Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
Sáng kiến kinh nghiệm
kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của lỗ tấn ( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức
kĩ năng.
A. Đặt vấn đề :
I. Cơ sở lí luận:
1.Tiếp tục với những định hớng đổi mới thiết thực và cụ thể, từ năm học 2010 2011 để đáp ứng yêu cầu của thực tiễn dạy học, Bộ Giáo dục và Đào tạo đã ban
hành cuốn tài liệu Hớng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức kĩ năng môn Ngữ văn
THCS. Cuốn tài liệu đã khỏi quỏt húa ni dung ca cỏc bi hc trong SGK, l
nhng yờu cu ti thiu v kin thc v k nng m HS cn phi t c sau mi
bi hc.
Nh vy, ngoi vic nghiờn cu k CT, SGK, SGV v cỏc iu kin dy hc
khỏc (c im i tng học sinh, trang thit b dy hc...), gi õy ngi GV cũn
phi nghiờn cu ti liu Hng dn thc hin chun KT-KN mụn Ng vn xỏc
nh nhng phm vi KT-KN m học sinh cn phi t c sau tit hc. Giáo viên
biết xác định mc tiờu dy hc theo chun KT-KN cho tng bi, tng ch , nhúm
ch để trên cơ sở chuẩn tổ chức các hoạt động dạy học phù hợp hơn với thực
tiễn dạy học và trình độ nhận thức của học sinh.
Những yêu cầu định hớng đổi mới đó đặt ra yêu cầu khi dạy môn Ngữ văn nói
chung và phân môn văn - các tác phẩm văn học - nói riêng, ngời giáo viên da vo
phn Mức độ cần đạt và Trọng tâm kiến thức kĩ năng ca ti liu ny (cú i chiu
vi cỏc ngun trong SGV v SGK) xỏc nh mc tiờu bi hc, tit hc. Có nghĩa
là phải bám sát chuẩn để hớng dẫn, tổ chức các hoạt động giúp học sinh chiếm lĩnh
nội dung và nghệ thuật của tác phẩm, lĩnh hội đợc ý đồ sáng tác - những bức thông
điệp thẩm mĩ mà ngời nghệ sĩ gửi gắm trong đó đồng thời rèn luyện các kĩ năng
quan trọng, cần thiết.
2. Có thể nhận thấy rằng trong các tác phẩm văn học đợc giảng dạy trong chơng
trình Ngữ văn phổ thông, các tác phẩm văn học nớc ngoài là những tinh hoa văn
học nhân loại có giá trị đủ sức vợt qua thử thách khắc nghiệt của thời gian và không
gian đến với chúng ta hôm nay. Tuy nhiên để có cách tiếp cận và chiếm lĩnh đợc giá

2


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
a. Về phía giáo viên:
- Qua thực tế dự giờ thăm lớp, tôi thấy nhiều giáo viên vẫn còn trong tình trạng
tìm đờng lúng túng trong việc áp dụng phơng pháp mới, tổ chức hoạt động cho
học sinh nên tiết dạy văn bản cha đạt kết quả cao. Lại còn có tình trạng đổi mới phơng pháp trên cơ sở lí thuyết chứ cha vận dụng nhuần nhuyễn, linh hoạt và chủ
động trong quá trình dạy học, cha chú trọng nhiều đến hoạt động của học sinh, cha
để các em tự tìm ra và tự lĩnh hội kiến thức và kĩ năng.
- Việc áp dụng tổ chức hoạt động dạy học theo chuẩn kiến thức kĩ năng còn mới mẻ
nên nhiều giáo viên không khỏi lúng túng trong việc lựa chọn nội dung khai thác tơng ứng với chuẩn KT- KN nhất là đối với những văn bản dài.
- Cha vận dng một cách có hiệu quả cỏc phơng pháp, k thut dy hc tớch cc và
phơng tiện dạy học để đạt c mc tiờu trong dy hc theo chun KT-KN
- Khi dạy các tác phẩm văn học nớc ngoài gặp phải một số khó khăn nh có một
khoảng cách khá lớn về không gian, thời gian, về lịch sử và tâm lí... nên giáo viên
còn dạy theo kiểu Cỡi ngựa xem hoa hoặc chỉ khai thác một khía cạnh mà cha có
cái nhìn toàn diện về tác phẩm, cha đặt tác phẩm trong bối cảnh lịch sử xã hội tại
thời điểm sáng tác vì vậy hiệu quả cha cao.
b. Về phía học sinh:
- Học sinh vẫn xem nhẹ các tác phẩm văn học nớc ngoài, hoặc thờ ơ, hoặc cho là
khó quá nên bỏ qua, vì vậy khám phá cảm nhận giá trị của tác phẩm còn hạn chế.
- Một số học sinh còn bỡ ngỡ với khái niệm chuẩn kiến thức kĩ năng, cha ý thức đợc
tầm quan trọng của chuẩn KT KN và còn cha chủ động trong việc nắm bắt
chuẩn kiến thức, kĩ năng khi học văn bản, nhất là các văn bản nớc ngoài dài dễ gây
cho các em lạc hớng.
- Thực tế trình độ của học sinh trong một lớp học không đồng đều và đông nên ít
nhiều ảnh hởng đến việc tổ chức hoạt động của giáo viên, gây khó khăn trong dạy
học phân hoá đạt chuẩn hoặc vợt chuẩn

