11

UBND THỊ XÃ CHÍ LINH
TRƯỜNG THCS CHÍ MINH

BẢN MÔ TẢ SÁNG KIẾN
LÀM TỐT CÔNG TÁC ĐOÀN - ĐỘI ĐỂ NĂNG CAO CHẤT
LƯỢNG GIÁO DỤC ĐẠO ĐỨC CHO HỌC SINH

Lĩnh Vực : Công Tác Đội

Năm học : 2014 – 2015


22

PHẦN I
THÔNG TIN CHUNG VỀ SÁNG KIẾN

1. Tên sáng kiến: Làm tốt công tác Đoàn – Đội để nâng
cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh
2. Lĩnh vực áp dụng sáng kiến: Hoạt động công tác đội
3. Tác giả:
Họ và tên: Phạm Bích Nga

Nữ

Sinh ngày 17 tháng 07 năm 1978
Trình độ chuyên môn: Cao Đẳng
Chức vụ, đơn vị công tác: Tổng Phụ Trách Đội Trường THCS Chí Minh
Điện thoại: 0978177378

Từng tiêu chí thi đua đã có tác động sâu sắc, toàn diện đến chất lượng giáo dục
chung của mỗi nhà trường trong cả nước.
Hiện nay, do sự tác động và ảnh hưởng của mặt trái kinh tế thị trường làm
cho đạo đức xã hội xuống cấp nghiêm trọng. Các hiện tượng học sinh vô lễ với
thầy giáo, cô giáo và những người sinh thành, dưỡng dục mình; học sinh tụ tập
thành băng nhóm quậy phá, ăn chơi, hút chích, đánh nhau, sinh hoạt bầy đàn…
không còn hiếm. Nguyên nhân của những hiện tượng trên có nhiều, nhưng một
trong những nguyên nhân cơ bản là sự xuống cấp đạo đức học sinh đi cùng với
sự xuống cấp đạo đức xã hội; việc giáo dục đạo đức (GDĐĐ) cho các em còn
nhiều hạn chế, cả về nội dung và phương pháp, sự quan tâm GDĐĐ cho các em
của nhà trường, xã hội và gia đình.
Nhận thấy việc giáo dục đạo đức cho học sinh là việc làm cấp bách và cần
thiết, việc biên soạn sáng kiến với đề tài “Làm tốt công tác Đoàn Đội để nâng
cao chất lượng giáo dục đạo đức cho học sinh” là cấp thiết.
Sáng kiến này đã và đang được bản thân tôi vận dụng trong quá trình
giảng dạy từ học kì II năm học 2013- 2014 cho đến nay và nhận thấy có nhiều
tín hiệu khả quan. Vì vậy tôi cũng muốn chia sẻ cùng các bạn đồng nghiệp, rất
mong được sự góp ý để sáng kiến hoàn thiện có thể ứng dụng để nâng cao chất
lượng giáo dục đạo đức cho học sinh.


44

MÔ TẢ SÁNG KIẾN
1. Hoàn cảnh nảy sinh sáng kiến.
Đánh giá được thực trạng của công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường
THCS, thông qua đó đề ra biện pháp tham mưu với Hội đồng Đội Thị xã Chí
Linh, Phòng Giáo Dục thị xã Chí Linh nhằm giáo dục đạo đức học sinh một
cách có hiệu quả giúp cho các em trở thành những người tốt trong xã hội.
Nghiên cứu về công tác giáo dục đạo đức học sinh ở trường THCS

