B GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

NGă

IăH CăTH NGăLONG
---o0o---

KHÓAăLU NăT TăNGHI P
TÀI:

PHỂNăTệCHăTệNHăTHANHăKHO NăV ăCỄC
ăNHỂNăT ă NHăH
NGă NăTệNHăTHANHăKHO Nă
C ăPHI UăTH
NGăC A CỄCăC NGăT ăC ăPH Nă
NG NHă Ể ăD NGăNIểMă TăTRểNăTH ăTR
NGă
CH NGăKHOỄNăVI TăNAM

SINHăVIểNăTH CăHI Năăă ăNGU NăNG CăTRỂM
MÃ SINH VIÊN
: A20397
CHUYÊN NGÀNH
: TÀI CHÍNH

H ăN Iăậ 2016


B GIÁO D C VÀ ÀO T O
TR

Thang Long University Libraty


L IăC Mă N
Trong quá trình th c hi n nghiên c u và hoàn thành Khóa lu n t t nghi p này,
em đã nh n đ c s giúp đ c ng nh đ ng viên t nhi u phía. Tr c tiên, em xin g i
l i c m n chân thành nh t t i gi ng viên h ng d n c a em – ThS. Chu Th Thu
Th y. Cô là ng i luôn luôn t n tâm, t n l c, nhi t tình ch b o, h ng d n em trong
su t th i gian nghiên c u và th c hi n Khóa lu n này. Ngoài ra, thông qua Khóa lu n
này, em mu n g i l i c m n sâu s c nh t đ n các th y giáo, cô giáo đang gi ng d y
t i tr ng i h c Th ng Long – đ c bi t là nh ng th y giáo, cô giáo c a khoa Kinh t
- Qu n lý nh ng ng i luôn t n tình gi ng d y, truy n đam mê và ki n th c v kinh t
đ giúp em có đ c n n t ng v chuyên ngành Tài chính, t đó có th hoàn thành đ
tài nghiên c u này. Cu i cùng, em xin c m n gia đình và nh ng ng

i b n c a em đã

luôn bên c nh đ ng viên và ng h em trong su t quãng th i gian th c hi n khóa lu n.
Em xin chân thành c m n!
Hà N i, ngày 29 tháng 03 n m 2016
Sinh viên

Nguy n Ng c Trâm


L IăCAMă OAN
Tôi xin cam đoan khóa lu n t t nghi p này là do t b n thân th c hi n có s h
tr t giáo viên h ng d n và không sao chép các công trình nghiên c u c a ng i
khác. Các d li u thông tin th c p s d ng trong khóa lu n là có ngu n g c và đ


...............................................................................................2

1.2.2

: ............................................................................................2
iăt

1.3

ngăv ăph

ăviănghiênăc u .......................................................................2

1.3.1

...........................................................................................2

1.3.2

..............................................................................................2

1.4 Ph

ngăphápănghiênăc u .....................................................................................3

1.5 K tăc uăc

ă ăt i ..................................................................................................3

CH


..................8

2.3 Cácănh năt ătácă

ngă

năt nhăth nhă ho năc

ăc ăphi uăth

ng ..................8

2.3.1 C

..........................................................................................8

2.3.2 C

...............................................................................................15

2.4 Khung nghiên c uă ăthu t ...............................................................................16
CH

NGă ăPH

NGăPHỄPăNGHIểNăC U .......................................................18

3.1 Quy trình nghiên c u .........................................................................................18
3.2 Ph


4.2 Th c tr ng tính thanh kho n c a c phi uă th
ngành Xây d ng niêm y t trên th tr

ng các công ty c ph n

ng ch ng khoán Vi t Nam ........................31

4.2.1 T ng giá tr giao d ch .........................................................................................31
4.2.2 S

ng c phi u giao d ch ...............................................................................34

4.3 Th c tr ng các nhân t tácă ngă n tính thanh kho n c a c phi uăth ng
các công ty c ph n ngành Xây d ng niêm y t trên th tr ng ch ng kho n Vi t
Nam

38

4.3.1 Các nhân t bên trong ........................................................................................38
4.3.2 Các nhân t
CH

...............................................................................................58

NGă5 ăN I DUNG K T QU NGHIÊN C U .............................................61

5.1 Th ng kê mô t ng u nghiên c u ......................................................................61
5.2 K t qu ki m tra d li u ....................................................................................65
5.2.1 Ki


