Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

MỤC LỤC
I. Lí do chọn đề tài
1. Đặt vấn đề................................................................................................... 2
2. Mục đích đề tài........................................................................................... 2
3. Lịch sử đề tài.............................................................................................. 3
4. Phạm vi đề tài............................................................................................. 3
II. Nội dung, công việc đã làm
1. Thực trang đề tài......................................................................................... 4
2. Nội dung cần giải quyết.............................................................................. 4
3. Biện pháp giải quyết................................................................................... 5
4. Kết quả chuyển biến của đối tượng............................................................ 11
III. Kết luận
1. Tóm lược giải pháp.................................................................................... 12
2. Phạm vi, đối tượng áp dụng....................................................................... 13
Lời kết............................................................................................................ 14
Tài liệu tham khảo..........................................................................................15

Giáo viên : Nguyễn Thị Cẩm Nhung

Trang 1


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

I. Lí do chọn đề tài
1. Đặt vấn đề
Trong bối cảnh đất nước ta hiện nay, Giáo dục Đào tạo được coi là
quốc sách hàng đầu, trong đó bậc Tiểu học là nền tảng của quá trình đào tạo
lâu dài sau này. Chính bậc Tiểu học là bậc đem lại giáo dục cơ sở cho mọi

Khi đã chọn đề tài này bản thân tôi luôn mong muốn thực hiện những
mục đích sau :
-Để tạo cho học sinh hứng thú trong giờ học.

Giáo viên : Nguyễn Thị Cẩm Nhung

Trang 2


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

-Rèn cho học sinh đọc, viết thành thạo các âm trong phân môn Học
vần. Từ đó giúp các em học tốt môn Tiếng Việt và các môn học khác. Góp
phần làm giàu vốn hiểu biết về tự nhiên, xã hội cho học sinh, giáo dục nhân
cách, đạo đức, tình cảm và tâm hồn cho các em.
3. Lịch sử đề tài
Đề tài mà tôi nghiên cứu cũng đề cập ít nhiều trong các giáo trình về
phương pháp dạy học Tiếng Việt ở trường sư phạm. Đó là phương pháp dạy
học lấy học sinh làm trung tâm. Trong đó, giáo viên là người chủ động tổ
chức điều khiển cho học sinh hoạt động và phải kết hợp hướng học sinh vào
nhân vật trung tâm.
Đề tài này tôi đã tìm tòi phân tích tổng hợp từ các năm học trước tôi
giảng dạy lớp 1 với những kinh nghiệm của bản thân trong quá trình giảng
dạy, và với sự học tập ở bạn đồng nghiệp, ở tài liệu để giúp các em học tốt
các âm của phân môn Học vần.
Đề tài này tôi chỉ đi sâu thống kê những thực trạng và đưa ra những
giải pháp cụ thể đối với học sinh lớp 1 mà tôi đang giảng dạy nhằm giúp
các em học tốt các âm của phân môn Học vần lớp 1 và tiến xa hơn nữa là
nâng chất lượng học tập môn Tiếng Việt của các em.
4. Phạm vi đề tài

Qua tìm hiểu một cách kỹ lưỡng các mặt tích cực và tiêu cực ở từng
học sinh, trong quá trình giảng dạy và chủ nhiệm tôi đã tổng hợp và tìm ra
những biện pháp giúp học sinh học tốt các âm của phân môn Học vần.
2. Nội dung cần giải quyết
Từ thực trạng của học sinh ở lớp tôi giảng dạy bằng những kinh
nghiệm của bản thân và học hỏi những cái hay ở đồng nghiệp, cộng vào đó
với lòng nhiệt tình yêu nghề mến trẻ, tôi đã tìm ra những nội dung cần giải
quyết với các vấn đề như sau:
2.1. Luyện đọc trong phân môn Học vần.
2.2. Luyện viết trong phân môn Học vần.
2.3. Tạo cho học sinh tính tích cực và chủ động trong quá trình học tập trên
lớp qua phần luyện nói.
2.4. Mời phụ huynh học sinh đến lớp để xem giáo viên dạy mẫu 1 tiết.
2.5. Củng cố các âm đã học.
Giáo viên : Nguyễn Thị Cẩm Nhung

Trang 4


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

2.6. Thực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp .
3. Biện pháp giải quyết
3.1. Luyện đọc trong phân môn Học vần.
Để học sinh đọc đúng, tôi hướng dẫn học sinh cách phát âm, khẩu
hình miệng.
Ví dụ : Bài âm “n ”. Tôi nhận thấy chỉ có một số em đọc được, đa số
các em còn lại là không đọc được.
Tôi phát âm mẫu to, rõ ràng, lưu ý các em nhìn miệng cô và lắng
nghe cô phát âm, sau đó tôi chỉ bảng cho từng học sinh phát âm. Đối với

Trang 5


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

Trong quá trình dạy âm mới tôi luôn tìm những âm đã học ở tiết
trước, cho các em so sánh để giúp học sinh phân biệt tìm điểm giống nhau
và khác nhau của các âm để các em khắc sâu và dễ nhớ.
Ví dụ : d, đ có nét gì giống nhau và khác nhau ?
+Giống nhau : chữ d
+Khác nhau : đ có thêm nét gạch.
Khi dạy học sinh phát âm, nếu ta phát âm tốt và biết hướng dẫn phát âm
thì học sinh có thể bắt chước mà phát âm lại không khó lắm. Vì vậy, muốn học
sinh phát âm lại đúng thì ta phải luôn điều chỉnh để mình đọc đúng, hay hơn và
luôn ý thức trao chuốt giọng đọc của mình thành thạo và lưu loát để dạy các em
phát âm tốt.
Biện pháp trên tuy không khó nhưng khi thực hiện giáo viên phải
nhiệt tình chỉ bảo, uốn nắn, sửa cho các em kịp thời và quan tâm đến tất cả
các đối tượng học sinh. Đặc biệt là phải có tâm: tất cả vì học sinh thân yêu.
3.2. Luyện viết trong phân môn Học vần
Song song với việc rèn đọc, tôi hướng dẫn rèn viết cho học sinh. Có đọc
được thì mới viết được. Nhờ có luyện viết các em mới nhớ và đọc được các âm.
Ngay từ đầu năm khi họp phụ huynh, tôi đã hướng dẫn cho tất cả phụ
huynh lớp tôi nên mua cùng một loại bảng ( bảng hiệu Thiên Long) để học
sinh dễ viết, nếu mua nhiều kiểu bảng khác nhau thì rất khó cho giáo viên
khi hướng dẫn học sinh viết.
Trước khi hướng dẫn viết, tôi giới thiệu chữ mẫu để học sinh nhận
biết được độ cao, độ rộng, cấu tạo của các con chữ. Sau đó tôi viết chữ cần
hướng dẫn lên bảng lớp thật lớn trong khung có kẻ ô ly như bảng của các
em ( hoặc tập) và hướng dẫn thật tỉ mĩ quy trình viết. Tôi luôn nhấn mạnh:

viết đẹp các chữ trên, phải đều nét, đúng độ cao, rõ nét. Đối với các chữ l,
k, b, h, … các em nên dựa vào đường kẻ dọc có sẵn trong bảng ( hay trong
tập) để viết sẽ thẳng hơn và tiến xa hơn nữa là viết liền mạch và bước đầu là
nối chữ.
Để các em nhớ âm và viết đúng, đẹp hơn nữa, tôi còn cho các em viết
vào tập (5 ô li). Ở phần viết ở nhà này, tôi đã viết mẫu sẵn cho các em.
Đối với các em gặp khó khăn tôi sẽ tăng phần viết nhiều hơn các em
khác khoảng ba dòng. Trong một vài tuần sau khi các em đã quen dần cách
viết ở tập, tôi không viết mẫu nữa mà cho các em tự viết và tất nhiên ngày
nào tôi cũng bảo các em nộp tập viết ở nhà để kiểm tra, chỉ ra chỗ chưa viết
đẹp của từng em, luôn khen ngợi những em viết đẹp, động viên những em
viết còn chưa chính xác và chưa đẹp cố gắng hơn.
Khi sử dụng phương pháp làm mẫu - bắt chước. Tôi giảng mẫu chữ
trong sách giáo khoa, viết mẫu trên bảng, trên từng trang giấy học trò, để
các em luyện viết cho đúng, đều, đẹp qua đó các em nhớ chính xác hơn.
Qua bảy tuần thực dạy viết như thế, tôi nhận thấy lớp tôi có tiến bộ
rõ.
Các em Phong, Hiếu, Duy viết rất đẹp, các em khác thì viết ngày
càng rõ và đúng hơn.
3.3. Tạo cho học sinh tính tích cực và chủ động trong quá trình học
tập trên lớp qua phần luyện nói
Trong một tiết dạy mà học sinh ít hoạt động chỉ nghe giáo viên giảng
thôi sẽ dẫn đến không khí lớp học rất tẻ nhạt và buồn chán và chắc chắn sự
tiếp thu của học sinh không có hiệu quả, kém chất lượng. Vì thế tôi rất chú
trọng đến sự hoạt động của học sinh trên lớp, lúc nào cũng cho học sinh là
trung tâm vì việc này sẽ hình thành và phát triển tư duy cho các em.
Trong quá trình học trên lớp, các hoạt động của học sinh rất phong
phú : đọc, nghe, viết, nói, nhìn … học sinh có thể tự thảo luận, đóng vai, …
mỗi hoạt động như thế tôi cố gắng tổ chức một cách hợp lí mới phát huy
được tính tự giác, tích cực học tập của các em.

