............................................................................66

2.5.1. Ưu điểm.................................................................................................66
ii


2.5.3. Nguyên nhân của những hạn chế..........................................................68
Kết luận chương 2..............................................................................................................69

3.4.3. Phương pháp khảo nghiệm....................................................................92
3.4.4. Đánh giá kết quả khảo nghiệm..............................................................92
iii


3.4.5. Kết quả khảo nghiệm.............................................................................93
Kết luận chương 3..............................................................................................................98
KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ.........................................................................................99
1. Kết luận...........................................................................................................................99
2. Khuyến nghị..............................................................................................................101
2.1. Đối với Phòng GD&ĐT thành phố Lào Cai.............................................................101
2.2. Đối với các trường mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai.....................................102
DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO.............................................................................104
PHỤ LỤC...........................................................................................................................101

iv


DANH MỤC CÁC BẢNG
Bảng 2.1. Tổng hợp số trường, lớp, học sinh năm học 2014 - 2015..............................38
Bảng 2.2. Tổng hợp tình hình cơ sở vật chất năm học 2014- 2015...............................40
Bảng 2.3. Mạng lưới các trường mầm non........................................................................40
Bảng 2.4. Quy mô đội ngũ giáo viên các trường mầm non...................................................42
Bảng 2.5. Đối tượng khảo sát thực trạng quản lý thực hiện.............................................44
chương trình GDMN..........................................................................................................44
Bảng 2.6. Nhận thức của BQL và GV về tầm quan trọng và mức độ................................48
thực hiện chương trình GDMN mới..................................................................................48
Bảng 2.7. Kết quả lập kế hoạch thực hiện chương trình...............................................50
giáo dục MN mới ở các trường MN.....................................................................................50
Bảng 2.8. Thực trạng kết quả tổ chức thực hiện chương trình......................................55



DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

STT

Ký hiệu

Nguyên nghĩa

1

CBQL

Cán bộ quản lý

2

CNH, HĐH

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa

3

CNTT

Công nghệ thông tin

4


GDMN

Giáo dục mầm non

10

QLGD

Quản lý giáo dục

11

UBND

Ủy ban nhân dân

12

MN

Mầm non

13

KT-XH

Kinh tế - Xã hội

14


thị trường lao động được mở rộng. Nhu cầu học tập tăng nhanh nên đòi hỏi
giáo dục phải tiếp cận và đổi mới nhanh chóng thích nghi với cơ chế mới,
phải đi trước đón đầu sự phát triển kinh tế.
Đảng và Nhà nước ta luôn coi giáo dục, khoa học và công nghệ là quốc
sách hàng đầu trong chiến lược phát triển kinh tế - xã hội, là nền tảng và động
lực của sự nghiệp công nghiệp hóa – hiện đại hóa. Xu thế toàn cầu hóa mạnh
mẽ đang diễn ra trên thế giới. Với sự phát triển nhảy vọt của khoa học và
công nghệ, kinh tế thế giới đang từng bước chuyển sang nền kinh tế tri thức.
Trong bối cảnh kinh tế đó, triết lý về Giáo dục cho thế kỷ 21 có những biến
đổi to lớn, đó là lấy: “Học thường xuyên suốt đời” làm nền móng hướng tới
xây dựng một xã hội học tập.
Nhận thức được tầm quan trọng đó, Đảng và Nhà nước ta đã rất quan
tâm, đầu tư cho việc xây dựng, đổi mới và phát triển GD&ĐT ngay từ những
năm đầu 1986. Sau nhiều năm thực hiện chủ trương đó, chất lượng GD&ĐT
1


