LỜI CẢM ƠN
Qua chuyến đi thực tế đầy thú vị và bổ ích trong vòng sáu ngày tại xã
Mỹ Yên huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên, lớp Cử nhân Khoa học Quản lý
K8 chúng tôi đã có cơ hội vận dụng những kiến thức đã được học ở Nhà
trường vào trong thực tế chuyến đi của mình, có được sự kết hợp giữa lý
thuyết và thực hành. Đồng thời giúp chúng tôi học hỏi và lĩnh hội thêm
nhiều kiến thức về các lĩnh vực kinh tế - chính trị - văn hóa – xã hội của xã
Mỹ Yên để từ đó thấy được đời sống vật chất, tinh thần của người dân nơi
đây và cả những mong muốn mà người dân muốn gửi gắm tới Đảng & Nhà
nước, tới lãnh đạo chính quyền địa phương và tới cả chúng tôi nữa – những
chủ nhân, Nhà Quản lí tương lai của đất nước. Họ hy vọng rằng những đóng
góp nhỏ của chúng tôi trong đề tài nghiên cứu sẽ phần nào giúp đỡ được bà
con nhân dân trong xã dù nó mới chỉ là trên lí thuyết.
Cũng thông qua chuyến đi này đã giúp cho các thành viên trong lớp từ
chỗ chưa biết tên nhau trở thành những người bạn tốt của nhau, gắn bó và
đoàn kết. Chúng tôi cũng đã học được cách làm việc với một tập thể, với cán
bộ xã và cả những người dân nữa. Đây quả thực là một môi trường rèn luyện
rất tốt cho chúng tôi, là điều kiện giúp cho chúng tôi tự hoàn thiện bản thân
mình.
Để có được những kết quả thành công như trên đó chính là nhờ vào sự
giúp đỡ tận tình của các thầy cô giáo cũng như các cấp chính quyền và nhân
dân xã Mỹ Yên. Vì vậy, trước tiên chúng em xin gửi lời cảm ơn chân thành
tới Ban giám hiệu trường Đại học Khoa học – Đại học Thái Nguyên cùng
các thầy cô trong Khoa Văn – Xã hội đã tạo điều kiện và giúp đỡ chúng em
có được chuyến đi thực tế này.


Chúng em xin gửi tới cô Nguyễn Thị Linh – giảng viên khoa Văn–Xã
hội lời cảm ơn chân thành nhất. Cảm ơn cô đã tận tình chỉ bảo và hướng dẫn
chúng em trong suốt quá trình đi thực tế và viết báo cáo thu hoạch để nhóm
hoàn thành đề tài.

5. Phương pháp nghiên cứu
5.1.

Phương pháp phỏng vấn sâu

5.2.

Phương pháp quan sát

5.3.

Phương pháp phân tích tài liệu

6. Ý nghĩa lí luận và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
6.1.

Ý nghĩa lí luận

6.2.

Ý nghĩa thực tiễn

7. Kết cấu báo cáo
B. Phần nội dung
Chương 1: Cơ sở lí luận của đề tài
1.1.

Một số khái niệm liên quan

1.2.

3.1. Khuyến nghị
3.1.1. Đối với chính quyền xã
3.1.2. Đối với hộ nghèo đói
3.2. Đề xuất một số giải pháp nhằm xóa đói giảm nghèo
3.2.1. Tạo điều kiện cho người nghèo phát tiển sản xuất – tăng thu nhập
3.2.2. Tạo cơ hội để người nghèo tiếp cận các dịch vụ
3.2.3. Đối với lãnh đạo chính quyền ở địa phương


