BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ
LÊ VĂN ÚT

HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ
GẮN VỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CHO LAO ĐỘNG
NÔNG THÔN TẠI TRUNG TÂM DẠY NGHỀ
HUYỆN TRẦN VĂN THỜI, TỈNH CÀ MAU

NGÀNH: GIÁO DỤC HỌC - 60140101

S K C0 0 4 5 4 6

Tp. Hồ Chí Minh, tháng 03/2015


BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT
THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH

LUẬN VĂN THẠC SĨ

LÊ VĂN ÚT

HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ GẮN VỚI PHÁT TRIỂN BỀN
VỮNG CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TẠI TRUNG TÂM
DẠY NGHỀ HUYỆN TRẦN VĂN THỜI,
TỈNH CÀ MAU

1. Cao đẳng:
Hệ đào tạo: Chính quy Thời gian đào tạo từ 9/2003 đến 9/2006
Nơi học (trường, thành phố): Cao đẳng Sư phạm Kỹ thuật Vĩnh Long
Ngành học: Tin học
2. Đại học:
Hệ đào tạo: Vừa làm vừa học

Thời gian đào tạo từ 3/2009 đến 11/2011

Nơi học (trường, thành phố): Đại học SP KT thành phố Hồ Chí Minh
Ngành học: Công nghệ thông tin
Môn thi tốt nghiệp: Bảo mật thông tin, Cơ sở dữ liệu phân tán


ii

III. QUÁ TRÌNH CÔNG TÁC CHUYÊN MÔN KỂ TỪ KHI TỐT NGHIỆP
ĐẠI HỌC:
Thời gian

11/2011

01/2013

Nơi công tác
Trung tâm dạy nghề huyện Trần Văn
Thời, tỉnh Cà Mau

Công việc đảm
nhiệm

Trong quá trình học tập và nghiên cứu được sự được sự ủng hộ, giúp đỡ
nhiệt tình quý thầy cô giáo trường Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí
Minh, quý lãnh đạo Phòng Quản lý Dạy nghề thuộc Sở Lao động – Thương binh
& Xã hội tỉnh Cà Mau, Trung tâm dạy nghề huyện Trần Văn Thời, Phòng Lao
động – Thương binh & Xã hội huyện, Trung tâm học tập cộng đồng các xã, thị
trấn, tập thể Giáo viên của đơn vị đã động viên, khích lệ, hỗ trợ, cung cấp tài
liệu, số liệu, để tôi hoàn thành luận văn này.
Mặc dù đã có nhiều cố gắng trong quá trình thực hiện Luận văn, chắc
rằng sẽ không trách khỏi được sự thiếu sót, rất mong nhận được sự, đóng góp,
chia sẻ của Hội đồng khoa học, của quý thầy cô và các bạn!
Một lần nữa xin được phép chân thành cảm ơn!
Tp. Hồ Chí Minh, tháng 3 năm 2015
Ngƣời thực hiện
Lê Văn Út


v

TÓM TẮT
Trong những năm qua thực hiện theo Quyết định 1956 của Thủ tướng
Chính phủ công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn đã gặt hái được những
thành công đáng kể với quy mô đào tạo trên 1000 học viên mỗi năm Trung tâm
Dạy nghề huyện Trần Văn Thời đã từng bước khẳng định vai trò quan trọng
trong công tác đào tạo nghề cho lao động nông thôn.
Tuy nhiên bên cạnh thành tích ấy vẫn còn bộc lộ một số nhược điểm tâm
lý còn trông chờ ỷ lại sự hỗ trợ của Nhà nước của các học viên; Khả năng thích
nghi khi môi trường biến động còn hạn chế; Chất lượng đào tạo chưa đáp ứng
được yêu cầu của thực tiễn, yêu cầu của các doanh nghiệp và người sử dụng lao
động; Việc đào tạo nghề gắn với giải quyết việc làm tỷ lệ chưa cao, một số
ngành nghề đào tạo chưa phù hợp với điều kiện và đặc điểm của địa phương;

sự rất cần thiết của các nhóm giải pháp, về phần tính khả thi đa phần điều chọn
rất khả thi chí có số ít chọn khả thi.
Kết quả của việc khảo sát đã minh chứng được rằng 5 nhóm giải pháp trên
đều cần thiết và khả thi, hy vọng rằng trên cơ sở nhìn nhận các mặt chưa đạt
được và ứng dụng một cách đồng bộ 5 nhóm giải pháp vừa nêu kết hợp lồng
ghép với các chương trình mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội ở xã, thị trấn tạo
điều kiện cho lao động nông thôn được hưởng các chế độ chính sách ưu đãi của
nhà nước. Từ đó sẽ tạo tiền đề cho hoạt động đào tạo nghề cho lao động nông
thôn phát triển một cách bền vững.


