ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
PHÙNG THỊ HÀ THÚY
VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI
TRONG VIỆC CHĂM SÓC RỐI LOẠN LO ÂU
CHO SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Hà Nội - 2015
ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
-----------------------------------------------------
PHÙNG THỊ HÀ THÚY
VAI TRÒ CỦA CÔNG TÁC XÃ HỘI
TRONG VIỆC CHĂM SÓC RỐI LOẠN LO ÂU
CHO SINH VIÊN TRƢỜNG ĐẠI HỌC THĂNG LONG
Chuyên ngành: Công tác xã hội
Mã số: 60 90 01 01
LUẬN VĂN THẠC SĨ CÔNG TÁC XÃ HỘI
Ngƣời hƣớng dẫn khoa học: TS. Trần Hoàng Thị Diễm Ngọc
7. Đối tƣợng và khách thể nghiên cứu......................... Error! Bookmark not defined.
8. Phƣơng pháp nghiên cứu .......................................... Error! Bookmark not defined.
9. Phạm vi nghiên cứu.................................................... Error! Bookmark not defined.
NỘI DUNG NGHIÊN CỨU ......................................... Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÍ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨUError! Bookm
1.1. Các khái niệm công cụ ............................................ Error! Bookmark not defined.
1.1.1. Các khái niệm công cụ liên quan đến vấn đề rối loạn lo âu
Error! Bookmark not defined.
1.1.2. Các khái niệm công cụ liên quan công tác xã hội và công tác xã hội học đườngError! Bookmark
1.2. Lí thuyết ứng dụng trong nghiên cứu .................. Error! Bookmark not defined.
1.2.1. Thuyết nhu cầu của Maslow.................................. Error! Bookmark not defined.
1.2.2. Thuyết hệ thống ...................................................... Error! Bookmark not defined.
1.2.3. Thuyết phân tâm của S. Freud ............................... Error! Bookmark not defined.
1.2.4. Lí thuyết hành vi .................................................... Error! Bookmark not defined.
1.3. Một số đặc điểm tâm lí của sinh viên liên quan đến vấn đề rối loạn lo âu
Error! Bookmark
1.4. Vài nét về trƣờng Đại học Thăng Long............... Error! Bookmark not defined.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 1................................................ Error! Bookmark not defined.
CHƢƠNG 2: THỰC TRẠNG RỐI LOẠN LO ÂU CỦA SINH VIÊN TRƢỜNG
ĐẠI HỌC THĂNG LONG VÀ CÁC YẾU TỐ ẢNH HƢỞNG....................................
ĐẾN RỐI LOẠN LO ÂU CỦA SINH VIÊN ............. Error! Bookmark not defined.
2.1. Thực trạng rối loạn lo âu của sinh viên Trƣờng Đại học Thăng LongError! Bookmark no
2.1.1. Các mức độ biểu hiện rối loạn lo âu tại trường Đại học Thăng Long theo test ZungError! Bookmark
2.1.2. Các biểu hiện rối loạn về mặt thể chất của sinh viênError! Bookmark not defined.
TIỂU KẾT CHƢƠNG 3................................................ Error! Bookmark not defined.
KẾT LUẬN ..................................................................... Error! Bookmark not defined.
TÀI LIỆU THAM KHẢO ................................................................................................ 8
PHỤ LỤC......................................................................... Error! Bookmark not defined.
2
DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
CTXH
Công tác xã hội
CTXHTH
Công tác xã hội trường học
ĐHTL
Đại học Thăng Long
ND
Nội dung
NHÓM TC
Nhóm Thân chủ
Bảng 2.6. Một số áp lực từ việc học tập của sinh viên bị rối loạn lo âu ........... Error!
Bookmark not defined.
Bảng 2.7. Mối quan hệ nhóm bạn bè của sinh viên có RLLA Error! Bookmark not
defined.
Bảng 2.8. Một số biện pháp giảm thiểu rối loạn lo âu qua đánh giá của sinh viên
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.9. Nhận thức về việc phát hiện, phòng ngừa và giảm thiểu rối loạn lo âu
................................................................................... Error! Bookmark not defined.
Bảng 2.10. Cách ứng phó của sinh viên khi gặp rối loạn lo âuError! Bookmark not
defined.
4
MỞ ĐẦU
1. Lí do chọn đề tài
Xã hội ngày càng phát triển kéo theo nhiều thay đổi trong đời sống của con người.