sng mi, con ngi mi.
- Mu sc tr tỡnh m trong tỏc phm.
- Nhng sỏng to v ngh thut ca L Tn trong truyn C hng.
2. K nng: c hiu vn bn truyn hin i nc ngoi.
- Vn dung kin thc v th loi v s kt hp cỏc phng thc biu t trong tỏc
phm t s cm nhn mt vn bn truyn hin i
- K túm tt truyn.
III. Hớng dẫn thực hiện :
1. Tìm hiểu chung :
- Lỗ Tấn (1881 1936) là nhà văn Trung Quốc nổi tiếng. Bối cảnh xã hội Trung
Quốc trì trệ lạc hậu, những đặc điểm tinh thần của ngời Trung Quốc đầu thế kỉ XX
đã thôi thúc nhà văn có ý chí và mục đích lập nghiệp cao cả. Lỗ Tấn để lại công
trình các tác phẩm dồ sộ và đa dạng, trong đó có hai tập truyện Gào thét và
4


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
Bàng hoàng. Cố hơng là truyện ngắn đợc in trong tập Gào thét
- Nhân vật trung tâm : tôi, Nhân vật chính : Nhuận Thổ.
2. Đọc hiểu văn bản :
a. Nội dung :
- Nhuận Thổ là nhân vật chính trong tác phẩm. Có hai hình ảnh Nhuận Thổ trong
truyện, một Nhuận Thổ trong kí ức của ngời kể chuyện và một Nhuận Thổ trong
hiện tại. Nhuận Thổ trong quá khứ hiện ra dới vầng trăng vàng thắm treo lơ lửng
trên nền trời xanh thần tiên và kì dị; Nhuận Thổ trong hiện tại nghèo khổ vất vả, tội
nghiệp. Sự khác biệt nh vậy phản ánh hiện thực về sự thay đổi của xã hội Trung
Quốc.
- Tôi là nhân vật trung tâm trong tác phẩm, đồng thời là ngời kể chuyện. Đó là
hình tợng nhân vật nhạy cảm, hiểu biết, sâu sắc và tỉnh táo, là hoá thân của tác giả

- Cuộc đời, sự nghiệp của Lỗ Tấn và thời đại mà ông sống
- Diễn biến các sự việc trong truyện
- Khung cảnh Cố hơng hiện tại và trong kí ức qua cảm nhận của nhân vật
tôi sau 20 năm xa cách.
- Con ngời ở Cố hơng ( tập trung ở Nhuận Thổ) hiện tại và trong kí ức qua
cảm nhận của tôi
- ớc mơ, niềm tin và hi vọng của tôi cho quê hơng, đất nớc ( cảnh tợng thần tiên,
thế hệ trẻ, hình ảnh con đờng)
- Tâm trạng cảm xúc và suy ngẫm của tôi trớc sự thay đổi của cảnh quê, ngời
quê, tơng lai của quê hơng
Bớc 3. Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng và khả năng tiếp thu của học sinh
để có thể điều chỉnh bổ sung dạy vợt chuẩn cho những đối tợng học sinh khá,
giỏi.
Đối với đối tợng học sinh khá, giỏi khi dạy văn bản Cố hơng có thể nêu thêm một
số vấn đề về:
- Phong cách, quan điểm sáng tác của Lỗ Tấn, học tập kinh nghiệm viết truyện
ngắn của Lỗ Tấn.
- ý nghĩa của chi tiết cảnh tợng thần tiên và hình ảnh con đờng trong tác
phẩm; ý nghĩa nhan đề Cố hơng
- Từ hình ảnh con đờng trong tác phẩm mở rộng suy nghĩ về con đờng đời, con đờng học tập của bản thân
- Từ những mong ớc đầy trách nhiệm của Lỗ Tấn cho quê hơng đất nớc rút ra bài
học nhận thức cho bản thân.
6