vẫn còn nhiều yếu kém, bất cập, một trong các nguyên nhân đó là do công tác
quản lý giáo dục (QLGD), đó là điều mà Nghị quyết Trung ương 2 khóa VIII
đã nêu: “Giáo dục đào tạo nước ta còn yếu kém, bất cập cả về quy mô, cơ cấu
và nhất là chất lượng và hiệu quả” và “Công tác quản lý giáo dục đào tạo có
những mặt yếu kém, bất cập... có nhiều thiếu sót trong việc quản lý chương
trình, nội dung và chất lượng, thiếu những biện pháp hữu hiệu để kiểm tra,
đánh giá chất lượng đào tạo”[22]; đây cũng là vấn đề mà Chỉ thị 40-CT/TW
ngày 15/6/2004 của Ban Bí thư Trung ương Đảng nhận định: “... năng lực
của đội ngũ cán bộ quản lý giáo dục chưa ngang tầm với yêu cầu phát triển
của sự nghiệp giáo dục...” [1].
Để khắc phục những yếu kém, bất cập nói trên và đưa GD&ĐT tiếp tục
phát triển theo xu thể phát triển của của đất nước, tại Hội nghị lần thứ 8, Ban
chấp hành Trung ương khóa XI tiếp tục đưa ra Nghị quyết số 29-NQ/TW

trình sao cho phù hợp với xu thế phát triển của đất nước trong thời kỳ đổi
mới. Đây cũng chính là vấn đề mà các cấp quản lý, các nhà quản lý luôn quan
tâm, trăn trở.
Giáo dục mầm non là cấp học nền tảng trong hệ thống giáo dục quốc
dân, Giáo dục mầm non có nhiệm vụ quan trọng là hình thành ở trẻ những cơ
sở đầu tiên của nhân cách con người Việt Nam XHCN. Mục tiêu của giáo dục
mầm non là giúp trẻ phát triển về thể chất, tình cảm, trí tuệ, thẩm mỹ, chuẩn
bị tâm thế sẵn sàng cho trẻ vào học lớp Một. Muốn thực hiện mục tiêu trên,
việc đầu tiên là cần phải chăm lo phát triển năng lực sư phạm cho đội ngũ
giáo viên, bởi vì giáo viên là chủ thể trực tiếp của quá trình chăm sóc và giáo
dục trẻ, là nhân tố quyết định trực tiếp đến sự hình thành phát triển nhân cách
trẻ. Điều đó đòi hỏi người Hiệu trưởng mầm non phải có kiến thức khoa học
quản lý trong việc quản lý, chỉ đạo thực hiện chương trình giáo dục mầm non,

3


có năng lực tổ chức, phối hợp với gia đình và các tổ chức xã hội thực hiện
mục tiêu giáo dục mầm non.
Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài: “Quản lý thực hiện
chương trình giáo dục mầm non mới ở các trường mầm non trên địa bàn
thành phố Lào Cai” làm đề tài nghiên cứu với hy vọng sẽ góp phần nâng cao
chất lượng giáo dục mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai.
2. Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng quản lý thực hiện chương
trình giáo dục ở các trường mầm non nhằm đề xuất một số biện pháp quản lý
của Hiệu trưởng trong việc quản lý chương trình giáo dục mầm non mới ở các
trường mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai, tỉnh Lào Cai.
3. Khách thể và đối tượng nghiên cứu
3.1. Khách thể nghiên cứu

trưởng trường mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai.
6.3. Đề xuất biện pháp và khảo nghiệm tính cần thiết và tính khả thi của
các biện pháp quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non mới của
người Hiệu trưởng trường mầm non thành phố Lào Cai
7. Phương pháp nghiên cứu
7.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa và khái quát hóa các tài liệu liên quan
đến vấn đề nghiên cứu; nghiên cứu các văn kiện của Đảng; nghiên cứu các
văn bản quy phạm pháp luật của Nhà nước; các bài báo đăng trên các tạp chí
chuyên ngành, các bài viết về đánh giá Hiệu trưởng.
5


