CỘNG HOÀ XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
Độc lập – Tự do – Hạnh phúc
Tân Tập, ngày 05 tháng 04 năm 2016
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
Tên SKKN: Đẩy
mạnh ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học
môn Toán lớp 5
I. Sơ lược lí lịch
- Ông ( bà): TRẦN THỊ NGỌC LINH
- Năm sinh: 1977
- Nơi thường trú: 10, Hùng Vương, Phường 2, TPTA, tỉnh Long An
- Chức vụ đơn vị công tác: Tổ trưởng tổ CM 5 trường tiểu học Tân Tập.
- Nhiệm vụ được phân công: Giáo viên dạy lớp 5/1
II. Nội dung
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI:
Đối với ngành giáo dục đào tạo Công nghệ thông tin có tác dụng mạnh mẽ,
làm thay đổi nội dung và phương pháp dạy học. Mặt khác ngành giáo dục và đào
tạo đóng vai trò quan trọng trong việc cung cấp nguồn nhân lực cho Công nghệ
thông tin. Hơn nữa, Công nghệ thông tin là phương tiện để giúp chúng ta hòa nhập
toàn thế giới trong mọi lĩnh vực. Vì vậy việc ứng dụng Công nghệ thông tin vào
trường học là việc làm cần thiết và đúng đắn. Trong công tác giảng dạy, Công nghệ
thông tin có tác dụng mạnh mẽ, làm thay đổi phương pháp dạy và học. Nhờ đó mà
giúp học sinh hứng thú học tập hơn, kết quả là học sinh tiếp thu bài tốt hơn.
Ứng dụng Công nghệ thông tin vào tất cả các môn học, đặc biệt là các môn có
sử dụng nhiều tranh ảnh, tư liệu phục vụ bài giảng giúp học sinh hiểu và nắm vững
kiến thức. Chính vì thế trong những năm gần đây, tôi đã ứng dụng Công nghệ
thông tin vào tất cả các môn học. Trong các môn học, tôi thấy môn nào cũng cần
- Theo dõi và kiểm tra đánh giá việc tiếp thu bài của học sinh, đối chiếu với các
tiết học không sử dụng công nghệ thông tin.
B. PHẦN NỘI DUNG
1. CƠ SỞ LÝ LUẬN:
Do đặc thù của môn học, do quá trình nhận thức của học sinh cần phải gắn với
những hình ảnh, hoạt động cụ thể. Vì vậy các phương tiện trực quan rất cần thiết
cho quá trình giảng dạy. Đặc biệt là các phương tiện trực quan sinh động, rõ nét sẽ
thu hút được sự chú ý của học sinh. Trong những tiết học có đồ dùng trực quan
đẹp, rõ nét hiển thị dưới các dạng khác nhau, phù hợp với thực tế học sinh dễ dàng
tiếp thu kiến thức hơn, nhớ lâu hơn.
Đối với môn Toán ở bậc Tiểu học thì môn Toán lớp 5 là một trong những
môn cần có nhiều đồ dùng trực quan đa dạng để dẫn dắt học sinh tiếp thu bài, thực
hành bài tập nhanh và hiệu quả.
Mặc dù bộ đồ dùng dạy toán đã được cung cấp nhưng còn hạn chế. Bởi vì chỉ
có một số hình để hướng dẫn học sinh tìm hiểu bài học. Phần Thực hành luyện tập
chỉ có một số hình vẽ hoặc tranh ảnh để minh họa cho một số bài. Những hình ảnh
trực quan còn hạn chế. Nếu những con số, những hình vẽ, những bài toán được đưa
lên màn hình lớn với sự nhấn mạnh bằng cách đổi màu, gạch chân, cắt ghép hình...
sẽ có hiệu quả hơn. Đó chính là nguyên nhân của việc ứng dụng Công nghệ thông
tin vào giảng dạy môn Toán là cần thiết.
2. CƠ SỞ THỰC TIỄN:
a) Về thuận lợi:
- Nhà trường đã sớm đầu tư trang thiết bị để đưa ứng dụng Công nghệ thông
tin vào đổi mới phương pháp dạy và học từ rất nhiều năm nay. Phong trào ứng
dụng Công nghệ thông tin đưa vào giảng dạy và học tập đã thu hút được sự chú ý
chủ động tiếp thu kiến thức một cách tích cực của học sinh.
Đặc biệt trong năm học này được sự quan tâm của phòng Giáo dục đã đầu tư
thêm máy vi tính hỗ trợ cho nhà trường. Nhà trường đã tận dụng ngay và mua sắm
cần những hình ảnh phù hợp với đề bài (như hình ảnh hai xe ô tô cùng đi trên một
quãng đường, đi ngược chiều với vận tốc khác nhau, kăng-gu-ru, ốc sên, sư tử, mô
hình triển khai của hình hộp chữ nhật...) những hình ảnh này ta có thể vẽ, chụp, lấy
trên mạng Internet. Hoặc những từ ngữ trọng tâm của bài được đổi màu, hay gạch
chân sẽ giúp học sinh hiểu bài hơn, từ đó giải bài toán một cách dễ dàng. Nhưng
nếu dạy bằng giáo án điện tử thì chỉ cần thiết kế trong các Slide có đủ nội dung
chính. Không cần nói gì soạn nấy mà phải dựa vào nội dung chính để dẫn dắt, nêu
câu hỏi gợi ý cho học sinh tìm hiểu bài. Từ đó giúp học sinh có thể vận dụng cho
các bài học sau.
- Ngoài việc sử dụng phần mềm trình chiếu PowerPoint, phần mềm VioLET,
tôi đã sử dụng phần mềm mã nguồn mở: OpenOffice.org Impress, Lecture
MAKER vào phần soạn giảng. Bởi vì các phần mềm mã nguồn mở giúp chúng ta
có thể chèn hình, bài hát, các phép tính, trò chơi, Video,... phục vụ bài học thực
hành dưới dạng dung lượng lớn hơn nhiều so với phần mềm trình chiếu Power
Point mà không cần phải giảm dung lượng trước khi chèn . Nhưng để không phải
tốn thời gian soạn giảng, tôi đã dùng phần mềm trình chiếu Lecture MAKER vì nó
có thể nhúng tất cả các phần mềm trình chiếu đã soạn trên Power Point, Flas,
Impress... đã có sẵn. Giúp chúng ta tiết kiệm thời gian mà không uổng phí công
sức soạn giảng trên các phần mềm khác. Đặc biệt phần mềm trình chiếu Lecture
MAKER có tất cả các phần thiết kế của các loại phần mềm khác. Chính vì vậy Tôi
đã thiết kế giáo án điện tử trên phần mềm mã nguồn mở Lecture MAKER. Thiết kế
các trò chơi đa dạng, sinh động giúp học sinh tính toán và phản xạ nhanh từ đó
phát triển tư duy cho học sinh. Để đổi mới tôi thường lấy tên trò chơi là "Ai nhanh,
ai đúng ?" hoặc "Thử tài đoán nhanh",...
- Việc đưa ứng dụng Công nghệ thông tin vào giảng dạy có rất nhiều cái lợi
cho cả học sinh lẫn giáo viên. Vấn đề đặt ra là phải soạn giáo án như thế nào cho
phù hợp thì mới đem lại hiệu quả mong muốn.
- Khi thiết kế giáo án điện tử cần chú ý những điều sau:
+ Các hiệu ứng hình ảnh, màu sắc, âm thanh, chuyển động được sử dụng có
mức độ, hợp lý, không bị lạm dụng, không quá tải đối với học sinh, không gây
nhiễu loạn làm mất tập trung vào bài học. Các hiệu ứng không làm học sinh phân
tán chú ý, không quá nhiều, sử dụng có cân nhắc đến ảnh hưởng bất lợi của nó.
Ví dụ: Hay cho con chữ xuất hiện lẻ tẻ, rời rạc, chuyển động bay bướm,
vòng vèo, chậm chạp - các dòng chữ chuyển động quá cầu kỳ hoặc rời rạc, lừ đừ.
Màu sắc sặc sỡ, lòe loẹt ; âm thanh ồn ào chối tai khi chuyển slide hoặc đánh dấu
trắc nghiệm. Phối màu không khoa học khiến các dòng chữ mờ nhạt, khó nhìn:
Hình ảnh và màu sắc làm nền sặc sỡ, chữ màu vàng nhạt ; hoặc nền màu vàng nhạt,
chữ màu vàng nâu làm nền sặc sỡ, chữ màu vàng nhạt ; hoặc nền màu vàng nhạt,
chữ màu vàng (nâu) dẫn đến khó thấy chữ.
d) Cách thiết kế một số slide bài giảng điện tử Toán lớp 5:
Bài: Thể tích của một hình
Trong Power Point tôi thiết kế 7 Slide để nhúng vào Lecture MAKER. Trong
Lecture MAKER tôi thiết kế 4 Slide: Một Slide bài cũ, một Slide bài mới nhúng từ
Power Point, một Slide bài tập trắc nghiệm để củng cố bài, một Slide dặn dò.
Trong các Slide Bài cũ và dặn dò tôi tạo các nút nhấn để khi nhìn vào đỡ rối mắt,
mà chỉ đến lúc cần hiển thị chỉ việc "click" chuột vào nút nhấn là có dữ liệu như
mong muốn.
Sau đây là một số Slide chính trong bài:
- Slide thứ nhất: Tôi thiết kế để giới thiệu bài. Tôi đã đưa ra một số hình có
kích thước, dạng khác nhau để giới thiệu đề bài.