ĐỀ TÀI
CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TẠI XÃ MỸ YÊN HUYỆN
ĐẠI TỪ TỈNH THÁI NGUYÊN
A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đói nghèo là một vấn đề mang tính toàn cầu, là sự quan tâm hàng đầu
của mọi quốc gia và mọi nền kinh tế. Khi xã hội càng phát triển thì sự tồn tại
của một bộ phận lớn những người nghèo lại làm cho khoảng cách giữa
người giầu và người nghèo trở nên lớn hơn và khi đó người nghèo lại càng
khó tiếp cận được với các dịch vụ của xã hội. Có thể khẳng định chắc chắn
rằng, nghèo đói chính là một rào cản lớn thực hiện tiến bộ xã hội, là nguyên
nhân của tình trạng thất học, dịch bệnh, ô nhiễm môi trường, sự ra tăng các
loại tệ nạn xã hội và mất ổn định anh ninh chính trị. Vì vậy, thực hiện xoá
đói giảm nghèo bền vững là một nhiệm vụ kinh tế - chính trị trọng tâm của
tất cả các quốc gia, nhằm nâng cao thu nhập, cải thiện cuộc sống cho người
nghèo, thu hẹp khoảng cách giàu nghèo, hướng tới việc thực hiện công bằng
và tiến bộ xã hội.
Ở nước ta, ngay từ những ngày đầu cách mạng, Hồ Chủ Tịch đã luôn
luôn chăm lo đến đời sống của nhân dân, Bác nói: “ hễ dân đói là Đảng và
Chính phủ có lỗi, hễ dân rét là Đảng và Chính phủ có lỗi, hễ dân ốm đau
bệnh tật là Đảng và Chính phủ có lỗi, hễ dân không được học hành là Đảng



Đảng và nhà nước ta đã nhận thấy tầm quan trọng của công cuộc xoá
đói giảm nghèo, nên ngay trong phiên họp đầu tiên khi mới thành lập nước
Việt Nam Dân chủ Cộng hòa (tháng 1/1946), Hồ Chủ Tịch đã khẳng định
một trong những nhiệm vụ tiên quyết lúc này là cần chống lại giặc đói.
Những đại hội Đảng sau đó, đặc biệt là từ Đại hội VI đến Đại hội X, Đảng ta
đã ban hành nhiều văn bản, nghị quyết đề cập tới vấn đề xóa đói giảm nghèo
tiêu biểu như NQ 30A/2008/NQ-CP về Chương trình hỗ trợ giảm nghèo
nhanh và bền vững đối với 61 huyện nghèo, được Chính Phủ ban hành ngày
21 tháng 5 năm 2002. Đại hội XI của Đảng, tiếp tục nhấn mạnh phải “ Tập
trung triển khai có hiệu quả Chương trình xóa đói, giảm nghèo, nhất là ở
vùng sâu, vùng xa, vùng đặc biệt khó khăn”.
Trên bình diện lý luận, xoá đói giảm nghèo ở nước ta cũng nhận được
sự quan tâm của đông đảo cộng đồng giới các nhà khoa học, những người
làm công tác quản lý. Tiêu biểu như:
Tác giả Nguyễn Thị Hằng với “Vấn đề xoá đói giảm nghèo ở nông
thôn nước ta hiện nay”, Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Hà Nội, 1997.
Vũ Thị Ngọc Phùng với “Vấn đề tăng trưởng kinh tế, công bằng xã
hội và vấn đề xoá đói giảm nghèo ở Việt Nam”. Nhà xuất bản Chính trị Quốc
gia Hà Nội, 1993.
Hoàng Văn Bẩy với đề tài “Tìm hiểu chính sách xoá đói giảm nghèo
tại tỉnh Thái Nguyên giai đoạn 2000 – 2002” Niên khoá 1998 – 2002, Đại
học Khoa học Xã hội và Nhân văn.
Ngoài ra, còn khá nhiều công trình nghiên cứu về vấn đề xoá đói giảm
nghèo, song hầu hết những đề tài này tiếp cận vấn đề xoá đói giảm nghèo ở
tầm vĩ mô mà chưa đi vào nghiên ở từng địa bàn nhỏ, cụ thể, đặc biệt cho
đến nay chưa có công trình nghiên cứu nào đề cập tới vấn đề xoá đói giảm
nghèo ở xã Mỹ Yên huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên, nên đề tài “ Công tác


