TIỂU LUẬN
MÔN: TỔ CHỨC BẢN THẢO SÁCH

Đề tài:
VAI TRÒ CỦA BIÊN TẬP VIÊN VỚI CÔNG TÁC CỘNG TÁC
VIÊN TRONG QUÁ TRÌNH TỔ CHỨC BẢN THẢO Ở NHÀ XUẤT
BẢN QUÂN ĐỘI NHÂN DÂN


MỞ ĐẦU
1.Lí do chọn đề tài
Sinh thời Chủ tịch Hồ Chí Minh đã từng dạy:
“ DÂN TA PHẢI BIẾT SỬ TA
CHO TƯỜNG GỐC TÍCH NƯỚC NHÀ VIỆT NAM”
Có thể thấy rằng trên thế giới, hiếm có đất nước nào lại liên tục phải tiến
hành nhiều cuộc kháng chiến lâu dài và oanh liệt chống giặc ngoại xâm để
bảo vệ và giữ vững nền độc lập, tự do của mình như Việt Nam. Trong suốt
chiều dài lịch sử, dân tộc Việt Nam đã trải qua hơn mười cuộc chiến tranh
giải phóng và bảo vệ đất nước, hàng trăm cuộc khởi nghĩa vũ trang, cuộc nào
thì tương quan lực lượng cũng kém xa kẻ thù, nhưng nhờ vào ý chí, tài thao
lượng của các vị minh quân, tướng tài, đặc biệt là sức mạnh của toàn dân tộc
đã biến yếu thành mạnh và đã giành được chiến thắng. Lịch sử các cuộc khởi
nghĩa và chiến tranh giữ nước, chiến tranh giải phóng đã tạo nên, tôi luyện
nên cốt cách, bản lĩnh, trí tuệ và bồi đắp nên truyền thống bất khuất, quật
cường không chịu khuất phục, không chịu làm nô lệ của dân tộc Việt Nam,
con người Việt Nam, văn hóa Việt Nam. Chính điều đó, đã tạo nên những giá
trị, những kinh nghiệm quý báu được đúc kết bằng mồ hôi, xương máu và
khát vọng độc lập, tự do của biết bao thế hệ người Việt Nam yêu nước.
Thực tế hiện nay, xã hội nói chung và lớp trẻ nói riêng đang ngày một ít
quan tâm hơn đến quá khứ, đến các vấn đề lịch sử. Sự phát triển của công
nghệ thông tin, các trò chơi giải trí đã làm họ xao nhãng việc tìm hiểu quá

củng cố tinh thần yêu nước cho thế hệ trẻ. Vì vậy, đòi hỏi mỗi người chúng ta
hôm nay và mai sau phải nghiên cứu, thấu hiểu, không ngừng phát huy và làm
phong phú thêm lịch sử nước nhà, đồng thời cần khai thác và vận dụng vào
thực tiễn để chống lại những âm mưu, thủ đoạn của kẻ thù.
Để có được những bài viết lịch sử hay đúng sự thật cần có một đội ngũ
tác giả chuyên nghiệp, giỏi về chuyên môn, đặc biệt là những người đã từng
trải. Tuy nhiên hiện nay số người viết sử là rất ít, đặc biệt chúng ta đang đứng
trước một thực tế là nhiều cán bộ quen việc đến tuổi nghỉ hưu, còn những cán
3


bộ trẻ chưa có tay nghề vững vàng. Chính vì thế, mà biên tập viên cần phải
năng động để tìm ra những cộng tác viên mới, cùng với họ tiến hành tốt công
tác tổ chức bản thảo. Tổ chức khai thác bản thảo là bản chất của hoạt động
xuất bản. Nó quyết định đến phẩm chất nghề nghiệp đặc thù của người cán bộ
biên tập. Vì vậy, vấn đề bức thiết đặt ra là cần có một đội ngũ biên tập viên
năng động, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ làm tốt công việc đó.
Đứng trước những yêu cầu cấp bách đó với tư cách là một biên tập viên
tương lai và ham muốn tìm hiểu lịch sử nước nhà. Do vậy tôi đã lựa chọn đề tài “
Vai trò của biên tập viên trong công tác cộng tác viên tác giả trong quá trình tổ
chức bản thảo sách lịch sử quân sự” .Với đề tài này, tôi đã lựa chọn khảo sát ở
nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Vì đây là mảng sách đã làm nên “thương hiệu”
cho Nhà xuất bản. Tiểu luận này hoàn thành theo yêu cầu của bộ môn Tổ chức
bản thảo sách, khoa Xuất Bản – Học viện Báo chí và Tuyên truyền.