6.1 Tóm t t k t qu nghiên c u ...............................................................................80
6.2 M t s h n ch c

ă

tài nghiên c u ...............................................................81

6.3 M t s ki n ngh ..................................................................................................81

Thang Long University Libraty


DANHăM CăVI TăT T

K ăhi uăvi tăt t

Tênă

ă

TTCK

Th tr

ng ch ng khoán

CTCP

Công ty c ph n


V n ch s h u

ng


DANHăM CăCỄCăB NGăBI U,ăHÌNHăV ,ă
B ng 2.1. M t s nghiên c u tính thanh kho n c phi u th
B ng 2.2. Các nhân t

nh h

ăTH

ng....................................7

ng đ n tính thanh kho n CPT ......................................16

S đ 3.1. Mô hình nghiên c u các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c phi u
th

ng c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam. .....................22

B ng 4.1. Th ng kê t ng giá tr giao d ch trung bình t n m 2010 đ n 2014 ..............31
B ng 4.2. Th ng kê t ng giá tr giao d ch t n m 2010 đ n n m 2014 ........................31
B ng 4.4. Th ng kê kh i l

ng giao d ch trung bình t n m 2010 đ n 2014 ..............34

B ng 4.5. Th ng kê kh i l ng giao d ch c phi u th ng t 2010 đ n 2014 .............35


DANHăM CăPH ăL C
Ph l c 1. Mã ch ng khoán và tên công ty niêm y t c a ngành Xây d ng đ c niêm y t trên
TTCK Vi t Nam (2000 – 2014) ............................................................................................... 83
Ph l c 3. Giá tr giao d ch c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam
(2010 – 2014)............................................................................................................................ 86
Ph l c 4. Giá tr giao d ch c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam
(2010 – 2014)............................................................................................................................ 88
Ph l c 5. Quy mô công ty (SIZE) đ c đo theo t ng tài s n c a các CTCP ngành Xây d ng
niêm y t trên TTCK Vi t Nam (2010 – 2014) ......................................................................... 90
Ph l c 6. C t c trên m i c phi u (DPS) và t l n trên t ng ngu n v n (DE) c a các
CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam (2010 – 2014) ................................... 92
Ph l c 7. T su t sinh l i trên doanh thu (ROS) và t su t sinh l i trên t ng tài s n (ROA)
c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam (2010 – 2014) ...................... 94
Ph l c 8. T su t sinh l i trên v n ch s h u (ROE) và thu nh p trên m i c phi u th ng
c a các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam (2010 – 2014) ...................... 98


CH
NGă
M ă U
1.1 T nhăc păthi tăc
Th tr
kinh t th tr

ă

ăt i

ng ch ng khoán đóng vai tr quan tr ng trong quá trình thúc đ y n n

niêm y t trên TTCK Vi t Nam? . Sau khi tr l i đ c câu h i trên, tìm hi u thêm v
tính thanh kho n c a c phi u th ng các CTCP ngành Xây d ng, m t lo t câu h i
khác mà tác gi t đ t ra nh Nh ng nhân t nào nh h ng đ n tính thanh kho n c a
m t c phi u th ng? Nhân t nào có t m nh h ng l n nh t? Làm th nào đ t ng
t ng tính thanh kho n c a c phi u th ng?
1

Thang Long University Libraty


B i l tính thanh kho n c a c phi u th ng đóng vai tr quan tr ng đ i v i các
CTCP ngành Xây d ng đang niêm y t trên TTCK Vi t Nam nên trong quá trình h c
t p và nghiên c u t i
CTC

i h c Th ng Long, tác gi đã l a ch n đ tài

và á
ế g

gà

á đ

1.2 C uăh iănghiênăc uăv ă
1.2.1 C

gđ
TTC


1.2.2

ng các CTCP

:

T ng h p và đ a ra các c s l lu n v c phi u th ng, tính thanh kho n c a
c phi u th ng và các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u th ng các
CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK Vi t Nam.
D a trên các s th c t thu th p đ c đ nghiên c u và phân tích các nhân t tác
đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u th ng các CTCP ngành Xây d ng niêm y t
trên TTCK Vi t Nam và đ a ra k t lu n v các nhân t nh h ng.
a ra m t s ki n ngh cho các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK
Vi t Nam đ t ng c ng tính thanh kho n c a c phi u th ng.
1.3

iăt

ngăv ăph

ăviănghiênăc u

g g

1.3.1
it

ng nghiên c u c a đ tài là tính thanh kho n c a c phi u th

nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c a c phi u th


ng

pháp th ng kê mô t , ki m đ nh t t ng quan, đa c ng tuy n và h i quy tuy n tính)
v i s h tr c a ph n m m SPSS đ xác đ nh h s h i quy, trên c s đó xây d ng
ph ng trình các nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng. T đó, ki m
đ nh s tác đ ng c a các nhân t nh h ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng c a
các công ty trên. Sau khi hoàn thành quá trình ki m đ nh, ti n hành phân tích k t qu
và đ a ra m t s ki n ngh v i tình tr ng hi n nay c a ngành Xây d ng.
Tài li u s d ng trong khóa lu n g m ngu n tài li u th c p thu th p t báo cáo
tài chính trong giai đo n 2010 – 2014 đã đ c ki m toán c a 83 CTCP ngành Xây
d ng niêm y t trên th tr ng ch ng khoán Vi t Nam. Ngu n tài li u s c p đ c thu
th p qua các giáo trình và các nghiên c u đã đ
1.5 K tăc uăc

c công b .

ă ăt i

C
g 1.
đ :
a ra cái nhìn t ng quan nh t c ng nh vai tr quan tr ng
c a ngành Xây d ng trong n n kinh t hi n nay, t đó liên h t i t m quan tr ng c a
tính thanh kho n c phi u th
quát ph

ng và đ a ra tính c p thi t c a đ tài, đ ng th i khái

ng pháp nghiên c u.

qua t ng giá tr giao d ch, s l ng c phi u giao d ch, và th c tr ng các nhân t tác
đ ng đ n tính thanh kho n c phi u th ng ngành Xây d ng niêm y t trên th tr ng
ch ng khoán Vi t Nam.
C
g 5.
i dung k t qu nghiên c u: D a trên các s li u th ng kê th c t
thu th p đ c đ a ra các phân tích, đánh giá, ki m đ nh s đúng đ n c a mô hình các
nhân t nh h ng đ c xây d ng. T đó đ a ra k t qu nghiên c u và gi i thích mô
hình các nhân t tác đ ng.
3

Thang Long University Libraty


C
thu đ

g 6. t lu n và m t s ki n ngh : T nh ng n i dung k t qu nghiên c u
c đ a ra m t s gi i pháp, ki n ngh đ công ty có th t ng c ng đ c tính

thanh kho n c phi u th

ng các CTCP ngành Xây d ng đang niêm y t trên th tr

ch ng khoán Vi t Nam.

4

ng


ng) và c phi u

: 6 - Trang 21, 23)
2.1.2

á

và đ

C phi u th

đ

g

ng: là lo i c phi u ph bi n đ

c phát hành nh m xác nh n đ y

đ các quy n và l i ích h p phát c a c đông t i CTCP, c t c c a c phi u th ng
ph thu c vào k t qu kinh doanh c a đ n v phát hành. CTCP b t bu c ph i có c
phi u th ng. Nhà đ u t mua c phi u th ng đ c g i là c đông th ng.
: 6 – Trang 21)
hi u rõ th nào là c phi u th ng, chúng ta c n tìm hi u các đ c đi m c a
chúng tr c.
u tiên, c phi u th ng là lo i ch ng khoán v n, giúp công ty huy
đ ng v n ch s h u. Bên c nh đó, lo i c phi u này không có th i gian đáo h n hoàn
tr v n g c. H n n a, c t c chi tr cho c đông c n ph thu c vào k t qu kinh doanh
và chính sách c t c c a công ty. Cu i c ng, các c đông th ng (ch s h u) có các
quy n nh t đ nh sau v i công ty.

2.2 T ngă qu nă v ă t nhă th nhă ho nă c

ă c ă phi uă th

ngă cácă CTCPă niê ă

tă

trên TTCK
á

2.2.1

v

g

Tr c khi tìm hi u v tính thanh kho n c phi u th ng, c n tìm hi u b n ch t
c a tính thanh kho n. Theo trung tâm giao d ch ch ng khoán Hà N i, tính thanh kho n
(hay c n g i là tính l ng) c a th tr ng là m t thu t ng kinh doanh d ng đ ch kh
n ng có th nhanh chóng mua ho c bán hàng hóa trên th tr ng mà không b nh
h ng b i y u t giá c . Ngoài ra, kho ng th i gian đ mua và bán hàng hóa th ng là
ng n h n.
Theo t đi n Cambridge, tính thanh kho n là tính ch t d dàng quy đ i thành ti n
ho c các kho n t

ng đ

ng c a các kho n đ u t ho c tài s n.



2.2.2 T

đ v

g

B ng 2.1. M t s nghiên c u tính thanh kho n c phi uăth
Tácăgi

Th

că o

Tênănghiênăc u

R. Gopalan,

ILLIQ ( Kh i l

Ohad Kadan, Mikhail

ngày giao d ch, l i t c hàng ngày, liquidity (2012)

Pevzner

giá đóng c a c a c phi u)

Randi Naes,


T l doanh thu m i c phi u
Ngành ngh

returns: Evidence from
denmark (2009)

IPOs (phát hành l n đ u ra công
chúng)
Tính thanh kho n c phi u th
nhiên đ nh n bi t đ

ng là y u t đ u tiêu thu hút các nhà đ u t , tuy

c tính thanh kho n là cao hay th p, vi c s d ng th

c đo nào

là v n đ r t quan tr ng. Có r t nhi u ch tiêu đ c s d ng đ đo l ng tính thanh
kho n, nh công th c ILLIQ đ c đ a ra b i Amihud (2002), hay công th c LOT c a
Lesmond (1999). Các công th c ph n l n đ u đ c tính d a trên s l ng c phi u
giao d ch và t ng giá tr giao d ch. ây là hai th c đo đ c s d ng ph bi n nh t, do
đó trong bài lu n này, tác gi s đ c p t i hai thang đo:
 T ng giá tr giao d ch: là t ng giá tr giao d ch tính t i th i đi m hi n t i.
 T ng s l ng c phi u giao d ch: là t ng kh i l
t i th i đi m hi n t i.

ng c phi u giao d ch tính

7


t

c h t, t ng c

ng lai huy đ ng đ

ng tính thanh kho n c a c phi u th

ng tính thanh kho n c a c phi u th

ng giúp công ty trong

c ngu n v n d dàng v i chi phí th p. Ngoài ra, t ng c

tính thanh kho n c a c phi u c ng giúp công ty t ng đ

c giá tr th tr

phi u (Yakos Amihud và các c ng s (2005)). Cu i c ng, t ng c
c a c phi u ng

ng là r t c n

c l i c ng giúp t ng c

ph n niêm y t trên th tr

ng

ng c a c


đ u t bi t đ n công ty. Các nghiên c u tác đ ng c a quy mô công ty đ n tính thanh
khoán c a c phi u đã ch ng minh r ng quy mô công ty là m t trong nh ng nhân t
quan tr ng nh h ng đ n tính thanh kho n c a c phi u. Quy mô công ty có tác đ ng
tích c c (c ng chi u) đ n tính thanh kho n c a c phi u. Các nghiên c u có th k đ n
là nghiên c u c a Stoll (2000), nghiên c u c a Omri, A., M., Zayani và N. Loukil
(2004), nghiên c u c a Amihud (2002), nghiên c u c a Beedles và các c ng s
(1988), nghiên c u c a Lischewski và Voronkova (2010)...Theo các nghiên c u này
thì m t công ty có quy mô càng l n, tính thanh kho n c phi u th ng c a công ty đó
càng cao b i nhi u l do, c th :
T
, so v i các công ty có quy mô nh và v a, nhà đ u t có th tìm hi u
thông tin rõ ràng h n các công ty quy mô l n, t đó có th đ a ra các quy t đ nh d
8


dàng h n trong vi c đ u t vào c phi u c a công ty (Omori 2004). H n n a, các công
ty l n có kinh nghi m qu n l d ng ti n ng n h n và dài h n, do đó d ng ti n đem l i
cho các nhà đ u t mang tính ch t n đ nh h n so v i các công ty có quy mô nh và
v a. T t c nh ng đi u này t o nên uy tín tài chính và tính h p d n c a c phi u, do đó
tính thanh kho n c a c phi u các công ty l n th ng cao h n so v i các công ty có
quy mô nh . Tuy nhiên, t i TTCK Vi t Nam hi n nay, nhi u công ty c n m tài chính
g n nh không xu t hi n trên th tr ng, ngo i tr thông tin báo cáo tài chính. V i
nh ng công ty đó, nhà đ u t r t khó yên tâm mua bán c phi u, cho d nh ng con s
trên báo cáo tài chính cho k t qu đ nh giá t t v công ty. T t nhiên, v n có không ít
công ty ch đ ng cung c p thông tin m t cách th ng xuyên ra th tr ng Khi ban
lãnh đ o công ty nh n th c đ

c t m quan tr ng c a công tác thông tin, truy n thông


c ti p

c n d i nhi u góc đ khác nhau. Tr c h t, theo l thuy t đ i di n (agency theory)
thì các nhà nghiên c u đã ch ng minh r ng các công ty có hi u qu qu n tr m nh, do
đó hi u qu s n xu t kinh doanh cao là nh ng công ty có tính thanh kho n c phi u
cao nh nghiên c u c a Maug (1988), nghiên c u c a Palimeter (2002). Thêm vào đó,
nghiên c u c a Coffe (1991), Bhide (1993), Fang và các c ng s (2009) đã ch ng
minh đ c m i quan h hai chi u gi a tính thanh kho n c a c phi u th ng và hi u
qu s n xu t kinh doanh c a công ty. Theo các nghiên c u này, m t công ty có hi u
qu s n xu t kinh doanh cao s phát các tín hi u tích c c cho các nhà đ u t bên ngoài,
t ng c ng uy tín tài chính, t ng s c h p d n c a c phi u và k t qu là tính thanh
kho n c a c phi u t ng. Ng c l i, các công ty có tính thanh kho n c phi u cao là
nh ng công ty r t tích c c trong vi c công b các thông tin v hi u qu s n su t kinh
doanh. i u này t o áp l c ng c l i cho các nhà qu n tr c n c i thi n và c i thi n
h n n a hi u qu s n xu t kinh doanh c a công ty. Nh v y, tính thanh kho n c a c
phi u l i có tác đ ng tích c c đ n hi u qu s n xu t kinh doanh.
Hi u qu s n xu t kinh doanh đ c đo l ng các ch tiêu nh t su t sinh l i trên
doanh thu thu n (ROS), t su t sinh l i trên tài s n (ROA), t su t sinh l i trên v n
ch s h u (ROE) và thu nh p trên m t c phi u th ng (Maug (1988), nghiên c u
9

Thang Long University Libraty


c a Palimeter (2002), nghiên c u c a Coffe(1991), Bhide(1993), Fang và các c ng s
(2009) )
T s

s


ROA, c n ph i so sánh qua các n m và các công ty c ng ngành v i nhau. T s l i
nhu n r ng trên tài s n đ c tính nh sau:
L
ROA

ò

=

B

s

q

)

s

 ROA > 0: ch ng t công ty làm n có lãi, tình hình c a công ty khá l c quan
mang l i tâm lý t t cho nhà đ u t .
 ROA < 0: ch ng t công ty làm n thua l . ROA càng th p ngh a là công ty
làm n ngày càng k m, khó thu hút đ c nhà đ u t .
T s

ò

s

ROE) là th


các

 ROE nh h n ho c b ng lãi vay ngân hàng, v y n u công ty có kho n vay
ngân hàng t ng đ ng ho c cao h n v n c đông, thì l i nhu n t o ra c ng
ch đ tr lãi vay ngân hàng.
 ROE cao h n lãi vay ngân hàng thì ph i đánh giá xem công ty đã vay ngân
hàng và khai thác h t l i th c nh tranh trên th tr ng ch a đ có th đánh giá
công ty này có th t ng t l ROE trong t ng lai hay không
Các ch s này càng cao, ch ng t kh n ng sinh l i c a công ty càng l n. i v i
các nhà đ u t , đây c ng là đi u ki n quan tr ng đ gi m r i ro khi đ u t vào c
phi u th

ng c a công ty.

Kh n ng sinh l i không ph i là y u t duy nh t ph n ánh hi u qu s n xu t kinh
doanh, các nhà đ u t c n c n l u t i thu nh p trên m i c phi u th ng (EPS).
L
EPS
2.3.1.3 C

=

ò

s

-C

ã

11

Thang Long University Libraty


công ty có chính sách chi tr c t c b ng ti n m t cao nh m phát tín hi u ra th tr ng.
Chính sách chi tr c t c th hi n d u hi u thông tin v hi u qu ho t đ ng c a công ty
ra ngoài th tr

ng đ n các nhà đ u t khác. Khi đó, nó tác đ ng đ n m i quan h gi a

cung và c u v c phi u c a công ty, t đó t ng giá tr và s l ng c phi u giao d ch
trên th tr ng (nghiên c u c a Baker và Wurler (2004), nghiên c u c a La Porta và
các c ng s (2000). Các th
trình bày chi ti t nh sau:

c đo c b n đ đo l

ng chính sách c t c đ

Thu t ng c t c d ng đ ch vi c phân ph i l i nhu n ki m đ
c a công ty.

c t ho t đ ng

Chính sách c t c là chính sách n đ nh m c l i nhu n c a công ty đ
phân ph i nh th nào. L i nhu n s đ

c tác gi


i

=

dù
T

s

C t c m t c ph n th ng là ch tiêu ph n ánh m c thu nh p th c t mà m i c
ph n th ng đ c h ng t k t qu ho t đ ng kinh doanh, đ c tính d a vào ph n
tr m m nh giá c ph n th ng. ây là ph n thu nh p th c t mà nhà đ u t nh n đ c
ngay trong hi n t i nên h c ng r t quan tâm t i ch tiêu này. Khi DPS t ng lên th ng
mang l i hi u ng t t trong tâm l c a các nhà đ u t và ng c l i. Tuy nhiên, đây
không ph i là ch tiêu đo l ng duy nh t c a chính sách c t c vì n u ch d a vào ch
tiêu này, nhà đ u t ch có th xác đinh đ c s ti n t c t c ch không bi t công ty
đã phân ph i l i nhu n sau thu nh th nào. Chính vì v y, h c n quan tâm t i m t
ch tiêu khác có th đo l ng đ c yêu c u này đó là t l chi tr c t c
(Ngu n : 2 – trang 9)
12


T
ph n đ

là t s ph n ánh m c c t c mà các c đông c a công ty c
ng chi m t l bao nhiêu trong thu nh p m t c ph n th ng mà công

ch


L u Th H ng, PGS.TS V Duy Hào - Tài chính doanh nghi p – tr ng đ i h c Kinh
T Qu c Dân – nhà xu t b n đ i h c Kinh T Qu c Dân – trang 127). C c u v n c a
công ty đ

c đo l

ng b ng t s gi a n và t ng ngu n v n (Myer 2001).

T s t ng n trên t ng tài s n là ch s ph n ánh quy mô tài chính c a doanh
nghi p. Ch tiêu này giúp nhà đ u t có cái nhìn khái quát v s c m nh tài chính, c u
trúc tài chính c a doanh nghi p. Do đó, trong bài lu n này, tác gi s s d ng ch tiêu
này đ tìm hi u nh h ng c a c c u v n lên tính thanh kho n c phi u th ng, đ c
xác đ nh b ng công th c:

T s

s

D/E)

T
=

T

s

N u h s càng nh có ngh a là n ph i tr chi m t l nh so v i t ng tài s n hay
t ng ngu n v n thì doanh nghi p ít g p khó kh n. N u h s này càng l n thì kh n ng khó
kh n trong vi c tr n ho c phá s n c a doanh nghi p càng l n. Trên th c t , n u n ph i