nhân của thực trạng đó.
3. Đề xuất một số khuyến nghị và giải pháp góp phần nâng cao hiệu quả việc
thực hiện công tác xoá đói giảm nghèo tại địa bàn xã trong thời gian tới .
5. Phương pháp nghiên cứu
5.1 Phương pháp phỏng vấn sâu
Để có thể hiểu sâu hơn về quá trình thực hiện công tác xóa đói giảm
nghèo ở xã Mỹ Yên trong thời gian vừa qua, nhóm chúng tôi đã sử dụng
phương pháp phỏng vấn sâu trong qúa trình nghiên cứu.
- Về phía cán bộ xã, chúng tôi đã tiến hành phỏng vấn các đồng chí:
+ Đồng chí Hà Thị Nhì – Chủ tịch Ủy Ban nhân dân xã Mỹ Yên.
+ Đồng chí Nguyễn Quang Khê – Phó Chủ tịch ủy Ban nhân dân xã
Mỹ Yên, đồng thời là trưởng ban xóa đói giảm nghèo.
+ Đồng chí Nguyễn Thị Khoa – Cán bộ phòng chính sách xã hội.
+ Các đồng chí là Hội trưởng Hội nông dân, Hội phụ nữ, Hội cựu
chiến binh.
- Ngoài ra, chúng tôi còn tiến hành phỏng vấn đối với 30 hộ thuộc
diện gia đình nghèo ở 4 thôn trong xã.
5.2 Phương pháp quan sát
Bên cạnh phương pháp phỏng vấn sâu, khi tiếp xúc với các gia đình
thuộc diện nghèo trên địa bàn xã, chúng tôi đã hiểu được phần nào sự nghèo
khó và nguyện vọng của người dân nơi đây. Đặc biệt, để có thêm tư liệu
phục vụ cho nội dung của báo cáo, chúng tôi đã tìm đến xóm Thuận Yên,
một xóm xa nhất và nghèo nhất của xã Mỹ Yên (21/30 hộ nghèo) để điều tra,
nghiên cứu.
5.3 Phương pháp phân tích tài liệu


- Bên cạnh phương pháp quan sát và phỏng vấn sâu, nhóm chúng tôi
còn sử dụng phương pháp phân tích tài liệu trong quá trình nghiên cứu. Sử
dụng phương pháp này, chúng tôi đã tiến hành phân tích, thống kê những tài

Chương 2: Thực trạng công tác xóa đói giảm nghèo tại xã Mỹ Yên huyện
Đại Từ tỉnh Thái Nguyên
Chương 3: Những phương hướng và giải pháp nhằm thưc hiện tốt công tác
xóa đói giảm nghèo tại xã Mỹ Yên huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên
B. PHẦN NỘI DUNG
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1. Một số khái niệm liên quan
Cùng với chiến tranh, thiên tai, dịch bệnh, lạm phát, khủng hoảng
kinh tế thì nghèo đói được coi là vấn nạn của toàn xã hội, là rào cản thực
hiện tiến bộ xã hội. Ở những quốc gia kém phát triển, đặc biệt ở các nước
thế giới thứ ba, người nghèo phải chấp nhận sống một cuộc sống dưới mức
tối thiểu của một con người. Và khi xã hội càng tiến bộ thì cộng đồng thế
giới càng dành sự quan tâm nhiều hơn tới những người nghèo. Trên thực tế,
hàng năm, thế giới có những hoạt động ủng hộ người nghèo như đấu giá từ
thiện vì người nghèo, nhắn tin ủng hộ người nghèo, thành lập quỹ vì người
nghèo… Trên bình diện lý luận, quan điểm và khái niệm về nghèo đói cũng
nhận được sự quan tâm của cộng đồng các quốc gia và giới khoa học. Ở
những quốc gia và nền kinh tế khác nhau thì quan niệm về nghèo đói cũng
có sự khác biệt, điều này tuỳ thuộc vào điều kiện kinh tế và trình độ phát
triển của những xã hội đặc thù.
* Khái niệm nghèo, đói.