2.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
Mục đích: làm rõ vai trò của biên tập viên với cộng tác viên trong công
tác tổ chức bản thảo của nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Đề tài đi sâu phân
tích vai trò của biên tập viên trong công tác cộng tác viên tác giả đối với mảng
sách lịch sử quân sự. Đây là mảng sách rất nhạy cảm vì vậy phải có cộng tác

lĩnh vực văn hóa - tư tưởng thông qua việc sản xuất, phổ biến xuất bản phẩm
đến nhiều người. Vì vậy, bản chất của xuất bản là hoạt động truyền bá văn
hóa, là một phương tiện truyền thông sớm nhất trong lịch sử nhân loại. Song
xuất bản cũng là hoạt động mang tính chất song trùng vừa là văn hóa-tư
tưởng, vừa là hoạt động sản xuất kỹ thuật. Trong kinh tế hàng hóa xuất bản
phẩm trở thành hàng hóa và xuất bản cũng là ngành kinh tế văn hoá hoạt động
theo nguyên tác kinh doanh. Xuất bản là tổ hợp các hoạt động phức tạp: vừa
sản xuất tinh thần, vừa sản xuất vật chất, vừa kinh doanh thương mại.
Các khâu cơ bản của hoạt động xuất bản có vai trò khác nhau trong quá
trình sản xuất, lưu thông xuất bản phẩm. Trong đó công tác biên tập, với tư
cách là khâu độc lập, ra đời muộn nhất trong tổ hợp xuất bản. Song khi ra đời,
công tác biên tập đã trở thành khâu trung tâm của hoạt động xuất bản. Nó
cung cấp hạt nhân tinh thần để tạo nên giá trị sử dụng của xuất bản phẩm,
quyết định phương hướng phát triển và ý nghĩa của hoạt động xuất bản.
1.1.

Khái niệm biên tập xuất bản
Theo nghĩa rộng, biên tập là một hoạt động, gồm việc tổ chức khai thác,
lựa chọn các tác phẩm để in, nhân bản, để phát trong các chương trình phát
thanh, truyền hình ( để truyền thông); đồng thời góp phần tu chỉnh, sửa chữa,
nâng cao chất lượng tác phẩm, kiểm tra nhũng sai sót khi nhân bản; góp phần
vào phổ biến tác phẩm.
Biên tập xuất bản là khái niệm chỉ hoạt hoạt động biên tập các xuất bản
phẩm trong các nhà xuất bản, chủ yếu là biên tập sách. Đó là công việc khai
thác, lựa chọn, tổ chức bản thảo, gia công sửa chữa, hoàn chỉnh bản thảo để
6


sẵn sàng nhân bản thành xuất bản phẩm, nhằm đáp ứng các nhu cầu văn hóa
tinh thần của xã hội.