vii

ABSTRACT
In the recent years of implementing the Prime Minister’s Decision 1956,
vocational training for rural workers has achieved a great success in training over
1000 students each year. Vocational Training Center of Tran Van Thoi District
has gradually played an important role in vocational training for rural workers.
However, besides that achievement, there are still some drawbacks such
as learners have psychologically expected the support of the State ; Adaptability
to the changing environment is limited; The quality of education has not met the
practical needs and the requirements of businesses and employers; The training
associated with the employment rate is not high. Some training fields are not
consistent with the conditions and characteristics of the locality; Local potential
strengths have not arouse and developed properly. Especially the effectiveness of
vocational training has not been promoted or has been unsustainable yet.
From the above reasons, the researcher has chosen the theme: "Training
activity associated with sustainable development for rural workers at
Vocational Training Center of Tran Van Thoi District, Ca Mau Province" to
research

entitled to the preferential policies of the state. Thus, vocational training for rural
workers will develop sustainably.


ix

MỤC LỤC
Trang tựa
Quyết định giao đề tài

TRANG

Lý lịch cá nhân .............................................................................................. i
Lời cam đoan ............................................................................................... iii
Cảm tạ .......................................................................................................... iv
Tóm tắt.......................................................................................................... v
Mục lục ......................................................................................................... ix
Danh sách các chữ viết tắt .......................................................................... xv
Danh sách các hình ................................................................................... xvii
Danh sách các bảng ................................................................................. xviii
Danh sách tham gia khảo sát ...................................................................... xix
A. PHẦN MỞ ĐẦU .............................................................................................. 1
1. Lý do chọn đề tài .............................................................................................. 1
2. Mục tiêu nghiên cứu......................................................................................... 4
3. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu ................................................................ 5
3.1 Đối tƣợng nghiên cứu ................................................................................. 5
3.2 Khách thể nghiên cứu ................................................................................. 5
4. Giả thuyết nghiên cứu ...................................................................................... 5
5. Nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................................................... 5
6. Giới hạn đề tài .................................................................................................. 6

1.2.13 Cơ cấu lao động .................................................................................... 19
1.2.14 Thị trƣờng lao động (Labour Market) .............................................. 20


xi

1.2.15 Hoạt động đào tạo nghề gắn với phát triển bền vững cho lao động
nông thôn. ........................................................................................................ 20
1.3 CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC PHÁT TRIỂN DẠY NGHỀ CHO LĐNT
.............................................................................................................................. 21
1.3.1 Định hƣớng phát triển dạy nghề cho lao động nông thôn ................. 21
1.3.2 Đa dạng hoá hình thức, phƣơng pháp và cách thức đào tạo nghề cho
lao động nông thôn.......................................................................................... 22
1.3.3 Nâng cao hiệu quả mô hình liên kết giữa doanh nghiệp - cơ sở đào
tạo - ngƣời học nghề........................................................................................ 22
1.3.4 Bố trí đƣợc việc làm sau đào tạo .......................................................... 23
1.3.5 Chiến lược phát triển dạy nghề ................................................................ 24
1.4. CÁC CHỦ TRƢƠNG CỦA ĐẢNG, CHÍNH SÁCH PHÁP LUẬT CỦA
NHÀ NƢỚC VỀ CÔNG TÁC ĐÀO TẠO NGHỀ CHO LAO ĐỘNG NÔNG
THÔN .................................................................................................................. 26
1.4.1 Văn bản của Đảng .................................................................................. 26
1.4.2 Văn bản của Nhà nƣớc .......................................................................... 26
1.4.3 Văn bản của tỉnh .................................................................................... 27
1.4.4 Văn bản của huyện ............................................................................... 27
1.5 CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG ĐẾN VIỆC PHÁT TRIỂN DẠY NGHỀ
CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN .................................................................... 28
1.5.1 Tốc độ phát triển và chuyển dịch cơ cấu kinh tế ................................ 28
1.5.2 Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế sẽ kéo theo sự chuyển dịch về cơ cấu
lao động. ........................................................................................................... 28
1.5.3 Các yếu tố dân số .................................................................................. 29