1.2 Cơ sở thực tiễn
Hội nhập kinh tế ngoài mặt tích cực nó còn làm phát sinh những vấn đề mà
chúng ta cần quan tâm: Bản sắc văn hóa dân tộc bị đe dọa, hội nhập kinh tế quốc
tế đưa vào nước ta những sản phẩm đồi trụy, phản nhân văn, lối sống tự do tư
sản, những giá trị đạo đức, thuần phong mỹ tục của dân tộc bị biến thái. Hiện
nay một số bộ phận đội viên, thanh thiếu niên có dấu hiệu sa sút nghiêm trọng
về đạo đức, nhu cầu cá nhân phát triển lệch lạc, kém ý thức trong quan hệ cộng
đồng, thiếu niềm tin trong cuộc sống, ý chí kém phát triển, không có tính tự chủ
dễ bị lôi cuốn vào những việc xấu.
Trong nhà trường phổ thông nói chung và trường THCS nói riêng, số học
sinh vi phạm đạo đức có chiều hướng gia tăng. Một số CBQL, giáo viên chưa
thật sự là tấm gương sáng cho học sinh, mét sè chỉ lo chú trọng đến việc dạy tri
thức khoa học, xem nhẹ, thờ ơ không chú ý đến việc giáo dục tình cảm đạo đức
cho học sinh. Từ ý nghĩa trên tôi viết sáng kiến : "Làm tốt công tác Đoàn- Đội
để nâng cao chất lượng giáo dục đạo đức cho Đội viên- thanh thiếu niên"
2. Cơ sở lý luận của vấn đề:
2.1 Khái niệm đạo đức :
Đạo đức là một hình thái ý thức xã hội, là tổng hợp các qui tắc, nguyên
tắc, chuẩn mực xã hội nhờ nó con người tự giác điều chỉnh hành vi của mình sao
cho phù hợp với lợi ích và hạnh phúc của con người, với tiến bộ xã hội trong
quan hệ cá nhân với cá nhân, quan hệ cá nhân với xã hội và con người với tự
nhiên.
Là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng của ý thức xã hội, đạo đức một
mặt quy định bởi cơ sở hạ tầng, của tồn tại xã hội ; Mặt khác nó cũng tác động
tích cực trở lại đối với cơ sở hạ tầng, tồn tại xã hội đó. Vì vậy, đạo đức có chức
năng to lớn, tác động theo hướng thúc đẩy hoặc kềm hãm phát triển xã hội. Vì
vậy đạo đức có những chức năng sau:
+Chức năng giáo dục.



Được sự đồng tình của xã hội, nhất là các bậc Cha mẹ học sinh tích cực
phối hợp cùng với nhà trường trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.


77

2 .Khó khăn – tồn tại
Tổng phụ trách của trường kiêm nhiệm nên còn bị phân bổ thời gian
vào việc dạy văn hóa. Có giáo viên còn coi nhẹ công tác GDĐĐ cho học sinh.
Một số thầy cô giáo chỉ quan tâm đến việc truyền thụ kiến thức văn hoá, chưa
thực sự chú trọng đến việc giảng dạy tốt môn học đạo đức cho các em. Nếu có
dạy chỉ cung cấp cho các em về mặt lý thuyết mà coi nhẹ thực hành.
Một số giáo viên chưa nhận thức rõ vấn đề này, chưa quán triệt một cách
đúng đắn, sâu sắc nội dung cũng như tầm quan trọng của GDĐĐ cho các em
thông qua bài giảng của môn Giáo dục công dân, thông qua việc phối kết hợp
giữa nhà trường - gia đình - xã hội .Là địa bàn rất phức tạp về tệ nạn xã hội, tình
hình thanh thiếu niên đã nghỉ học , một số sinh viên không chịu học tập của
trường Cao Đẳng Công Nghiệp Sao Đỏ lêu lổng bên ngoài lôi kéo học sinh trốn
học để đi chơi đi đánh điện tử … làm ảnh hưởng không ít đến đạo đức của một
số không ít các học sinh.
Cha mẹ quá thương con , nuông chiều con hết mực , con muốn gì , cha
mẹ đáp ứng ngay . Những em này xuất thân từ những gia đình giàu có , con đòi
hỏi gì cũng cho mà quên đi việc giáo dục , để ý xem con mình là người như thế
nào. Cha mẹ đối xử với nhau không tốt, thường hay đánh đập, chửi bới nhau .
Các em lớn lên trong môi trường không tốt như thế chắc chắn sẽ bị hư
hỏng , thiếu sự quan tâm giáo dục của nhà trường, thầy cô thì buồn rầu dẫn
đến hiện tượng chán nản , bỏ học, rong chơi hư hỏng.
Các em sống ở gia đình lành mạnh nhưng giao lưu với nhóm bạn bè
không tốt, bị bạn rủ rê , tác động làm cho các em đó suy thoái về đạo đức.
a, Những việc trường đã làm trong năm học

tuần, thu dọn vệ sinh môi trường, cải tạo cảnh quang sư phạm. Thông qua các
buổi lao động giáo dục cho học sinh tinh thần kỷ luật, biết thương yêu và kính
trọng người lao động. Năm học 2013 –> 2015 có hàng chục nghìn ngày công do
đội viên thực hiện đẻ giữ gìn môi trường
- Giáo dục hướng nghiệp:Liên đội trường phối hợp với Hội đồng sư
phạm dạy hướng nghiệp cho học sinh khối 9 theo chương trình quy định của Bộ
giáo dục và đào tạo, các khối khác thì chủ yếu lồng ghép vào bộ môn nhằm
thông qua đó giáo dục cho học yêu nghề nghiệp, biết tự chọn được nghề nghiệp
của mình. Kết quả : 100% đội viên khối lớp 9 học hướng nghiệp do các trường
nghề trên dịa bàn thị xã dạy.


99

- Giáo dục thẩm mỹ : Thông qua bộ môn Mỹ thuật giáo dục cho các em
biết cảm nhận được cái đẹp chân chính.
+, Phối hợp hoạt động của giáo viên chủ nhiệm
Giáo viên chủ nhiệm là lực lượng chính trong công tác giáo dục đạo đức
cho học sinh là người quản lý mọi hoạt động của lớp học, là người triển khai
mọi hoạt động của trường của nhà trường đến từng lớp, từng học sinh. Do đó
trong đầu năm học Bí thư đoàn, Tổng phụ trách trường đã định hướng phối hợp
với những giáo viên làm công tác chủ nhiệm theo những tiêu chí sau:
- Có uy tín- đạo đức tốt.
- Có tầm hiểu biết rộng.
- Có tinh thần trách nhiệm cao, yêu nghề.
- Thương yêu và tôn trọng học sinh.
- Có năng lực tổ chức.
Từ xác định tiêu chí, Liên đội chủ động phối hợp hoạt động :
- Tổ chức sinh hoạt lớp cuối tuần, hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp,
xây dựng kế hoạch chủ nhiệm, kế hoạch thi đua…

+ Tham gia các hoạt động văn hóa văn nghệ tại địa Phương.
+ Dọn dẹp nghĩa trang liệt sĩ tại địa phương.
- Phong trào được phát động lớn, có tác dụng giáo dục học sinh, gây ấn
tượng tốt với các cơ quan, đoàn thể địa phương và chính học sinh , các em được
bồi dưỡng lòng nhân ái… Tổ chức dọn dẹp đền Quốc Phụ hàng tháng.
3.1 Khảo sát mức độ hứng thú của học sinh
Kết quả đạt được về phía học sinh là phần lớn các em có được những hiểu
biết ban đầu về một số chuẩn mực hành vi đạo đức, từng buớc hình thành thái độ
tự trọng, tự tin vào khả năng của bản thân, có trách nhiệm với hành động của
mình, yêu thương, tôn trọng con người, mong muốn đem lại niềm vui, hạnh
phúc cho mọi người.
Tuy nhiên bên cạnh đó vẫn còn một số bộ phận học sinh chưa ngoan,
thường hay vi phạm đạo đức.
Thống kê xếp loại Hạnh kiểm của học sinh trong năm học2013-2014 và học
kì I năm học 2014 - 2015


1111

Khối

Tổng số
học sinh

Tốt
%
94.9

Hạnh Kiểm
Khá


2.9

2

1.1

8

162

148

91.4

12

7.4

2

1.2

0

0

9

176


0

0

+.Phương pháp thuyết phục
Là những phương pháp tác động vào lý trí tình cảm của học sinh để xây
dựng những niềm tin đạo đức, gồm các nội dung sau:
-

Giảng giải về đạo đức: được tiến hành trong giờ sinh hoạt lớp, sinh hoạt

dưới cờ…
- Nêu gương người tốt, việc tốt bằng nhiều hình thức như: nói chuyện, kể
chuyện, đọc sách báo, mời những người có gương phấn đấu tốt đến nói chuyện,
nêu gương tốt của giáo viên và học sinh trong trường.
- Trò chuyện với học sinh hoặc nhóm học sinh để khuyến khích động viên
những hành vi cử chỉ đạo đức tốt của các em, khuyên bảo, uốn nắn những mặt
chưa tốt.
+.Phương pháp rèn luyện
Là những phương pháp tổ chức cho học sinh hoạt động để rèn luyện cho
các em những thói quen đạo đức, thể hiện được nhận thức và tình cảm đạo đức
của các em thành hành động thực tế:
- Rèn luyện thói quen đạo đức thông qua các hoạt động cơ bản của nhà
trường: dạy học trên lớp, lao động, hoạt động xã hội đoàn thể và sinh hoạt tập
thể.
- Rèn luyện đạo đức thông qua các phong trào thi đua trong nhà trường là
biện pháp tác động tâm lý rất quan trọng nhằm thúc đẩy các động cơ kích thích
bên trong của học sinh, làm cho các em phấn đấu vươn lên trở thành người có


Phối hợp chặt chẽ giữa Nhà trường với đoàn thể ở địa phương. Ngoài học
tập và tham gia các hoạt động tập thể ở trường, học sinh còn tham gia vào các
tổ chức và hoạt động của các đoàn thể địa phương nơi gia đình các em. Trong
những ngày các em về nghỉ tại địa phương, đặc biệt trong 3 tháng hè các em về


1313

địa phương và tham gia các hoạt động cũng như chịu sự quản lý của chính
quyền và Đoàn thanh niên địa phương. Vì vậy, Nhà trường cần có sự phối hợp
và thường xuyên giữ mối liên hệ với tổ chính quyền, Đoàn Thanh niên các địa
phương về công tác quản lý, giáo dục học sinh trong thời gian các em về nghỉ tại
địa phương. Qua đó vừa quản lý nắm chắc tình hình các em, vừa góp phần cùng
với Nhà trường rèn luyện cho các em để nâng cao hiệu quả GDĐĐ cho học sinh.
Một số phong trào thi đua có thể áp dụng và nhân rộng
STT
1
2
3
4
5

Tên Phong Trào
Nuôi lợn nhựa siêu trọng
Áo ấm tặng bạn
Tết bạn nghèo
Đôi bạn cùng tiến
Hoa điểm mười

Thành viên tham gia

biết chào hỏi; biết mạnh dạn, tự tin, biết giúp đỡ bạn, người khác; biết giữ
vệ sinh phòng bệnh, biết tự giác học tập, tự làm chủ bản thân, tự phục vụ,
biết tích cực tập thể dục, chơi thể thao; biết chăm đọc sách , chăm học, biết
chấp hành nội qui của trường, biết chấp hành qui định an toàn giao thông.
Phong trào với tên gọi “Mười không ” : không xả rác , không
làm dơ bẩn tường , không làm mất màu xanh, không đánh bạn, không nói
dối.nói bậy, không đi học trễ, không quay cóp trong học tập, kiểm tra,


1414

không mua hàng rong, hàng không an toàn vệ sinh, không lấy cắp đồ dùng
của bạn, không lãng phí điện , nước,...
- Đồng thời rèn luyện học sinh bằng cách chuyển hướng các hoạt động
của học sinh từ hoạt động có hại sang hoạt động có ích, phương pháp này dựa
trên đặc tính ham hoạt động của trẻ và được dùng để giáo dục học sinh bỏ một
thói hư xấu nào đó bằng cách gây cho học sinh hứng thú với một hoạt mới bổ
ích, lôi kéo trẻ ra ngoài những tác động có hại. Ví dụ : Chuyển từ việc đội viên
ham thích chơi game sang tổ chức các cuộc thi giả toán trên mạng, thi IOE
trên máy tính
+.Phương pháp thúc đẩy
Là phương pháp dùng những tác động có tính chất “ cưỡng bách đạo đức
bên ngoài ” để điều chỉnh, khuyến khích những “ động cơ kích thích bên trong”
của học sinh nhằm xây dựng đạo đức cho học sinh.
- Những nội quy, quy định của Đội - Đoàn TN trong nhà trường vừa là
những yêu cầu với học sinh, vừa là những điều lệnh có tính chất mệnh lệnh đòi
hỏi học sinh tuân theo để có những hành vi đúng đắn theo yêu cầu của nhà
trường.
Khen thưởng: là tán thành, coi trọng, khích lệ những cố gắng của học sinh
làm cho bản thân học sinh đó vươn lên hơn nữa và động viên khuyến khích các


không nghiêm

tập thể
239
287
305

trọng
4
2
0

trọng
11
9
14

Xử phạt : là phê phán những khiếm khuyết của học sinh, là tác động có tính
chất cưỡng bách đến danh dự lòng tự trọng của cá nhân học sinh để răn đe
những hành vi thiếu đạo đức và ngăn ngừa sự tái phạm của học sinh đó và
những học sinh khác. Do đó phải thận trọng và đúng mực, không được lạm dụng
phương pháp này. Khi xử phạt cần phải làm cho học sinh thấy rõ sai lầm, khuyết
điểm, thấy hối hận và đặc biệt sau đó phải theo dõi, giúp đỡ, động viên học sinh
sửa chữa khuyết điểm, cần phải tỏ rõ thái độ nghiêm khắc nhưng không có lời
nói, cử chỉ thô bạo đánh đập, xỉ nhục hoặc các nhục hình xúc phạm đến thân thể
học sinh.
Đối với các học sinh hư, lười biếng trong học tập, ý thức rèn luyện đạo đức
kém, thường xuyên vi phạm kỷ luật, nội quy học, các học sinh xấu hay học sinh
cá biệt, cố tình tái phạm, vi phạm kỷ luật có tính chất nghiêm trọng thì phải kiên

Khá
S TL

TB
S TL

Yếu
S TL

Kém
S TL

L
7

%
3.3

L

L

L

1.4

139

13



%

%

%

6

6. Điều kiện để sáng kiến được nhân rộng.
Xuất phát từ thực trạng của công tác giáo dục cho học sinh của trường
THCS, qua việc nghiên cứu lý luận, tổng hợp kinh nghiệm thực tiễn đơn vị đã
đề ra các biện pháp giáo dục đạo đức cho học sinh của trường trong giai đoạn
hiện nay như sau:


1717

1, Xây dựng trong nhà trường một môi trường thật tốt để giáo dục đạo đức
cho học sinh
Một trong các yếu tố góp phần hết sức quan trọng trong việc giáo dục đạo
đức cho học sinh là: cảnh quan sư phạm, làm sao để nhà trường thật sự là “nhà
trường”, tự đúng nghĩa của nó là mang yếu tố giáo dục. Giáo dục nhà trường giữ
vai trò chủ đạo vì nó định hướng cho toàn bộ quá trình giáo dục hình thành nhân
cách của học sinh, khai thác có chọn lọc những tác động tích cực và ngăn chặn
những tác động tiêu cực từ gia đình và xã hội.
2, Tổ chức, sắp xếp, tu sửa, trang điểm bộ mặt vật chất, khung cảnh của nhà
trường làm sao cho toàn trường đều toát lên ý nghĩa giáo dục đối với học
sinh.
3, Tạo nên bầu không khí giáo dục trong toàn trường và ở mỗi lớp học, hình

học sinh, phải có phân công nhiệm vụ cụ thể cho từng đơn vị lớp, quy định rõ
thời gian và kết quả phải đạt được, phải có kỷ luật, trật tự, không khí tươi vui,
biểu dương kịp thời những học sinh tốt, tập thể lớp tốt.
- Kết hợp với chính quyền địa phương giải tỏa các hàng quán trước cổng
trường, các điểm vui chơi giải trí và truy cập internet xung quanh trường theo
đúng quy định của ngành chức năng.
- Tổ chức các phong trào thi đua thường xuyên, liên tục, bảo đảm tính
công bằng, trung thực, phù hợp với năng lực và nhu cầu của các em.
- Chủ động phối hợp với giáo viên chủ nhiệm, giáo viên bộ môn tổ chức
tốt phong trào thi đua học tập, rèn luyện đội viên theo năm điều Bác Hồ dạy.
- Tổ chức sinh hoạt đội hàng tuần vào ngày thứ t, tạo sân chơi lành mạnh
cho các em.
- Kết hợp hài hòa giữa việc trang bị kiến thức với bồi dưỡng tình cảm và
luyện tập kỹ năng, hành vi cho học sinh.
- Phải nắm vững tri thức lý luận giáo dục, có nghệ thuật sư phạm, xây
dựng và phối hợp tốt các mối quan hệ trong nhà trường và địa phương.
- Để liên kết và phối hợp có hiệu quả giữa nhà trường, đại diện là GVCN
với địa phương trong công tác giáo dục đạo đức cho học sinh.
- Xây dựng những truyền thống tốt đẹp của lớp
- Các hoạt động của lớp sẽ trở thành truyền thống nếu nó được lập đi lập
lại và trở thành thói quen.
- Phải trân trọng truyền thống sẳn có của lớp, tiếp tục xây dựng truyền
thống mới cho lớp trong điền kiện cụ thể.


1919

- Tích cực tham gia vào công tác đánh giá xếp loại hạnh kiểm, xét thi đua,
khen thưởng và kỷ luật học sinh với tư cách là người bảo vệ quyền lợi chính
đáng cho học sinh.


- Phụ huynh học sinh có nhận thức đầy đủ về sự an toàn của con em, hợp
tác với nhà trường giáo dục con em.
6.2 Về trang thiết bị
- Hệ thống loa máy có công xuất đủ thực hiện ngoài trời
- Máy chiếu để thực hiện các phần thi trắc nghiệm, tìm hiểu kiến thức.
- Sân trường đủ rộng để thực hiện các phần thi điều kiển phương tiện
6.3 Về kỹ thuật
- Khả năng tạo lập kịnh bản của Tổng phụ trách.

KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ
1. Kết luận


2121

Đây là sáng kiến mà người viết dựa trên những việc đã làm trong quá
trình đã và đang làm công tác Đội, nhất là công tác giáo dục đạo đức cho
đội viên từ tháng 2 năm 2014 đến nay. Đồng thời học hỏi kinh nghiệm từ
bạn bè đồng nghiệp. Sụ hướng dẫn trực tiếp của các cán bộ Đoàn _ Đội.
Tuy vậy phạm vi khảo sát chỉ có thể dừng lại ở liên đội của mình và một
số liên đội lân cận do vậy đây có thể coi là sáng kiến thông qua hoạt động
thực tiễn.
Trong khuôn khổ của một sáng kiến và từ hoạt động của phong trào Đoàn
– Đội trong nhà trường, người viết xin đưa ra sáng kiến của mình , rất
mong được sự quan tâm lưu ý.
2. Khuyến nghị.
* Với giáo viên phụ trách lớp
* Với Ban giám hiệu nhà trường:
- Phân công những giáo viên trẻ có năng khiếu cùng với Tổng phụ trách