rộng rãi trong xã hội. Nhu cầu của xã hội đòi hỏi, phải có đội ngũ cán bộ biên
tập chuyên nghiệp để đảm nhận những công việc hết sức cơ bản, quan trọng
của hoạt động xuất bản:
+Khai thác các bản thảo đã có trong xã hội, đôn đốc thúc đẩy, tổ chức
sáng tạo bản thảo để đáp ứng nhu cầu truyền thống tăng lên nhanh chóng của
xã hội.
+ Biên soạn, chỉnh lý, gia công sửa chữa bản thảo theo yêu cầu truyền bá
xã hội, theo lợi ích giai cấp thống trị, theo nhu cầu của bạn đọc.
+Hoàn thiện bản thảo, bảo đảm thiết kế mỹ thuật, kỹ thuật, bảo đảm chế
bản mẫu đưa in chính xác so với bản thảo gốc đã qua biên tập.
+Tuyên truyền phát hành xuất bản phẩm, hướng dẫn kênh phát hành và
thu thập các ý kiến phản hồi của bạn đọc, điều tra phát hiện nhu cầu bạn đọc,
đề xuất các đề tài mới.
Do vậy, lúc này công tác biên tập đã trở thành một nghề trong xã hội, có
chức năng vị trí hết sức quan trọng trong hoạt động xuất bản.
Biên tập được ví như bộ phận động lực của hoạt động xuất bản. Biên tập
bảo đảm chất lượng văn hóa, khoa học của xuất bản phẩm, đó là khâu “thiết
kế và thi công” các công trình văn hóa, là “bà đỡ”, đòng thời là người “gác
cổng” cho truyền bá văn hóa. Biên tập viên là những người trực tiệp nhận và
hoàn thiện bản thảo của tác giả. Họ còn là những người đưa ra ý tưởng, mời
người cộng tác, nắm vai trò mắt xích chung điều phối quá trình ra đời một ấn
phẩm xuất bản. Khi bản thảo được chấp nhận, biên tập viên sẽ cùng tác giả
chỉnh sửa, điều chỉnh, hoàn thiện nội dung trước khi cuốn sách ra mắt bạn
đọc. Biên tập cũng là công việc tổ chức sản xuất kinh doanh nhằm đạt hiệu
quả cao về tư tưởng – văn hóa, cả về kinh tế. Nó tạo nên sức cạnh tranh của
xuất bản phẩm trên thị trường. Do đó xây dựng đội ngũ cán bộ biên tập chất
lượng cao, hùng mạnh sẽ quyết định trực tiếp việc nâng cao chất lượng và
hiệu quả toàn diện của hoạt động xuất bản.

xuất bản.

9


1.3.

Khái niệm kế hoạch đề tài
Kế hoạch đề tài là bản dự kiến khoa học về nhiệm vụ, biện pháp biên tập
xuất bản các để tài. Nó là hoạt động tạo ra được nhiều đề tài hay ứng với chỉ
tiêu về số lượng, chất lượng, thời gian cụ thể mà nhà xuất bản cần tiến hành.
Kế hoạch đề tài được xây dựng bởi trí tuệ tập thể của nhiều bộ phận
trong nhà xuất bản như ban giám đốc, các phòng ban biên tập, bộ phận phòng
sản xuất, phòng phát hành. Trong đó các phòng ban biên tập là các trung gian
quan trọng trong kế hoạch đề tài.
Xây dựng kế hoạch cho hoạt động của nhà xuất bản là một yêu cầu tự
nhiên, khách quan do sự đòi hỏi của sự hợp tác lao động. Bởi vì nhà xuất bản
có tổ chức sản xuất được phải có kế hoạch trước và ngược lại kế hoạch lập ra
phải có sự chủ động và trình độ khoa học tổ chức thực hiện thì kế hoạch mới
được thực hiện triệt để. Vì thế mọi hoạt động của nhà xuất bản liên quan đến
nội dung biên tập đều phải căn cứ vào kế hoạch đề tài. Nó chính là cơ sở để tổ
chức, phân công lực lượng biên tập, tổ chức mạng lưới cộng tác viên, là căn
cứ để dự kiến vật tư,tài chính …cho việc sản xuất xuất bản phẩm.
Công tác kế hoạch đề tài chỉ hoạt động đề xuất của biên tập viên, quá
trình xây dựng, quyết định, điều chỉnh kế hoạch đề tài của nhà xuất bản.
Nhằm đảm bảo quá trình hoạt động của nhà xuất bản đạt kết quả cao.
Kế hoạch đề tài của mỗi nhà xuất bản có nhiều loại: Kế hoạch dài hạn,
kế hoạch ngắn hạn, kế hoạch biên tập, kế hoạch bản thảo ở các mức độ thực
hiện khác nhau.


ra, là tiền đề để có được những bản thảo tốt và công tác biên tập bản thảo đạt
chất lượng cao.
Công tác cộng tác viên còn là công việc thu hút đông đảo lực lượng xã
hội vào hoạt động xuất bản, thực hiện xã hội hoá, dân chủ hoá việc xuất bản
sách để thúc đẩy sự nghiệp xuất bản phát triển phong phú, đa dạng, hiệu quả.