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
- Chất trữ tình trong tác phẩm.

Bớc 4. Căn cứ vào chuẩn kiến thức, kĩ năng để định hớng các phơng pháp,

sinh là rất quan trọng. Các em cần :
- Tìm hiểu bối cảnh lịch sử xã hội Trung Quốc đầu thế kỉ XX
- Tìm đọc những tài liệu viết về Lỗ Tấn và tác phẩm của ông
- Đọc và tóm tắt văn bản Cố hơng
- Tìm hiểu về các nhân vật trong truyện
- Tìm hiểu khái quát về giá trị nội dung và nghệ thuật của truyện
II. kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học tiết 77, 78 văn
bản Cố hơng theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
Hoạt động 1: Khởi động:
- Mục tiêu : Tạo tâm thế, định hớng chú ý cho học sinh
- Phơng pháp : vấn đáp, thuyết trình
+ Giáo viên chiếu bức tranh minh họa bài thơ Hồi hơng ngẫu th của Hạ Tri
Chơng ( Ngữ văn 7)
+ Yêu cầu học sinh cho biết bức tranh này minh hoạ cho bài thơ nào mà các em
đã học trong chơng trình Ngữ văn lớp 7.
+ Học sinh trình bày, giáo viên nhận xét, chốt trên máy chiếu và nêu thêm một
số tác phẩm cùng chủ đề
+ Giáo viên chuyển vào bài mới : Tình yêu quê hơng là tình cảm thiêng liêng
thờng trực trong tâm hồn mỗi ngời mà chỉ cần bất chợt động khẽ là ngân lên tha
thiết. Tình cảm đó không chỉ là niềm thơng nỗi nhớ mà có khi còn là nỗi đau đớn
xót xa khi phải chứng kiến những đổi thay mà ngời con xa xứ không hề mong
muốn và mong ớc đầy trách nhiệm cho quê hơng. Chúng ta sẽ đến với truyện ngắn
Cố hơng của Lỗ Tấn để cùng cảm nhận điều đó.
Hoạt động 2 : Hớng dẫn học sinh đọc - tìm hiểu chung
* Mục tiêu :
- Học sinh nắm đợc các kiến thức:
+ Những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp của Lỗ Tấn cùng những đóng góp của
ông cho nền văn học Trung Quốc và văn học nhân loại.
8


minhÔng nhanh chóng nhận ra sự suy
vong của giai cấp phong kiến, sự bần cùng
dẫn đến ngu muội và hèn nhát của ngời
nông dân nói riêng và nhân dân Trung Quốc
nói chung -> Quyết tâm từ giã quê hơng đi
tìm chân lí
9

Nội dung cần đạt
I .Đọc - tìm hiểu chung
1. Tác giả:
- Lỗ Tấn (1881 1936) là nhà văn Trung
Quốc nổi tiếng.
- Bối cảnh xã hội Trung Quốc trì trệ lạc hậu,
những đặc điểm tinh thần của ngời Trung
Quốc đầu thế kỉ XX đã thôi thúc nhà văn có
ý chí và mục đích lập nghiệp cao cả.
- Lỗ Tấn để lại công trình các tác phẩm đồ
sộ và đa dạng, trong đó có hai tập truyện
Gào thét và Bàng hoàng.
- Quan điểm sáng tác: Văn học phục vụ
nhân sinh, phục vụ cách mạng.
- Lỗ Tấn là ngời đặt nền móng cho văn học
hiện đại Trung Quốc, là bậc thầy truyện
ngắn thế giới.