7.2. Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra, khảo sát bằng phiếu hỏi: Nhằm mục đích thu
thập thông tin về thực trạng thực hiện chương trình và quản lý thực hiện
chương trình giáo dục mầm non mới ở các trường mầm non cũng như
kiểm chứng tính khả thi, cấp thiết của các biện pháp đề xuất trong đề tài
qua sử dụng các phiếu hỏi.
- Phương pháp phỏng vấn sâu đối với một số cán bộ quản lý, giáo viên và
cha mẹ học sinh.
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm: Tổng kết kinh nghiệm của các cấp
quản lý trong thực hiện chương trình từ trước đến nay của người Hiệu trưởng
trường mầm non.
7.3. Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
Sử dụng các công thức thống kê toán học như số điểm trung bình, hệ số
tương quan thứ bậc Spearman để xử lý (định lượng) kết quả nghiên cứu, rút ra
các nhận xét khoa học.
8. Cấu trúc luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận và khuyến nghị, nội dung chính của luận



nhiên, hàng loạt vấn đề còn tồn tại đòi hỏi phải có các giải pháp để hoàn thiện
như: Chương trình dạy và học, trang thiết bị, phương pháp giảng dạy - học
tập, nghiên cứu, quản lý trường học... Trong các giải pháp đó, vai trò lãnh đạo
và quản lý nhà trường là vấn đề quyết định cơ bản.
Để thực hiện có hiệu quả sự nghiệp giáo dục, Đảng và Nhà nước ta đã
có Chỉ thị số 40-CT/TW của Ban Bí thư về việc “Xây dựng, nâng cao chất
lượng đội ngũ nhà giáo và CBQL giáo dục”, Nghị quyết Đại hội Đảng Cộng
sản Việt Nam lần thứ X cũng đã nêu rõ: “... Coi trọng công tác đào tạo, bồi
dưỡng cán bộ công chức trước hết là cán bộ lãnh đạo, cán bộ quản lý về
đường lối, chính sách, về kiến thức và kỹ năng quản lý hành chính Nhà nước,
quản lý KT-XH trong điều kiện cơ chế thị trường và Hội nhập kinh tế Quốc
tế” và “Xây dựng đội ngũ đảng viên thật sự tiên phong gương mẫu, có phẩm
chất đạo đức cách mạng, có ý thức tổ chức kỷ luật và năng lực hoàn thành
nhiệm vụ; kiên định lập trường giai cấp công nhân, phấn đấu cho mục tiêu lý
tưởng của Đảng, vững vàng trước mọi khó khăn thử thách; năng động, sáng
tạo góp phần tích cực vào công cuộc đổi mới, đẩy mạnh CNH - HĐH đất
nước, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam XHCN”.
Xuất phát từ quan điểm “Coi con người vừa là mục tiêu, vừa là động lực
trực tiếp của sự phát triển, cùng với khoa học và công nghệ, giáo dục là quốc
sách hàng đầu” Bộ GD&ĐT đã xây dựng chiến lược phát triển giáo dục 2011 2020, các giải pháp phát triển giáo dục được đưa ra có giải pháp “Đổi mới quản
lý giáo dục”, trong đó xác định “Đổi mới cơ chế và phương thức quản lý giáo
dục theo hướng phân cấp một cách hợp lý nhằm giải phóng và phát huy mạnh
mẽ tiềm năng, sức sáng tạo, tính chủ động và và tự chịu trách nhiệm của mỗi cấp
và mỗi cơ sở giáo dục, giải quyết một cách có hiệu quả những bất cập trong toàn
hệ thống trong quá trình phát triển.