c chi u

2.3.1.5
Kh n ng thanh toán c a công ty nh h

ng tr c ti p đ n h s tín nhi m c a

công ty trên th tr ng ch ng khoán. Theo l thuy t đánh đ i thì công ty duy trì kh
n ng thanh toán cao s t ng uy tín tài chính, t ng kh n ng huy đ ng v n trong t ng
lai v i chi phí v n th p, r i ro thanh toán c a công ty th p. i u này giúp t ng tính h p
d n c a c phi u, t ng kh i l ng và giá tr giao d ch. Nghiên c u c a Mohammad và
các c ng s (2013) v i m u là các công ty c ph n ngành th c ph m niêm y t trên th
tr ng ch ng khoán Iran ch ra r ng kh n ng thanh toán c a công ty có tác đ ng tích
c c đ n giá tr th tr ng c a c phi u. M t khác, khi công ty duy trì kh n ng thanh
toán ng n h n cao, công ty s d ng ít ngu n ng n h n do đó chi phí tài chính gia t ng.
K t qu là hi u qu s n xu t kinh doanh không cao. i u này làm gi m tính h p d n
c a c phi u nên kh i l ng giao d ch và giá tr giao d ch gi m. Khi phân tích kh
n ng thanh toán c n xem x t tr s c a các ch tiêu qua các th i đi m khác nhau.
Thông qua nhóm ch tiêu này, nhà đ u t có th phân tích đ c r i ro thanh toán c a
công ty tr c khi ra m t quy t đ nh.
H s kh n ng thanh toán n ng n h n đo l ng kh n ng thanh toán n ng n
h n t nh ng tài s n ng n h n, và h s thanh toán t ng quát cho bi t m c đ an toàn
trong dài h n. N u ch tiêu này cao, ch ng t kh n ng t ch tài chính c a công ty
l n, r i ro thanh toán th p, và ng c l i, n u các ch tiêu này th p, t c là đang có r i ro
thanh toán công ty. Ch tiêu này đ c xác đ nh b ng công th c sau:
14


T

L m phát là tình tr ng v t giá t ng lên, cao h n h n so v i giá tr đ ng ti n. L m
phát do nhi u y u t tác đ ng đ n, tuy nhiên 3 nguyên nhân chính gây ra bao g m:
 L m phát do c u kéo: Nguyên nhân chính là do t ng c u t ng quá nhanh trong
khi t ng cung không t ng ho c t ng không k p.
 L m phát do chi phí đ y: phát sinh t phía cung,do chi phí s n xu t cao h n đã
đ c chuy n sang ng
tr ng kinh t khi ng

i tiêu d ng. i u này ch có th đ t trong giai đo n t ng
i tiêu dùng s n sàng tr v i giá cao h n.

 L m phát do cung ti n t t ng cao và liên t c: Theo quan đi m c a các nhà
kinh t h c thu c phía ti n t ,khi cung ti n t t ng lên k o dài làm cho m c
giá t ng lên k o dài và gây ra l m phát
Khi s d ng b t k kho n tín d ng nào, ng i vay c ng ph i tr thêm m t ph n
giá tr ngoài ph n v n g c vay ban đ u. T l ph n tr m c a ph n t ng thêm này so v i
ph n v n vay ban đ u đ c g i là lãi su t. Lãi su t là giá mà ng i vay ph i tr đ
đ c s d ng ti n không thu c s h u c a h và là l i t c ng i cho vay có đ c đ i
v i vi c trì hoãn chi tiêu.
V y l m phát và lãi su t nh h
thanh kho n c a c phi u?

ng gì đ n th tr

ng ch ng khoán c ng nh tính

Trong n n kinh t , khi l m phát t ng khi n giá c hàng hóa có xu h ng t ng lên,
ng i dân có tâm l mua hàng tích tr d n đ n vi c đ n ngân hàng rút ti n. Do v y, đ
khuy n khích ng i dân g i ti t ki m, không rút ti n, các ngân hàng bu c ph i t ng lãi
15


B ng 2.2. Các nhân t
Nh năt ă nhăh ng
Quy mô công ty
Hi u qu s n xu t kinh doanh
Chính sách c t c
C c uv n
R i ro thanh toán c a doanh nghi p
T ng tr ng GDP
L m phát
Lãi su t th tr ng

ngă

ng các

n tính thanh kho n CPT

Bi nă oă ng
T ng tài s n
ROA, ROE, ROS, EPS
DPS, Pcs
T s n
CR
G
I
R

Gi ăthi t
(+)


g á
c nh ng c s l

lu n cho tính thanh kho n c phi u th ng bao g m các khái ni m, th c đo tính
thanh kho n và s c n thi t ph i t ng c ng tính thanh kho n. Ngoài ra, trong ch ng
này, bài lu n c ng đ a ra đ c m t s nhân t tác đ ng đ n tính thanh kho n c phi u
th ng các CTCP ngành Xây d ng niêm y t trên TTCK.

16