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
+ Ông theo học hàng hải, địa chất, y học. Cuối

ở nhà, giáo viên giành khoảng 5-7p cho tất
cả các em đọc thầm luớt lại tác phẩm và
10

2. Tác phẩm:
a. Xuất xứ :
- Xã hội phong kiến Trung Quốc trì trệ, lạc
hậu; con ngời mang những căn bệnh tinh
thần khó chữa.
- Cố hơng là một trong những truyện
ngắn tiêu biểu nhất của tập Gào thét1923.
b. Đọc, tóm tắt văn bản


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
yêu cầu các em tóm tắt.
- 2 hoặc 3 học sinh trình bày phần tóm tắt
của mình.
- GV yêu cầu một số em nhận xét, bổ sung
- GV chiếu đoạn tóm tắt văn bản để học
sinh tham khảo
Câu chuyện kể lại chuyến về thăm quê sau
hai mơi năm xa cách của nhân vật tôi để
bán nhà, đa gia đình đi nơi khác sinh sống.
Trong chuyến về quê này tôi cảm nhận
quê hơng mình đã thay đổi quá nhiều so với
trớc. Nhng đó là sự thay đổi khiến ngời ta
đau lòng. Khung cảnh làng quê bây giờ tiêu
điều xơ xác. Con ngời ở quê già đi, xấu

+ Tôi trên đờng xa quê : Thuyền chúng
tôi....ngời ta đi mãi thì thành đờng thôi.
-> Bố cục đầu cuối tơng ứng
- Mở đầu có hình ảnh một con ngời đang
suy t trên một chiếc thuyền về cố hơng, dới
bầu trời u ám. Và kết thúc cũng hình ảnh
con ngời ấy đang suy t trên một chiếc
thuyền rời cố hơng.
- Hình ảnh thần tiên ở đầu và cuối truyện
d. Nhân vật
- Nhân vật chính: Nhuận Thổ, "tôi"
- Tôi là nhân vật trung tâm trong tác
phẩm, đồng thời là ngời kể chuyện. Đó là
hình tợng nhân vật nhạy cảm, hiểu biết, sâu
sắc và tỉnh táo, là hoá thân của tác giả tuy
không đồng nhất với tác giả. Nhân vật này
thực hiện vai trò đầu mối của toàn bộ câu
chuyện, có quan hệ với hệ thống các nhân
vật, từ đó thể hiện t tởng chủ đạo của tác
phẩm
đ. Ngôi kể : Ngôi thứ nhất
e. Thể loại và phơng thức biểu đạt :
- Thể loại : Truyện ngắn
- Phơng thức biểu đạt : Tự sự kết hợp với
miêu tả, biểu cảm và lập luận.


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
biểu đạt chính? Sử dụng kết hợp những phơng thức nào nữa ?)

GV yêu cầu học sinh theo dõi phần đầu văn bản.
? Cảnh làng quê sau hai mơi năm xa cách
trong con mắt ngời trở về đã hiện ra nh thế
nào? Em có nhận xét gì về khung cảnh đó?
- Học sinh dựa vào phần đầu văn bản để trình
bày, nhận xét
? Trớc sự thay đổi đó tâm trạng của ngời trở về
đợc thể hiện nh thế nào ?
? Vì sao nhân vật tôi lại có tâm trạng nh vậy?
- Học sinh trình bày lí giải của mình về tâm
trạng của tác giả
- Giáo viên chốt : Cố hơng khác xa trong
tâm tởng và hi vọng của tôi, Làng cũ trong kí ức
đẹp lung linh, kì ảo có nét của thần tiên, còn
làng trong hiện tại nghèo khổ, tàn tạ, thê lơng,
có dấu hiệu của sự sa sút hoang tàn theo thời
gian .
? Qua đó tình cảm của ngời trở về đối với Cố
hơng đợc bộc lộ nh thế nào?
? Sự thay đổi của : làng quê tàn tạ, gia đình sa
sút ( tôi về để chuẩn bị đa gia đình rời quê),
làng xóm dọn đi nơi khác gợi cho em cảm
nhận đợc gì về thực trạng ở Cố hơng ?
- Học sinh suy nghĩ, trình bày
- GV chốt :
Xã hội phong kiến làm cho con ngời không
thể sống đợc ở nơi chôn nhau, cắt rốn nên phải
li tán. Xã hội đi ngợc lại với sự phát triển bình
thờng, lẽ ra đổi thay theo chiều hớng tốt đẹp,
tiến bộ nhng lại tàn tạ, tăm tối hơn. Những



Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
? Em có nhận xét gì về nét đặc sắc về nghệ
thuật của đoạn truyện?
GV bình, chuyển: Hình ảnh Cố hơng hiện
lên tiêu điều, xơ xác, đáng thơng, đáng thất vọng
trong tâm hồn nhạy cảm và tấm lòng của ngời
về thăm quê. Nhng thất vọng và chua xót hơn
nữa là sự thay đổi của con ngời ở quê hơng.
? Những ngày ở quê nhân vật tôi đã gặp những
ai ? Trong đó nhân vật nào đợc kể nhiều nhất
? Ngời đó có mối quan hệ với tôi nh thế nào?
- Học sinh trình bày
? Nhân vật Nhận Thổ đợc kể trong những thời
điểm nào? Thủ pháp nghệ thuật đợc tác giả sử
dụng ở đây là gì ?
- Học sinh suy nghĩ , trả lời, bổ sung
- GV chia nhóm thảo luận :
Nhóm 1: Tìm hiểu về nhân vật Nhuận Thổ
trong quá khứ.
Nhóm 2: Tìm hiểu về nhân vật Nhuận Thổ
trong hiện tại.
Giáo viên gợi ý : tìm hiểu tuổi, ngoại hình,
hành động, tình cảm...
- HS thảo luận
- GV yêu cầu đại diện nhóm 1 trình bày
- GV chốt lần lợt trên máy
- GV chiếu đoạn

ty, khc kh
- i m lụng - M lụng chiờn
Trang chiờn, c eo rỏch tm, ỏo
bụng
mng
phc vũng bc
->ấm áp, no đủ

dớnh
-> Rỏch ri,

trng trũn vng thm ..... chy mt .

14

ba

- Khuụn mt trũn - Cao gp hai

mt cnh tng thn tiờn , k d : Mt vng
? Trong quá khứ hình ảnh Nhận thổ gắn với
cảnh tợng nh thế nào, ý nghĩa của cảnh tợng
đó?
- Học sinh suy nghĩ, trả lời
- Giáo viên chốt, chuyển:

Ngoi

khụng m
- Bit nhiu trũ -

hồi hộp mong đợi, khao khát tìm lại vẻ đẹp
quê hơng tởng chừng đã mất, và Nhuận Thổ đã
xuất hiện ...
- GV chiếu đoạn trích Ngời vào là Nhuận
Thổ....không nói nên lời
- Đại diện học sinh nhóm 2 trình bày phần
thảo luận của mình
- GV chốt lần lợt trên máy.
? Các em có nhận xét gì về sự thay đổi của
Nhuận Thổ ?
- HS trao đổi, trình bày
- GV: Sự thay đổi ở Nhuận Thổ gần nh toàn
diện theo chiều hớng xấu. Tình bạn không
thay đổi nhng cách biểu lộ tình cảm đó thay
đổi hoàn toàn.
- GV chiếu đoạn

sũ, bt tra

pho tng
->Nhanh

Gia chỳng tụi ó cú mt bc tng khỏ dy
ngn cỏch. Tht l bi ỏt. Tụi cng núi khụng
nờn li...
? Cụm từ điếng ngời diễn tả tâm trạng tôi
nh thế nào trớc sự thay đổi của Nhuận Thổ ?
- Học sinh nhận xét về thái độ và tâm trạng
của tôi
- GV: Tôi bàng hoàng, choáng váng, thất vọng

chõn thnh, vụ Xa cỏch, s
t, chan ho.

phõn bit ng
cp rừ rt

Kho

mnh, Gi nua, tiu

hồn

nhiên, ty,
nghèo
nhn, khổ, cam chịu

nhanh

thỏo vỏt, thụng
minh, giàu tình
cảm

Nhun Th ng dng li, nột mt ...
Tụi nh ing ngi i. Thụi ỳng ri!

u, nh mt

=>đángthơng,
đáng trách.


