SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐỒNG NAI
TRƯỜNG THPT XUÂN THỌ


Mã số:…………………
(Do HĐKH Sở GD - ĐT ghi)

……………………………………..

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG YÊU
NƯỚC CHO HỌC SINH TRONG DẠY – HỌC
MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG”

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung
Tổ chuyên môn: Sử - Địa – GDCD
Lĩnh vực nghiên cứu:
- Quản lí giáo dục:
- Phương pháp dạy học bộ môn Lịch sử
- Phương pháp giáo dục:
- Lĩnh vực khác:.............................

Có đính kèm:

Mô hình

Đĩa CD (DVD)

Phim ảnh

Năm học: 2014 - 2015

học sinh lớp 12.

1

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


MỤC LỤC
Mục lục ............................................................................................................................. Trang 1
Lời giới thiệu ...............................................................................................................................2
A. ĐẶT VẤN ĐỀ .........................................................................................................................3
1. Lý do chọn đề tài ................................................................................................................3
2. Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện đề tài .........................................................4
2.1 Thuận lợi .......................................................................................................................4
2.2 Khó Khăn ......................................................................................................................4
3. Mục đích chọn đề tài ..........................................................................................................5
4. Nhiệm vụ của đề tài............................................................................................................5
5. Phạm vi nghiên cứu đề tài .................................................................................................6
6. Phương pháp nghiên cứu đề tài ........................................................................................6
B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ .........................................................................................................7
1. Cơ sở lý luận .......................................................................................................................7
2. Cơ sở thực tiễn ...................................................................................................................7
3. Thực trạng dạy – học bộ môn lịch sử tại trường THPT Xuân Thọ ..............................8
3.1 Ưu điểm ........................................................................................................................8
3.2 Hạn chế ........................................................................................................................8
3.3 Điều tra cụ thể .............................................................................................................9
4. Giải pháp thực hiện sáng kiến “một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước
cho học sinh trong dạy – học môn lịch sử ở trường phổ thông” ..........................................10
4.1 Những yêu cầu đối với giáo viên và học sinh ..........................................................10
4.2 Một số giải pháp thực hiện .......................................................................................11

để đối phó, học cho qua,…chứ không vì muốn lĩnh hội kiến thức, hiểu biết về lịch sử thế
giới và lịch sử dân tộc, để từ đó thêm yêu quê hương, đất nước, tự hào dân tộc. Chính vì thế,
việc giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh thông qua việc dạy – học bộ môn Lịch sử
là một điều rất cần thiết và là một yêu cầu lớn đặt ra cho người giáo viên bộ môn. Sau thời
gian giảng dạy tại trường THPT Xuân Thọ, mặc dù chỉ mới được một thời gian ngắn (6
năm) nhưng trong suốt quá trình giảng dạy, tiếp xúc với nhiều học sinh khác nhau và được
sự chỉ bảo, giúp đỡ của các thầy cô đồng nghiệp đi trước, tôi cũng đúc kết cho mình một vài
kinh nghiệm trong làm sao để giáo dục truyền thống yêu nước, niềm tự hào dân tộc, từ đó
giúp học sinh hiểu được trách nhiệm của bản thân đối với xã hội, với đất nước. Trên cơ sở
nghiên cứu các tài liệu có liên quan và qua kinh nghiệm thực tế bản thân, tôi mạnh dạn đề
xuất một số yếu tố có thể góp phần giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh thông qua
việc dạy – học bộ môn Lịch sử, đó là “Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước
cho học sinh trong dạy – học môn Lịch sử ở trường phổ thông”.
Trong quá trình thực hiện đề tài sáng kiến kinh nghiệm của mình, tôi không tránh khỏi
những thiếu sót, mong nhận được sự góp ý từ quý thầy cô đồng nghiệp và tập thể sư phạm
nhà trường.
Tôi chân thành cảm ơn!

