ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-----------------------

NGUYỄN THỊ YẾN

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA KHU VỰC
PHÍA TÂY YÊN TỬ (TỈNH BẮC GIANG)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

Hà Nội, 2015


ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI
TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN

-----------------------

NGUYỄN THỊ YẾN

NGHIÊN CỨU PHÁT TRIỂN DU LỊCH VĂN HÓA KHU VỰC
PHÍA TÂY YÊN TỬ (TỈNH BẮC GIANG)

Chuyên ngành: Du lịch
(Chương trình đào tạo thí điểm)

LUẬN VĂN THẠC SĨ DU LỊCH

NGƯỜI HƯỚNG DẪN KHOA HỌC: PGS.TS PHẠM QUỐC SỬ

1.2.8. Tổ chức, quản lý du lịch văn hóa .......... Error! Bookmark not defined.
1.2.9. Xúc tiến du lịch văn hóa ........................ Error! Bookmark not defined.
1


1.2.10. Bảo tồn di sản văn hóa trong du lịch .. Error! Bookmark not defined.
1.3. Những vấn đề đặt ra trong nghiên cứu du lịch văn hóa khu vực phía Tây
Yên Tử - tỉnh Bắc Giang ................................. Error! Bookmark not defined.
1.3.1. Tầm quan trọng của du lịch văn hóa trong hoạt động du lịch phía Tây
Yên Tử.............................................................. Error! Bookmark not defined.
1.3.2. Những thuận lợi trong hoạt động du lịch văn hóa khu vực phía Tây Yên
Tử - tỉnh Bắc Giang......................................... Error! Bookmark not defined.
1.3.3. Những khó khăn trong hoạt động du lịch văn hóa khu vực Tây Yên Tử tỉnh Bắc Giang ................................................ Error! Bookmark not defined.
Tiểu kết chương 1............................................ Error! Bookmark not defined.
CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG HOẠT ĐỘNG DU LỊCH VĂN HÓA Ở

KHU VỰC PHÍA TÂY YÊN TỬ ( TỈNH BẮC GIANG)Error! Bookmark not de

2.1. Hệ thống tài nguyên du lịch văn hóa khu vực phía Tây Yên TửError! Bookmar
2.1.1. Tài nguyên du lịch văn hóa vật thể ....... Error! Bookmark not defined.
2.1.2. Tài nguyên du lịch văn hóa phi vật thể . Error! Bookmark not defined.
2.2. Các điểm du lịch văn hóa tiêu biểu .......... Error! Bookmark not defined.
2.2.1. Chùa Vĩnh Nghiêm ................................ Error! Bookmark not defined.
2.2.2. Khu di tích và danh thắng Suối Mỡ ...... Error! Bookmark not defined.
2.2.3. Khu bảo tồn sinh thái Đồng Thông ....... Error! Bookmark not defined.

2.3. Khảo sát thực trạng du lịch văn hóa khu vực Tây Yên TửError! Bookmark not def
2.3.1. Cơ sở vật chất phục vụ du lịch văn hóa Error! Bookmark not defined.
2.3.2. Nhân lực du lịch .................................... Error! Bookmark not defined.


3


DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
BQL

Ban quản lý

CĐ

Cao đẳng

CHXHCN

Cộng hòa xã hội chủ nghĩa

CSHT

Cơ sở hạ tầng

ĐH

Đại học

NĐ-CP

Nghị định – Chính phủ

NQ/TW


hóa của Liên hiệp quốc

UNWTO

(World Tourism Organization)
Tổ chức Du lịch thế giới

VHTT

Văn hóa Thể thao

4


DANH MỤC BẢNG BIÊU
Bảng 2.1: Các di tích được xếp hạng cấp quốc gia ở khu vực phía Tây
Yên Tử………………………………………………………………………34
Bảng 2.2: Hiện trạng phân bổ cơ sở lưu trú tại các huyện đến tháng
4/2015………………………………………………………………………..54
Bảng 2.3: Hiện trạng chất lượng cơ sở lưu trú của khu vực phía Tây Yên Tử
đến hết tháng 4/2015………………………………………………………...55
Bảng 2.4: Hiện trạng đơn vị kinh doanh lữ hành tại khu vực phía Tây
Yên Tử………………………………………………………………………56
Bảng 2.5: Các lớp nghiệp vụ du lịch đã được tổ chức………………………59
Bảng 2.6: Lao động trực tiếp trong du lịch của khu vực phía Tây Yên Tử giai
đoạn 2010 - 2014 ……………………………………………………………60

5



giữ nước của dân tộc ta. Hệ thống các chùa tháp, di tích lịch sử, lễ hội văn hóa
cùng sự kỳ vĩ của rừng, núi trùng điệp kết hợp cùng với khu phía Đông dãy
Yên Tử (thuộc tỉnh Quảng Ninh) đã tạo thành một quần thể danh thắng Yên
Tử thống nhất, có tiềm năng lớn cho phát triển du lịch.
Căn cứ vào thực trạng và tính cấp bách của vấn đề, tác giả đã lựa chọn
đề tài “Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa khu vực phía Tây Yên Tử (tỉnh
7