+Thưa cô, em thấy trong nhà bà còn có hai bình hoa nữa ạ !
Tôi hướng dẫn các em :
-Các em hãy nói cho gọn xem, trong nhà bà có những đồ đạc gì nào ?
-Học sinh trả lời :
+Thưa cô, trong nhà bà có tủ và bàn ghế ạ.
-Các em có biết tủ và bàn ghế nhà bà làm bằng gì không ?
+Thưa cô, bàn ghế và tủ nhà bà đều làm bằng gỗ ạ.
Qua phần luyện nói như thế sẽ giúp các em rất nhiều trong việc phát
triển năng lực, thu hút các em tích cực và chủ động hơn trong quá trình học
tập. Sau phần luyện nói cho các em, tôi còn kiểm tra các em đánh vần vài
tiếng để xem sự nhận thức cấu tạo âm tiết và chữ ghi âm “g” mới học. Điều
Giáo viên : Nguyễn Thị Cẩm Nhung

Trang 8


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

tôi thích thú là việc luyện nói cho các em diễn ra rất tự nhiên và lớp học của
tôi từ đó rất sôi nổi trong quá trình học tập.
3.4. Mời phụ huynh học sinh đến lớp để xem giáo viên dạy mẫu 1
tiết
Phụ huynh học sinh dự xem giáo viên dạy 1 tiết mẫu. Phụ huynh
học sinh sẽ thấy được phương pháp dạy của giáo viên và cách học tập
của con em mình. Từ đó phụ huynh học sinh có thể biết cách kèm con em
mình ở nhà. Vì thời gian học tập ở nhà của các em rất nhiều mà phụ
huynh không biết phương pháp dạy kèm các em thì thật là mất thời gian.
Vả lại các em lớp 1 trí óc của các em còn rất bé, các em chỉ làm được là
do bắt chước thầy cô, người lớn,… mà phụ huynh kèm các em ở nhà
không giống với thầy cô dạy ở trên lớp. Các em có thể nói ba, mẹ, … dạy

Trang 9


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

Ngoài ra , tôi xây dựng “ đôi bạn cùng tiến”. Những đôi bạn này sẽ
ngồi chung một bàn, sẽ đọc bài trong sách giáo khoa, âm trong bảng âm
cho nhau nghe, học sinh nào đọc, viết tốt hơn sẽ kèm bạn đọc, viết chậm
hơn. Nhưng trước khi học sinh kèm nhau, tôi cũng đã kiểm tra xem
những học sinh này đọc, viết đã đúng chưa và hướng dẫn tỉ mĩ cho các
em cách dạy bạn học và ôn bài cũ.
Bên cạnh đó, tôi chọn một đội ngũ cán bộ lớp học giỏi, siêng năng,
nhiệt tình giúp đỡ bạn trong học tập.
3.6. Thực hiện tốt công tác chủ nhiệm lớp
Muốn học sinh học chăm ngoan, ngày càng tiến bộ, thì trước hết phải
có sự phối kết hợp chặt chẽ lâu dài giữa nhà trường và phụ huynh học sinh.
Vì thế mà công tác chủ nhiệm lớp của người giáo viên là hết sức quan
trọng.
Nắm được tầm quan trọng như thế. Ngay từ đầu năm họp phụ huynh
học sinh tôi sẽ thông báo cụ thể danh sách những học sinh còn thiếu sách
vở, dụng cụ học tập và đề nghị phụ huynh mua bổ sung trong thời gian sớm
nhất vì có đầy đủ sách vở, dụng cụ học tập, học sinh mới có thể học tốt
được.
Ví dụ : Mua tập có kẻ 5 ô li, bảng Thiên Long, … để tiện cho việc
dạy học sau này.
Bên cạnh đó, tôi còn phát cho mỗi phụ huynh 1 thời khóa biểu của lớp 1
để phụ huynh bước đầu soạn tập cho các em. Tôi còn hướng dẫn phụ huynh
cách dạy học sinh ôn lại bài cũ, chuẩn bị bài mới ở nhà thật tỉ mĩ, cụ thể.
Đối với phân môn Tập viết tôi giữ lại để khi học tôi phát ra, tránh
tình trạng các em viết trước ở nhà. Tôi hướng dẫn cho phụ huynh cách dạy

em sẽ ngày càng thích thú học hơn và lớp học sẽ ngày càng tiến bộ.
4. Kết quả chuyển biến của đối tượng
Qua thời gian triển khai áp dụng “Một số biện pháp giúp học sinh
lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần” về phần học âm lớp 1/4 đạt
được những kết quả sau :

Sĩ số

Đọc viết âm
được

Không đọc
viết được âm

Đầu năm

26

6

20

Cuối học kì I

26

26

0


và hoàn cảnh của các em;
Thường xuyên gặp gỡ, trao đổi việc học tập của các em hàng ngày,
hàng tuần với phụ huynh học sinh đặc biệt là những học sinh gặp khó khăn
trong học tập và có kết quả học tập bất thường, nhắc nhở các em đi học đều
và đúng giờ;
Khi dạy học sinh phát âm tôi luôn chú trọng vấn đề đọc mẫu, gọi các
em đọc tốt đọc trước để các em học sinh đọc chậm bắt chước, ngoài ra tôi
thường gọi các em đọc chậm đọc nhiều lần, kết hợp đọc tổ, nhóm, dãy,
đồng thanh. Học sinh phát âm chưa chính xác, tôi kịp thời sửa chữa ngay,
khi rèn viết cho học sinh tôi hướng dẫn tỉ mĩ, uốn nắn từng em ở bảng con
nhiều lần kết hợp luyện viết tập ở nhà, tôi tạo cho học sinh luôn ở tư thế chủ
động trong học tập, các em luôn hăng hái tham gia phát biểu để xây dựng
bài;
Trong mỗi tiết học, tôi luôn tạo ra tình huống hay, những cái mới
trong phân môn Học vần nhằm kích thích sự suy nghĩ đồng thời phát triển
tư duy cho các em. Đối với những em đọc chưa chính xác, thụ động, rụt rè
tôi luôn động viên, khuyến khích các em làm cho các em tự tin ham thích
học, luôn muốn đọc cho cô và các bạn cùng nghe;
Và tôi mời phụ huynh đến xem giáo viện dạy mẫu 1 tiết, để phụ
huynh biết được phương pháp để dạy các em ở nhà nhằm giúp các em học
tập tốt hơn.
Giáo viên : Nguyễn Thị Cẩm Nhung

Trang 12


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

2. Phạm vi, đối tượng áp dụng
Tôi nghĩ rằng “Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm

hoàn chỉnh hơn.
Tôi xin chân thành cảm ơn !

Giáo viên : Nguyễn Thị Cẩm Nhung

Trang 14


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

TÀI LIỆU THAM KHẢO
1. Phương pháp dạy học Tiếng Việt ở Tiểu học 1 ( Lê Phương Nga – Lê A –
Đặng Kim Nga – Đỗ Xuân Thảo )
2. Dạy lớp 1 theo chương trình Tiểu học mới ( Nhà xuất bản Giáo dục )
3. Sách giáo khoa Tiếng Việt 1 tập 1 và sách giáo viên Tiếng Việt 1 tập 1.
…………………………………*****………………………………..

Giáo viên : Nguyễn Thị Cẩm Nhung

Trang 15


Đề tài: Một số biện pháp giúp học sinh lớp 1 học tốt các âm của phân môn Học vần

Tân Chánh, ngày 10 tháng 05 năm 2016
Giáo viên

Nguyễn Thị Cẩm Nhung

Giáo viên : Nguyễn Thị Cẩm Nhung