xiii

Chƣơng 3 ............................................................................................................. 60
GIẢI PHÁP HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO ........................................................... 60
NGHỀ GẮN VỚI PHÁT TRIỂN BỀN VỮNG CHO LAO ĐỘNG NÔNG
THÔN TẠI TRUNG TÂM DẠY NGHỀ HUYỆN TRẦN VĂN THỜI TỈNH
CÀ MAU.............................................................................................................. 60
3.1 ĐỊNH HƢỚNG CHUNG VÀ CÁC NGUYÊN TẮC CĂN CỨ ĐỀ XUẤT
GIẢI PHÁP ......................................................................................................... 60
3.1.1 Định hƣớng chung ................................................................................. 60
3.1.2 Các nguyên tắc đề xuất giải pháp ........................................................ 61
3.1.2.1 Nguyên tắc đảm bảo tính khoa học ............................................... 61
2.1.2.2 Nguyên tắc đảm bảo tính khả thi ................................................... 61
2.1.2.3 Nguyên tắc đảm bảo tính kế thừa .................................................. 62
2.1.2.4 Nguyên tắc đảm bảo tính hiệu quả ................................................ 62
3.2 GIẢI PHÁP HOẠT ĐỘNG ĐÀO TẠO NGHỀ GẮN VỚI PHÁT TRIỂN
BỀN VỮNG CHO LAO ĐỘNG NÔNG THÔN TẠI TRUNG TÂM DẠY
NGHỀ HUYỆN TRẦN VĂN THỜI TỈNH CÀ MAU .................................... 62
3.2.1 Gắn hoạt động đào tạo nghề với các doanh nghiệp và ngƣời sử dụng
lao động. ........................................................................................................... 62
3.2.1.1 Mục tiêu giải pháp ........................................................................... 62
3.2.1.2 Nội dung của giải pháp ................................................................... 63
3.2.1.3 Điều kiện thực hiện giải pháp ........................................................ 64
3.2.2 Đào tạo nghề theo đúng và sát hợp với chỉ tiêu phát triển kinh tế và
cơ cấu nhân lực. .............................................................................................. 65
3.2.2.1 Mục tiêu giải pháp ........................................................................... 65
3.2.2.2 Nội dung của giải pháp ................................................................... 65


xv

Kết luận chƣơng 3 .............................................................................................. 85
C. PHẦN KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ .......................................................... 87
1. KẾT LUẬN ..................................................................................................... 87
2. GIÁ TRỊ ĐÓNG GÓP CỦA ĐỀ TÀI .......................................................... 89
3. HƢỚNG PHÁT TRIỂN CỦA ĐỀ TÀI ........................................................ 90
4. KIẾN NGHỊ .................................................................................................... 90
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................. 92


xvi

DANH SÁCH CÁC CHỮ VIẾT TẮT
BGD&ĐT

Bộ giáo dục đào tạo

CN-XD

Công nghiệp – xây dựng

CSDN

Cơ sở dạy nghề

CNH

Công nghiệp hóa


Đại học Sư phạm Kỹ thuật Thành phố Hồ Chí Minh

GDPT

Giáo dục phổ thông

GDĐH

Giáo dục đại học

HTCĐ

Học tập cộng đồng

HĐH

Hiện đại hóa

KTTH HN

Kỹ thuật tổng hợp hướng nghiệp

LĐNT

Lao động nông thôn

LĐTB&XH

Lao động – Thương bình & Xã hội



TH

Tiểu học

THCS

Trung học cơ sở

THPT

Trung học phổ thông

TCCN

Trung cấp chuyên nghiệp

UBND

Ủy ban nhân dân


xviii

DANH SÁCH CÁC HÌNH
HÌNH

TRANG

Hình 2.1 Bản đồ địa giới hành chính huyện Trần Văn Thời .............................. 33

bền vững cho LĐNT tại TTDN huyện Trần Văn Thời tỉnh Cà Mau ................. 50
Bảng 3.1 Kết quả thăm dò tính cần thiết ............................................................ 77
Bảng 3.2 Kết quả thăm dò tính khả thi ............................................................... 78


xx

DANH SÁCH THAM GIA KHẢO SÁT
CHỨC VỤ

ĐƠN VỊ CÔNG TÁC

Phan Ngọc Lợi

Phó phòng

Phòng LĐ –TB&XH huyện TVT

2

Đoàn Quốc Dân

Giám đốc

TTDN huyện Trần Văn Thời

3

Phạm Phương Liên


Đinh Trọng Lư

Tổ trưởng tổ Đ-ĐT

TTDN huyện Trần Văn Thời

8

Lê Minh Tân

Tổ trưởng tổ NTTS

TTDN huyện Trần Văn Thời

9

Lưu Anh Pháp

Giáo viên

TTDN huyện Trần Văn Thời

10

Trương Văn Minh

Giáo viên

TTDN huyện Trần Văn Thời


TT HTCĐ xã Khánh Bình Đông

15

Lê Thành Chi

Phó GĐ

TT HTCĐ xã Khánh Hưng

16

Vũ Văn Nam

Phó GĐ

TT HTCĐ xã Khánh Lộc

17

Đoàn Chí Tâm

Phó GĐ

TT HTCĐ xã Khánh Bình Tây

18

Nguyễn Văn Việt


Trịnh Minh Châu

Giám đốc

TT HTCĐ Thị trấn Trần Văn Thời

23

Phạm Văn Khởi

Phó GĐ

TT HTCĐ Thị trấn Sông Đốc

24

Nguyễn Văn Tường

Giám đốc

DNTN Tư Tường

TT
1

HỌ VÀ TÊN


xxi


CSKD Minh Phát


1

A. PHẦN MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Trong những năm qua Nước ta đang từng bước hội nhập và phát triển kinh
tế đời sống vật chất và tinh thần của người dân không ngừng được nâng lên. Chất
lượng cuộc sống không ngừng được nâng cao.
Trong xu thế hội nhập kinh tế quốc tế ngày càng sâu rộng, việc tiếp thu
các tiến bộ về khoa học và công nghệ phụ thuộc chủ yếu vào đội ngũ lao động kỹ
thuật, đội ngũ trí thức. Do vậy, muốn phát triển kinh tế cần phải đầu tư cho con
người mà cốt lõi là đầu tư phát triển giáo dục và đào tạo, nhất là đào tạo nguồn
nhân lực lao động trực tiếp. Cũng với ý nghĩa đó, nhiều nhà khoa học đã cho
rằng, cần phải có một lực lượng lao động được đào tạo phù hợp với sự phát triển
của các lĩnh vực khác nhau của nền kinh tế. Tất nhiên phát triển nguồn nhân lực
không chỉ là phát triển giáo dục, đào tạo mà còn là phát triển nền y tế, chăm sóc
sức khoẻ và nâng cao mức sống dân cư, nhưng giáo dục, đào tạo nói chung, dạy
nghề nói riêng vẫn là cốt lõi của chiến lược phát triển nguồn nhân lực.
Hòa chung vào xu thế phát triển chung của đất nước lĩnh vực Giáo dục và
Dạy nghề đang từng bước đi lên, tại Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần XI đã
thể hiện quan điểm: “Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đổi mới toàn diện và
phát triển nhanh giáo dục và đào tạo” [39. tr 4].
- Phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, nhất là nguồn nhân
lực chất lượng cao là một đột phá chiến lược, là yếu tố quyết định đẩy mạnh phát
triển và ứng dụng khoa học, công nghệ.
- Đào tạo nguồn nhân lực đáp ứng yêu cầu đa dạng, đa tầng của công nghệ
và trình độ phát triển của các lĩnh vực, ngành nghề. Thực hiện liên kết chặt chẽ
giữa các doanh nghiệp, cơ sở sử dụng lao động, cơ sở đào tạo và Nhà nước để