Bắc Giang)” nhằm tìm ra những định hướng và giải pháp góp phần nâng cao
hiệu quả khai thác sản phẩm du lịch văn hóa của khu vực này trong thời gian
tới, đưa du lịch văn hóa trở thành loại hình chủ đạo đem lại nhiều lợi ích kinh
tế xã hội cho khu vực.
2. Lịch sử nghiên cứu vấn đề
Đã có nhiều nghiên cứu văn hóa và du lịch văn hóa khu vực phía Tây
Yên Tử, ví dụ như: “Tục hát Sli với phát triển du lịch văn hóa huyện Lục
Ngạn” tác giả Nguyễn Thị Phương, “Truyền thuyết Vũ Thành và lễ hội đền
Hả Lục Ngạn – Bắc Giang” tác giả Trần Duy Phương, “Tiềm năng du lịch
văn hóa huyện Lục Nam” tác giả Đỗ Huỳnh Bộ, Trần Văn Hòa, “Bảo tồn và
khai thác các giá trị di sản văn hóa khu thắng cảnh Suối Mỡ” tác giả Trần Văn
Lạng...
Năm 2006, Bắc Giang cho ấn hành cuốn sách Dân ca Cao Lan của tác
giả Ngô Văn Trụ, đã cho thấy loại hình văn hóa phi vật thể được người già,
thanh niên, trẻ nhỏ, ai cũng say mê “Sịnh ca”, bởi nó không chỉ là những bài
hát giao duyên của trai gái, mà còn là những bài hát ca ngợi sản xuất, hát
“phụng” Thổ công và Thần Nông, hát mừng nhà mới, hát ru con, hát đố, hát
ghẹo…Qua những làn điệu dân ca này, người Cao Lan có thể gửi gắm những
tâm tư, tình cảm với nhau, những ước mơ, nguyện vọng của người lao động
với thiên nhiên và thần linh…Mỗi khi có dịp gặp nhau, người Cao Lan hát
cho nhau nghe những bài hát ca ngợi cảnh đẹp quê hương, làng bản. Những

10. Phan Văn Duyệt, (2009), Du lịch và sức khỏe, NXB Đại học kinh tế
quốc dân.
11. Nguyễn Văn Đính, Trần Thị Minh Hòa đồng chủ biên, (2008), Giáo
trình kinh tế du lịch, NXB Đại học Kinh tế quốc dân.
12. Hoàng Thị Hoa, (2010), Hội thảo du lịch Bắc Giang – Tiềm Năng
và Định Hướng Phát Triển, NXB Bắc Giang.
13. Phạm Trương Hoàng, (2010), Định vị Du lịch Bắc Giang trong các
9


sản phẩm du lịch miền Bắc Việt Nam, NXB trường ĐH KTQD.
14. Nguyễn Phạm Hùng (2013), Nghiên cứu phát triển du lịch văn hóa
vùng đồng bằng sông Hồng. Những vấn đề lý luận, Đề tài khoa học Trọng
điểm nhóm A, Đại học Quốc gia Hà Nội.
15. Lê Trung Kiên, (2010), Xây dựng sản phẩm du lịch sinh thái Bắc
Giang, NXB Trường ĐH Kinh tế quốc dân.
16. Đinh Kiệm (2013), Phát triển du lịch sinh thái ở các tỉnh vùng
Duyên hải cực Nam Trung Bộ đến năm 2020 và tầm nhìn đến năm 2030, Luận
án Tiến sĩ Kinh tế, thành phố Hồ Chí Minh.
17. Hoàng Lương (2002), Lễ hội truyền thống của các dân tộc Việt
Nam khu vực phía Bắc, Nxb Đại học quốc gia.
18. Lê Hồng Lý (2009), Du lịch văn hóa – một xu hướng đáng chú ý,
Tạp chí văn hóa dân gian, số 4, tr.3.
19. Trần Văn Lạng, Nguyễn Văn Phong, Phùng Thị Mỹ, Trần Thu
Hương đồng chủ biên, (2011), Bảo tồn và khai thác các giá trị di sản văn hóa
khu thắng cảnh Suối Mỡ, NXB Thông Tấn.
20. Phạm Trung Lương (Chủ biên) (2002), Du lịch sinh thái những vấn
đề lý luận và thực tiễn phát triển ở Việt Nam, Nxb Giáo dục.
21. Đỗ Nhật Minh, Lư Giang, Thu Minh đồng chủ biên, (2002), Miền
quê huyền thoại, NXB Lục Nam, tr.79.

35. Carter, E. (1993), Ecotourism in the Third World: Problem for
sustainble Tourism Development, Tourism Management, No4, Page 85 – 90.
36. Dallen J. Timothy, Stephen W. Boyd (2003), Heritage tourism,
Prentice Hall, Page 107.

11