- chua ngoa,
nhận xét gì về những thay đổi ở chị Hai Dơng
tham lam
và những ngời dân quê khác ?
-> Suy thoái về lối sống và đạo đức
- Học sinh trao đổi, trình bày, bổ sung
-> Xót xa, đau đớn, thất vọng, trăn trở
- GV chốt
? Trớc những đổi thay của con ngời trên quê hơng khiến tôi cảm thấy nh thế nào?
? Nhận xét về phơng thức biểu đạt đợc sử dụng
và nghệ thuật kể chuyện, xây dựng nhân vật
trong đoạn truyện ?
? Nét đặc sắc trong nghệ thuật kể chuyện,
dựng truyện đó có tác dụng gì?
- HS trình bày - nhận xét bổ sung
- GV: Chính biện pháp đối chiếu, so sánh :
Cố hơng xa - nay; Nhuận Thổ, chị Hai Dơng
trong quá khứ - hiện tại, kể cả đối chiếu Thủy
Sinh - con Nhuận Thổ bây giờ và Nhuận Thổ
trớc kia đã làm nổi bật thực trạng cuộc sống
của con ngời trong xã hội Trung Quốc lúc bấy
giờ.
? Vậy em hình dung nh thế nào về thực trạng
cuộc sống đó ?
- Hs trình bày những cảm nhận của mình.
? Từ đó em có nhận xét gì về ý nghĩa hình ảnh
cố hơng?
-Học sinh trao đổi trình bày suy nghĩ của mình
? Có ý kiến cho rằng trong Cố hơng
16

chính là điều trăn trở, đau xót nhất của nhà
văn.
- GV nhắc lại lời của Lỗ Tấn: Trong tạp văn
Vì sao tôi viết tiểu thuyết Lỗ Tấn nói rõ ông
hay chọn những ngời bất hạnh làm đề tài,
chọn nh vậy, trong điều kiện lịch sử xã hội đơng thời, có thể làm một công đôi việc: vừa có
điều kiện vạch trần ung nhọt của xã hội bệnh
tật, vừa có điều kiện lôi hết bệnh tật của chính
những ngời lao động ra làm cho mọi ngời chú
ý tìm cách chạy chữa..
? Qua những cảm nhận, trăn trở, suy nghĩ
của tôi các em có nhận xét gì về những
nguyên nhân đẫn đến những đổi thay đáng thất
vọng ở Cố hơng?
- Học sinh thảo luận nhóm
- Đại diện các nhóm trình bày- bổ sung.
Gv chốt trên máy chiếu

.

* Nguyên nhân:
+ Do xã hội phong kiến: quan lại, a
ch đày đoạ chỗ nào cũng hỏi tiền,
không luật lệ gì cả, thuế nặng, lính
tráng, trộm cớp, iu kin canh tác lc
hu, mt mùa, ói kém
+ Do gánh nng tinh thn t l giáo
phong kin: quan ni m c k v ng
cp
+ Do những hạn chế, tiêu cực trong tâm

bệnh tật mà tác giả muốn lôi ra để chạy
chữa, bởi ông không muốn những ngời dân vì
khốn khổ mà đần độn nh Nhuận Thổ hoặc vì
khốn khổ mà tàn nhẫn, lu manh nh thím Hai
Dơng và những ngời hàng xóm...
GV chốt chuyển: Đó cũng chính là biểu hiện
của tình yêu con ngời, quê hơng, đất nớc của
nhà văn...Và mang trong lòng bao nỗi niềm
tâm sự, nhân vật tôi rời quê trên chiếc
thuyền nhỏ vào lúc hoàng hôn....
? Tâm trạng của tôi khi rời quê nh thế nào?
Vì sao tôi lại có tâm trạng, cảm xúc nh vậy?
- HS trình bày bổ sung
GV định hớng: Vì Cố hơng không còn trong
lành, đẹp đẽ, ấm áp nh xa với những ngời bạn,
những ngời hàng xóm thân thiện đáng mến và
ngôi nhà thân thuộc, yêu dấu nữa.. Cố hơng
bây giờ chỉ còn xơ xác, nghèo hèn và xa lạ, từ
cảnh vật đến con ngời....
Tuy nhiên trong nỗi xót xa, buồn bã đó vẫn lóe
lên những niềm tin, hi vọng và mong ớc cho
quê hơng
? Vậy đó là những ớc mơ, hi vọng gì ?
18

3. Mong ớc và hi vọng cho quê hơng
- Hi vọng vào tơng lai thế hệ trẻ (Hoàng
và Thuỷ Sinh...)
- Hi vọng và mơ ớc cuộc đời mới tơi đẹp
ấm no, yên bình cho quê hơng ( cảnh tợng thần tiên...)

Thời đại ngời Trung Quốc làm nô lệ hoặc
muốn làm nô lệ mà không đợc mà Lỗ Tấn từng
nguyền rủa đã qua lâu rồi, con cháu của
Nhuận Thổ, Tờng Lâm đã trở thành ngời chủ
quốc gia, ngời xây dựng cuộc sống mới
Lỗ Tấn từng nói: trên mặt đất vốn không có đờng, đờng là do con ngời giẫm nát chỗ không
19

quê và đa gia đình tôi rời quê...
+ Nghĩa biểu tợng:
-> Mang ý nghĩa tợng trng, biểu tợng, khái
quát triết lý về lẽ sống của con ngời, hiện tại
đến tơng lai. Cũng nh con đờng trên mặt
đất, mọi thứ trong cuộc sống này không tự
có sẵn, nhng nếu muốn bằng sự cố gắng và
kiên trì, con ngời sẽ có tất cả.
- Đó là con đờng tự do hạnh phúc, con
đờng tự thân hành động, xây dựng của con ngời
- Đó là con đờng hi vọng, con đờng đi tới tơng lai tốt đẹp của Cố hơng, của đất nớc....
->Ông muốn thức tỉnh ngời dân làng
mình nói riêng và nhân dân TQ lúc bấy
giờ nói chung không cam chịu cuộc sống
nghèo hèn áp bức, không thể tiếp tục
theo con đờng mòn cũ, lạc hậu, trì trệ với
bao thứ hủ tục nặng nề, cần tìm ra 1 con
đờng mới, xây dựng những cuộc đời mới
tốt đẹp hơn cho tơng lai. một cuộc đời
mới, một cuộc đời mà chúng tôi cha từng
đợc sống


con đờng đi. Đó là tấm lòng tha thiết lo lắng
cho vận mệnh của quê hơng, đất nớc.
Hoạt động 4 : Hớng dẫn học sinh hệ thống kiến thức đã tìm hiểu qua bài học
* Mục tiêu :
- Học sinh hệ thống đợc các nội dung cơ bản và đặc sắc về nghệ thuật của truyện:
+ Tinh thn phờ phỏn sõu sc XH c v nim tin vo s xut hin tt yu ca cuc
sng mi, con ngi mi.
20


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
+ Mu sc tr tỡnh m trong tỏc phm.
+ Nhng sỏng to v ngh thut ca L Tn trong truyn C hng.
- Học sinh rèn luyện đợc các kĩ năng:
+ Kĩ năng tổng hợp, khái quát hóa vấn đề
* Phơng pháp :
Vấn đáp, tái hiện trình bày; thảo luận nhóm; hoạt động tự bộc lộ, tự nhận thức của
học sinh; khái quát hóa bằng sơ đồ; thuyết trình
Hoạt động của gv- hs

Nội dung cần đạt
III. Tổng kết

GV chia lớp thành 2 nhóm, nêu yêu
cầu:
Nhóm 1: Nêu các nét đặc sắc nghệ
thuật của tác phẩm
Nhóm 2: Nêu giá trị nội dung của tác
phẩm

Cố hơng

Trên đờng về Cố hơng
Tâm trạng tôi mong nh,
ngc nhiên, ri buồn se st
bi sau 20 năm trở về quê
cũ thy cnh quê tiêu iu,
hoang vắng, tàn tạ.

Những ngày ở Cố hơng
Tôi bng hong, xót xa,
ht hngtrc sự thay đổi
đáng thất vọng của con ngời c hng ( nhất là
Nhuận Thổ - ngời bạn tuổi
thơ)

Rời Cố hơng
Tôi ớc mong tơng
lai tơi sáng cho quê
hơng , đặt ra vấn đề
con đờng đi cho đất
nớc Trung Quốc lúc
bấy giờ.