Bên cạnh những hệ quả tích cực mà nó mang lại thì cũng không tránh khỏi những tiêu
cực của sự phát triển đó là gây ra nhiều áp lực dẫn đến stress, lo âu, trầm cảm, hoang
tưởng… Theo đánh giá chung của nhiều quốc gia trên thế giới, các rối loạn liên quan đến
tâm lí chiếm 20% - 25% dân số. Trong đó, RLLA là rối loạn thường gặp và phổ biến ,
nhất là ở tuổi thanh niên là lứa tuổi đang trải qua cuộc sống và học tập của thời sinh viên
và nó gây ảnh hưởng trực tiếp đến công việc , học tập hoặc các mối quan hệ trong cuộc
sống hàng ngày của các em . Vì vậy, việc chăm sóc RLLA nói chung và cho sinh viên nói
riêng là một vấn đề cần được quan tâm, nhất là trong bối cảnh xã hội hiện nay, khi mà
cuộc sống công nghiệp hoá đang ngày càng tạo ra những khoảng cách về tình cảm giữa
những người thân, sự quan tâm, chăm sóc lẫn nhau giữa các thành viên trong mỗi gia
đình đang dần mai một đi và thay vào đó là lối sống độc lập, tự chịu trách nhiệm về nhận
thức, hành vi của mình khi trải nghiệm cuộc sống trong xã hội. Một số hiện tượng bất ổn
về tâm lí, việc thường xuyên căng thẳng, lo lắng và sợ hãi quá mức… ở lứa tuổi sinh viên
tuổi này, có nhiều vấn đề căng thẳng dẫn đến lo âu như áp lực về học tập và thi cử, bất
đồng trong các mối quan hệ bạn bè và tình yêu đôi lứa, sự kỳ vọng về bản thân mà không
thể nào đạt được... Đó là những lo âu bình thường mà bất cứ người trưởng thành nào
cũng từng trải qua nhưng lo âu diễn ra quá mức sẽ ảnh hưởng đến các hoạt động thông
thường của con người , đặc biệt đối với sinh viên đại học là RLLA thường diễn ra trong
hoạt động học tập và giao tiếp. Nguyên nhân chủ yếu dẫn đến các rối loạn đó có thể là do
yếu tố gia đình, nhà trường hay xã hội tạo nên. Ngoài ra, giới trẻ ngày nay được tiếp cận
với nhiều nguồn thông tin đa chiều từ rất sớm thông qua mạng Internet và các phương
tiện thông tin đại chúng đã tạo nên các hành vi có biểu hiện nếp sống lệch lạc, dẫn đến
các rối nhiễu tâm lí mà cụ thể là RLLA. Bên cạnh đó, các em chưa được trang bị nhiều
kiến thức về tình bạn, tình yêu, giới tính, sức khỏe sinh sản và cách phòng tránh nên dễ
hoảng loạn khi xảy ra sự việc. Nhiều em quen được sống trong sự bao bọc của gia đình
nên khi rơi vào các tình huống khó giải quyết khác nhau trong cuộc sống dễ dẫn đến
căng thẳng khó có th ể vượt qua.
Chính vì vậy, việc tìm hiểu và nghiên cứu RLLA trong trường đại học giúp chúng
ta có được những lí giải về những nguyên nhân dẫn đ ến tình trạng này, đồng thời mang
6
tính định hướng để thấy rõ vai trò của CTXH trong việc chăm sóc RLLA cho sinh viên
các trường đại học nói chung và sinh viên ĐHTL nói riêng một cách phù hợp và hiệu quả,
đảm bảo về mặt giáo d ục trong nhà trường, gia đình và nâng cao đời sống lành mạnh của
mỗi cá nhân trong xã hội.
Để đáp ứng nhu cầu được trợ giúp của con người về những vấn đề không may gặp
phải trong cuộc sống, một trong những ngành nghề chuyên nghiệp đã ra đời, đó là CTXH
- một khoa học, một nghề nghiệp chuyên môn có tính ứng dụng cao. Có thể nói, sự ra đời
của CTXH ở Việt Nam còn khá mới mẻ nhưng cùng với những phương pháp tác nghiệp
đặc thù đã hướng đến hỗ trợ giải quyết rất nhiều vấn đề xã hội nảy sinh và trợ giúp cho
các đối tượng yếu thế trong xã hội. Tuy nhiên , việc tiếp cận từ góc độ CTXH chuyên
2. Huỳnh Hồ Ngọc Anh (2012), Tác động của trị liệu hành vi nhận thức đến thân
chủ có rối loạn lo âu dựa trên đình hình trường hợp, Luận văn thạc sỹ.
