ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐINH THỊ DOAN

TÍCH CỰC HOÁ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC
SINH TRONG DẠY HỌC BÀI '' GIÁ TRỊ VĂN HỌC VÀ
TIẾP NHẬN VĂN HỌC''- SÁCH GIÁO KHOA NGỮ
VĂN 12 TẬP 2 (BỘ CHUẨN)

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM NGỮ VĂN

HÀ NỘI – 2014


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

ĐINH THỊ DOAN

TÍCH CỰC HOÁ HOẠT ĐỘNG HỌC TẬP CỦA HỌC
SINH TRONG DẠY HỌC BÀI" GIÁ TRỊ VĂN HỌC VÀ
TIẾP NHẬN VĂN HỌC''- SÁCH GIÁO KHOA NGỮ
VĂN 12 TẬP 2 ( BỘ CHUẨN)

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM NGỮ VĂN
CHUYÊN NGÀNH: LÍ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
( Bộ môn Ngữ Văn )
Mã số: 60140111

Người hướng dẫn khoa học: PGS.TS Đoàn Đức Phƣơng

i


CÁC KÍ HIỆU VIẾT TẮT TRONG LUẬN VĂN
1.Công nghệ thông tin: CNTT
2.Giáo sƣ: GS
3.Giáo viên : GV
4.Học sinh: HS
5.Lí luận văn học: LLVH
6.Nhà xuất bản: Nxb
7.Phó giáo sƣ: PGS
8.Phƣơng pháp dạy học: PPDH
9.Sách giáo khoa: SGK
10.Sách giáo viên: SGV
11.Tiến sĩ: TS
12.Trung học cơ sở: THCS
13.Trung học phổ thông: THPT

ii


MỤC LỤC
Lời cảm ơn .............................................................................................................i
Danh mục các kí hiệu viết tắt ( xếp theo A B C )..................................................ii
Mục lục.................................................................................................................iii
Danh mục các bảng...............................................................................................vi
MỞ ĐẦU .............................................................................................................1
1.Lý do chọn đề tài ................................................................................................1
2.Lịch sử vấn đề ....................................................................................................2
3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu ....................................................................4

2.2.2. Cần bám sát ''Hƣớng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức, kĩ năng
môn Ngữ văn'' và định hƣớng giảng dạy trong SGV của Bộ Giáo dục và đào
tạo... .....................................................................................................................66
2.2.3. Hƣớng dẫn HS chuẩn bị bài ở nhà một cách cụ thể và chi tiết hơn những
giờ học khác.........................................................................................................66
2.2.4.. Cần phải làm rõ các khái niệm, các thuật ngữ cơ bản của LLVH sử dụng
trong bài...............................................................................................................68
2.2.5. Cần hoá giải đƣợc những kiến thức trừu tƣợng, khái quát cao thành những
vấn đề cụ thể, dễ hiểu bằng việc đi sâu phân tích các luận điểm, các vấn đề
chính của bài, đồng thời đƣa ra những dẫn chứng minh hoạ gần gũi với
HS.........................................................................................................................68
2.2.6. Kiến thức lí luận cần phải gắn liền với vận dụng, thực hành để khắc sâu,
củng cố, nâng cao. ...............................................................................................69
2.3. Đổi mới PPDH bài '' Gía trị văn học và tiếp nhận văn học'' theo hƣớng
tích cực hoá hoạt động học tập của HS. ..............................................................70

iv


2.3.1. Phƣơng hƣớng chung.................................................................................70
2.3.2. Các biện pháp cụ thể..................................................................................70
CHƢƠNG 3 :THỰC NGHIỆM SƢ PHẠM VỚI BÀI '' GIÁ TRỊ VĂN HỌC
VÀ TIẾP NHẬN VĂN HỌC'' ............................................................................84
3.1. Thiết kế bài giảng thực nghiệm. ...................................................................84
3.2. Các bƣớc tiến hành thực nghiệm.................................................................107
3.2.1. Mục đích thực nghiệm..............................................................................107
3.2.2. Chọn địa bàn, lớp thực nghiệm................................................................107
3.2.3. Thời gian thực nghiệm.............................................................................107
3.2.4. Dạy thực nghiệm......................................................................................108
3.2.5. Tiến hành đƣa câu hỏi khảo sát để kiểm tra kết quả thực nghiệm...........108

thức duy nhất, xung quanh trò có cả bầu trời của thế giới sách và những tƣ liệu
điện tử vô cùng phong phú... Vai trò của ngƣời thầy và ngƣời học cũng đã thay
đổi. Việc dạy học lấy HS làm trung tâm đã khẳng định một hƣớng đi đúng đắn.
Nhà giáo dục Mĩ Jonh Dewey đã khẳng định : '' HS là mặt trời, xung quanh nó
quy tụ mọi phương diện giáo dục". Việc đổi mới PPDH theo hƣớng tích cực hoá
hoạt động của HS là một yêu cầu thiết yếu và cũng là nhiệm vụ cao cả của những
ai đang bƣớc chân đi trên con đƣờng của sự nghiệp trồng ngƣời. Bởi vì : " Mục
tiêu đích thực của bất cứ ai mong muốn trở thành người thầy không phải là
truyền đạt ý kiến mình mà là khơi dậy tư duy" - Frederick William Robertson...
[9, tr.45]
1.2.Yêu cầu thay đổi nhận thức về cách học, cách dạy phần kiến thức lí luận
văn học
LLVH thƣờng bị HS xem là kiến thức khô - khó - khổ khi học, hứng thú
và động lực học không đƣợc cao nhƣ những phần kiến thức khác. Hầu hết HS
đều e ngại với mảng kiến thức này và nhiều HS học một cách đại khái với tƣ
tƣởng kiến thức LLVH không cần học kĩ vì đề thi hầu nhƣ không có câu hỏi
1


chuyên biệt về LLVH. Các em dƣờng nhƣ còn coi nhẹ vai trò của LLVH trong
học văn và làm văn. Ngay cả GV cũng nhiều khi không thiết tha lắm với mảng
kiến thức vẫn bị coi là khô khan này. Tƣ tƣởng đổi mới PPDH để tăng hứng thú
cho HS trong những giờ học LLVH còn ít đƣợc chú ý tới. Chính vì thế ngƣời
thầy cần thay đổi suy nghĩ và cách nhìn nhận về mảng kiến thức LLVH, cần đẩy
mạnh tích cực hoá hoạt động học tập của HS để giúp HS tự tạo đƣợc hứng thú và
duy trì hứng thú khi học. Đó cũng là cách để nâng cao hiệu quả những giờ dạy
LLVH và dần xua đi nỗi ám ảnh sợ hãi, e ngại của HS với mảng kiến thức này.
1.3. Yêu cầu từ việc phát huy công năng của lí luận văn học trong dạy học văn
LLVH rất quan trọng đối với dạy học văn, đó là công cụ tƣ duy hữu hiệu,
là công thức kì diệu cho những khám phá mới mẻ, là phép đo chiều sâu nhận

dục, Hà Nội.
20. Phan Trọng Luận (2012), Phương pháp dạy học Văn. Nxb Đại học sƣ
phạm, Hà Nội.
21. Phan Trọng Luận (1993), Phương pháp dạy học văn học, Tập I. Nxb Giáo
dục, Hà Nội.
22. Phan Trọng Luận (1993), Phương pháp dạy học văn học, Tập II. Nxb Giáo
dục, Hà Nội.
23. Phan Trọng Luận (2010), Thiết kế bài học Ngữ văn 12 tập 2. Nxb Giáo
dục, Hà Nội .
24. Phan Trọng Luận (2011), Văn chương, bạn đọc, sáng tạo. Nxb Đại học sƣ
phạm, Hà Nội.
25. Phan Trọng Luận (2011), Văn học nhà trường – Nhận diện, tiếp cận, đổi
mới. Nxb Đại học Sƣ phạm, Hà Nội.
26. Phƣơng Lựu ( chủ biên, 1997), Lí luận văn học. Nxb Giáo dục, Hà Nội.
27. Lê Đức Ngọc (2013), Đo lường và đánh giá hoạt động học tập, Trung tâm
kiểm định, đo lƣờng và đánh giá chất lƣợng giáo dục, Hà Nội.
4


28. Trần Đình Sử ( 2000), Lí luận và phê bình văn học ( Những vấn đề và quan
niệm hiện đại). Nxb Giáo dục, Hà Nội.
29. Đặng Thiêm (2007), Cùng học sinh khám phá qua mỗi giờ văn. Nxb Giáo
dục, Hà Nội.
30. Trần Nho Thìn ( 2003), Văn học trung đại Việt Nam dưới góc nhìn văn hoá.
Nxb Giáo dục, Hà Nội.
31. Đinh Thị Kim Thoa (2012), Tâm lý học dạy học. Nxb Đại học Quốc gia, Hà
Nội.
32. Nguyễn Cảnh Toàn ( 1998), Quá trình dạy tự học. Nxb Giáo dục, Hà Nội.
33. Nguyễn Thế Truyền (2007), Vui học Tiếng Việt tập 2. Nxb Giáo dục, Hà
Nội.