8



lượng chăm sóc giáo dục trẻ, đưa ra một số định hướng đổi mới chương trình,
đề xuất xây dựng mô hình nâng cao chất lượng chăm sóc giáo dục trẻ.
Bên cạnh đó còn có một số luận văn Thạc sỹ khoa học quản lý giáo dục
cũng đề cập đến quản lý trường mầm non như: “Giải pháp bồi dưỡng chuẩn
hóa giáo viên mẫu giáo các tỉnh duyên hải miền Trung” của tác giả Nguyễn
Huy Thông; “Thực trạng công tác quản lý việc bồi dưỡng chuyên môn cho
giáo viên ở một số trường mầm non thành phố Hồ Chí Minh” của tác giả
Nguyễn Hữu Lê Huyên, đã tiếp cận nghiên cứu về vấn đề bồi dưỡng chuyên
môn nhằm nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ giáo viên; đề tài “Biện
pháp quản lý hoạt động chuyên môn trong thực hiện chương trình giáo dục
mầm non mới ở các trường mầm non thành phố Hải Dương” của tác giả
Nguyễn Thị Thanh Xuân đã đề cập đến hoạt động chuyên môn trong việc
thực hiện chương trình giáo dục mầm non. Cho đến nay chưa có đề tài nào đi
sâu nghiên cứu về biện pháp quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm
non mới trên địa bàn thành phố Lào Cai.
Với vai trò là bậc học nền tảng, đặt tiền đề cho sự hình thành phát triển
nhân cách học sinh, nhằm thực hiện mục tiêu nâng cao chất lượng giáo dục
mầm non đáp ứng được yêu cầu phát triển của sự nghiệp giáo dục. Do vậy
việc tìm ra các biện pháp quản lý thực hiện chương trình giáo dục mầm non
mới ở các trường mầm non trên địa bàn thành phố Lào Cai cần được quan tâm
nghiên cứu đặc biệt.
1.2. Một số khái niệm cơ bản
1.2.1. Khái niệm quản lý
Có nhiều cách hiểu khác nhau về quản lý tùy theo quan điểm và cách
tiếp cận. Theo những định nghĩa kinh điển nhất: Hoạt động quản lý là các tác
10


động có định hướng có chủ đích của chủ thể quản lý (người quản lý) đến

- Hiểu một cách ngắn gọn thì quản lý là sự tác động có mục đích, có kế
hoạch của chủ thể quản lý đến khách thể quản lý (tập thể những người lao
động) nhằm thực hiện mục tiêu của tổ chức đề ra.
Nói tới các chức năng chủ yếu của quản lý, hiện nay có nhiều quan điểm
khác nhau nhưng nhìn chung đa số các tác giả đều thống nhất ở bốn chức năng
cơ bản sau:
- Chức năng lập kế hoạch: Đây là chức năng cơ bản nhất trong các
chức năng quản lý. Kế hoạch hóa bao gồm việc xây dựng mục tiêu đối với
thành tựu tương lai của tổ chức, chương trình hành động và quyết định cách
thức, phương tiện cần thiết trong một thời gian nhất định của một hệ thống
quản lý để đạt được mục tiêu đó.
- Chức năng tổ chức: Tổ chức là việc chuyển hóa những ý tưởng trừu
tượng của kế hoạch thành hiện thực. Xét về mặt chức năng quản lý, tổ chức là
quá trình hình thành nên cấu trúc các quan hệ giữa các thành viên, giữa các bộ
phận trong tổ chức nhằm làm cho họ thực hiện thành công các kế hoạch và
đạt được mục tiêu tổng thể của tổ chức.
- Chức năng chỉ đạo: Đây là quá trình sử dụng quyền lực quản lý để tác
động đến đối tượng bị quản lý một cách có chủ đích nhằm phát huy hết tiềm
năng của họ hướng vào mục tiêu chung. Chỉ đạo là chức năng thể hiện năng lực
của người quản lý. Việc chỉ đạo không chỉ bắt đầu sau việc lập kế hoạch và cơ
cấu tổ chức đã hoàn tất, mà nó thấm vào và ảnh hưởng đến hai chức năng kia.
- Chức năng kiểm tra: Đây là chức năng quan trọng và xuyên suốt quá
trình quản lý. Theo lý thuyết hệ thống, kiểm tra chính là thiết lập mối liên hệ
ngược trong quản lý. Mục đích của kiểm tra nhằm đảm bảo các kế hoạch
thành công, phát hiện kịp thời những sai lệch, tìm nguyên nhân và biện pháp
điều chỉnh các sai lệch nhằm làm cho toàn bộ hệ thống đạt mục tiêu đã định.
12


Kiểm tra là một quá trình bao gồm các bước: xây dựng các tiêu chuẩn, đo