ĐẠI HỌC THÁI NGUYÊN
TRƢỜNG ĐẠI HỌC NÔNG LÂM
----------
NGUYỄN THỊ THANH XUÂN
Tên đề tài:
“ĐÁNH GIÁ CÔNG TÁC BỒI THƢỜNG GIẢI PHÓNG MẶT BẰNG
DỰ ÁN MỞ RỘNG ĐƢỜNG QUỐC LỘ 3 CŨ TRÊN ĐỊA BÀN
XÃ ĐẮC SƠN – HUYỆN PHỔ YÊN – TỈNH THÁI NGUYÊN”
KHÓA LUẬN TỐT NGHIỆP ĐẠI HỌC
Hệ đào tạo
: Chính Quy
Chuyên nghành
: Quản lý đất đai
Khoa
: Quản lý tài nguyên
Khóa học
: 2012 – 2014
Thái Nguyên, năm 2014
Khóa học
: 2012 – 2014
Giảng viên hƣớng dẫn
: TS. Nguyễn Thị Lợi
Thái Nguyên, năm 2014
LỜI CẢM ƠN
“Vững về lý thuyết giỏi về thực hành” luôn là phƣơng thức quan trọng và
là sự cố gắng nỗ lực trong công tác giảng dạy tại các trƣờng chuyên nghiệp hiện nay.
Xuất phát từ nhu cầu đó, đƣợc sự đồng ý của Ban Giám hiệu nhà trƣờng, Ban
chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên - trƣờng Đại học Nông Lâm Thái
Nguyên, tôi tiến hành thực tập tốt nghiệp tại UBND xã Đắc Sơn - huyện Phổ
Yên - tỉnh Thái Nguyên với đề tài: “Đánh giá công tác bồi thường giải
phóng mặt bằng dự án mở rộng đường quốc lộ 3 cũ trên địa bàn xã Đắc
Sơn - huyện Phổ Yên - tỉnh Thái Nguyên”. Thời gian thực tập đã kết thúc và
tôi đã có kết quả cho riêng mình.
Để hoàn thành khóa luận này, tôi xin đƣợc bày tỏ lòng biết ơn sâu sắc
tới Ban Giám hiệu, Ban chủ nhiệm khoa Quản lý Tài nguyên , đặc biệt là cô giáo
TS. Nguyễn Thị Lợi ngƣời đã trực tiếp, tận tình hƣớng dẫn tôi làm khóa luận tốt
nghiệp, ngƣời đã luôn cố gắng hết mình vì sự nghiệp giáo dục đào tạo.
Tôi xin gửi lời cảm ơn tới các bác, các cô chú, các anh chị đang công
tác tại UBND xã Đắc Sơn - huyện Phổ Yên - tỉnh Thái Nguyên đã nhiệt tình
giúp đỡ chỉ bảo để tôi có đƣợc thành công nhƣ ngày hôm nay.
Cảm ơn gia đình và ngƣời thân của tôi đã luôn cổ vũ, động viên tôi
trong suốt thời gian thực tập. Cảm ơn bạn bè những ngƣời luôn đồng hành,
Giải phóng mặt bằng
3
TĐC
Tái định cƣ
4
UBND
Ủy ban nhân dân
5
QLDA
Quản lý dự án
6
GPMB& QLDA
Giải phóng mặt bằng và quản lý dự án
MỤC LỤC
PHẦN 1. MỞ ĐẦU ........................................................................................... 1
3.4.1. Phƣơng pháp thu thập số liệu thứ cấp ................................................... 20
3.4.2. Phƣơng pháp điều tra thu thập số liệu sơ cấp ....................................... 21
3.4.3. Phƣơng pháp phân tích và sử lý số liệu ................................................ 21
Phần 4. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN ................................. 22
4.1. Đánh giá tình hình cơ bản trên địa bàn xã Đắc Sơn ................................ 22
4.1.1. Điều kiện tự nhiên ................................................................................. 22
4.1.2. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên................................................... 24
4.1.3. Điệu kiện kinh tế - xã hội ...................................................................... 24
4.1.4. Đánh giá chung về điều kiện kinh tế - xã hội ....................................... 28
4.2. Đánh giá tình hình quản lý sử dụng đất khu vực GPMB ......................... 29
4.2.1. Hiện trạng sử dụng đất của xã Đắc Sơn ................................................ 29
4.2.2. Tình hình quản lí đất đai của xã Đắc Sơn ............................................. 31
4.3. Kết quả công tác bồi thƣờng GPMB của dự án mở rộng đƣờng Quốc lộ 3
cũ trên địa bàn xã Đắc Sơn – huyện Phổ Yên – tỉnh Thái Nguyên. ............... 33
4.3.1. Đối tƣợng và điều kiện bồi thƣờng ....................................................... 33
4.3.2. Kết quả công tác bồi thƣờng về đất và các tài sản gắn liền với đất ...... 34
4.3.3. Kết quả hỗ trợ cho ngƣời bị thu hồi đất tại khu vực GPMB ................. 37
4.3.4 Tổng hợp diện tích các loại đất bị thu hồi tại khu vực GPMB ............. 38
4.3.5. Tổng hợp kinh phí bồi thƣờng GPMB .................................................. 38
4.4. Đánh giá ảnh hƣởng của công tác bồi thƣờng GPMB đến đời sống của
ngƣời dân ......................................................................................................... 39
4.5. Đánh giá những thuận lợi, khó khăn và một số kinh nghiệm chỉ đạo trong
công tác bồi thƣờng GPMB tại dự án ............................................................. 41
4.5.1. Thuận lợi ............................................................................................... 41
4.5.2. Khó khăn ............................................................................................... 41
4.5.3. Giải pháp khắc phục .............................................................................. 42
4.5.4. Kết quả đạt đƣợc ................................................................................... 42
4.5.5. Một số kinh nghiệm chỉ đạo .................................................................. 42
1
PHẦN 1
MỞ ĐẦU
1.1. Tính cấp thiết của đề tài
Trong những năm gần đây, thực hiện đƣờng lối công nghiệp hóa hiện
đại hóa đất nƣớc do Đảng đề ra, đất nƣớc ta đã có nhiều khởi sắc, bộ mặt kinh
tế thị trƣờng theo định hƣớng xã hội chủ nghĩa đang trên đà phát triển với
những khu công nghiệp, khu du lịch, văn hóa, dịch vụ… Các dự án liên doanh
trong và ngoài nƣớc, các dự án xây dựng cơ sở hạ tầng và công trình nhƣ:
Giao thông, thể thao, giải trí…đã và đang đƣợc đƣa vào hoạt động với quy mô
lớn. Sự thay đổi và phát triển đó đòi hỏi phải có mặt bằng xây dựng. Vì vậy
để thực hiện các dự án phát triển kinh tế - xã hội nhà nƣớc phải thu hồi một
phần đất của ngƣời dân.
Do đất đai là nguồn tài nguyên vô cùng quý giá của mỗi quốc gia, là
sản phẩm của tự nhiên, là tƣ liệu sản xuất không thể thay thế, đồng thời do
dân số ngày càng tăng nhanh mà quỹ đất thì có hạn nên đất đai ngày càng có
giá trị cao. Việc quy hoạch, thu hồi, bố trí, sắp xếp lại đất đai đáp ứng cho
những nhu cầu trên một cách hợp lý và khoa học, tạo điều kiện cho sự phát
triển lâu dài và bền vững của đất nƣớc là một vấn đề lớn và cấp thiết.
Hiện nay một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến việc các dự án
đầu tƣ đƣợc triển khai chậm là do công tác bồi thƣờng giải phóng mặt bằng
(GPMB) còn gặp nhiều khó khăn vƣớng mắc. Khó khăn của công tác GPMB
đó là chính sách bồi thƣờng GPMB, các văn bản hƣớng dẫn của Nhà nƣớc
chƣa hoàn thiện, hay thay đổi gây nhiều khó khăn cho việc xác định và phân
loại mức độ bồi thƣờng, giá bồi thƣờng. Việc tuyên truyền phổ biến các chính
sách có liên quan đến công việc này chƣa thực hiện tốt dẫn tới ý thức thực
hiện giải tỏa của ngƣời dân chƣa cao. Chƣa có biện pháp hỗ trợ chuyển đổi
nghề nghiệp, tạo công ăn việc làm mới cho ngƣời dân bị thu hồi đất một cách
1.4.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
- Nắm vững đƣợc Luật Đất đai, Nghị định, Thông tƣ, Quyết định có
liên quan đến công tác bồi thƣờng GPMB.
- Giúp củng cố kiến thức đã học bằng việc áp dụng trực tiếp và gián
tiếp vào kiều kiện thực tiễn tại địa phƣơng.
1.4.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
Từ quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài có thể nắm đƣợc những
thuận lợi và khó khăn, để từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thực hiện công tác
bồi thƣờng GPMB một cách nhanh chóng và hiệu quả nhất.
3
PHẦN 2
TỔNG QUAN TÀI LIỆU
2.1. Khái quát về công tác bồi thƣờng GPMB
2.1.1. Khái niệm về bồi thường GPMB
“Đất ngày càng có giá trị cao, nhu cầu sử dụng đất thì ngày càng
tăng lên, đồng thời nƣớc ta đang trong giai đoạn công nghiệp hoá hiện đại
hoá đất nƣớc và phát triển cơ sở hạ tầng rất mạnh. Vì vậy, việc thu hồi đất
là không thể tránh khỏi.
Bồi thƣờng thiệt hại có nghĩa là trả lại tƣơng xứng giá trị hoặc công lao
động cho một chủ thể nào đó thiệt hại vì một hành vi của chủ thể khác.
Việc bồi thƣờng có thể bằng tiền hoặc vật chất khác, có thể do các quy
định của pháp luật điều tiết hoặc do thoả thuận của các chủ thể.
Bồi thƣờng thiệt hại về đất đai thực chất là việc giải quyết mối quan
hệ kinh tế giữa Nhà nƣớc với ngƣời đƣợc giao đất, cho thuê đất và những
ngƣời bị thu hồi đất. Bồi thƣờng thiệt hại về đất phải đƣợc thực hiện theo
quy định của Nhà nƣớc về giá đất, phƣơng thức thu hồi và thanh toán. Việc
thu hồi về đất không giống với việc trao đổi mua bán tài sản, hàng hoá trên
giáo dục, y tế… theo hƣớng sắp xếp lại cơ cấu dân cƣ, cơ cấu xã hội hiện đại
văn minh. GPMB còn phải đảm bảo cho yêu cầu tái sản xuất, mở rộng kinh
doanh của các đối tƣợng theo xu hƣớng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, bảo vệ
môi trƣờng và sức khỏe cộng đồng. (Viện nghiên cứu địa chính, 2002) [15].
2.1.3. Đặc điểm của quá trình bồi thường GPMB
- Quá trình bồi thƣờng GPMB là quá trình đa dạng và phức tạp nó thể
hiện khác nhau giữa các dự án, liên quan đến lợi ích của các bên tham gia và
lợi ích của toàn xã hội. Do đó, quá trình bồi thƣờng GPMB có đặc điểm sau:
+ Tính đa dạng: Mỗi dự án đƣợc tiến hành trên các vùng đất khác
nhau với các điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và trình độ dân trí nhất
định. Do vậy, quá trình bồi thƣờng, GPMB cũng mang những đặc điểm
riêng biệt đối với từng dự án.
+ Tính phức tạp: Đất đai là tài sản có giá trị cao, có vai trò quan trọng
trong đời sống kinh tế, xã hội đối với mọi ngƣời dân. Đối với từng vùng nông
thôn thì đất đai là tƣ liệu sản xuất không thể thiếu trong hoạt động sản xuất
nông nghiệp. Còn đối với đô thị, thì đất đai là tài sản có giá trị lớn, gắn bó
trực tiếp tới đời sống và sinh hoạt của ngƣời dân. Do vậy, dựa vào các đặc
điểm trên mà chúng ta thấy quá trình bồi thƣờng thiệt hại ở mỗi dự án là khác
nhau” (Viện nghiên cứu địa chính, 2002) [15].
5
2.1.4. Những yếu tố tác động đến bồi thường GPMB
GPMB là một hoạt động hết sức nhạy cảm và phức tạp do tác động
tƣơng hỗ qua lại với nhiều yếu tố kinh tế, văn hóa, xã hội… Các yếu tố này có
thể giúp cho quá trình GPMB diễn ra nhanh hay chậm, nhƣ vậy nó phụ thuộc
vào rất nhiều yếu tố:
- Chính sách đền bù TĐC của Nhà nƣớc
Chính sách của Nhà nƣớc về đền bù tái định cƣ có ảnh hƣởng hết sức
quyền lợi. Hơn nữa giá đất thay đổi liên tục theo xu hƣớng ngày càng tăng lên
làm cho lợi ích các hộ ngày càng bị hao hụt. Do vậy, hiện tƣợng khiếu nại,
chây ỳ không chịu hợp tác liên quan tới giá bất động sản làm chậm tiến độ
GPMB là phổ biến.
- Quỹ đất, nhà TĐC
Quỹ nhà TĐC là một yêu cầu cấp thiết đối với việc ổn định đời sống,
sản xuất của các đối tƣợng phải di dời. GPMB với quy mô lớn, thị trƣờng
trong giai đoạn ngắn không thể đáp ứng đƣợc nhu cầu nhà ở ngay đƣợc. Do
đó không thể ổn định cuộc sống hoàn toàn bằng tiền mà phải có quỹ TĐC
cho các hộ gia đình và tổ chức kinh doanh. Có quỹ nhà đầy đủ phù hợp để tổ
chức di dân thì mới có thể GPMB đƣợc.
- Tổ chức thực hiện
Đây là yếu tố quyết định đối với việc GPMB. Trên cơ sở chính sách
của Nhà nƣớc, điều kiện thực tế của địa bàn và dự án, việc tổ chức thực hiện
(trình tự công việc, cơ cấu nhân sự, phƣơng pháp làm việc…) một cách hợp lý
và khoa học sẽ mang lại kết quả tốt nhƣ đúng khối lƣợng, tiến độ, đúng trình
tự thủ tục, giảm đƣợc cƣỡng chế, đảm bảo lợi ích các bên.
Ngoài các yếu tố trên còn nhiền yếu tố khác ảnh hƣởng trực tiếp cũng
nhƣ gián tiếp tới công tác GPMB nhƣ:
- Yếu tố quản lý Nhà nƣớc về đất đai
- Tác động của công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất
- Đăng ký đất đai, lập và quản lý hồ sơ địa chính, quản lý hợp đồng sử dụng đất
- Nhiệm vụ ban hành và tổ chức thực hiện các văn bản pháp luật về
quản lý, sử dụng đất tác động đến công tác bồi thƣờng GPMB
- Thanh tra chấp hành các chế độ, thể lệ về quản lý và sử dụng đất đai
2.2. Cơ sở khoa học của công tác bồi thƣờng GPMB
2.2.1. Cơ sở lý luận
Thực chất của công tác GPMB là chuyển nhƣợng quyền sử dụng đất,
chuyển mục đích sử dụng đất dƣới sự điều tiết của Nhà nƣớc.
đƣợc bồi thƣờng, trừ các trƣờng hợp quy định tại Khoản 2, 3, 4 , 5, 6, 7, 8, 9,
10, 11 và 12 Điều 38 và các Điểm b, c, d, đ và Khoản 1 Điều 43 của Luật này.
2. Ngƣời bị thu hồi loại đất nào thì đƣợc bồi thƣờng bằng việc giao đất
mới có cùng mục đích sử dụng, nếu không có đất để bồi thƣờng thì đƣợc bồi
thƣờng bằng giá trị quyền sử dụng đất tại thời điểm có quyết định thu hồi.
3. UBND Tỉnh, Thành phố trực thuộc trung ƣơng lập và thực hiện các dự
án TĐC trƣớc khi thu hồi đất để bồi thƣờng bằng nhà ở, đất ở cho ngƣời bị thu hồi
đất ở mà phải di chuyển chỗ ở. Khu TĐC đƣợc quy hoạch chung cho nhiều dự án
trên cùng một địa bàn và phải có điều kiện phát triển bằng hoặc tốt hơn nơi ở cũ.
4. Trƣờng hợp không có khu TĐC thì ngƣời bị thu hồi đất đƣợc bồi
thƣờng bằng tiền và đƣợc ƣu tiên mua hoặc thuê nhà ở thuộc sở hữu của Nhà
nƣớc đối với khu vực đô thị, bồi thƣờng bằng đất ở đối với khu vực nông thôn,
8
trƣờng hợp giá trị quyền sử dụng đất bị thu hồi lớn hơn đất ở đƣợc bồi thƣờng
thì ngƣời bị thu hồi đất đƣợc bồi thƣờng bằng tiền đối với phần chênh lệch đó.
5. Trƣờng hợp thu hồi đất của hộ gia đình, cá nhân trực tiếp sản xuất
mà không có đất để bồi thƣờng cho việc tiếp tục sản xuất thì ngoài việc đƣợc
bồi thƣờng bằng tiền, ngƣời bị thu hồi đất còn đƣợc Nhà nƣớc hỗ trợ để ổn
định đời sống, đào tạo chuyển đổi ngành nghề, bố trí việc làm mới.
Trƣờng hợp ngƣời sử dụng đất đƣợc Nhà nƣớc bồi thƣờng khi thu hồi đất
mà chƣa thực hiện nghĩa vụ tài chính về đất đai theo quy định của pháp luật thì phải
trừ đi nghĩa vụ giá trị tài chính chƣa thực hiện trong giá đƣợc bồi thƣờng, hỗ trợ.
6. Chính phủ quy định việc bồi thƣờng, TĐC cho ngƣời có đất bị thu
hồi và việc hỗ trợ để thực hiện thu hồi đất.” (Luật Đất đai 2003) [5].
2.2.2. Cơ sở pháp lý
2.2.2.1. Các văn bản pháp quy của Nhà nước có liên quan đến công tác bồi
thường GPMB
- Nghị định số: 69/2009/NĐ-CP ngày 13 tháng 08 năm 2009 của Chính
phủ quy định bổ xung về quy hoạch sử dụng đất, giá đất, thu hồi đất, bồi
thƣờng, hỗ trợ và TĐC.
2.2.2.2. Các văn bản pháp quy của địa phương có liên quan đến công tác bồi
thường GPMB
- Quyết định số: 1883/2005/QĐ-UBND ngày 16/09/2005 của UBND tỉnh
Thái Nguyên, về việc ban hành quy định hạn mức đất khi giao đất và hạn mức
công nhận đất ở với trƣờng hợp thửa đất có vƣờn, ao khi cấp giấy chứng nhận
quyền sử dụng đất cho hộ gia đình, cá nhân trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
- Thông tƣ số: 14/2009/TT-BTNMT ngày 01/10/2009 của Bộ Tài
nguyên và Môi trƣờng quy định chi tiết về bồi thƣờng, hỗ trợ và tái định cƣ và
trình tự, thủ tục thu hồi đất, giao đất, cho thuê đất.
- Quyết định số: 01/2010/QĐ-UBND ngày 05/01/2010 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc ban hành quy định về bồi thƣờng, hỗ trợ TĐC khi Nhà
nƣớc thu hồi đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên.
- Quyết định số: 52/2012/QĐ-UBND ngày 26/12/2012 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc phê duyệt giá các loại đất trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
năm 2013.
- Quyết định số: 15/QĐ-UBND ngày 11/07/2012 của UBND tỉnh Thái
Nguyên về việc ban hành Đơn giá bồi thƣờng nhà và công trình kiến trúc gắn
liền với đất khi nhà nƣớc thu hồi đất.
- Quyết định số: 28/2011/QĐ-UBND ngày 20/06/2011 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc ban hành đơn giá bồi thƣờng cây cối, hoa màu gắn liền
với đất khi nhà nƣớc thu hồi đất.
- Quyết định số: 3331/QĐ-UBND ngày 30/12/2010 của UBND tỉnh
Thái Nguyên về việc giao cho UBND thành phố Thái Nguyên, UBND thị xã
10
trợ đầy đủ, trong đó đã tính đến lợi ích của ba bên là Nhà nƣớc, tập thể, cá
nhân. Tại các thành phố lớn nhƣ: Bắc Kinh, Quảng Châu, Vũ Hán và một số
11
tỉnh, nhiệm vụ quy hoạch đất đai ở đô thị và nông thôn đƣợc Nhà nƣớc Trung
Quốc quan tâm và thực hiện triệt để.
Công tác bồi thƣờng và TĐC ở Trung Quốc những năm gần đây đạt
đƣợc kết quả đáng kể, nguyên nhân là do xây dựng các chính sách và các thủ
tục rất chi tiết, ràng buộc các hoạt động TĐC với nhiều lĩnh vực khác. Mục tiêu
của các chính sách này là cung cấp cơ hội phát triển cho TĐC, thông qua cách
tiếp cận và tạo nơi ở mới ổn định, tạo nguồn lực chủ yếu cho ngƣời thuộc diện
bồi thƣờng, TĐC. Đối với các dự án phải bồi thƣờng để GPMB kế hoạch TĐC
chi tiết đƣợc chuẩn bị trƣớc khi thông qua dự án, cùng với việc dàn xếp kinh tế
khôi phục cho từng địa phƣơng, từng gia đình và ngƣời bị ảnh hƣởng.
Thành công của Chính phủ Trung Quốc trong việc thực hiện bồi
thƣờng và TĐC là do hệ thống pháp luật đồng bộ, pháp luật đất đai và chính
sách đất đai đầy đủ phù hợp, công tác quy hoạch, kế hoạch sử dụng đất đai rất
năng động, khoa học cùng với một Nhà nƣớc pháp quyền vững chắc, năng lực
thể chế của chính quyền địa phƣơng theo thẩm quyền có hiệu lực cao, ngƣời
dân có ý thức pháp luật nghiêm minh, nhân dân tin vào chế độ tốt đẹp của
Nhà nƣớc xã hội chủ nghĩa”(Viện Nghiên Cứu Địa Chính, 2002) [15].
2.4. Công tác bồi thƣờng GPMB ở Việt Nam
2.4.1. Công tác bồi thường GPMB ở tỉnh Vĩnh Phúc
Đến tháng 10/2009 trên địa bàn tỉnh có 20 khu công nghiệp với tổng
diện tích hơn 6.000 ha thuộc danh mục các khu công nghiệp dự kiến ƣu tiên
thành lập mới đến năm 2015 và định hƣớng đến năm 2020 trong quy hoạch
phát triển các khu công nghiệp Việt Nam. Trong đó có 9 dự án Khu công
nghiệp lớn đã có thủ tục về giao đất đang san lấp, xây dựng cơ sở hạ tầng và
Quy định chi tiết và cụ thể hoá điều kiện, nguyên tắc bồi thƣờng đất, tài
sản, cây cối, hoa màu phù hợp với thực tế đất đai tài sản của các chủ sử dụng.
Quy định về giá đất, giá tài sản đƣợc bồi thƣờng phù hợp với giá trị thiệt hại
thực của ngƣời có đất bị thu hồi. Cùng với các chính sách hỗ trợ di chuyển
chỗ ở, ổn định đời sống, chuyển đổi nghề nghiệp, hỗ chợ khác của chủ dự án
thể hiện đúng tinh thần đổi mới của Đảng và Nhà nƣớc.
Quy trình công tác bồi thƣờng GPMB trên địa bàn tỉnh Thái Nguyên
đƣợc tiến hành theo các bƣớc sau:
Bước 1: Thành lập hội đồng bồi thƣờng, hỗ trợ TĐC. Tổ chức họp với
ngƣời dân bị thu hồi đất để thông báo các quyết định, văn bản liên quan đến
bồi thƣờng, hỗ trợ và TĐC, phát tờ khai và hƣớng dẫn kê khai. Thời gian
không quá 5 ngày làm việc.
Bước 2: Ngƣời bị thu hồi đất tự kê khai, cam kết đã nộp đủ văn bản,
giấy tờ có liên quan về đất đai và tài sản trên đất bị thu hồi. Thời gian không
quá 5 ngày làm việc.
13
Bước 3: Hội đồng bồi thƣờng, hỗ trợ và TĐC tổ chức kiểm kê thực tế về
đất đai và tài sản gắn liền với đất bị thu hồi và lập biên bản kiểm kê đất đai, tài
sản của từng ngƣời bị thu hồi đất. Thời gian không quá 30 ngày làm việc.
Bước 4: Hội đồng bồi thƣờng, hỗ trợ và TĐC tổng hợp, phân loại và
họp xét, xác định các trƣờng hợp đƣợc bồi thƣờng, hỗ trợ, không đƣợc bồi
thƣờng và dự kiến TĐC (nếu có). Thời gian không quá 5 ngày làm việc.
Bước 5: Hội đồng bồi thƣờng, hỗ trợ và TĐC công khai các hạng mục
đƣợc bồi thƣờng, hỗ trợ, không đƣợc bồi thƣờng và dự kiến TĐC (nếu có) chi
tiết đến từng hộ bị thu hồi đất và niêm yết công khai tại thôn, bản, xóm, tổ
dân phố. Thời gian không quá 5 ngày làm việc.
Bước 6: Hội đồng bồi thƣờng, hỗ trợ và TĐC họp dân bị thu hồi đất, giải
phƣơng cụ thể quy trình này sẽ có sự thay đổi.
Thái Nguyên trong những năm gần đây đẩy mạnh việc thu hút đầu tƣ
trong đó thành phố Thái Nguyên đóng một vai trò hết sức quan trọng, có nhiều
dự án đầu tƣ liên quan đến công tác GPMB. Nhƣ năm 2000 có 32 dự án, năm
2001 có 84 dự án, đến năm 2004 có 98 dự án đầu tƣ. Với tổng dự án đƣợc đầu
tƣ trong 4 năm đó là 322 dự án, đến tháng 7/2007 có dự án mở rộng sản xuất
mỏ than Khánh Hoà tổng kinh phí đƣợc phê duyệt là 5,2 tỉ đồng và một số các
dự án khu TĐC mỏ than Khánh Hoà, mở rộng sản xuất Công ty gang thép Thái
Nguyên và nhà Z 127, dự án xây dựng đƣờng cao tốc Hà Nội - Thái Nguyên …
Năm 2008 các dự kiến đầu tƣ vào tỉnh Thái Nguyên tăng hơn nhiều so
với năm 2007 và những năm trƣớc. Trong 11 tháng đầu năm 2008, số dự án
đƣợc cấp giấy chứng nhận đầu tƣ đăng ký tổng vốn khoảng 19,051 tỉ đồng,
tăng gấp 2.26 lần so với cả năm 2007 (năm 2007 cấp CNĐT với số vốn đăng
kí là 8.422 tỉ đồng) ngoài ra tỉnh đã chấp thuận về chủ t.rƣơng đầu tƣ cho 70
dự án với tổng vốn đăng kí hơn 24 ngàn tỉ đồng. Nhiều nhà đầu tƣ lớn vào
tỉnh nhƣ tập đoàn Vinaxuki, tập đoàn Lê Trạch - Đài Loan, Công ty cổ phần
Long Việt, Công ty Hoàng Đạt… Số các dự án đầu tƣ có quy mô lớn cả về
diện tích đất sử dụng và vốn đăng kí tập chung nhiều vào lĩnh vực khu sinh
thái và đầu tƣ hạ tầng đƣờng giao thông, khu đô thị. Đã có các nhà đầu tƣ
tiềm năng đăng ký xây dựng hạ tầng khu công nghiệp (KCN) nhƣ Công ty Lê
Trạch - Đài Loan (KCN Nam Phổ Yên), Công ty Vinaxuki (KCN Tây Phổ
Yên), Công ty cổ phần Châu Á Thái Bình Dƣơng (KCN Phú Bình), Công ty
cổ phần Yên Bình (dự án đầu tƣ xây dựng tổ hợp KCN chế xuất, đô thị và
dịch vụ Yên Bình) các dự án này thành công sẽ là nền tảng thuận lợi cho thu
hút đầu tƣ trong thời gian tới của tỉnh.
* Thuận lợi
- Đƣợc sự quan tâm, chỉ đạo của Thành uỷ, HĐND, UBND thành phố
Thái Nguyên và hội đồng bồi thƣờng GPMB, sự phối hợp chặt chẽ của các
phòng ban chuyên môn trong công tác GPMB.
- Vai trò lãnh đạo của cấp Uỷ Đảng (Đảng bộ xã, thị trấn, các chi bộ cơ
sở) có sự thống nhất cao với chủ trƣơng GPMB tiếp nhận đầu tƣ của các chủ
dự án đã đƣợc cấp có thẩm quyền chọn lựa, đồng thời phối hợp hành động giữa
các đoàn thể quần chúng để cùng thống nhất tuyên truyền vận động nhân dân;
biết tìm ra những điểm phức tạp, những mâu thuẫn cần giải quyết để tập chung
sự chỉ đạo giải quyết những điểm khó khăn trong công tác GPMB.
16
- Về mặt quản lí nhà nƣớc đã công bố quy hoạch sử dụng đến nhân dân
để những chủ sử dụng đất biết hƣớng sử dụng trong tƣơng lai, đồng thời quản lí
sử dụng tốt theo quy hoạch kế hoạch, kiên quyết xử lý những trƣờng hợp sử
dụng đất không đúng với quy hoạch. Nghiên cứu, chọn lựa các dự án đầu tƣ
phù hợp với phát triển kinh tế- xã hội của huyện. Đã chủ động bố trí đất TĐC
cho dự án đầu tƣ cần di chuyển số hộ lớn (nhƣ dự án mở rộng nhà máy Z131).
- Khi có dự án đầu tƣ, công tác phổ biến mục đích đầu tƣ của dự án đem
lại lợi ích cho nhà nƣớc, lợi ích cho ngƣời lao động và tác động đến phát triển
kinh tế ở địa bàn đã đƣợc triển khai, quán triệt đến chi bộ Đảng, đoàn thể, quần
chúng nhân dân đặc biệt là những hộ dân có đất giành làm mặt bằng cho dự án.
- Chính sách chế độ bồi thƣờng, việc kê khai kiểm đếm, xây dựng
phƣơng án bồi thƣờng GPMB, việc thanh toán chi trả bồi thƣờng công khai
với nhân dân. Khi thực hiện chi trả bồi thƣờng GPMB có trƣờng hợp vƣớng
mắc phải đƣợc xem xét ngay; nếu là chính đáng thì làm thủ tục bổ xung, nếu
không chính đáng thì tập chung giải thích để nhân dân thông, hiểu chính sách,
không gây khó khăn cho công tác GPMB.
- Về khách quan huyện Phổ Yên chƣa có điều kiện về ngân sách để bồi
thƣờng GPMB, xây dựng cơ sở hạ tầng khu công nghiệp (nhƣ KCN Sông
Công). Nhƣng đã chọn lựa đúng các dự án, vận dụng phƣơng án chủ đầu tƣ
chủ động vốn bồi thƣờng GPMB theo đơn giá bồi thƣờng của tỉnh Thái
2.4.4. Một số đặc điểm cơ bản của dự án mở rộng đường quốc lộ 3 cũ trên
địa bàn xã Đắc Sơn.
* Các nguyên tắc cơ bản
Cần tránh tối đa bồi thƣờng đất đai, tài sản khác. Tất cả các hộ đều
đƣợc quyền bồi thƣờng theo giá thay thế cho tài sản, thu nhập và các công
việc sản xuất, kinh doanh ảnh hƣởng. Đƣợc hỗ trợ, khôi phục đủ để cải thiện
hay ít nhất cũng phục hồi đƣợc mức sống, mức thu nhập và năng lực sản xuất
của họ nhƣ trƣớc khi có dự án.
Việc chuẩn bị các kế hoạch, thực hiện các kế hoạch GPMB sẽ đƣợc tiến
hành với sự tham gia của những ngƣời bị ảnh hƣởng.
Phải hoàn tất chi trả bồi thƣờng, hỗ trợ nếu có về đất đai, tài sản bị thu
hồi hoặc bị ảnh hƣởng từ dự án. Các dự án khôi phục cũng phải sẵn sàng nhƣng
không cần xong vào thời gian này vì đây là hoạt động mang tính kéo dài.
* Chính sách của dự án
Để thực hiện những nguyên tắc trên, các chính sách sẽ đƣợc áp dụng :
18
- Tránh hoặc giảm thiểu thu hồi đất, khi không thể tránh khỏi việc các
hộ gia đình cá nhân và cộng đồng bị mất đất, tài sản, kế sinh nhai và các
nguồn lực khác sẽ đƣợc bồi thƣờng, hỗ trợ để ngƣời bị ảnh hƣởng có thể cải
thiện hay ít nhất cũng khôi phục đƣợc các điều kiện kinh tế - xã hội trƣớc đây.
- Việc bồi thƣờng và hỗ trợ sẽ đƣợc tiến hành với bất kỳ cá nhân, hộ gia
đình hay bất kỳ tổ chức nào mà do việc thực hiện dự án đã hoặc sẽ:
+ Bị ảnh hƣởng bất lợi về mức sống.
+ Bị thu hồi hay chiếm dụng tạm thời hoặc vĩnh viễn các quyền lợi,
quyền sở hữu về tài sản, lợi ích, quyền sử dụng đất đai.
+ Những tác động bất lợi tạm thời hay lâu dài về các cơ hội kiếm sống,
việc kinh doanh, nghề nghiệp, nơi ở hay môi trƣờng sống.