3. Ngô Hoàng Anh, Vũ Ngọc Duy và Nguyễn Thị Mỹ Trang (2010), đề tài khoa học
Tìm hiểu mức độ biểu hiện của stress ở những sinh viên của sinh viên trường Đại học Sư
phạm -Đại học Đà Nẵng.
4. Võ Văn Bản (2002), Stress và các phòng chống, NXB Y học Hà Nội.
5. Bản dịch của Viện Sức khỏe Tâm thần - Bệnh viện tâm thần Trung Ương (1999),
Phân loại các bệnh quốc tế lần thứ 10 về các rối loạn tâm thần và hành vi.
6. Bộ môn Tâm thần - Trường Đại học Y Hà Nội (2002), Sức khỏe tâm thần cộng
đồng.
7. Bộ Lao động thương binh xã hội (2011), Đề án trợ giúp xã hội và phụ hồi chức
năng cho người tâm thần, người rối nhiễu tâm trí dựa vào cộng đồng giai đoạn 2011 2020.
8. Phạm Huy Dũng (chủ biên), (2007), Bài giảng công tác xã hội lý thuyết và thực
hành công tác xã hội trực tiếp, NXB Đại học sư phạm Hà Nội.
9. Vũ Dũng (2008), Từ điển Tâm lý học, NXB Từ điển Bách Khoa Hà Nội.
10. Lưu Song Hà (2008), Cách thức cha mẹ quan hệ với con cái và hành vi lệch
chuẩn của trẻ, NXB Khoa học xã hội.
11. Đặng Hoàng Hải (2010), Rối loạn lo âu, Trường Đại học Y Phạm Ngọc Thạch.
12. Lê Hiếu (2007), Suy giảm chất lượng cuộc sống trong các rối loạn trầm cảm lo
âu, Bệnh viện tâm thần Thành phố Hồ Chí Minh.
13. Nguyễn Thanh Hương và cộng sự (2008), Một số yếu tố nguy cơ dẫn đến lo âu
và trầm cảm, Trường Đại học y tế công cộng.
8
14. Lê Như Hoa (2001), Văn hóa gia đình với việc hình thành và phát triển nhân
cách trẻ em, NXB Văn hóa – thông tin, Hà Nội.
15. Lê Văn Hồng (1995), Tâm lý học lứa tuổi và tâm lý học sư phạm, Nxb Đại học
sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh.
hội và An sinh xã hội, NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội.
29. Nguyễn Minh Tuấn (2002), Rối loạn lo âu, Các rối loạn tâm thần chuẩn đoán
và điều trị, NXB Y học
II. Tài liệu Tiếng Anh
30. Alv A. Dahl et al (2005), Sertraline in generalized anxiety disorder: efficacy in
treating the psychic and somatic anxiety factors. Acta Psychiatrica Scandinavica,
volum111, issue 6, pp. 429-435, June 2005, John Wiley & Sons.
31. American Psychiatric Association (APA) (1994),”Anxiety disorders” Diagnostic
and Statistical Manual of Mental Disorders (DSM-VI), Fourth edition. Washington DC,
pp. 433.
32. Amir A. Khan et al, (2005) Personality and comorbidity of common psychiatric
disorders, British Jouranl of Psychiatry, pp.186,190-196.
33. Andrew R. Getzfeld (2006), Essentials of Abnormal Psychology. John Wiley & Sons,
Inc. Hoboken, New Jersey, USA.
34. Bruce Lydiard, Karl Rickels (2010), Comparative escacy of pregabalin and
benzodiazepines in treating the psychic and somatic symptoms of generalized anxiety
disorder. International Journal of Neuropsychopharmacology (2010), pp.13, 229-241.
35. Caroline Hunt (2006), DSM-IV generalized anxiety disorder in the Australian
National Survey of Mental Health and Well-Being, Clinical Research Unit for Anxiety
Disorders, Sydney, NSW, Australia.
36. Craske, M. G et al (1989). Qualitative dimensions of worry in DSM-III-R
generalized anxiety disorder subjects and nonanxious controls. Behaviour Research and
Therapy, 27, 397- 402, American Psychiatric Association.
37. Daniel L. Segal (2006), Personality Disorders and Older Adults, John Wiley &
Sons, Inc, Hoboken, New Jersey, USA, pp. 104-105.
10