1.5. Khái niệm về lịch sử, lịch sử quân sự
Khi nói đến lịch sử, theo giải thích đơn giản, lịch sử là những gì thuộc về
quá khứ và gắn liền với xã hội loài người. Với ý này, lịch sử bao trùm tất cả
mọi lĩnh vực trong xã hội, đa diện do đó khó định nghĩa chính xác và đầy đủ.
Vì thế, định nghĩa về lịch sử được rất nhiều nhà nghiên cứu đưa ra.
11


Định nghĩa ngắn gọn của Tiến sĩ Sue Peabody ( Khoa lịch sử - Đại học
Washington Sate Vancouver): lịch sử là một câu chuyện chúng ta nói chúng
ta là ai.
Gs Hà Văn Tấn có viết, lịch sử là khách quan. Sự kiện lịch sử là những
sự thật được tồn tại độc lập ngoài ý thức chúng ta. Nhưng sự nhận thức lịch sử
lại là chủ quan. Và người ta chép sử vì những mục đích khác nhau (Hà Văn
Tấn – 2007, Một số vấn đề lý luận sử học, NXB Đại học Quốc Gia Hà Nội).
Theo Tiến sĩ Trần Thị Bích Ngọc ( Trần Thị Bích Ngọc – 2007, Lịch sử
và phương pháp lịch sử, Tạp chí Khoa học xã hội, số 9 – 10, trang 59 -80) các
định nghĩa thường cũng chỉ đúng một phần, lịch sử được hiểu theo 3 ý chính
được các nhà nghiên cứu đồng ý:
+Việc diễn ra trong quá khứ: những sự kiện (biến cố/ event) diễn ra
trong quá khứ cho đến thời điểm hiện tại, không thể thay đổi được, cố định
trong không gian và thời gian, mang tính chất tuyệt đối và khách quan.
+Ghi lại những việc diễn ra trong quá khứ: con người muốn nắm bắt quá
khứ, diễn đạt theo sự kiện theo từ ngữ và giải thích ý nghĩa của sự kiện, mang

qua mảng sách lịch sử quân sự luôn được quan tâm cả về số lượng và chất
lượng. Sự phát triển của mảng sách này là kết quả tất yếu của sự gặp gỡ nhu
cầu của người viết và nhu cầu của bạn đọc. Tác giả của mảng sách lịch sử
quân sự là các giáo sư, nhưng nhà nghiên cứu lịch sử Việt Nam, các tướng
lĩnh đã trải nghiệm trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp, chống Mỹ, những
cán bộ, chiến sĩ đang phục vụ trong và ngoài quân đội.

2. Giới thiệu đôi nét về nhà xuất bản Quân đội nhân dân
Nhà xuất bản Quân đội nhân dân được thành lập theo Sắc lệnh số
121/SL ngày 11 tháng 7 năm 1950 của Chủ tịch Hồ Chí Minh, trên cơ sở hợp
nhất Nhà xuất bản Vệ quốc quân và Nhà xuất bản Quân du kích. Quá trình
hoạt động, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân luôn bám sát và phục vụ có hiệu
quả các nhiệm vụ chính trị và quân sự theo từng bước phát triển của cách
mạng và quân đội.
13


Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đảm nhiệm xuất bản toàn bộ sách lưu
hành trong quân đội và sách của quân đội phát hành rộng ra ngoài, phục vụ cả
bộ đội và nhân dân và đã có sự hợp tác giới thiệu sách của ta với các nước.
Đội ngũ cán bộ của Nhà xuất bản gồm 120 người, trong đó có hơn 30 biên
tập viên, họ đều có trình độ đại học và đại học trở lên, nhiều người từng trải
chiến đấu và huấn luyện ở đơn vị, tích lũy được kinh nghiệm công tác góp
phần xây dựng lí luận nghiệp vụ ngành xuất bản. Nhà xuất bản luôn luôn đề
ra những kế hoạch dài hạn và từng năm, có lực lượng biên tập hùng hậu. Nhà
xuất bản Quân đội nhân dân đang có bước phát triển mới toàn diện với tính
chất là một cơ quan nghiên cứu, biên tập xuất bản tổng hợp chuyên ngành về
quân sự.
Ngày nay tổ chức của nhà xuất bản đã lớn mạnh với các phòng biên tập
sách: Quân sự, lịch sử- hồi kí, lí luận chính trị, văn nghệ, quốc tế, điện tử, ban

và cộng tác viên viết bài. Do vậy sách của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
khá phong phú về đề tài, thể loại. Hàng loạt sách hướng dẫn nghiệp vụ, phổ
biến kinh nghiệm chiến đấu xây dựng được xuất bản kịp thời, mảng sách văn
học ngày càng đứng vững trong lòng bạn đọc ca ngợi chủ nghĩa anh hùng
cách mạng, góp phần xây dựng con người mới, xây dựng nền văn học cách
mạng trong chiến tranh. Nhà xuất bản đã tổ chức thành công loại sách “
Người tốt việc tốt” với tiêu đề “ Vì nước vì dân”.
Cuộc kháng chiến chống Mĩ cứu nước thắng lợi, cách mạng nước ta
chuyển sang giai đoạn mới – xây dựng và bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
độc lập, thống nhất. Hoạt động của Nhà xuất bản trước tình hình đó cũng đã
đặt ra những yêu cầu mới. Trong những năm đầu hòa bình, Nhà xuất bản đã
hướng chủ yếu tiềm lực của mình vào việc phục vụ những công tác cấp bách
sau chiến tranh và tham gia chiếm lĩnh trận địa văn hóa tư tưởng ở các vùng
mới giải phóng. Nhà xuất bản liên tục ra những cuốn sách nhằm vạch mặt kẻ
thù, quán triệt đường lối nhiệm vụ chính trị, quân sự của Đảng và trang bị
những tri thức cần thiết cho các đơn vị hoạt động ở biên giới, hải đảo và làm
nhiệm vụ quốc tế giúp bạn (Cam-pu-chia).
15


Bước vào thời kỳ xây dựng đất nước, bảo vệ Tổ quốc theo đường lối đổi
mới của Đảng, nhiệm vụ của Nhà xuất bản Quân đội nhân dân có sự phát
triển, yêu cầu ngày càng cao trong cơ chế quản lý mới. Nhà xuất bản Quân
đội nhân dân đã hoàn thành xuất sắc mọi nhiệm vụ tuyên truyền bảo vệ sự
trong sáng, tính khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh;
con đường độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội của Đảng ta trong sự nghiệp
đổi mới đất nước. Trong nền kinh tế thị trường, mặc dù hoạt động xuất bản
gặp nhiều khó khăn, nhưng Nhà xuất bản Quân đội nhân dân luôn đặt lên
hàng đầu nhiệm vụ xuất bản các tác phẩm lý luận chính trị nhằm khẳng định
tính cách mạng, khoa học của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh;

công hạng Nhất (1969), Huân chương Quân công hạng Nhất (1982), hai Huân
chương Độc lập hạng Ba (1997, 2007) và nhiều phần thưởng cao quý khác.
Hơn nửa thế kỉ qua là một chặng đường phấn đấu liên tục rất đáng tự hào
của lớp lớp cán bộ, chiến sĩ, nhân viên nhà xuất bản Quân đội nhân dân. Đặc
biệt là xây dựng quân đội “ Cách mạng, chính quy, tinh nhuệ từng bước hiện
đại”, sách của nhà xuất bản quân đội đã vươn mạnh ra thị trường sách của các
nước và nhanh chóng có được vị trí vững chắc, chiếm được cảm tình của
đông đảo bạn đọc. Chính trên mặt trận này, nhà xuất bản Quân đội đã từng
bước khẳng định được thế mạnh của sách chính trị, lịch sư – hồi kí quân sự.
Dưới ánh sáng Nghị quyết Đại hội Đảng XI và được sự lãnh đạo, chỉ đạo
chặt chẽ của Đảng ủy Quân sự Trung ương, Bộ Quốc phòng và Tổng cục
Chính trị, thế hệ cán bộ, nhân viên Nhà xuất bản hôm nay đang nõ lực đổi
mới toàn diện để đưa Nhà xuất bản tiên lên bắt kịp những yêu cầu mới mẻ của
thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa nhằm thực hiện mục tiêu lớn
dân giàu nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh cùng cả nước và
toàn dân viết tiếp những trang sử mới của đất nước.

Chương II
17


Vai trò của Biên tập viên với mảng sách lịch sử
ở Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
Nhà xuất bản Quân đội nhân dân có 120 cán bộ, trong đó có hơn 30 cán
bộ biên tập, riêng phòng biên tập sách lịch sử quân sự đã có 7 đồng chí biên
chế, hàng năm xuất bản được trên 200 tên sách, chiếm khoảng 35% số lượng
tên sách xuất bản hàng năm. Đội ngũ này đều là những cán bộ của Đảng trong
quân đội có bề dày trong thực tiễn chiến đấu và xây dựng quân đội, có trình
độ hiểu biết về lĩnh vực hoạt động quân sự đã qua đào tạo tại các trường trong
và quân đội, có phẩm chất chính trị, mặt bằng học vấn thực tiễn và kiến thức

nhân dân Việt Nam”, thể hiện chi tiết và hệ thống những sự kiện quan trọng,
những tư liệu quý về lịch sử quân đội, lịch sử chiến tranh…mà do tính chất,
giới hạn của thể loại mà các công trình thông sử chưa đề cập chi tiết.
Về lịch sử chiến tranh, có các tác phẩm viết về cuộc kháng chiến chống
Tống lần thứ nhất, lần thứ hai; kháng chiến chống Nguyên - Mông thế kỉ
XIII, khỏi nghĩa Lam Sơn…; gần đây là lịch sử kháng chiến chống thực dân
Pháp 1945 – 1954, xuất bản trọn bộ 6 tập năm 1993, được tái bản vào các
năm 1994,1995, hiện đang được nghiên cứu và biên soạn lại dưới ánh sáng
của nhiều sự kiện mới, tư liệu mới, tư duy khoa học mới và đã xuất bản được
4/7 tập. Gần đây là các cuốn sách: “Một số trận đánh trong kháng chiến chống
thực dân Pháp và đế quốc Mỹ (1945-1975), tập VIII”; “ Tổng kết những trận
đánh then chốt chiến dịch trong kháng chiến chống Mỹ cứu nước”; “ Chiến
thắng Đường 9-Nam Lào, tầm vóc, ý nghĩa và bài học lịch sử”; “ Ký ức thời
trận mạc – Trung tướng Phạm Xuân Thệ”.
Cùng với các công trình lịch sử quân đội, lịch sử chiến tranh, lịch sử các
ngành Tham mưu, Chính trị, Hậu cần, Kỹ thuật quân sự, lịch sử các quân
binh – binh chủng: Phòng không – Không quân, Hải quân, Pháo binh, Công
binh, Thông tin, Đặc công, Tăng - Thiết giáp, Hóa học, Bộ đội biên
phòng….cũng được biên soạn công phu, dày dặn và được xuất bản sớm,
thường xuyên được tái bản, bổ sung, cập nhật những sự kiện mang tính thời
19


sự, tái hiện được các sự kiện lịch sử của quân đội trên tất cả các lĩnh vực trong
chiến tranh cũng như trong huấn luyện, xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Gần
đây, Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã xuất bản một số công trình lịch sử
như: “Chiến tranh nhân dân đánh thắng chiến tranh phá hoại bằng không quân
của đế quốc Mỹ trên địa bàn Hà Nội (1965-1972) – Bộ tư lệnh thủ đô Hà
Nội”; “Lịch sử Đoàn Đặc công 113 – Binh chủng Đặc công”; “ Lịch sử Trung
đoàn Bộ binh 1( Đoàn Bình Giã anh hùng) 1962-2012, Sư đoàn Bộ binh 9,

sản mẫu mực kiên trung, nhà chính trị - quân sự song toàn”….
Góp thêm những góc nhìn, chính kiến của những nhân vật lịch sử những người góp phần làm nên lịch sử là những tập hồi ký của Đại tướng Võ
Nguyên Giáp, Đại tướng Văn Tiến Dũng, Trung tướng Khuất Duy Tiến,
Thượng tướng Hoàng Cầm, Thượng tướng Nguyễn Văn Rinh,… Với hồi ký,
người đọc dễ dàng cảm nhận nhiều chiều về các khía cạnh của lịch sử, của
chiến tranh qua kí ức của những người trong cuộc.
Kỷ niệm 65 năm ngày thành lập Quân đội nhân dân Việt Nam, 20 năm
ngày hội quốc phòng toàn dân (22-12), Nhà xuất bản Quân đội nhân dân tổ
chức biên soạn và xuất bản bộ sách hỏi đáp về lịch sử các đơn vị Quân đội
nhân dân Việt Nam, gồm ba cuốn: Hỏi đáp về các binh chủng trong Quân đội
nhân dân Việt Nam; Hỏi đáp về các quân chủng trong Quân đội nhân dân Việt
Nam; Hỏi đáp về các quân đoàn chủ lực trong Quân đội nhân dân Việt Nam.
Bộ sách cung cấp những thông tin, tư liệu cơ bản, khá đầy đủ về lịch sử hình
thành, phát triển, các trận chiến đấu điển hình của mỗi binh chủng, quân
chủng, quân khu, quân đoàn. Mỗi đơn vị có những đặc thù riêng và có những
đóng góp trên các chiến trường trong hai cuộc kháng chiến chống thực dân
Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược. Bộ sách góp phần phục vụ cán bộ, chiến sĩ các
đơn vị, nhà trường trong toàn quân nghiên cứu, học tập truyền thống, kinh
nghiệm của đơn vị của Quân đội nhân dân Việt Nam, đồng thời phục vụ nhu
cầu bạn đọc nghiên cứu, tìm hiểu về các đơn vị trong quân đội .. Nhà xuất bản
Quân đội nhân dân cũng đã xuất bản cuốn sách "Đời chiến sĩ", hồi ký của Đại
tướng Phạm Văn Trà.

21


Trong quan hệ quốc tế, Nhà xuất bản cũng rất quan tâm và chú ý đến.
Đặc biệt trong dịp kỷ niệm năm đoàn kết Hữu Nghị Việt – Lào, Nhà xuất bản
Quân đội nhân đã triển khai dự án làm sách về tình đoàn kết Việt Nam-Lào
như cuốn sách “ Lịch sử quan hệ Việt Nam – Lào, dày 1000 trang”; “ Ngày


2. Biên tập viên trong công tác tổ chức bản thảo công tác tổ
chức bản thảo ở Nhà xuất bản Quân đội nhân dân
2.1. Biên tập viên với công tác tổ chức kế hoạch đề tài sách
lịch sử quân sự ở nhà xuất bản quân đội nhân dân
Xây dựng và thực hiện các kế hoạch đề tài là công việc rất quan trọng
của người biên tập đòi hỏi họ phải luôn luôn cố gắng tìm chọn và đề xuất
những đề tài tốt. Muốn vậy biên tập viên phải theo dõi, bám sát, nắm bắt mọi
thông tin về nhu cầu, đặc điểm, thị hiếu của bạn đọc. Tìm hiểu các chương
trình nghiên cứu khoa học, các đề tài nghiên cứu ở các cấp, các cuộc vận động
sáng tác. Ngoài ra biên tập viên còn phải đảm bảo được sự cân đối một cách
chủ động và khoa học như đảm bảo cân đối về số lượng, số đề tài, chỉ tiêu
xuất bản, công sức đóng góp và lợi ích thu được…Hơn nữa biên tập viên cũng
xây dựng kế hoạch đề tài có tính linh hoạt để phục vụ kịp thời những thay đổi
và đòi hỏi của thực tiễn nảy sinh trong quá trình thực hiện.
Khi đã xây dựng kế hoạch đề tài, biên tập viên phải nâng cao trình độ,
phát huy khả năng giao tiếp với bạn đọc, khả năng tiếp thị để đảm bảo đầu ra
cho sách. Đồng thời huy động mọi tiềm lực xã hội tham gia vào thực hiện kế
hoạch đề tài.
Như vậy, vai trò của biên tập viên đối với kế hoạch đề tài là rất lớn. Nó
quyết định hiệu quả kinh tế, quan hệ lợi ích đối với mỗi cuốn sách mỗi đề tài
được đưa vào kế hoạch xuất bản.
Nhà xuất bản Quân đội nhân dân đã có rất nhiều thành tựu, vai trò quan
trọng nhất phải kể đến các cán bộ phòng ban biên tập lịch sử quân sự. Phòng
biên tập lịch sử quân sự có nhiệm vụ hàng năm xây dựng các kế hoạch đề tài
xuất bản, tổ chức khai thác các nguồn bản thảo và phân công tổ chức biên tập
thuộc các đề tài: Khoa học kỹ thuật quân sự, tổng kết kinh nghiệm về quân sự,
hậu cần; giáo trình tài liệu giảng dạy về quân sự, và các nghiệp vụ hậu cần
23


24


xây dựng hệ thống kế hoạch đề tài hợp lý, đồng bộ vừa đáp ứng được nhiệm
vụ trước mắt và những yêu cầu trong thời gian tới.
Khi xây dựng kế hoạch đề tài xuất bản sách lịch sử quân sự (dài hạn,
ngắn hạn), phòng biên tập đã xây dựng cơ cấu đề tài với sự thể hiện các nhu
cầu phát triển đa dạng và phong phú của quân đội.
Đối với loại bản thảo có sẵn, phòng biên tập sách lịch sử quân sự đầu
tiên là phải xác định xu thế xuất bản của nó. Chẳng hạn loại bản thảo này có
xu hướng vừa xuất bản tại nhà xuất bản vừa không xuất bản tại nhà xuất bản.
Ví dụ đối với bản thảo là các điều lệnh quan trọng và khẩn cấp không qua nhà
xuất bản mà được lệnh của Tổng cục chính trị đem in thẳng tại nhà in.
Việc xây dựng kế hoạch đề tài cho bản thảo sách lịch sử quân sự có sẵn
vai trò của biên tập viên là rất lớn. Biên tập viên phải bám sát các đơn vị trong
toàn quân về tình hình nghiên cứu các công trình khoa học về quân sự, về lịch
sử…để từ đó phát hiện ra đề tài cho mình xây dựng kế hoạch.
Khi đã phát hiện ra đề tài cần xây dựng, biên tập viên sẽ phối hợp các cơ
quan chức năng và đơn vị có công trình nghiên cứu đó để nắm đề tài và lập đề
cương kế hoạch trình với phòng và ban giám đốc. Bản đề cương đó được
thống nhất và duyệt thì biên tập viên tìm chọn cộng tác viên cho đề tài của
mình. Biên tập viên phải thu hút được cộng tác viên bằng cách nắm vững
quán triệt chế độ chính sách của nhà xuất bản đối với sách đang làm. Ví dụ
như việc thực hiện chế độ nhuận bút theo quy định của Nhà nước.
Biên tập viên kết hợp cùng cơ quan quản lý khoa học công nhận thành
tích khoa học của từng tác giả để họ có khả năng hoàn thành bản thảo đúng
thời hạn quy định.
Ngoài ra biên tập viên cần phải nắm chắc những người viết lịch sử,
những vị tướng lĩnh để xuất phát nhu cầu viết hồi ký lịch sử. Muốn thực hiện
điều này tập viên phải cùng với tác giả xây dựng đề tài.