Cố hơng là nhận thức về thực tại và mong ớc đầy trách nhiệm của Lỗ Tấn
về một đất nớc Trung Quốc đẹp đẽ trong tơng lai.
21


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn

trong truyn..
- Nắm vững giá trị nội dung, nghệ thuật của truyện.
- Soạn các câu hỏi trong phần ôn tập Tập làm văn

22


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.

C. kết thúc vấn đề
I. Kết quả
Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn theo
chuẩn kiến thức kĩ năng đợc tôi áp dụng giảng dạy trong chuyên đề thiết thực
của cụm chuyên môn liên trờng. Hai tiết dạy đã đợc các đồng nghiệp trong cụm
chuyên môn đánh giá nh sau:
- Về phía giáo viên
+ Thực hiện theo chuẩn kiến thức một cách linh hoạt, đảm bảo dạy học phân hóa
cho các đối tợng học sinh.
+ Khai thác các chi tiết trong truyện một cách hợp lí, để phù hợp với thời lợng
rút ngắn của bài học( từ 3 tiết xuống 2 tiết) và tơng ứng với các đơn vị chuẩn
kiến thức kĩ năng.
+ Sử dụng phơng tiện dạy học hiện đại hợp lí, hỗ trợ đắc lực cho quá trình giảng
dạy làm cho bài dạy sinh động, hấp dẫn và phong phú hơn..
+ Tổ chức các hoạt động phát huy đợc tính tích cực hoạt động của học sinh.
+ Sử dụng phơng pháp thuyết trình ( giảng, bình) hợp lí khơi gợi hứng thú và
khắc sâu kiến thức cho học sinh.
- Về phía học sinh;
+ Nắm vững đợc chuẩn kiến thức và rèn luyện theo chuẩn kĩ năng
+ Học sinh tích cực hoạt động sáng tạo, tự chiếm lĩnh chuẩn kiến thức và rèn

dạy học một văn bản theo chuẩn KTKN có thể có nhiều hớng khai thác khác
nhau để nhằm mục đích là học sinh tích cực, hứng thú tiếp nhận và đạt chuẩn
kiến thức kĩ năng đó một cách tự nhiên, vững chắc. Giữa các đơn vị chuẩn cần
khai thác ở các phần cần có sự chuyển tiếp tự nhiên, tạo nên tính liền mạch hệ
thống của chuẩn kiến thức kĩ năng.
4. Đối tợng đạt chuẩn kiến thức kĩ năng là học sinh và các em cũng chính là đối
tợng trung tâm của quá trình dạy học nên việc tìm hiểu và nắm bắt năng lực,
trình độ và khả năng tiếp thu của học sinh cũng là một yếu tố quan trọng.Trong
một lớp học có nhiều đối tợng học sinh khác nhau ( giỏi, khá, trung bình,
yếu...) nên đối với mỗi đối tợng trong quá trình khai thác một đơn vị chuẩn cần
đảm bảo có cách tiếp cận từ đơn giản đến nâng cao mở rộng nhằm đảm bảo mục
tiêu dạy học phân hóa...
5. Cần vận dụng phối hợp các phơng pháp, kĩ thuật dạy học một cách linh hoạt
để phát huy tính tích cực của học sinh. Đồng thời sử dụng và khai thác các phơng
tiện dạy học (từ đơn giản đến hiện đại) phù hợp và hiệu quả nhằm hỗ trợ đắc lực
cho quá trình tổ chức hớng dẫn học sinh chiếm lĩnh chuẩn kiến thức kĩ năng.
Qua thực tế quá trình giảng dạy qua những trăn trở suy nghĩ và qúa trình học
hỏi, đúc rút kinh nghiệm, đồng thời đợc sự giúp đỡ đóng góp ý kiến của bạn bè
đồng nghiệp tôi mạnh dạn đa ra một số kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học
văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn theo chuẩn kiến thức kĩ năng nhằm góp phần
nhỏ bé của mình nâng cao chất lợng và hiệu quả của môn học .Chắc chắn sẽ

24


Kinh nghiệm tổ chức hoạt động dạy học văn bản Cố hơng của Lỗ Tấn
( Ngữ văn 9 tập 1) theo chuẩn kiến thức kĩ năng.
không tránh khỏi sự non kém hoặc thiếu sót nên rất mong đợc sự góp ý trao đổi
của các cấp chuyên môn và các đồng nghiệp gần xa.
D. Kiến nghị- đề xuất: