ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM HỒNG VÂN

XÂY DỰNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN
CHƢƠNG “CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN” VẬT LÝ 10
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BAN NÂNG CAO NHẰM ĐÁNH GIÁ
MỨC ĐỘ NẮM VỮNG KIẾN THỨC CỦA HỌC SINH VÀ
RÚT KINH NGHIỆM CHO HOẠT ĐỘNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÝ

HÀ NỘI – 2015
1


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƢỜNG ĐẠI HỌC GIÁO DỤC

PHẠM HỒNG VÂN

XÂY DỰNG CÂU HỎI TRẮC NGHIỆM NHIỀU LỰA CHỌN
CHƢƠNG “CÁC ĐỊNH LUẬT BẢO TOÀN” VẬT LÝ 10
TRUNG HỌC PHỔ THÔNG BAN NÂNG CAO NHẰM ĐÁNH GIÁ
MỨC ĐỘ NẮM VỮNG KIẾN THỨC CỦA HỌC SINH VÀ
RÚT KINH NGHIỆM CHO HOẠT ĐỘNG DẠY CỦA GIÁO VIÊN

LUẬN VĂN THẠC SĨ SƢ PHẠM VẬT LÝ
CHUYÊN NGÀNH: LÝ LUẬN VÀ PHƢƠNG PHÁP DẠY HỌC
(BỘ MÔN VẬT LÝ)

1.1.8. Nguyên tắc chung cần quán triệt trong kiểm tra đánh giá ....................13
1.2. Cơ sở lí thuyết của kĩ thuật xây dựng câu hỏi trắc nghiệm. ....................13
1.2.1. Xác định mục tiêu dạy học ....................................................................13
1.2.2. Phương pháp xây dựng các loại câu hỏi trắ c nghiê ̣m dùng
trong KTĐG .................................................................................................15
Kết luận Chương 1 ..........................................................................................35

3


Chƣơng 2: XÂY DỰNG HỆ THỐNG CÂU HỎI TRẮC
NGHIỆM KHÁCH QUAN NHIỀU LỰA CHỌN NHẰM KIỂM
TRA ĐÁNH GIÁ MỨC ĐỘ NẮM VỮNG KIẾN THỨC CỦA
HỌC SINH VÀ RÚT KINH NGHIỆM CHO HOẠT ĐỘNG DẠY

36

CỦA GIÁO VIÊN ........................................................................................
2.1. Khái quát về vị trívà cấu trúc nội dung chương “Các định luật
bảo toàn” vật lý 10 THPT ban nâng cao .........................................................36
2.2. Phân tić h nội dung kiến thức, kỹ năng học sinh cần có sau khi học
xong chương “Các định luật bảo toàn” vật lý 10 THPT ban nâng cao ...............38
2.2.1. Động lượng. Định luật bảo toàn động lượng ........................................39
2.2.2. Công và Công suất ................................................................................39
2.2.3. Động năng .............................................................................................40
2.2.4. Thế năng ................................................................................................41
2.2.5. Cơ năng .................................................................................................42
2.3. Các kĩ năng cơ bản học sinh cần đa ̣t đươ ̣c sau khi ho ̣c xong
chương “Các đinh
̣ luâ ̣t bảo toàn” ....................................................................43

3.3. Tiến trình thực nghiệm sư phạm ..............................................................67
3.4. Tiêu chuẩn và thang điểm đánh gi ...........................................................68
3.4.1. Tiêu chí và thang điểm đánh giá bài kiểm tra ......................................68
3.4.2. Phân tích kế t quả thực nghiê ̣m sư pha ̣m ...............................................69
3.4.3. Các bước xử lí số liệu theo phương pháp thống kê ..............................70
3.5. Kết quả thực nghiệm sư phạm .................................................................71
3.6. Điề u chỉnh hoa ̣t đô ̣ng da ̣y của giáo viên ..................................................78
3.6.1. Những ý kiến về cách thức kiểm tra đánh giá.......................................78
3.6.2. Mô ̣t vài đề xuấ tđiều chỉnh hoạt động dạy của giáo viên ......................79
Kết luận Chương 3 ..........................................................................................83
KẾT LUẬN ....................................................................................................84
TÀI LIỆU THAM KHẢO ............................................................................85
PH Ụ L ỤC .....................................................................................................86

5


MỞ ĐẦU
1. Lý do chọn đề tài
Đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá kết quả học tập của người học
là một trong những khâu quan trọng trong quá trình dạy học. Thực tiễn giáo
dục cho thấy, dạy học không nên chỉ áp dụng một hình thức thi, kiểm tra cho
một môn học mà cần thiết phải tiến hành kết hợp tối ưu các hình thức thi kiểm
tra khác nhau mới có thể đạt được những yêu cầu của việc đánh giá kết quả
dạy học.
Xuất phát từ nhu cầu đổi mới phương pháp kiểm tra đánh giá và qua
thực tiễn giảng dạy môn Vật lí ở trường THPT chúng tôi lựa chọn đề tài “Xây
dựng câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn chƣơng “Các định luật bảo
toàn” vật lý 10 THPT ban nâng cao nhằm đánh giá mức độ nắm vững
kiến thức của học sinh và rút kinh nghiệm cho hoạt động dạy của giáo

5. Đối tƣợng nghiên cứu
Quá trình kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh và điều chỉnh hoạt
động dạy học của giáo viên chương “Các định luật bảo toàn” vật lý 10 THPT.
6. Phƣơng pháp nghiên cứu
6.1. Phương pháp nghiên cứu lý luận
Nghiên cứu lí luận dạy học, lí luận về công việc đánh giá lớp học.
6.2.Phương pháp nghiên cứu thực tiễn
- Phương pháp điều tra.
- Phương pháp thực nghiệm khoa học giáo dục.
- Phương pháp thống kê toán học.
6.3. Phương pháp thống kê toán học
Sử dụng phương pháp thống kê toán học để xử lí số liệu thực nghiệm
sư phạm về mặt định lượng trên cơ sở đó đánh giá kết quả thực nghiệm của
học sinh.
7. Phạm vi nghiên cứu
Xây dựng và phối hợp hệ thống câu hỏi trắc nghiệm khách quan và tự
luận theo mục tiêu dạy học và nội dung chương trình nhằm kiểm tra đánh giá
7


chất lượng kiến thức của học sinh và rút kinh nghiệm cho hoạt động dạy của
giáo viên chương “Các định luật bảo toàn” môn Vật lý 10 tại trường THPT
Trầ n Nguyên Hañ - thành phố Hải Phòng trong năm học 2014 - 2015.
8. Cấu trúc của luận văn
Ngoài phần mở đầu, kết luận, tài liệu tham khảo, phụ lục, nội dung chính
luận văn được trình bày trong 3 chương:
Chƣơng 1: Cơ sở lí luận và thực tiễn về kiểm tra đánh giá kết quả học
tập của học sinh ở trường phổ thông
Chƣơng 2: Xây dựng và phối hợp hệ thống câu hỏi trắc nghiệm tự luận
ngắn và trắc nghiệm khách quan nhiều lựa chọn nhằm kiểm tra đánh giá

thu bài học và dự báo KQHT của HS. Nếu có được thông tin và những vấn đề
mà học sinh còn vướng mắc trong quá trình học tập, giáo viên có thể hiệu
chỉnh việc dạy học như dạy lại, thử các phương pháp dạy học khác hay cho
học sinh thêm cơ hội để thực hành…và như vậy, thành tích học tập của học
sinh sẽ được dần cải thiện”.[11]
Như vậy, trong quá trình KT nhằm thu thập thông tin để đánh giá KQHT,
hoạt động KT được thực hiện theo hai hướng: định tính và định lượng. Dựa
9


trên kết quả được ghi nhận theo hướng định tính và định lượng, giáo viên đưa
ra những phán đoán, những kết luận, những quyết định về người học hoặc về
việc dạy học.
Kiểm tra theo hướng định tính là phương thức thu thập thông tin về kết
quả học tập và rèn luyện của học sinh bằng cách quan sát và ghi nhận dựa
theo các tiêu chí giáo dục đã định.
Kiểm tra theo hướng định hướng là phương thức thu thập thông tin về
KQHT của HS bằng số như điểm số hoặc số lần thực hiện của những hoạt
động nào đó. Các phương tiện ghi nhận KQHT của HS bằng điểm hay số lần
thực hiện theo những quy tắc trong KT là mang tính chất định lượng. Còn
chính điểm số vẫn chỉ là những kí hiệu gián tiếp phản ánh trình độ học lực
của mỗi HS mang ý nghĩa định tính. Như vậy, bản thân điểm số không có ý
nghĩa về mặt định lượng.
b. Đánh giá
Trong giáo dục đánh giá là một bộ phận hợp thành rất quan trọng, một
khâu không thể tách rời của quá trình giáo dục đào tạo. Nếu giáo dục là một
hệ thống thì đánh giá đóng vai trò phản hồi của hệ thống, là cơ sở cho việc đổi
mới giáo dục và đào tạo. Vì vậy, đánh giá kết quả học tập là vấn đề luôn được
quan tâm.
Có nhiều định nghĩa khác nhau về đánh giá trong giáo dục. Sau đây là một

Nxb Đại học sư phạm Hà Nội, Hà Nội.
6. PaiObanya – Juma Shabani, Pter Okabukol (2007), Hướng dẫn dạy và

học trong giáo dục Đại học (Guide to Teachinh an Learning in Higher
Education ), Chịu trách nhiệm dịch thuật gồm các giảng viên của trường
Đại Học Nông Nghiệp I, Hà Nội.
7. Hoàng Phê (2004), Từ điể n tiế ng viê ̣t. Nxb Đà Nẵng, Đà Nẵng.
8. Phạm Hữu Tòng (2001), Lí luận dạy học Vật lí ở trường trung học, Nxb

GiáoDục, Hà Nội.
9. Tài liệu bồ dưỡng giáo viên thực hiện chương trình, sách giáo khoa lớp

10 môn Vật lí (2006). Nxb Giáo Dục, Hà Nội.
10. Phạm Hữu Tòng (2004), Dạy học Vật Lí ở trường THPT theo định

hướng phát triển hoạt động học tích cực , tự chủ , sáng tạo và tư duy khoa
học. Nxb Đại học sư phạm Hà Nội, Hà Nội.
11. http://www.ebook.edu.vn
12. http://www.tailieu.nhagiao.ed

11