- Theo Uỷ ban kinh tế xã hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương
(ESCAP): Nghèo đói là trạng thái một bộ phận dân cư không được hưởng và
thão mãn những nhu cầu cơ bản của con người mà những nhu cầu này đã
được xã hội thừa nhận tùy theo trình độ phát triển kinh tế xã hội và phong
tục tập quán của địa phương.
- Khái niệm nghèo đói có thể chia thành hai loại: nghèo tuyệt đối và

được coi là nghèo
* Chuẩn nghèo đói giai đoạn 2011-2015 (Theo quyết định của Thủ tướng
chính phủ 09/2011/QĐ-TTg ký ngày 21 Tháng 9 năm 2010):
+ Khu vực nông thôn : hộ nghèo là hộ có mức thu nhập bình quân từ
400.000 đồng/người/tháng (từ 4.800.000 đồng/người/năm) trở xuống. Hộ
cận nghèo thu nhập bình quân từ 401.000 đồng đến 520.000
đồng/người/tháng.
+ Khu vực thành thị : Hộ nghèo có mức thu nhập bình quân từ
500.000 đồng/người/tháng (từ 6.000.000 đồng/người/năm) trở xuống. Hộ
cận nghèo là hộ có mức thu nhập bình quân từ 501.000 đồng đến 650.000
đồng/người/tháng.
Mức chuẩn nghèo quy định tại Điều 1 Quyết định này là căn cứ để
thực hiện các chính sách an sinh xã hội và chính sách kinh tế, xã hội khác.
Chuẩn nghèo không cố định mà luôn được điều chỉnh cho phù hợp với
từng giai đoạn phát triển của xã hội. Căn cứ vào tình hình phát triển kinh tếxã hội, địa phương nào có đủ điều kiện sau đây có thể nâng chuẩn nghèo lên
để phù hợp với thực tế của địa phương đó:
+ Thu nhập bình quân đầu người cao hơn thu nhập bình quân của cả
nước (năm 2008 960USD/người)


+ Có tỷ lệ hộ nghèo thấp hơn tỷ lệ hộ nghèo trung bình của cả nước.
( năm 2009 là 11%)
+ Tự cân đối được ngân sách và tự giải quyết được các chính sách đói
nghèo theo chuẩn nâng lên.
* Khái niệm “hộ cận nghèo”
- Hộ cận nghèo: Là hộ có thu nhập bình quân đầu người gần ngưỡng đói
nghèo.
- Ngày 21/9/2010 Thủ tướng ban hành Quyết định số 1752/CT – TTg
chuẩn hộ nghèo, hộ cận nghèo áp dụng cho giai đoạn 2011 - 2015. Hộ cận
nghèo ở nông thôn là hộ có mức thu nhập bình quân từ 400.000 – 510.000

+Chưa có đường ô tô đến trung tâm xã hoặc ô tô không đi lại được cả
năm.
+ Số phòng học (theo quy định của Bộ Giáo dục và Đào tạo) chỉ đáp ứng
được dưới 70% nhu cầu của học sinh hoặc phòng học tạm bợ bằng tranh tre,
nứa, lá.
+ Chưa có trạm y tế xã hoặc có nhưng là nhà tạm.
+ Chưa có chợ hoặc chợ tạm bợ.
*Khái niệm “xoá đói giảm nghèo”
Xoá đói giảm nghèo là tổng thể các biện pháp, chính sách của nhà nước
và xã hội hướng vào người nghèo hay là của chính những đối tượng thuộc
diện nghèo đói, nhằm taọ điều kiện để họ có thể tăng thu nhập, thoát khỏi
tình trạng thu nhập không đáp ứng những nhu cầu tối thiểu trên cơ sở chuẩn
nghèo được quy định.
1.2 Ý nghĩa của việc xóa đói giảm nghèo đối với sự phát triển kinh tế xã
hội