1

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM:
“MỘT SỐ BIỆN PHÁP GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG YÊU
NƯỚC CHO HỌC SINH TRONG DẠY – HỌC

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

TRONG DẠY – HỌC MÔN LỊCH SỬ Ở TRƯỜNG PHỔ THÔNG”, lấy thực nghiệm
trong chương V: VIỆT NAM TỪ NĂM 1975 ĐẾN NĂM 2000, thuộc phần hai: Lịch sử
Việt Nam từ năm 1919 đến năm 2000 của chương trình lịch sử 12 – cơ bản.
Hy vọng với phần trình bày của tôi cũng góp phần làm phong phú thêm kho tàng kinh
nghiệm trong việc giảng dạy bộ môn lịch sử ở trường THPT, góp phần nâng cao hiệu quả
của việc dạy – học bộ môn.
2. Những thuận lợi và khó khăn khi thực hiện đề tài
2.1 Thuận lợi
Giáo viên bộ môn chúng tôi luôn cố gắng thay đổi phương pháp giảng dạy của mình
theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh thông qua các phương pháp dạy học như:
ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng dồ dùng trực quan, phương pháp dạy học liên môn,
tích hợp chuyên đề…. Tích cực hướng dẫn học sinh thảo luận nhóm, hỗ trợ kiến thức cho
nhau, thông qua hoạt động này sẽ giúp học sinh có thể tự tìm hiểu được lịch sử, nhất là lịch
sử dân tộc, vì chỉ khi tự bản thân các em khám phá, tìm hiểu các em mới thấy yêu thêm đất
nước, tôn trọng và ghi nhớ công ơn của ông cha ta đã hi sinh tất cả để các em có được cuộc
sống hoà bình, tự do, ấm no như ngày hôm nay.
Trường là trường mới, cơ sở vật chất tương đối đáp ứng đầy đủ cho việc dạy – học bộ
môn như hệ thống phòng máy chiếu, tranh ảnh, tư liệu, tập bản đồ…
Trong quá trình giảng dạy, giáo viên kết hợp và khai thác triệt để các đồ dùng và
phương tiện dạy học như tranh ảnh, bản đồ, sơ đồ, mô hình, ứng dụng công nghệ thông tin,
dạy học liên môn, tích hợp các chuyên đề…
Đa số học sinh có chú ý nghe giảng, tập trung suy nghĩ trả lời các câu hỏi giáo viên đặt
ra, một số em có chuẩn bị bài mới ở nhà, tham gia tích cực trong việc thảo luận nhóm và đạt

3. Mục đích chọn đề tài
Cũng như các môn học khác, môn học lịch sử có nhiệm vụ và khả năng góp phần vào
việc thể hiện mục tiêu đào tạo của trường phổ thông nói chung. Bộ môn lịch sử không chỉ
cung cấp cho học sinh những kiến thức cơ sở của khoa học lịch sử, mà còn qua đó giáo dục
về đạo đức, giữ gìn và phát huy truyền thống yêu nước – một truyền thống lâu đời và quý
báu của dân tộc ta. Nên khi dạy – học Lịch sử đòi hỏi người giáo viên bên cạnh truyền đạt
kiến thức lịch sử cho học sinh thì còn một nhiệm vụ rất quan trọng nữa mà giáo viên phải
hoàn thành thật tốt đó là giáo dục cho học sinh về truyền thống yêu nước, về ý thức trách
nhiệm của bản thân đối với Tổ quốc.
Việc giáo viên thông qua bài giảng của mình để giáo dục truyền thống yêu nước, niềm
tự hào dân tộc cho học sinh một cách linh động, hợp lý, không gò bó gượng ép không chỉ
giúp học sinh có một tiết học sử đầy thích thú mà còn giúp các em thêm thích, thêm yêu
mến bộ môn Lịch sử và quan trọng hơn hết là qua đó sẽ giúp các em thêm yêu yêu hương,
đất nước, phát huy niềm tự hào dân tộc, tôn trọng và biết ơn những thế hệ cha ông đi trước
đã hi sinh tất cả để các em có được cuộc sống hoà bình, ấm no như ngày hôm nay; để rồi
qua đó các em thấy được với thế hệ thanh niên các em, các em cần phải làm gì để cống hiến
cho Tổ quốc thân yêu. Điều này sẽ tác động rất lớn đến hành dộng và suy nghĩ của thế hệ trẻ
là học sinh.
Giúp giáo viên có sự nhìn nhận đúng về tầm quan trọng của việc giáo dục truyền thống
yêu nước cho học sinh thông qua việc dạy – học môn Lịch sử, muốn làm được như vậy giáo
viên cần phải có một phương pháp dạy học bộ môn phù hợp đối với từng khối lớp, từng đối
tượng học sinh và từng bài học lịch sử, để qua mỗi giảng Lịch sử, học sinh càng thêm yêu
Tổ quốc và ý thức được rằng mình phải làm gì để xây dựng đất nước.
4. Nhiệm vụ của đề tài
Nghiên cứu, tìm hiểu và áp dụng sáng kiến, tôi xác định những nhiệm vụ của đề tài cụ
thể sau:
- Xác định cơ sở lý luận và thực tiễn của việc “giáo dục truyền thống yêu nước cho
học sinh thông qua việc dạy – học môn Lịch sử” cho từng bài học lịch sử cụ thể thuộc
chương V: VIỆT NAM TỪ NĂM 1975 ĐẾN NĂM 2000 (thuộc phần hai: Lịch sử Việt
Nam từ năm 1919 đến năm 2000 – chương trình lịch sử lớp 12 – cơ bản) nhằm giáo dục đạo

Sử dụng các câu hỏi điều tra có thể đáp ứng được đầy đủ các yêu cầu của việc đánh giá
khả năng nhận thức về thái độ và tinh thần của học sinh về truyền thống yêu nước, ý thức
trách nhiệm của bản thân đối với Tổ quốc.

5

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

B. GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
1. Cơ sở lý luận
Môn học nào cũng có đặc điểm riêng của nó. Nói đến học tập lịch sử là cả một quá
trình nhận thức lâu dài từ quá khứ đến hiện tại và chuẩn bị cho tương lai. Vấn đề tồn tại của
lịch sử là sự kiện lịch sử quá nhiều làm cho người học khó nhớ, nhiều khái niệm trừu tượng,
khó hiểu, xa lạ với học sinh và rất dễ dẫn đến tình trạng nhàm chán, từ đó đâm ra lười học
sử, nhát học sử, thậm chí là sợ học sử chứ chưa nói đến việc giáo dục đạo đức, truyền thống
yêu nước cho học sinh thông qua dạy – học môn Lịch sử. Vì vậy, làm thế nào để thông qua
việc dạy – học môn Lịch sử, giáo viên không chỉ giúp học sinh lĩnh hội được kiến thức sử
học mà còn thông qua đó giúp các em thêm yêu Tổ quốc, hun đúc tinh thần yêu nước và
niềm tự hào dân tộc của bản thân.
Do đó, biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh trong dạy – học môn
Lịch sử ở trường phổ thông là rất cần thiết, người giáo viên cần thiết kế được những bài học
lịch sử có thể tích hợp chuyên đề “giáo dục đạo đức” cho học sinh thông qua bài học tạo
được khả năng tiếp thu kiến thức một cách chủ động, hứng thú ở học sinh, đồng thời giúp
học sinh có thái độ đúng đắn với Tổ quốc, ý thức được trách nhiệm của bản thân với quê
hương, đất nước.

hương, đất nước, tự hào là người con của đất nước Việt Nam là rất quan trọng, đặc biệt là
trong giai đoạn hội nhập quốc tế như hiện nay. Đối với từng nội dung kiến thức khác nhau,
người giáo viên chúng ta cần biết thiết kế những khâu lên lớp khác nhau, sử dụng các
phương pháp dạy học khác nhau phù hợp với nội dung bài học giúp học sinh nắm được kiến
thức ngay tại lớp, đồng thời, chúng ta cần tạo ra một không khí thật sự thoải mái để học sinh
cảm thấy không bị ép buộc mà các em tự ý thức, chủ động, tích cực lĩnh hội kiến thức. Như
vậy, tiết dạy – học sử của cả thầy và trò sẽ trở nên thật thú vị và dễ dàng hơn. Và khi học
sinh đã ý thức được việc học tập bộ môn thì chắc chắn các qua các bài giảng của giáo viên,
học sinh sẽ càng thêm yêu đất nước, yêu lịch sử dân tộc, biết trân trọng những gì mà cha
ông ta đã để lại cho các em, cũng từ đó các em nhận thức được với thế hệ trẻ, là người chủ
tương lai của đất nước, các em sẽ làm dạy để xứng đáng là người con ưu tú của đất nước.
Từ đây, có thể kết luận rằng việc có những biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước
cho học sinh trong dạy – học môn Lịch sử là rất cần thiết và là yếu tố quan trọng đối với
mỗi người giáo viên dạy lịch sử.
3. Thực trạng dạy – học bộ môn lịch sử trường THPT Xuân Thọ
3.1 Ưu điểm
3.1.1 Về phía giáo viên
Cả 4 giáo viên giảng dạy lịch sử đều còn rất trẻ, nhiệt tình và tâm huyết trong việc
truyền đạt kiến thức lịch sử cho học sinh.
Các giáo viên luôn cố gắng tìm tòi và học hỏi kinh nghiệm trong việc đổi mới phương
pháp dạy học, phát huy tính tích cực của học sinh trong việc học tập lịch sử.
Trong quá trình giảng dạy, giáo viên cố gắng kết hợp tốt, hợp lý những phương pháp
dạy học mới theo hướng tích cực giúp học sinh chủ động tiếp thu kiến thức…
3.1.2 Về phía học sinh
Đa số học sinh chú ý nghe giảng, chịu khó tiếp thu bài mới, cố gắng trả lời những câu
hỏi mà giáo viên đưa ra.
Học sinh tham gia tích cực những tiết thảo luận nhóm, cố gắng nắm vững được những
kiến thức trọng tâm, cơ bản của bài học.
3.2 Hạn chế
3.2.1 Về phía giáo viên

như giáo dục đạo đức, truyền thống yêu nước cho học sinh nên đa số học sinh đều không
nhìn thấy được giữa việc học môn Lịch sử với giáo dục lòng yêu nước có sự gắn kết, quan
hệ mật thiết với nhau.
BẢNG TỶ LỆ HỌC SINH HIỂU VỀ SỰ CẦN THIẾT GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG
YÊU NƯỚC

Lớp

Sĩ
Số

Rất cần thiết

Cần thiết

Bình
thường

Không cần
thiết

Hoàn toàn
không cần
thiết

SL

%

SL


3

7.1

2

4.8

12A2

40

0

0.0

4

10.0

30

75

6

15.0

0


0

0.0

5

12.8

30

76.9

3

7.7

1

2.6

12A5

39

0

0.0

6

cách thuần thục, hợp lý, phù hợp với nội dung mỗi bài học những khâu lên lớp, áp dụng hợp
lý các phương pháp dạy học cho từng mảng nội dung kiến thức khác nhau, ngoài việc vận
dụng kiến thức chuyên môn giáo viên cần phải luôn luôn tự tìm tòi, học hỏi để nâng cao tầm
hiểu biết của mình về các lĩnh vực khác.
4.1 Những yêu cầu đối với giáo viên và học sinh
4.1.1 Đối với giáo viên
Chuẩn bị tất cả đồ dùng dạy học khi lên lớp: giáo án, bản đồ tranh ảnh phục vụ bài dạy
(nếu có), sơ đồ hệ thống kiến thức…
Khi dạy, giáo viên phải kết hợp nhiều phương pháp dạy học phù hợp, thực hiện thuần
thục các khâu lên lớp, đồng thời phải liên hệ thực tế.
Khi đặt câu hỏi phải đi từ dễ đến khó, vì nếu đặt câu hỏi quá khó sẽ làm cho học sinh
căng thẳng. Với câu hỏi khó, giáo viên nên gợi ý cho học sinh trả lời, không nên cho học
sinh suy nghĩ quá lâu làm không khí lớp nặng nề và mất nhiều thời gian.
Nên đặt những câu hỏi liên hệ thực tế, suy nghĩ, cảm nhận hay nhận xét, đánh giá của
học sinh về một nhân vật hay sự kiện lịch sử nào đó.
Trong lúc học sinh suy nghĩ trả lời, giáo viên nên tránh việc hối thúc học sinh, mà cần
nêu gợi ý giúp học sinh trả lời đúng ý được hỏi, tạo cho học sinh không khí thoải mái.
Khi học sinh trả lời giáo viên phải nhận xét câu trả lời của học sinh, nếu thiếu có thể
cho một học sinh khác bổ sung hoặc giáo viên trình bày cụ thể.
Cố gắng truyền tải đến học sinh nội dung bài học thật ngắn gọn, cô động nhưng phải
đảm bảo nội dung cơ bản, cần nhấn mạnh ý chính của bài. Đồng thời, giáo viên phải tích
hợp tốt các chuyên đề giáo dục khác thông qua bài giảng.
4.1.2 Đối với học sinh:
Học sinh cần phải đọc trước bài mới, chuẩn bị câu hỏi trong sách giáo khoa.
Trong giờ học phải chú ý nghe giảng, tích cực phát biểu ý kiến, xây dựng bài, không
tiếp thu máy móc ma phải có suy nghĩ.
Học sinh tự giác học tập, dựa vào kiến thức giáo viên truyền đạt, học sinh phải biết tự
tìm tòi, sáng tạo, phân tích sự kiện hoặc so sánh sự kiện này với sự kiện khác.

9

nội dung của lịch sử Việt Nam từ 1975 -2000 được chia thành 4 tiết dạy, bài 24: 1 tiết; bài
25: 1 tiết; bài 26: 2 tiết.
Căn cứ vào nội dung của lịch sử Việt Nam từ 1975 đến 2000 thì những biểu hiện của
lòng yêu nước được chia thành các tuyến kiến thức sau:
Thứ nhất, những bài xây dựng đất nước trên lĩnh vực kinh tế, sau khi đất nước được
hoàn toàn giải phóng, thì nhiệm vụ khắc phục hậu quả của cuộc chiến tranh, khôi phục kinh
tế được tiến hành gấp rút. Với ý chí, sức mạnh của lòng yêu nước đã đưa nhân dân ta hoàn
thành tốt công cuộc khôi phục kinh tế trước thời hạn. Từ 1986, đất nước ta bước vào công
cộc đổi mới, từng bước đưa đất nước vượt qua khó khăn, đạt nhiều thành tựu quan trọng.
Thứ hai, những bài xây dựng đất nước trên lĩnh vực văn hoá-xã hội.
Thứ ba, những bài về đấu tranh chống ngoại xâm, bảo vệ tổ quốc. Nhiệm vụ xây dựng
đất nước luôn đi đôi với bảo vệ tổ quốc, cuộc chiến tranh biên giới Tây Nam, biên giới phía
Bắc, và vấn đề biển Đông ngày nay.
Ba loại bài trên thể hiện rõ vai trò quyết định, công lao to lớn của quần chúng nhân
dân trong công cuộc xây dựng đất nước và bảo vệ Tổ quốc
10

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

Thứ tư, những bài về quan hệ, hội nhập quốc tế.
Thứ năm, những bài về về lịch sử địa phương.
4.2.1 Một số biện pháp giáo dục lòng yêu nước trong giờ nội khoá
4.2.1.1 Những bài xây dựng đất nước trên lĩnh vực kinh tế
Đại thắng mùa xuân năm 1975 đã đưa đất nước ta vào kỉ nguyên độc lập, thống nhất,
đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. Trước mắt phải khắc phục hậu quả 20 năm chiến tranh, ổn

1
2

ĐCS VN, báo cáo chính trị BCH TƯ tại Đại hội đại biểu toàn quốc lần IV, trang 37-38
Nghị quyết của ĐCS VN, lần thứ 24 BCH TUĐ 1975

11

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

Giáo viên cho học sinh quan sát hình Đại hội VI (12/1986)

Sau đó giáo viên đặt câu hỏi: “Vì sao Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ VI(12/1986 )
của ĐCS VN được xem là đại hội mở đầu công cuộc đổi mới ở nước ta?.” Từ đó giáo viên
khái quát cho học sinh biết được tình hình đất nước ta trước khi đổi mới gặp rất nhiều khó
khăn và thử thách. Để đưa đất nước vượt qua khó khăn, đẩy mạnh sự nghiệp cách mạng xã
hội chủ nghĩa, Đại hội VI đã đề ra đường lối đổi mới. Công cuộc đổi mới đã và đang dành
được nhiều thắng lợi. Thắng lợi đó đã từng bước đưa đất nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội,
khẳng định đường lối đổi mới là đúng, bước đi công cuộc đổi mới là phù hợp.
Giáo viên sử dụng kết hợp với đoạn tư liệu nói về công cuộc đổi mới “Đại hội lần
thứ VI của Đảng là Đại hội kế thừa và quyết tâm đổi mới, đoàn kết tiến lên của Đảng.
Thành công lớn nhất của Đại hội là đã hoạch định được đường lối đổi mới toàn diện và
triệt để, kết tinh trí tuệ của toàn Đảng, toàn dân trong bối cảnh sự nghiệp cách mạng gặp
nhiều khó khăn thử thách, đường lối đổi mới của Đại hội VI thể hiện sinh động của sự phát
triển về tư duy lí luận và tinh thần sáng tạo của Đảng, mở đầu cho thời kì đổi mới toàn diện

Bài ca xây dựng.
“Bạn đời ơi, bạn có nghe hay niềm vui của những người dọn đến khu nhà mới mà
chúng tôi vừa xây xong.
13

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

Và em thân yêu ơi, ngày mai chúng ta lại lên đường đến những chân trời mới.
Niềm vui của đôi ta về ngôi nhà thầm mong ước đã chan hoà trong niềm vui chung
như nước sông ra biển lớn... Ơi...”
Ngoài ra, giáo viên kể cho học sinh biết những tấm gương say mê trong lao động,
trong sản xuất, cải tiến công cụ sản xuất như anh nông dân ở Tây Ninh chế máy cắt cỏ thành
máy cắt lúa, tiết kiệm sức lao động cho 19 người, hay anh bộ đội ở Long An chế ra máy gặt
đập phù hợp với địa bàn vùng sông nước, chi phí làm ra máy thấp. Hay anh Hồ Giáo được
phong tặng anh hùng lao động trong việc nuôi bò sữa. Và rất nhiều tấm gương khác về tinh
thần hăng say lao động, sáng tạo của con người Việt Nam.
Từ những hình ảnh, bài hát, giáo viên giáo dục cho học sinh về tinh thần say mê sáng
tạo trong lao động sản xuất, trong học tập nghiên cứu vì sự phát triển của bản thân, cộng
đồng và đất nước. Giáo dục cho học sinh biết ơn những thành quả trong lao động sản xuất
mà cha ông đã để lại.
4.2.1.2 Những bài xây dựng đất nước trên lĩnh vực văn hoá- xã hội
Được đề cập trong rất nhiều tài liệu, hình ảnh, phim tư liệu, giáo viên có thể khai thác
làm cho bài giảng thêm phong phú, qua đó cũng giáo dục cho học sinh lòng yêu nước, tinh
thần hăng say trong học tập, nghiên cứu khoa học, rèn luyện đạo đức.
Giáo viên thông báo cho học sinh biết những thàng tựu đất nước ta đạt được trên lĩnh

Việc sử dụng tài liệu, hình ảnh trong bất kì trường hợp nào, giáo viên cũng cần hướng
dẫn học sinh trao đổi, thảo luận, đặt câu hỏi về một số vấn đề và tự trả lời.
“Biểu hiện những thành tựu nước ta đạt được trên lĩnh vực khoa hoc, giáo dục, y tế là
gì?”
“Những thành tựu mà chúng ta đạt được khẳng định điều gì?
“Những yếu kém, hạn chế của nước ta trong công cuộc đổi mới là gì?”
Dưới sự hướng dẫn của giáo viên, học sinh tích cực để tiếp thu kiến thức mới, đào
sâu suy nghĩ những vấn đề cơ bản được đặt ra, trả lời các câu hỏi kiểm tra, phát triển năng
lực tư duy cho học sinh trong việc nêu và giải quyết vấn đề. Rèn luện kĩ năng sử dụng tài
liệu, quan sát hình ảnh. Bồi dưỡng tình cảm, lòng kính yêu quần chúng nhân dân lao động,
nhũng người sáng tao nên lịch sử, sáng tạo nên những di sản văn hóa vật thể và phi vật thể,
để lại cho hậu thế ngày nay vẫn còn phát huy tác dụng.
4.2.1.3 Những bài về đấu tranh chống giặc ngoại xâm, bảo vệ Tổ quốc.
Sau cuộc kháng chiến chống Mĩ kết thúc, nhân dân ta không muốn gì hơn là được sống
yên ổn, đem tài năng và sức lực xây dựng đất nước phồn vinh, cuộc sống văn minh, hạnh
1

Theo SGK LS 12 (CTC) trang 215

15

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

phúc, chung sống hòa bình, hữu nghị với các nước, các quốc gia trên thế giới. Song, công
cuộc xây dựng đất nước tiến hành chưa được bao lâu thì dân tộc ta phải đương đầu với

4.2.1.4. Những bài về quan hệ, hội nhập quốc tế
Một nội dung cơ bản của lịch sử Việt Nam giai đọan từ 1975 đến 2000 đó chính là vấn
đề quan hệ, hội nhập quốc tế. Ở đây, giáo viên có thể lồng ghép vào việc dạy các phần học
trên lớp nhằm giáo dục lòng yêu nước, tinh thần quốc tế chân chính. Chẳng hạn, khi dạy về
1
2

Theo SGK LS 12 (CTC) trang 206-207
Theo SGK LS 12 (CTC) trang 207

16

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

liên hiệp quốc, giáo viên lồng ghép sự kiện Việt Nam gia nhập Liên Hiệp Quốc năm 1977,
hay khi day phần “tổ chức ASEAN” lồng ghép sự kiện Việt Nam gia nhập ASEAN năm
1995, gia nhập WTO năm 2006, gia nhập APEC…
Giáo viên cho học sinh xem một số hình ảnh, kết hợp với việc tường thuật, miêu
tả việc Việt Nam gia nhập các tổ chức:

Việt Nam gia nhập ASEAN 1995

Việt Nam đăng cai hội nghị APEC 2006

17



Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

Giáo viên cho học sinh xem một số thành tựu về kinh tế - văn hoá tỉnh Đồng Nai

Trong bài lịch sử địa phương, nội khóa hay ngoại khóa, giáo viên cần hướng dẫn cho
học sinh tìm hiểu, sưu tầm các tài liệu liên quan, từ đó giáo dục học sinh tình yêu quê hương
mình, bảo vệ và phát huy những giá trị, công lao mà cha ông ở Đồng Nai xây dựng, đóng
góp.
4.2.2 Phương pháp giáo dục lòng yêu nước trong giờ ngoại khoá
Vấn đề này có ý nghĩa quan trọng đối với việc nâng cao chất lượng dạy học cũng như
việc giáo dục tư tưởng, tình cảm đối với học sinh phổ thông.
“Học đi đôi với hành”, “lý luận gắn với thực tiễn”, trong dạy học lịch sử, cần phải rèn
luyện kĩ năng thực hành bộ môn nhằm khôi phục bức tranh lịch sử để hiểu sâu sắc quá khứ
và thực hành trong cuộc sống.
Công tác công ích xã hội rất phong phú, bao gồm việc phổ biến đường lối, chính sách
của Đảng và nhà nước, sử dụng các kiến thức lịch sử tiến hành sưu tầm các loại tài liệu ở
địa phương, tham gia công việc mùa hè xanh, xây dựng nhà truyền thống, chăm sóc nghĩa
trang liệt sĩ, di tích lịch sử, thăm các gia đình chính sách, có công với cách mạng…Những
công việc này gắn liền với học tập lịch sử, nâng cao giáo dục truyền thống dân tộc, truyền
thống địa phương, tăng thêm lòng yêu nước, yêu quê hương, xác định trách nhiệm đối với
quê hương.
19

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung





Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

BẢNG TỶ LỆ HỌC SINH HIỂU VỀ SỰ CẦN THIẾT GIÁO DỤC TRUYỀN THỐNG
YÊU NƯỚC

Lớp

Sĩ
Số

Rất cần thiết
SL

Cần thiết

Bình
thường

Không cần
thiết

Hoàn toàn
không cần
thiết

%


0

0

12A1

42

7

12A2

40

5

12.5

27

67.5

8

20

0

0


39

6

15.4

28

71.8

5

12.8

0

0

0

0

12A5

39

7

17.9

bên ngoài nhất là về phim, ảnh để tạo không khí sinh động cho một tiết học lịch sử.
- Thứ tư, giáo viên luôn có được những cái mới, những cái hay trong việc truyền ngọn
lửa yêu nước, niềm tự hào dân tộc cho học sinh, có những bài liên hệ thật gần gũi với thực
tế cuộc sống của các em để các em dễ hình dung, cảm nhận.
- Thứ năm, trong quá trình dạy – học Lịch sử, giáo viên cần phải biết áp dụng hợp lý
đổi mới phương pháp dạy học lịch sử, như thế có thể phát huy tính tích cực, chủ động của
học sinh trong học tập lịch sử, đáp ứng được yêu cầu của chương trình giáo dục hiện nay.
- Thứ sáu, giáo viên nên để cho học sinh chủ động, mạnh dạn nêu ý kiến của bản thân
các em đối với một vấn đề hay sự kiện Lịch sử nào đó. Không nên phủ nhận hoàn toàn ý
kiến của các em, như vậy sẽ rất dễ gây tâm lý sợ phát biểu ý kiến cá nhân của học sinh.
21

Người thực hiện: Nguyễn Thành Trung


Trường THPT Xuân Thọ

Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh…

C. KẾT LUẬN
1. Kết luận
Với sáng kiến “Một số biện pháp giáo dục truyền thống yêu nước cho học sinh
trong dạy – học môn Lịch sử ở trường phổ thông” (thực nghiệm chương V: VIỆT NAM
TỪ NĂM 1975 ĐẾN NĂM 2000 thuộc phần lịch sử Việt Nam – chương trình lịch sử lớp 12
– cơ bản), giáo viên có thể dùng trong khi dạy – học cả phần lịch sử thế giới, đặc biệt với
những bài về quan hệ quốc tế, như thế sẽ giúp học sinh ý thức được trách nhiệm của bản
thân phải làm gì trong thời kì đất nước đang trên đường hội nhập quốc tế để đóng góp một
phần sức trẻ của mình cho sự phát triển của Tổ quốc, như thế mới giữ gìn và phát huy hơn
nữa truyền thống yêu nước quý báu của dân tộc trong thời đại hoà bình, thời đại mà xu thế
toàn cầu hoá đang phát triển rất nhanh chóng.