Thứ sáu, ngày 29 tháng 01 năm 2016
Toán
Thể tích của một hình
- Slide thứ 2: Tôi thiết kế như trong sách giáo khoa để hướng dẫn học sinh
tìm hiểu kiến thức của ví dụ 1. Nhưng hình lập phương tôi chọn hiệu ứng xuất hiện
quả thảo luận nhóm. Tương tự bài tập 1, ở bài tập 2 tôi cũng cho học sinh quan sát
các hình lập phương nhỏ chạy tạo thành hai hình như sách giáo khoa. Nhưng ở bài
tập này về hình dạng và số lượng khác, tăng lên nhiều so với các hình trước. Để so
sánh được thể tích của hai hình, học sinh đã nhanh chóng xác định được ngay nhờ
vào hình ảnh sinh động, cụ thể của các hiệu ứng trình chiếu.
- Slide thứ 7: Chứa nội dung bài tập số 3 để học sinh đối chiếu các cách xếp
nhanh và đúng. Ở bài tập này tôi tổ chức cho HS thi chơi xếp hình. Đầu tiên tôi
đưa ra luật chơi: Các nhóm làm việc với các hình lập phương bằng nhựa để xếp
Sau đó cho HS chơi cá nhân theo yêu cầu bài tập. Trò chơi "Ai nhanh, ai đúng"
dùng mô hình là các hình lập phương bằng nhựa. Sau thời gian quy định, tôi cho
các em dừng cuộc chơi. Bạn nào xếp đúng và nhanh, nhiều cách nhất là bạn thắng
cuộc. Sau khi chơi tôi thấy học sinh rất thích và xếp đúng kết quả nhanh, rất ít học
sinh xếp chưa đủ các cách là do thao tác chậm.
+ Để phần trò chơi hấp dẫn trong các tiết học, tôi có thể đổi tên trò chơi "Ai
nhanh, Ai đúng" hoặc "Thử tài xếp nhanh".
- Ở Phần Lecture MAKER Slide 4 tôi cho HS tham gia làm bài trắc nghiệm để
củng cố bài. Các em chọn ý đúng trả lời câu hỏi. Nếu chọn Sai, các em khác có
quyền được "Clik" chuột vào nút nhấn "Làm lại". Sau đó "Clik" chuột lại vào ý
khác mà học sinh lựa chọn. Nhờ vậy mà học sinh chăm chú chờ được mời nếu bạn
sai. Chính vì công dụng của các nút nhấn đã khiến học sinh tư duy tìm tòi cách
thực hiện để có kết quả đúng. Qua hoạt động này tôi đã khắc sâu kiến thức cho học
sinh.
- Ngoài ra, còn các Slide khác là trang giới thiệu, trang bài tập...
* BIỆN PHÁP GIẢI QUYẾT:
Tiết
Tiết dạy
không có
GAĐT
Tiết dạy
có GAĐT
Sĩ số
Hoàn thành
SL
%
Chưa Hoàn thành
SL
%
35
25
71,4
10
35
35
của phần đông học sinh. Học sinh theo dõi kịp và ghi vở kịp.
- Thực hiện được mục tiêu bài học - học sinh hiểu bài và hứng thú học tập.
- Phát huy được tác dụng nổi bật của Công nghệ thông tin mà bảng đen và
các đồ dùng dạy học khác khó đạt được.
KIẾN NGHỊ CÁC CẤP
- Mua sắm thêm máy chiếu để nhiều giáo viên được sử dụng giáo án điện tử
hơn nữa một cách thường xuyên nhằm nâng cao chất lượng dạy và học trong các
tiết học.
- Thường xuyên động viên khuyến khích giáo viên soạn giáo án điện tử áp
dụng vào đại trà để học sinh các lớp đều được học ứng dụng Công nghệ thông tin.
* Khả năng ứng dụng
Trong sinh hoạt tổ chuyên môn, tôi đã đưa sáng kiến kinh nghiệm này vào
cùng giáo viên trong tổ thảo luận, áp dụng cho lớp mình và cũng đã nhân rộng
sáng kiến này ở trường, ở huyện nói riêng và trong tỉnh nói chung.
Trên đây là những nhận xét bước đầu sau một thời gian nghiên cứu về Đẩy
mạnh ứng dụng Công nghệ thông tin trong dạy học môn Toán lớp 5. Do còn
hạn chế nhiều về năng lực và điều kiện khách quan nên giải pháp trong sáng kiến
của tôi không tránh khỏi những thiếu xót. Vì vậy tôi mong nhận được sự chỉ bảo
quý báu của cấp trên và các bạn đồng nghiệp.
Xin chân thành cảm ơn!
Thủ trưởng đơn vị xác nhận, đề nghị
Người viết
( Ký, đóng dấu)
……………………………………………..
……………………………………………..
……………………………………………..
* Biện pháp giải quyết
* Kết quả đạt được
PHẦN KẾT LUẬN
- Tóm lượcBài học kinh nghiệm
- Kiến nghị
- Tài liệu tham khảo