Xóa đói giảm nghèo là một trong những chương trình mục tiêu của
Đảng và nhà nước luôn được quan tâm hàng đầu, bởi nó mang ý nghĩa quan
trọng đối với sự phát triển kinh tế xã hội của đất nước.
- Đối với bản thân người nghèo: Xóa đói giảm nghèo giúp người
nghèo có điều kiện nâng cao thu nhập, từ đó cải thiện đời sống, tiếp cận
được với các dịch vụ xã hội (y tế, giáo dục…) thông qua các chương trình
chính sách cụ thể của nhà nước.Tăng cường tình đoàn kết, lòng tin của nhân
dân đối với đường lối lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ mới.
- Đối với xã hội: Xóa đói giảm nghèo góp phần thu hẹp khoảng cách
giàu nghèo giữa các khu vực trong phạm vi cả nước. Vượt qua rào cản để
xây dựng một xã hội tiến bộ, vì người nghèo.
Thực tế cho thấy tình trạng đói nghèo đã kéo theo nó những hậu quả
nghiêm trọng. Một trong nhưng nguyên nhân chủ yếu dẫn đến tình trạng đói

đất sản xuất cho hộ nghèo; Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất, phát triển ngành
nghề.
- Nhóm chính sách tạo cơ hội để người nghèo tiếp cận các dịch vụ xã
hội: Chính sách hỗ trợ về y tế, giáo dục..., trợ giúp pháp lý cho người nghèo.
- Nhóm dự án nâng cao năng lực và nhận thức.
CHƯƠNG 2
THỰC TRẠNG CÔNG TÁC XÓA ĐÓI GIẢM NGHÈO TẠI XÃ MỸ
YÊN HUYỆN ĐẠI TỪ TỈNH THÁI NGUYÊN GIAI ĐOẠN 2008 - 2010


2.1. Khái quát về điều kiện tự nhiên, điều kiện kinh tế - xã hội xã Mỹ
Yên huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên
2.1.1. Điều kiện tự nhiên

Ảnh 1: Bản đồ tự nhiên xã Mỹ Yên

Vị trí địa lí: Mỹ Yên là xã miền núi của huyện Đại Từ, nằm sát
chân dãy núi Tam Đảo, cách trung tâm huyện 10,7 km về phía Tây
Nam, xã có tổng diện tích đất tự nhiên là 3400 ha. Phía Đông Nam
giáp với xã Văn Yên, phía Tây giáp với xã Hoàng Nông, phía Đông
Bắc giáp với xã Bình Thuận, xã Khôi Kỳ. Đây là điều kiện thuận lợi
để xã Mỹ Yên có thể giao lưu, trao đổi hàng hoá và phát triển kinh tế
với các xã trong địa bàn huyện và với những huyện lân cận của Tỉnh
Thái Nguyên.


Ảnh 2: Một góc quang cảnh xã Mỹ Yên, Đại Từ , Thái Nguyên

Địa hình: Địa hình xã Mỹ Yên phần lớn là đồi núi, thuận lợi để trồng
rừng và một số cây công nghiệp lâu năm như chè và một số cây ăn quả nhiệt

cho sâu bọ nảy nở.
Như vậy, bên cạnh những mặt thuận lợi, điều kiện tự nhiên của
xã Mỹ Yên cũng mang lại một số khó khăn trong phát triển kinh tế. Vì
vậy, đòi hỏi chính quyền và nhân dân trong xã phải có những biện
pháp thiết thực để phát huy thuận lợi và khắc phục những khó khăn
đó.
2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
Dân cư và nguồn lao động: Xã Mỹ Yên gồm có 25 thôn với 1431 hộ,
tổng số nhân khẩu hiện nay là 5314 người, trong đó có 63,8% số người trong


độ tuổi lao động. Trong tổng số 1431 hộ, có 80 hộ là người dân tộc thiểu số,
chiếm 5,47%. Trên địa bàn xã hiện có 5 dân tộc anh em cùng chung sống là
Kinh, Tày, Dao, Nùng, Thái. Điều đó, đã tạo nên một bức tranh văn hoá đa
dạng, muôn màu, muôn vẻ nhưng cũng gây khó khăn không nhỏ trong việc
quản lý và phổ biến chủ trương, chính sách của Đảng và Nhà nước tới người
dân, đặc biệt là những hộ gia đình thuộc dân tộc thiểu số.
Mỹ Yên là một xã nghèo của huyện Đại Từ. Theo số liệu thống kê,
năm 2008 số hộ nghèo là 342 hộ ( chiếm 25,92% ) trong 1319 hộ , năm 2009
số hộ nghèo là 206 trong tổng số 1412 hộ dân của toàn xã ( chiếm 14,59% ).
Đến năm 2010, số hộ nghèo tăng lên là 385/1431 hộ, chiếm 26,90% (do quy
định mới về chuẩn nghèo của thủ tướng Chính Phủ, thu nhập bình
quân\người\tháng là 400.000 đồng). Cho tới nay, nhìn chung, cuộc sống của
người dân nơi đây đã được cải thiện, nhưng vẫn gặp nhiều khó khăn, thiếu
thốn.
Về nông nghiệp: Diện tích đất sản xuất nông nghiệp trong xã chủ yếu
được trồng lúa với 280 ha (chiếm 8,24% diện tích tự nhiên của xã), diện tích
trồng chè là 130 ha (chiếm 3,82% diện tích tự nhiên của xã), diện tích trồng
ngô là 35 ha (chiếm 1,02% diện tích tự nhiên của xã). Ngoài ra, người dân
nơi đây còn chăn nuôi gia súc (Trâu, Bò), gia cầm (Lợn, Gà, Vịt). Người dân

nằm ở trung tâm xã. Công tác khám chữa bệnh, chăm sóc sức khỏe của
người dân được quan tâm. Người dân có ý thức tham gia đóng bảo hiểm y
tế. Tuy nhiên, cũng như các trạm y tế thuộc tuyến xã ở nhiều địa phương
trong cả nước, trạm y tế xã Mỹ Yên còn thiếu thốn về thuốc men, cơ sở vật
chất và đội ngũ y bác sĩ nên đã hạn chế phần nào nhu cầu khám chữa bệnh
của người dân.


2.2.Tình hình thực hiện công tác xóa đói giảm nghèo tại xã Mỹ Yên,
huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên
2.2.1.Tình trạng đói nghèo tại xã Mỹ Yên, huyện Đại Từ, tỉnh Thái
Nguyên
* Tỉ lệ hộ nghèo và cận nghèo
- Theo kết quả điều tra năm 2010, tỉ lệ hộ nghèo và cận nghèo trên địa
bàn xã Mỹ Yên được thể hiện qua bảng số liệu sau:
Bảng 1: Tỉ lệ số hộ nghèo, cận nghèo trên địa bàn xã Mỹ Yên năm 2010
TT

Tên xóm

Tổng số
hộ rà
soát (hộ)

Tổng số
hộ nghèo
qua
phiếu
điều tra
sơ bộ


Kỳ Linh Trong

45

10

22,22

15

33,33

3

Đồng Khâm

75

13

17,30

17

22,66

4

Xóm Cao


12

18,46

10

15,38

7
8
9
10
11
12
13
14
15
16
17
18
19
20
21
22
23
24
25

Đồng Cháy

84
70
70
31
42
36
37
32

15
3
13
10
10
5
9
24
24
15
13
17
23
29
24
30
6
7
13

17,44

10
15
27
6
0
16
4
8

37,20
18,18
6,89
23,80
10,63
42,10
25,0
0,0
44,61
31,11
14,75
11,90
21,42
38,57
19,35
0,0
44,44
10,81
25,0

Ghi

thôn có số hộ cận nghèo cao trên 30% là 9 thôn ( Kỳ Linh Trong, Xóm
Chùa, Xóm Cao, Đồng Cháy, Trại Cọ, Làng Lớn, La Tre, Tân Yên và Bắc
Hà 1). Hộ cận nghèo là những hộ rất dễ rơi vào tình trạng hộ tái nghèo. Vì
vậy, chính quyền xã cần có những biện pháp thiết thực giúp người nghèo
vươn lên thoát nghèo bền vững.
- Tình trạng nghèo đói ở Mỹ Yên được thể hiện trên nhiều mặt: